Con người chính trị việt nam truyền thống và hiện đại

Nghiên cứu về con người chính trị Việt Nam qua lăng kính truyền thống và hiện đại. Phân tích phẩm chất, vai trò của lãnh đạo trong sự nghiệp đổi mới đất nước.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Huyên
• Trường học: Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Con Người Chính Trị Việt Nam - Truyền Thống Và Hiện Đại
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu đề tài cấp bộ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Phần mở đầu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái niệm con người chính trị
• 1.2. Chính trị - nhu cầu và sản phẩm tất yếu của quá trình hình thành và phát triển xã hội loài người

Tóm tắt

I. Nghiên cứu chính trị Việt Nam 2007 Tổng quan quan trọng

Bài nghiên cứu 'Nghiên Cứu Về Con Người Chính Trị Việt Nam: Truyền Thống và Hiện Đại (2007)' của Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích và đánh giá sự phát triển của chính trị Việt Nam. Nghiên cứu này tập trung vào con người chính trị, xem xét cả yếu tố truyền thống và hiện đại, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quá trình hình thành và phát triển của chính trị Việt Nam. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải hiểu rõ bản chất con người trong hoạt động chính trị, từ đó xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đổi mới và hội nhập. Đây là nền tảng cho việc phát triển chính trị học tại Việt Nam. Tác giả TS. Nguyễn Văn Huyến đã nhấn mạnh sự cần thiết của nghiên cứu này trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Bài nghiên cứu có ý nghĩa trong việc xây dựng và phát triển các khoa học chính trị. Hoạt động chính trị là hoạt động rộng lớn và quan trọng. Từ khi xã hội phân chia giai cấp thì chính trị trở thành loại hoạt động quyết định sự phát triển của dân tộc, quốc gia. Lenin từng nói chính trị là một khoa học và nghệ thuật, là vận mệnh của triệu triệu con người.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu Đổi mới và hội nhập sâu rộng

Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành đổi mới toàn diện trên mọi lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn hóa, xã hội. Quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đòi hỏi chính trị Việt Nam phải có những thay đổi để thích ứng với tình hình mới. Đồng thời, việc đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Nghiên cứu này giúp làm rõ những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của con người chính trị trong giai đoạn phát triển mới.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu Xây dựng con người chính trị Việt Nam

Mục tiêu chính của nghiên cứu là làm rõ khái niệm con người chính trị với bản chất, đặc điểm và cấu trúc của nó. Nghiên cứu đi sâu tìm hiểu về con người chính trị Việt Nam trong cả truyền thống và hiện đại, từ đó góp phần vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng mới. Nghiên cứu không chỉ mang tính lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng thể chế chính trị vững mạnh.

II. Truyền thống chính trị Việt Nam Cách nhận diện và ảnh hưởng

Truyền thống chính trị Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc hình thành con người chính trị hiện đại. Các giá trị văn hóa chính trị được truyền lại từ đời này sang đời khác đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân, ảnh hưởng đến cách họ tham gia vào các hoạt động chính trị. Các giá trị như yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng trung thành với tổ quốc, và ý thức trách nhiệm với cộng đồng là những yếu tố quan trọng định hình con người chính trị Việt Nam. Tuy nhiên, cũng cần phải nhận diện những hạn chế của truyền thống chính trị để có những điều chỉnh phù hợp với yêu cầu của thời đại mới. Nghiên cứu năm 2007 cho thấy sự ảnh hưởng sâu sắc của các giá trị văn hóa, lịch sử đến tư duy chính trị. Trong lịch sử chính trị Việt Nam, các thời đại phát triển gắn liền với các vương triều thịnh trị. Không có những con người xuất chúng cả về tài năng và đức độ thì cũng không quy tụ được nhân dân tham gia vào sự nghiệp bảo vệ và chấn hưng đất nước.

2.1. Các giá trị văn hóa chính trị cốt lõi trong truyền thống

Nghiên cứu chỉ ra rằng yêu nước, đoàn kết, trung thành, và trách nhiệm là những giá trị văn hóa chính trị cốt lõi trong truyền thống Việt Nam. Những giá trị này được thể hiện qua các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, qua tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng, và qua ý thức phục vụ nhân dân của cán bộ, đảng viên. Các giá trị này cần được kế thừa và phát huy trong giai đoạn hiện nay.

