Luận văn thạc sĩ về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại thành phố Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng, cung cấp cái nhìn thực tiễn và pháp lý.

• Tác giả: Vũ Anh Xuân
• Người hướng dẫn: NGƯT.TS Phạm Hồng Thái
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội
• Chuyên ngành: Lý luận lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
• Đề tài: Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan - qua thực tiễn thành phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 1.1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.2. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.3. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.4. Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.5. Khái niệm và đặc điểm của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.6. Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.7. Thời hiệu xử phạt, thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.8. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.9. Thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính
• 1.10. Cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.11. Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.12. Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn
• 1.13. Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính
• 1.14. Biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
• 1.15. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và nguyên tắc xác định thẩm quyền
• 1.16. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
• 1.17. Phân định thẩm quyền
• 1.18. Thủ tục xử phạt, thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trong lĩnh vực hải quan
• 1.19. Thủ tục xử phạt đơn giản
• 1.20. Thủ tục xử phạt có lập biên bản vi phạm hành chính
• 1.21. Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• 1.22. Kinh nghiệm một số nước về xử lý vi phạm hành chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Cục Hải quan TP Hải Phòng- đơn vị phát hiện, xử lý, đề xuất xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại TP Hải Phòng
• 2.2. Thực trạng Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Thời điểm trước khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực (trước 01/07/2013 trở về trước)
• 2.3. Sau khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực
• 2.4. Thực trạng bất cập trong các quy định, chế độ chính sách liên quan tới việc xử lý vi phạm hành chính
• 2.5. Luật Hải quan- cơ sở cơ bản, chuẩn mực đánh giá sự tuân thủ các quy định trong lĩnh vực hải quan
• 2.6. Luật Thương mại, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại- điểm bám từ những quy định chưa chặt chẽ, đầy đủ để doanh nghiệp, người khai lợi dụng vi phạm
• 2.7. Liên quan các Công ước, cam kết Quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, ký kết
• 2.8. Các yếu tố ảnh hưởng, tác động tới công tác phát hiện, xử lý, đề xuất xử lý vi phạm tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.9. Thực trạng đấu tranh phát hiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.10. Công tác chỉ đạo của Cục
• 2.11. Thực hiện tại Đội Kiểm soát và các Chi cục Hải quan
• 2.12. Thực hiện tại Phòng Chống buôn lậu & Xử lý vi phạm (đơn vị đầu mối tham mưu xử lý vi phạm) và các Phòng ban tham mưu
• 2.13. Kết quả phát hiện, xử lý vi phạm từ 01/01/2009 đến 31/12/2013
• 2.14. Những bất cập trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng
• 2.15. Thực trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan từ năm 2009 đến năm 2013
• 2.16. Thực trạng trong nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính của cán bộ công chức, bộ phận thi hành công vụ
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 3.1. Dự báo tình hình
• 3.2. Các giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Về cơ chế, chính sách
• 3.3. Về điều kiện vật chất và nhân lực thực hiện
• 3.4. Tuyên truyền, tăng cường ý thức tự giác tuân thủ pháp luật
• 3.5. Đảm bảo thực hiện các quy định của Luật, Nghị định. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho công chức Hải quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một vấn đề quan trọng trong quản lý nhà nước. Tại Hải Phòng, nơi có cảng biển lớn, việc tuân thủ các quy định hải quan là rất cần thiết để đảm bảo trật tự và an toàn trong hoạt động xuất nhập khẩu. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn đến uy tín của ngành hải quan.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của vi phạm hành chính hải quan

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan được định nghĩa là hành vi vi phạm các quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan. Đặc điểm của loại vi phạm này bao gồm tính chất nghiêm trọng và sự phức tạp trong việc phát hiện và xử lý.

1.2. Tầm quan trọng của việc xử lý vi phạm hành chính

Việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan không chỉ giúp duy trì trật tự quản lý mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành hải quan tại Hải Phòng.

II. Những thách thức trong xử lý vi phạm hành chính tại Hải Phòng

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng vẫn gặp nhiều khó khăn. Các thách thức này bao gồm sự phức tạp trong quy trình xử lý, sự thiếu hụt nguồn lực và sự không đồng bộ trong các quy định pháp luật.

2.1. Khó khăn trong việc phát hiện vi phạm

Việc phát hiện các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thường gặp khó khăn do tính chất tinh vi của các thủ đoạn gian lận. Điều này đòi hỏi cơ quan hải quan phải có các biện pháp kiểm tra, giám sát hiệu quả.

