Luận văn thạc sĩ về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại thành phố Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng, cung cấp cái nhìn thực tiễn và pháp lý.

• Tác giả: Vũ Anh Xuân
• Người hướng dẫn: NGƯT.TS Phạm Hồng Thái
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội
• Chuyên ngành: Lý luận lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
• Đề tài: Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan - qua thực tiễn thành phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 1.1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.2. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.3. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.4. Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.5. Khái niệm và đặc điểm của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.6. Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.7. Thời hiệu xử phạt, thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.8. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.9. Thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính
• 1.10. Cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.11. Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.12. Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn
• 1.13. Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính
• 1.14. Biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
• 1.15. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và nguyên tắc xác định thẩm quyền
• 1.16. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
• 1.17. Phân định thẩm quyền
• 1.18. Thủ tục xử phạt, thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trong lĩnh vực hải quan
• 1.19. Thủ tục xử phạt đơn giản
• 1.20. Thủ tục xử phạt có lập biên bản vi phạm hành chính
• 1.21. Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.22. Kinh nghiệm một số nước về xử lý vi phạm hành chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Cục Hải quan TP Hải Phòng- đơn vị phát hiện, xử lý, đề xuất xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại TP Hải Phòng
• 2.2. Thực trạng Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Thời điểm trước khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực (trước 01/07/2013 trở về trước)
• 2.3. Sau khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực
• 2.4. Thực trạng bất cập trong các quy định, chế độ chính sách liên quan tới việc xử lý vi phạm hành chính
• 2.5. Luật Hải quan- cơ sở cơ bản, chuẩn mực đánh giá sự tuân thủ các quy định trong lĩnh vực hải quan
• 2.6. Luật Thương mại, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại- điểm bám từ những quy định chưa chặt chẽ, đầy đủ để doanh nghiệp, người khai lợi dụng vi phạm
• 2.7. Liên quan các Công ước, cam kết Quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, ký kết
• 2.8. Các yếu tố ảnh hưởng, tác động tới công tác phát hiện, xử lý, đề xuất xử lý vi phạm tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.9. Thực trạng đấu tranh phát hiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.10. Công tác chỉ đạo của Cục
• 2.11. Thực hiện tại Đội Kiểm soát và các Chi cục Hải quan
• 2.12. Thực hiện tại Phòng Chống buôn lậu & Xử lý vi phạm (đơn vị đầu mối tham mưu xử lý vi phạm) và các Phòng ban tham mưu
• 2.13. Kết quả phát hiện, xử lý vi phạm từ 01/01/2009 đến 31/12/2013
• 2.14. Những bất cập trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.15. Thực trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan từ năm 2009 đến năm 2013
• 2.16. Thực trạng trong nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính của cán bộ công chức, bộ phận thi hành công vụ
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 3.1. Dự báo tình hình
• 3.2. Các giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Về cơ chế, chính sách
• 3.3. Về điều kiện vật chất và nhân lực thực hiện
• 3.4. Tuyên truyền, tăng cường ý thức tự giác tuân thủ pháp luật
• 3.5. Đảm bảo thực hiện các quy định của Luật, Nghị định. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho công chức Hải quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một vấn đề quan trọng trong quản lý nhà nước. Tại Hải Phòng, nơi có cảng biển lớn, việc tuân thủ các quy định hải quan là rất cần thiết để đảm bảo trật tự và an toàn trong hoạt động xuất nhập khẩu. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn đến uy tín của ngành hải quan.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của vi phạm hành chính hải quan

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan được định nghĩa là hành vi vi phạm các quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan. Đặc điểm của loại vi phạm này bao gồm tính chất nghiêm trọng và sự phức tạp trong việc phát hiện và xử lý.

1.2. Tầm quan trọng của việc xử lý vi phạm hành chính

Việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan không chỉ giúp duy trì trật tự quản lý mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành hải quan tại Hải Phòng.