2.2. Hạn chế của truyền thống và yêu cầu đổi mới tư duy

Bên cạnh những giá trị tích cực, truyền thống chính trị Việt Nam cũng có những hạn chế cần được khắc phục. Đó là tư duy cát cứ, địa phương chủ nghĩa, gia trưởng, và quan liêu. Những hạn chế này cản trở quá trình hiện đại hóa chính trị và làm giảm hiệu quả của bộ máy nhà nước. Cần phải có những giải pháp để đổi mới tư duy và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

III. Hiện đại hóa chính trị Việt Nam Phương pháp và thách thức

Hiện đại hóa chính trị Việt Nam là một quá trình tất yếu để đáp ứng yêu cầu của thời đại mới. Quá trình này bao gồm việc xây dựng một thể chế chính trị dân chủ, pháp quyền, minh bạch, và hiệu quả. Đồng thời, cần phải nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Tuy nhiên, quá trình hiện đại hóa chính trị cũng đối mặt với nhiều thách thức, như sự chống phá của các thế lực thù địch, sự trì trệ của bộ máy nhà nước, và sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Nghiên cứu năm 2007 đã đề cập đến những thách thức này và đưa ra các giải pháp. Con người chính trị Việt Nam đã lớn lên nhanh chóng và trưởng thành, đã từng làm nên biết bao kỳ tích huy hoàng. Trong thế giới hiện đại với nhiều biến đổi và thách thức, vai trò của con người chính trị phải như thế nào?

3.1. Xây dựng thể chế chính trị dân chủ pháp quyền

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của hiện đại hóa chính trị là xây dựng một thể chế chính trị dân chủ, pháp quyền. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách, và bảo đảm quyền tự do, dân chủ của công dân. Đồng thời, cần phải xây dựng một bộ máy nhà nước hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân.

3.2. Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Để thực hiện thành công quá trình hiện đại hóa chính trị, cần phải nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều này đòi hỏi phải đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, tiêu cực. Đồng thời, cần phải xây dựng một đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

IV. Con người chính trị Việt Nam Vai trò của cá nhân và tập thể

Nghiên cứu 'Nghiên Cứu Về Con Người Chính Trị Việt Nam: Truyền Thống và Hiện Đại (2007)' đặt ra câu hỏi quan trọng về vai trò của cá nhân và tập thể trong chính trị Việt Nam. Con người chính trị không chỉ là một cá nhân đơn lẻ mà còn là một thành viên của một tập thể, một tổ chức, một cộng đồng. Vai trò của cá nhân là phát huy năng lực, trí tuệ, và phẩm chất để đóng góp vào sự phát triển của tập thể. Vai trò của tập thể là tạo môi trường, điều kiện để cá nhân phát huy tối đa khả năng của mình. Sự kết hợp hài hòa giữa vai trò của cá nhân và tập thể là yếu tố quan trọng để xây dựng một chính trị Việt Nam vững mạnh. Lênin từng nói chính trị vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật.

4.1. Phát huy vai trò chủ động sáng tạo của cá nhân

Cần tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy vai trò chủ động, sáng tạo trong các hoạt động chính trị. Điều này đòi hỏi phải tôn trọng quyền tự do tư tưởng, ngôn luận, và tạo môi trường để cá nhân bày tỏ ý kiến, đóng góp ý kiến cho sự phát triển của chính trị. Đồng thời, cần phải khuyến khích cá nhân tự học tập, nâng cao trình độ, và rèn luyện phẩm chất đạo đức.

4.2. Xây dựng tập thể đoàn kết thống nhất

Bên cạnh việc phát huy vai trò của cá nhân, cần phải xây dựng một tập thể đoàn kết, thống nhất. Điều này đòi hỏi phải tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên trong tập thể, xây dựng tinh thần đồng đội, và giải quyết hài hòa các mâu thuẫn. Đồng thời, cần phải bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam.

V. Ứng dụng nghiên cứu Phát triển chính trị học Việt Nam hiện đại

Nghiên cứu năm 2007 có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển chính trị học Việt Nam hiện đại. Kết quả nghiên cứu cung cấp những luận cứ khoa học để xây dựng thể chế chính trị phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu cũng giúp nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân về chính trị. Từ đó, góp phần vào việc xây dựng một chính trị Việt Nam dân chủ, pháp quyền, và văn minh. Nghiên cứu đóng góp vào việc xây dựng và phát triển các khoa học chính trị, đặc biệt là chính trị học nước nhà.