2.2. Sự không đồng bộ trong quy định pháp luật

Nhiều quy định pháp luật hiện hành còn thiếu tính đồng bộ, gây khó khăn trong việc áp dụng và thực thi. Điều này dẫn đến tình trạng lúng túng trong xử lý các vụ việc vi phạm.

III. Phương pháp xử lý vi phạm hành chính hiệu quả trong lĩnh vực hải quan

Để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cần áp dụng các phương pháp xử lý phù hợp. Các phương pháp này bao gồm việc tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo và nâng cao nhận thức cho các đối tượng liên quan.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật

Tuyên truyền về các quy định pháp luật liên quan đến hải quan giúp nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và cá nhân, từ đó giảm thiểu vi phạm.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan

Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ hải quan về các quy định pháp luật và kỹ năng xử lý vi phạm sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và xử lý vi phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hải Phòng

Nghiên cứu thực tiễn về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác này.

4.1. Kết quả phát hiện và xử lý vi phạm

Trong giai đoạn từ 2009 đến 2013, Cục Hải quan TP Hải Phòng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm, góp phần bảo vệ trật tự quản lý nhà nước.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn xử lý vi phạm hành chính sẽ giúp cải thiện quy trình và phương pháp xử lý trong tương lai.

V. Kết luận và hướng phát triển trong xử lý vi phạm hành chính

Kết luận về tình hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Hải Phòng cho thấy cần có những cải cách và đổi mới trong quy định pháp luật. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những cải cách pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan

Hợp tác quốc tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 1. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một loại vi phạm hành chính xẩy ra trong lĩnh vực hải quan, xâm phạm tới trật tự quản lý nhà nước về hải quan. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có đầy đủ mọi đặc điểm của vi phạm hành chính, đồng thời có những đặc điểm đặc thù riêng của nó.

Xuất phát từ quan niệm chung về vi phạm hành chính đã được quy định trong Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20/06/2012: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”[51] và đặc thù quy định hành chính trong lĩnh vực hải quan, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 (thay cho Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007) quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, tại khoản 2 Điều 1 quy định vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bao gồm: (i)Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan; (iii) Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; (iv) Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (sau đây gọi tắt là thuế); (v) Vi phạm các quy định pháp luật khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Trên cơ sở quy định có thể nhận thấy vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có những dấu hiệu sau đây: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Mặt khách quan: Mặt khách quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bao gồm các dấu hiệu: hành vi, tính trái pháp luật của hành vi, hậu quả thiệt hại mà hành vi gây ra cho xã hội, quan hệ nhân quả, thời gian, địa điểm, phương tiện vi phạm. + Hành vi: Vi phạm hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật bất kỳ trước hết phải là hành vi. Hành vi có thể được thực hiện dưới hình thức hành động hoặc không hành động.

+ Tính trái pháp luật của hành vi: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải là hành vi trái pháp luật - vi phạm quy tắc quản lý nhà nước về hải quan. Tính trái pháp luật của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thể hiện ở chỗ nó được thực hiện ngược với yêu cầu của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan. Nói cách khác, đó là những hành vi vi phạm những quy định pháp luật được chế định trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực hải quan bảo vệ, đó là những hành vi bị pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan cấm, hoặc không thực hiện hay thực hiện không đúng hành động mà pháp luật quản lý nhà nước về hải quan quy định. + Thời gian, địa điểm, phương tiện, phương pháp thực hiện hành vi Trong những trường hợp cần thiết, ở mặt khách quan của vi phạm hành chính cần phải xem xét cả những tình tiết khác như trên (như đối với các hành vi vận chuyển, buôn bán hàng cấm, khai gian hàng để trốn thuế).

+ Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải được nghị định của Chính phủ quy định là vi phạm hành chính và là hành vi phải chịu trách nhiệm hành chính. Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là những quan hệ xã hội được các quy phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan bảo vệ. Khách thể là yếu tố quan trọng quy định tính chất, mức 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độ nguy hiểm của hành vi trái pháp luật. Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là trật tự quản lý nhà nước về hải quan.