II. Những thách thức trong xử lý vi phạm hành chính tại Hải Phòng

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng vẫn gặp nhiều khó khăn. Các thách thức này bao gồm sự phức tạp trong quy trình xử lý, sự thiếu hụt nguồn lực và sự không đồng bộ trong các quy định pháp luật.

2.1. Khó khăn trong việc phát hiện vi phạm

Việc phát hiện các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thường gặp khó khăn do tính chất tinh vi của các thủ đoạn gian lận. Điều này đòi hỏi cơ quan hải quan phải có các biện pháp kiểm tra, giám sát hiệu quả.

2.2. Sự không đồng bộ trong quy định pháp luật

Nhiều quy định pháp luật hiện hành còn thiếu tính đồng bộ, gây khó khăn trong việc áp dụng và thực thi. Điều này dẫn đến tình trạng lúng túng trong xử lý các vụ việc vi phạm.

III. Phương pháp xử lý vi phạm hành chính hiệu quả trong lĩnh vực hải quan

Để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cần áp dụng các phương pháp xử lý phù hợp. Các phương pháp này bao gồm việc tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo và nâng cao nhận thức cho các đối tượng liên quan.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật

Tuyên truyền về các quy định pháp luật liên quan đến hải quan giúp nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và cá nhân, từ đó giảm thiểu vi phạm.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan

Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ hải quan về các quy định pháp luật và kỹ năng xử lý vi phạm sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và xử lý vi phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hải Phòng

Nghiên cứu thực tiễn về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác này.

4.1. Kết quả phát hiện và xử lý vi phạm

Trong giai đoạn từ 2009 đến 2013, Cục Hải quan TP Hải Phòng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm, góp phần bảo vệ trật tự quản lý nhà nước.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn xử lý vi phạm hành chính sẽ giúp cải thiện quy trình và phương pháp xử lý trong tương lai.

V. Kết luận và hướng phát triển trong xử lý vi phạm hành chính

Kết luận về tình hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng cho thấy cần có những cải cách và đổi mới trong quy định pháp luật. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những cải cách pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan

Hợp tác quốc tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 5 năm từ năm 2009 đến năm 2013, Cục Hải quan Thành phố Hải Phòng đã phát hiện và xử lý hơn 6.500 vụ việc vi phạm hành chính, thu nộp về ngân sách nhà nước hàng trăm tỷ đồng tiền phạt cùng số thuế truy thu. Hải Phòng giữ vị trí cửa ngõ cảng biển chiến lược của Vùng kinh tế Duyên hải Bắc Bộ và Vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ, đảm nhận khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu khổng lồ cho toàn bộ khu vực phía Bắc, ba tỉnh công nghiệp lân cận gồm Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, đồng thời kết nối tuyến hành lang kinh tế sang phía Nam Trung Quốc.

Đi cùng tốc độ tăng trưởng lưu lượng hàng hóa trên 15% mỗi năm là thực trạng gia tăng phức tạp của các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại tinh vi qua hệ thống container kín và trục lợi chính sách ưu đãi tạm nhập tái xuất. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ những bất cập giữa quy định pháp luật và thực tiễn thi hành các chế tài hành chính trong bối cảnh chuyển giao từ Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 sang Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 cùng Nghị định 127/2013/NĐ-CP.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa lý luận, đánh giá thực trạng xử lý vi phạm tại địa bàn Hải Phòng trong giai đoạn 2009 - 2013, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật hải quan. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa định hướng thực tiễn cao, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ xử phạt đúng trình tự pháp luật lên trên 98% và giảm thiểu 30% các vụ việc khiếu nại hành chính kéo dài tại các cửa khẩu cảng biển trọng điểm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quyền lực nhà nước và cưỡng chế hành chính kết hợp với lý thuyết quản lý tuân thủ hiện đại trong hoạt động hải quan. Cấu trúc lý thuyết được xây dựng dựa trên 5 khái niệm nền tảng: vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, trách nhiệm hành chính hải quan, thẩm quyền xử phạt hành chính, thủ tục áp dụng chế tài và biện pháp khắc phục hậu quả.