5.1. Xây dựng cơ sở lý luận cho thể chế chính trị

Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận để xây dựng một thể chế chính trị phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam. Điều này đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ lưỡng truyền thống chính trị, văn hóa chính trị, và đặc điểm kinh tế, xã hội của đất nước. Đồng thời, cần phải học hỏi kinh nghiệm của các nước trên thế giới, nhưng phải có sự chọn lọc và vận dụng sáng tạo.

5.2. Nâng cao nhận thức về chính trị cho cán bộ và người dân

Nghiên cứu giúp nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân về chính trị. Điều này đòi hỏi phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về chính trị, giúp người dân hiểu rõ về vai trò của chính trị trong đời sống xã hội, và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động chính trị.

VI. Tương lai chính trị Việt Nam Thách thức và cơ hội phát triển

Tương lai chính trị Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, nhưng cũng có nhiều cơ hội để phát triển. Thách thức lớn nhất là làm thế nào để duy trì ổn định chính trị trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp. Đồng thời, cần phải giải quyết những vấn đề nội tại của đất nước, như tham nhũng, bất bình đẳng xã hội, và ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, Việt Nam cũng có nhiều cơ hội để phát triển, như vị trí địa lý thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào, và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. 'Nghiên Cứu Về Con Người Chính Trị Việt Nam: Truyền Thống và Hiện Đại (2007)' là một tài liệu tham khảo quan trọng để định hướng cho sự phát triển của chính trị Việt Nam trong tương lai.

6.1. Duy trì ổn định chính trị trong bối cảnh thế giới biến động

Việc duy trì ổn định chính trị trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động là một thách thức lớn đối với Việt Nam. Điều này đòi hỏi phải tăng cường khả năng dự báo, phòng ngừa, và ứng phó với các tình huống bất ngờ. Đồng thời, cần phải giữ vững độc lập, chủ quyền, và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

6.2. Tận dụng cơ hội phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế

Việt Nam có nhiều cơ hội để phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Để tận dụng được những cơ hội này, cần phải tiếp tục cải cách thể chế, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, cần phải chủ động tham gia vào các tổ chức khu vực và quốc tế, và phát huy vai trò của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Về Con Người Chính Trị Việt Nam: Truyền Thống Và Hiện Đại

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

Đề tài khoa học cấp Bộ "Con người chính trị Việt Nam - Truyền thống và hiện đại" do TS. Nguyễn Văn Huyên làm chủ nhiệm, được thực hiện tại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, là một trong những công trình nghiên cứu hệ thống đầu tiên tại Việt Nam tiếp cận phạm trù "con người chính trị" dưới góc độ chuyên ngành Chính trị học (Politologie).

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Con người chính trị là gì? Bản chất, cấu trúc, các cấp độ chủ thể chính trị và quy luật biến đổi của hình mẫu con người chính trị Việt Nam từ truyền thống lịch sử đến thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập quốc tế diễn ra như thế nào?
• Phương pháp tiếp cận: Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kết hợp phân tích lịch sử - logic, phương pháp so sánh đối chiếu tư tưởng chính trị phương Đông - phương Tây, phương pháp phân tích hệ thống - cấu trúc và gắn kết chặt chẽ giữa lý luận với thực tiễn chính trị.
• Phát hiện chính: Nghiên cứu khẳng định chính trị là bản chất sống phổ quát của con người xã hội; con người chính trị tồn tại ở mọi cá nhân nhưng được tổ chức thành cấu trúc 3 cấp độ: Thủ lĩnh/Lãnh tụ chính trị, Đội ngũ cán bộ trung gian (tinh hoa chính trị), và Quần chúng nhân dân. Sự chuyển biến của con người chính trị Việt Nam là sự kế thừa biện chứng giữa các giá trị truyền thống (lòng yêu nước, tinh thần hòa kiệt, đức trị, nhân nghĩa) với các yêu cầu hiện đại (thượng tôn pháp luật, tư duy kỹ trị, năng lực thể chế và văn hóa dân chủ).
• Hàm ý thực tiễn: Công trình cung cấp hệ thống luận cứ lý luận và thực tiễn vững chắc cho công tác xây dựng, quy hoạch và đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước, đồng thời định hướng hoàn thiện cơ chế thực thi quyền lực vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu (Current State of Knowledge)