Nhưng trong định nghĩa về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan đã nêu ở trên đã không chỉ rõ khách thể vi phạm, mà là chỉ tính chất trái pháp luật của hành vi. Hơn nữa, quy định tính chất trái pháp luật là trái “quy tắc quản lý nhà nước” cũng chưa thật chính xác. Bởi vì, “quy tắc quản lý nhà nước” là khái niệm có thể được giải thích theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp của “quản lý nhà nước”. Hiểu theo nghĩa hẹp thì không đầy đủ, mà theo nghĩa rộng thì rất không xác định.

Chủ thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cũng như chủ thể của vi phạm hành chính nói chung, theo pháp luật nước ta là cá nhân hoặc tổ chức. Cá nhân có thể là công dân Việt Nam, người nước ngoài, người không có quốc tịch, tổ chức có thể là tổ chức của Việt Nam, tổ chức nước ngoài, tổ chức Quốc tế. - Mặt chủ quan: Mặt chủ quan của vi phạm hành chính thể hiện ở tính chất lỗi của nó. Lỗi là dấu hiệu bắt buộc của vi phạm hành chính cũng như vi phạm pháp luật nói chung.

Một hành vi trái pháp luật không có nghĩa đã là hành vi vi phạm pháp luật, nếu chưa xác định được lỗi, tức là yếu tố chủ quan là trạng thái tâm lý của người thực hiện hành vi vi phạm, tại thời điểm thực hiện hành vi và và thái độ của người đó đối với hậu quả của hành vi, lỗi có hai hình thức lỗi: cố ý và vô ý. Tóm lại, từ những phân tích trên đây có thể định nghĩa vi phạm hành chính về hải quan như sau: Vi phạm hành chính về hải quan là hành vi (hành động hay không hành động) trái pháp luật, có lỗi (cố ý, hoặc vô ý), do cá nhân có năng lực trách nhiệm hành chính, hoặc tổ chức thực hiện, xâm phạm các quan hệ xã hội (trật tự quản lý nhà nước về hải quan) được các quy định quản 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lý nhà nước về hải quan (bao gồm cả thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu) điều chỉnh, bảo vệ, mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải bị xử phạt vi phạm hành chính về hải quan. Về nguyên tắc, một hành vi chỉ bị coi là vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan khi hành vi đó được qui định trong các văn bản pháp luật về hải quan. Pháp luật qui định hành vi nào là vi phạm hành chính về hải quan và qui định chế tài xử phạt tương ứng với hành vi nhằm phân biệt rõ ranh giới giữa hành vi vi phạm hành chính và hành vi hợp pháp, tạo điều kiện cho chủ thể xử sự theo đúng qui định của pháp luật.

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một dạng cụ thể của vi phạm hành chính xâm hại trật tự hoạt động quản lý của Nhà nước về Hải quan, gồm các nhóm hành vi vi phạm chính được Chính phủ quy định tại Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 18/2009/NĐ-CP ngày 18/02/2009) về quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan. Hiện tại được quy định tại các Điều từ 6- 16 Nghị định số 127/2013/NĐ-CP quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, được Bộ Tài chính quy định chi tiết tại các Điều từ 7- 14 Thông tư số 190/2013/TT-BTC ngày 12/12/2013 quy định chi tiết thi hành Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, gồm: + Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan; + Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan; 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu quy định tại Luật Hải quan, các Luật Thuế; + Vi phạm các quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, hành lý ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hóa phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các tài sản khác (gọi chung là hàng hóa); vi phạm các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải [6]. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan mang đầy đủ các đặc điểm chung của vi phạm hành chính nói chung, do vậy, cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan cũng là tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng thể hiện đầy đủ tính xâm hại cho trật tự quản lý nhà nước của một loại vi phạm hành chính và cần thiết cho việc xác định ranh giới của các loại vi phạm hành chính khác nhau. Tuy nhiên, do đặc thù của hoạt động hải quan, các vi phạm hành chính hải quan cũng có một số đặc điểm riêng có tác động nhất định đến việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm, bao gồm: Một là, vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan chỉ xảy ra trong hoạt động hành chính có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, có liên quan, chịu nhiều tác động của các yếu tố nước ngoài: đối tượng áp dụng của pháp luật hải quan, ngoài các tổ chức, cá nhân trong nước thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải, còn có các tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Hai là, hoạt động hải quan mang tính tổng hợp, liên quan đến quy định của nhiều đạo luật điều chỉnh các quan hệ xã hội khác nhau như: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thương mại, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu,… nên vi phạm hành chính về hải quan có thể do nhiều cơ quan 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát hiện và cùng tham gia xử lý, có thẩm quyền xử lý (các trường hợp được quy định).