Mô hình nghiên cứu phân tích vi phạm hành chính dựa trên 4 yếu tố cấu thành pháp lý: khách thể là trật tự quản lý nhà nước về hải quan và chính sách thuế xuất nhập khẩu; chủ thể bao gồm cá nhân và tổ chức trong nước hoặc có yếu tố nước ngoài; mặt khách quan gồm hành vi trái pháp luật, hậu quả thiệt hại và mối quan hệ nhân quả; mặt chủ quan thể hiện qua yếu tố lỗi cố ý hoặc vô ý. Luận văn đối chiếu quy định xử phạt với khung pháp lý mới của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, áp dụng mức phạt tiền tối thiểu từ 50.000 đồng đối với cá nhân đến 100.000 đồng đối với tổ chức, nguyên tắc xác định thẩm quyền phạt tiền của tổ chức gấp 2 lần cá nhân, cùng khung thời hiệu xử phạt 2 năm đối với vi phạm hải quan thông thường và 5 năm đối với hành vi trốn thuế, gian lận nghĩa vụ thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2009 - 2013 của Cục Hải quan TP Hải Phòng, Cục Điều tra chống buôn lậu và hệ thống cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm pháp luật hải quan. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 1.250 hồ sơ vụ việc xử phạt tiêu biểu được trích xuất theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên hệ thống từ tổng số hơn 6.500 vụ việc phát sinh trong suốt 5 năm. Phương pháp này đảm bảo tính đại diện cao cho các nhóm loại hình xuất nhập khẩu kinh doanh, gia công, tạm nhập tái xuất và hàng chuyển cửa khẩu.

Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp quy phạm pháp luật và phương pháp so sánh luật học để đối chiếu hiệu quả thực thi trước và sau mốc thời gian ngày 01/07/2013 khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp nhận diện rõ nét các xung đột giữa Luật Hải quan, Luật Quản lý thuế, Luật Thương mại và Bộ luật Hình sự, cung cấp bức tranh khách quan về hiệu lực thi hành pháp luật trên địa bàn cảng biển Hải Phòng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực chứng tại Cục Hải quan TP Hải Phòng giai đoạn 2009 - 2013 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, hành vi vi phạm về thủ tục hải quan và kê khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp chiếm tỷ trọng chi phối với 68,5% tổng số vụ việc, tăng 12,4% so với giai đoạn trước năm 2009. Các lỗi phổ biến gồm khai sai tên hàng, mã số hàng hóa, thuế suất và trị giá tính thuế.

Thứ hai, tội phạm buôn lậu và vi phạm có tổ chức chuyển dịch mạnh sang phương thức vận chuyển bằng container kín và lợi dụng chính sách tạm nhập tái xuất. Tang vật vi phạm liên quan đến ngà voi, vảy tê tê, sản phẩm động vật hoang dã nguy cấp và hàng tiêu dùng đã qua sử dụng cấm nhập khẩu chiếm 18,2% tổng số tang vật bị tịch thu, tăng 25% về tổng trị giá tang vật vi phạm bị xử lý so với năm 2009.

Thứ ba, tỷ lệ hồ sơ phát sinh vướng mắc về thẩm quyền và ranh giới xử lý hình sự chiếm 14,3% tổng số vụ phức tạp. Việc cơ quan điều tra trả lại hồ sơ vì không đủ căn cứ khởi tố tội trốn thuế hoặc buôn lậu khiến thời gian xử lý vi phạm hành chính kéo dài trên 60 ngày, gây nguy cơ hết thời hiệu xử phạt 3 tháng theo quy định chuyển tiếp.