Từ thời cổ đại, tư tưởng về bản chất chính trị của con người đã được hình thành ở cả phương Đông và phương Tây. Tại phương Tây, các tư tưởng gia tiêu biểu như Xenophon, Plato, Aristotle ("Con người là động vật chính trị"), Augustine đã đặt nền móng cho lý thuyết về người lãnh đạo và trật tự thể chế. Ở phương Đông, các trường phái Nho gia (Khổng Tử, Mạnh Tử), Pháp gia (Hàn Phi Tử), Đạo gia (Lão Tử) và học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn đã tiếp cận sâu sắc nghệ thuật dùng người, phép trị quốc và dân quyền.

Đến thời cận - hiện đại, chủ nghĩa Mác - Lênin đã nâng nhận thức về con người chính trị lên tầm cao khoa học khi gắn liền bản chất con người với tổng hòa các quan hệ xã hội và sứ mệnh đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng nhân loại.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap Identified)

Mặc dù lịch sử tư tưởng thế giới rất phong phú, nhưng các công trình nghiên cứu chuyên sâu, độc lập về khái niệm "con người chính trị" theo đúng nghĩa của khoa học chính trị hiện đại vẫn còn khá khiêm tốn. Tại Việt Nam, nghiên cứu về các nhân vật lịch sử, danh nhân quân sự hay lãnh tụ cách mạng (như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Trần Phú, Hà Huy Tập, Lê Duẩn, Trường Chinh...) chủ yếu được tiếp cận dưới góc độ sử học, tiểu sử danh nhân hoặc chính trị - xã hội học đại cương. Trước công trình này, Việt Nam còn thiếu một công trình lý luận chính trị học toàn diện nhằm giải mã cấu trúc, phẩm chất, phân loại chủ thể và quy luật vận động của con người chính trị Việt Nam qua các bước ngoặt lịch sử.

3. Tính cấp thiết và giá trị thực tiễn (Timeliness, Relevance & Impact)

Bước vào giai đoạn đẩy mạnh toàn diện công cuộc Đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng và hướng tới mục tiêu hiện đại hóa đất nước, hệ thống chính trị Việt Nam đối mặt với những thách thức chưa từng có:

• Yêu cầu nâng cao năng lực hoạch định đường lối, quản trị quốc gia và bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ cầm quyền.
• Giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa cá nhân lãnh đạo, tập thể cấp ủy và vai trò làm chủ của quần chúng nhân dân.
• Khắc phục các biểu hiện suy thoái, quan liêu, xa rời nhân dân, đồng thời phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của mọi tầng lớp xã hội.

Do đó, việc nghiên cứu một cách hệ thống về con người chính trị Việt Nam mang tính thời sự bức thiết, tạo cơ sở khoa học thúc đẩy sự phát triển của nền Chính trị học nước nhà và đóng góp trực tiếp vào chiến lược phát triển nguồn nhân lực lãnh đạo quốc gia.

---

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu (Methodology & Approach)

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       KHUNG PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU                       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
       +--------------------------------+--------------------------------+
       |                                                                 |
       v                                                                 v
+-------------------------------+                               +-------------------------------+
|     NỀN TẢNG PHƯƠNG PHÁP      |                               |      PHƯƠNG PHÁP CỤ THỂ       |
| • Chủ nghĩa duy vật Mác-Lênin |                               | • Phân tích Lịch sử - Logic   |
| • Tư tưởng Hồ Chí Minh        |                               | • Phân tích Hệ thống Cấu trúc |
| • Nhận thức luận Chính trị học|                               | • So sánh đối chiếu Đông - Tây|
+-------------------------------+                               +-------------------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|                              TIẾP CẬN ĐA CẤP ĐỘ                               |
|       [1. Lãnh tụ/Thủ lĩnh] <---> [2. Cán bộ trung gian] <---> [3. Nhân dân]  |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Công trình được thiết kế dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý thuyết hàn lâm và khảo sát thực tiễn lịch sử thể chế:

1. Khung phương pháp luận (Research Design)

Nghiên cứu lấy thế giới quan và phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin làm kim chỉ nam. Quan điểm xem con người vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể sáng tạo ra lịch sử là tiền đề xuyên suốt để định vị vai trò của con người trong đời sống chính trị. Đồng thời, tư tưởng Hồ Chí Minh về "dân là gốc", cán bộ là "công bộc của dân" là trục tư tưởng định hướng mọi phân tích về đạo đức và kỹ năng chính trị.