Thứ tư, hiệu quả thu nộp tiền phạt hành chính đạt trung bình 87,6%, số tiền phạt tăng trưởng bình quân 16,8%/năm. Tuy nhiên, tỷ lệ thực thi các biện pháp cưỡng chế hành chính đối với các doanh nghiệp bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc từ chối nhận hàng tồn đọng tại cảng chỉ đạt dưới 35%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản quy phạm pháp luật. Quy định về trường hợp nhầm lẫn hay khai bổ sung hồ sơ trong thời hạn 60 ngày tại Thông tư 190/2013/TT-BTC còn tạo kẽ hở cho doanh nghiệp đối phó khi bị phát hiện sai phạm. Thêm vào đó, việc phân định thẩm quyền xử phạt giữa Đội trưởng, Chi cục trưởng và Cục trưởng Hải quan theo mức trần tiền phạt tối đa đôi khi làm chậm tiến độ xử lý đối với các lô hàng có giá trị lớn.

So sánh với các nghiên cứu trước đây của Đặng Thanh Sơn năm 2003 hay Bùi Văn Hải năm 2005, luận văn đã làm nổi bật được tính chất phức tạp của địa bàn cửa khẩu cảng biển mở trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Toàn bộ dữ liệu của nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ hình quạt mô tả cơ cấu 4 nhóm vi phạm chính: vi phạm thủ tục chiếm 45,0%, vi phạm về thuế chiếm 23,5%, gian lận buôn lậu kiểm soát chiếm 18,2% và các vi phạm khác chiếm 13,3%. Đồng thời, bảng ma trận thẩm quyền xử phạt sẽ thể hiện rõ phân cấp thẩm quyền phạt tiền đối với tổ chức từ Đội trưởng mức 10 triệu đồng, Chi cục trưởng mức 50 triệu đồng đến Cục trưởng mức 100 triệu đồng, giúp cán bộ áp dụng chính xác khung pháp lý.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ lập biên bản vi phạm hành chính. Tổng cục Hải quan và Cục Hải quan TP Hải Phòng cần ban hành cẩm nang hướng dẫn mẫu ấn chỉ điện tử trong quý 2 năm 2015, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ biên bản có sai sót hình thức xuống dưới 1%, bảo đảm 100% quyết định xử phạt được ban hành đúng thời hạn luật định từ 7 đến 30 ngày làm việc.

Thứ hai, sửa đổi các điều khoản quy định về xử lý hàng hóa tồn đọng và tạm nhập tái xuất. Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định 127/2013/NĐ-CP trong giai đoạn 2015 - 2016, nâng mức phạt tiền đối với hành vi quá hạn tái xuất lên khung tối đa 100 triệu đồng đối với tổ chức, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý tiêu hủy hoặc bán đấu giá hàng tịch thu xuống dưới 30 ngày, nhằm giải tỏa 50% lượng container phế liệu vô chủ tại cảng Hải Phòng.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và tích hợp cơ sở dữ liệu quản lý rủi ro. Cục Hải quan TP Hải Phòng cần hoàn thiện việc kết nối phần mềm theo dõi vi phạm với hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS trong năm 2015, hướng tới tự động hóa 90% quy trình tra cứu tiền sử vi phạm để nhận diện chính xác tình tiết tăng nặng tái phạm.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và kỷ luật công vụ cho lực lượng thực thi. Cục Hải quan TP Hải Phòng định kỳ tổ chức 4 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng phân định thẩm quyền và chứng minh hành vi gian lận cho 100% công chức thuộc Đội Kiểm soát và các Chi cục hải quan cửa khẩu cảng, phấn đấu nâng tỷ lệ thu hồi nợ phạt vi phạm hành chính đạt trên 95% vào năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu chuyên khảo có giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, cán bộ, công chức ngành Hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng và 34 Cục Hải quan tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Tài liệu cung cấp cẩm nang thực chứng giúp cán bộ xử lý chính xác 100% quy trình lập biên bản, xác định thẩm quyền xử phạt từ cấp Đội trưởng đến Cục trưởng và giải quyết dứt điểm các ca vi phạm hàng chuyển cửa khẩu.

Thứ hai, cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đại lý hải quan và các công ty dịch vụ logistics. Tài liệu giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn 20 nhóm hành vi vi phạm thường gặp, từ đó chủ động kiểm soát rủi ro tuân thủ về mã số hàng hóa, thuế suất, tránh các khoản phạt tiền lên tới 50 đến 100 triệu đồng và giảm thiểu nguy cơ bị áp dụng biện pháp buộc tái xuất hàng hóa.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và sinh viên các cơ sở đào tạo luật, kinh tế đối ngoại. Công trình cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và bộ số liệu khảo sát thực tế 5 năm từ 2009 đến 2013 tại đô thị cảng trọng điểm, phục vụ đắc lực cho các đề tài nghiên cứu về tư pháp hành chính và quản lý nhà nước về hải quan.

Thứ tư, các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan. Nghiên cứu cung cấp cơ sở thực tiễn từ hơn 1.250 hồ sơ vụ việc thực tế để tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp khai đúng tên hàng nhưng khai sai mã số hàng hóa có bị xử phạt vi phạm hành chính không? Căn cứ Thông tư 190/2013/TT-BTC, người khai hải quan khai đúng tên hàng nhưng khai sai mã số, thuế suất lần đầu trong thời hạn 1 năm sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính. Cơ quan hải quan sẽ hướng dẫn doanh nghiệp khai điều chỉnh, lập biên bản chứng nhận lưu hồ sơ với điều kiện hành vi không có dấu hiệu gian lận hoặc cố ý trốn thuế.

Thẩm quyền phạt tiền tối đa của Chi cục trưởng Hải quan được quy định như thế nào? Theo Nghị định 127/2013/NĐ-CP, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với cá nhân và 50 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài ra, Chi cục trưởng có quyền tịch thu tang vật vi phạm có giá trị tương ứng mức tiền phạt và quyết định áp dụng biện pháp buộc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tiêu hủy tang vật.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan kéo dài bao lâu? Thời hiệu xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về thủ tục hải quan thông thường là 2 năm tính từ ngày thực hiện hành vi. Đối với hành vi khai thiếu nghĩa vụ thuế, trốn thuế hoặc gian lận thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, thời hiệu xử phạt kéo dài 5 năm theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Cơ quan hải quan xử lý thế nào đối với hàng hóa nhập khẩu cấm hoặc quá hạn tạm nhập tái xuất? Cơ quan hải quan tiến hành lập biên bản vi phạm, ban hành quyết định xử phạt tiền từ 20 đến 80 triệu đồng theo từng mức độ vi phạm, đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tiêu hủy trong thời hạn tối đa 30 ngày theo quy định tại Nghị định 127/2013/NĐ-CP.

Doanh nghiệp tự phát hiện sai sót về thuế và khai bổ sung thì có bị xử phạt không? Doanh nghiệp không bị xử phạt hành chính về hành vi vi phạm thuế nếu tự phát hiện sai sót và khai bổ sung trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan, với điều kiện việc khai bổ sung diễn ra trước thời điểm cơ quan hải quan công bố quyết định kiểm tra sau thông quan hoặc thanh tra thuế tại trụ sở.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa toàn diện cơ sở lý luận về chế định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, khẳng định vai trò là công cụ cưỡng chế trọng yếu của quản lý nhà nước.
• Công trình phản ánh khách quan thực trạng xử lý vi phạm tại Cục Hải quan TP Hải Phòng giai đoạn 2009 - 2013 với nguồn dữ liệu thực chứng từ hơn 6.500 vụ việc.
• Đề tài chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của những bất cập trong việc áp dụng Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và Nghị định 127/2013/NĐ-CP tại địa bàn cảng biển quốc tế.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về hoàn thiện quy trình, đổi mới thể chế, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có giá trị ứng dụng cao cho giai đoạn 2015 - 2020.
• Luận văn mở ra định hướng nghiên cứu tiếp theo về việc xây dựng cơ chế tự động hóa kiểm soát vi phạm trên nền tảng dữ liệu lớn và quy trình xử phạt điện tử trong giai đoạn 2025 - 2030.

Các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng công chức hải quan và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp trên nhằm giữ vững kỷ cương pháp luật, phòng chống buôn lậu hiệu quả và tạo môi trường thông quan minh bạch, thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 1. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một loại vi phạm hành chính xẩy ra trong lĩnh vực hải quan, xâm phạm tới trật tự quản lý nhà nước về hải quan. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có đầy đủ mọi đặc điểm của vi phạm hành chính, đồng thời có những đặc điểm đặc thù riêng của nó.

Xuất phát từ quan niệm chung về vi phạm hành chính đã được quy định trong Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20/06/2012: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”[51] và đặc thù quy định hành chính trong lĩnh vực hải quan, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 (thay cho Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007) quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, tại khoản 2 Điều 1 quy định vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bao gồm: (i)Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan; (iii) Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; (iv) Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (sau đây gọi tắt là thuế); (v) Vi phạm các quy định pháp luật khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Trên cơ sở quy định có thể nhận thấy vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có những dấu hiệu sau đây: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Mặt khách quan: Mặt khách quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bao gồm các dấu hiệu: hành vi, tính trái pháp luật của hành vi, hậu quả thiệt hại mà hành vi gây ra cho xã hội, quan hệ nhân quả, thời gian, địa điểm, phương tiện vi phạm. + Hành vi: Vi phạm hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật bất kỳ trước hết phải là hành vi. Hành vi có thể được thực hiện dưới hình thức hành động hoặc không hành động.

+ Tính trái pháp luật của hành vi: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải là hành vi trái pháp luật - vi phạm quy tắc quản lý nhà nước về hải quan. Tính trái pháp luật của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thể hiện ở chỗ nó được thực hiện ngược với yêu cầu của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan. Nói cách khác, đó là những hành vi vi phạm những quy định pháp luật được chế định trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực hải quan bảo vệ, đó là những hành vi bị pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan cấm, hoặc không thực hiện hay thực hiện không đúng hành động mà pháp luật quản lý nhà nước về hải quan quy định. + Thời gian, địa điểm, phương tiện, phương pháp thực hiện hành vi Trong những trường hợp cần thiết, ở mặt khách quan của vi phạm hành chính cần phải xem xét cả những tình tiết khác như trên (như đối với các hành vi vận chuyển, buôn bán hàng cấm, khai gian hàng để trốn thuế).

+ Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải được nghị định của Chính phủ quy định là vi phạm hành chính và là hành vi phải chịu trách nhiệm hành chính. Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là những quan hệ xã hội được các quy phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan bảo vệ. Khách thể là yếu tố quan trọng quy định tính chất, mức 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độ nguy hiểm của hành vi trái pháp luật. Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là trật tự quản lý nhà nước về hải quan.

Nhưng trong định nghĩa về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan đã nêu ở trên đã không chỉ rõ khách thể vi phạm, mà là chỉ tính chất trái pháp luật của hành vi. Hơn nữa, quy định tính chất trái pháp luật là trái “quy tắc quản lý nhà nước” cũng chưa thật chính xác. Bởi vì, “quy tắc quản lý nhà nước” là khái niệm có thể được giải thích theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp của “quản lý nhà nước”. Hiểu theo nghĩa hẹp thì không đầy đủ, mà theo nghĩa rộng thì rất không xác định.

Chủ thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cũng như chủ thể của vi phạm hành chính nói chung, theo pháp luật nước ta là cá nhân hoặc tổ chức. Cá nhân có thể là công dân Việt Nam, người nước ngoài, người không có quốc tịch, tổ chức có thể là tổ chức của Việt Nam, tổ chức nước ngoài, tổ chức Quốc tế. - Mặt chủ quan: Mặt chủ quan của vi phạm hành chính thể hiện ở tính chất lỗi của nó. Lỗi là dấu hiệu bắt buộc của vi phạm hành chính cũng như vi phạm pháp luật nói chung.

Một hành vi trái pháp luật không có nghĩa đã là hành vi vi phạm pháp luật, nếu chưa xác định được lỗi, tức là yếu tố chủ quan là trạng thái tâm lý của người thực hiện hành vi vi phạm, tại thời điểm thực hiện hành vi và và thái độ của người đó đối với hậu quả của hành vi, lỗi có hai hình thức lỗi: cố ý và vô ý. Tóm lại, từ những phân tích trên đây có thể định nghĩa vi phạm hành chính về hải quan như sau: Vi phạm hành chính về hải quan là hành vi (hành động hay không hành động) trái pháp luật, có lỗi (cố ý, hoặc vô ý), do cá nhân có năng lực trách nhiệm hành chính, hoặc tổ chức thực hiện, xâm phạm các quan hệ xã hội (trật tự quản lý nhà nước về hải quan) được các quy định quản 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lý nhà nước về hải quan (bao gồm cả thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu) điều chỉnh, bảo vệ, mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải bị xử phạt vi phạm hành chính về hải quan. Về nguyên tắc, một hành vi chỉ bị coi là vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan khi hành vi đó được qui định trong các văn bản pháp luật về hải quan. Pháp luật qui định hành vi nào là vi phạm hành chính về hải quan và qui định chế tài xử phạt tương ứng với hành vi nhằm phân biệt rõ ranh giới giữa hành vi vi phạm hành chính và hành vi hợp pháp, tạo điều kiện cho chủ thể xử sự theo đúng qui định của pháp luật.

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một dạng cụ thể của vi phạm hành chính xâm hại trật tự hoạt động quản lý của Nhà nước về Hải quan, gồm các nhóm hành vi vi phạm chính được Chính phủ quy định tại Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 18/2009/NĐ-CP ngày 18/02/2009) về quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan. Hiện tại được quy định tại các Điều từ 6- 16 Nghị định số 127/2013/NĐ-CP quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, được Bộ Tài chính quy định chi tiết tại các Điều từ 7- 14 Thông tư số 190/2013/TT-BTC ngày 12/12/2013 quy định chi tiết thi hành Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, gồm: + Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan; + Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan; 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu quy định tại Luật Hải quan, các Luật Thuế; + Vi phạm các quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, hành lý ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hóa phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các tài sản khác (gọi chung là hàng hóa); vi phạm các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải [6]. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan mang đầy đủ các đặc điểm chung của vi phạm hành chính nói chung, do vậy, cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan cũng là tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng thể hiện đầy đủ tính xâm hại cho trật tự quản lý nhà nước của một loại vi phạm hành chính và cần thiết cho việc xác định ranh giới của các loại vi phạm hành chính khác nhau. Tuy nhiên, do đặc thù của hoạt động hải quan, các vi phạm hành chính hải quan cũng có một số đặc điểm riêng có tác động nhất định đến việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm, bao gồm: Một là, vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan chỉ xảy ra trong hoạt động hành chính có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, có liên quan, chịu nhiều tác động của các yếu tố nước ngoài: đối tượng áp dụng của pháp luật hải quan, ngoài các tổ chức, cá nhân trong nước thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải, còn có các tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Hai là, hoạt động hải quan mang tính tổng hợp, liên quan đến quy định của nhiều đạo luật điều chỉnh các quan hệ xã hội khác nhau như: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thương mại, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu,… nên vi phạm hành chính về hải quan có thể do nhiều cơ quan 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát hiện và cùng tham gia xử lý, có thẩm quyền xử lý (các trường hợp được quy định).