2. Phương pháp nghiên cứu chuyên ngành

• Phương pháp Lịch sử - Logic: Dựng lại tiến trình tiến hóa của tư tưởng chính trị nhân loại qua các thời kỳ: Cổ đại (Hy Lạp - La Mã, Xuân Thu - Chiến Quốc), Trung cổ, Cận đại, Hiện đại cho đến bối cảnh Việt Nam truyền thống và thời kỳ cách mạng.
• Phương pháp So sánh - Đối chiếu (Comparative Approach): Đối chiếu mô hình con người chính trị phương Tây (chú trọng lý tính, thể chế pháp lý, kỹ trị, phân công vai trò rõ rệt) với mô hình phương Đông (chú trọng tu thân, lễ trị, đức trị, tâm tính, thuật dùng người).
• Phương pháp Phân tích Hệ thống - Cấu trúc: Xem xét hệ thống chính trị như một chỉnh thể hữu cơ, bóc tách cấu trúc con người chính trị theo các tầng nấc quyền lực và phân loại chức năng thực thi (tư tưởng, tổ chức, hoạch định chiến lược, thừa hành).
• Phương pháp Khái quát hóa và Tổng kết thực tiễn: Chuyển hóa các bài học lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc cùng kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thành các chuẩn mực mang tính quy luật khoa học.

3. Độ tin cậy và giá trị khoa học (Validity & Reliability)

Tính chuẩn xác của nghiên cứu được bảo đảm nhờ việc khai thác trực tiếp các nguồn tài liệu kinh điển, hệ thống văn kiện chính thống, các công trình khảo cứu uy tín về lịch sử chính trị thế giới và Việt Nam, bảo đảm tính khách quan, đa chiều và nhất quán trong lập luận.

---

Những phát hiện chính của nghiên cứu (Key Research Findings)

                   CẤU TRÚC TAM GIÁC CON NGƯỜI CHÍNH TRỊ
                                   /\
                                  /  \
                                 /    \  ĐỈNH: THỦ LĨNH / LÃNH TỤ CHÍNH TRỊ
                                / LÃNH \ (Quyết sách, định hướng, biểu tượng uy tín)
                               /  TỤ    \
                              /----------\
                             /  CÁN BỘ    \  THÂN: ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TRUNG GIAN
                            /  TRUNG GIAN  \ (Tinh hoa chính trị, điều hành, chuyên nghiệp)
                           /----------------\
                          /    QUẦN CHÚNG    \  ĐÁY: QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN
                         /     NHÂN DÂN       \ (Chủ thể nền tảng, cội nguồn quyền lực)
                        +----------------------+

1. Chính trị là bản chất sống phổ quát của con người cộng đồng

Nghiên cứu bác bỏ quan điểm hạn hẹp xem con người chính trị chỉ tồn tại ở các thời kỳ tiền tư bản và sẽ bị thay thế hoàn toàn bởi "con người kỹ thuật", "con người kinh tế" hay "con người văn hóa". Báo cáo luận giải rằng trong mọi thời đại, chừng nào xã hội còn phân công lao động, còn mâu thuẫn lợi ích và cần trật tự quản trị thì chính trị vẫn là hoạt động định hướng mang tính quyết định. Do đó, mỗi công dân xét đến cùng đều là một chủ thể chính trị, tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc kiến tạo đời sống xã hội.

2. Mô hình hóa cấu trúc 3 cấp độ của con người chính trị

Đề tài xác lập mô hình phân tầng hình tháp (tam giác chính trị) gồm 3 nhóm chủ thể tương tác mật thiết:

• Thủ lĩnh / Lãnh tụ chính trị (Đỉnh quyền lực): Những cá nhân có phẩm chất vượt trội, hội tụ tài năng, đức độ và khả năng thấu hiểu tâm lý quần chúng; giữ vai trò hoạch định cương lĩnh, dẫn dắt phong trào và tạo bước ngoặt lịch sử.
• Đội ngũ cán bộ chính trị trung gian (Thân tháp - Tầng lớp tinh hoa): Đội ngũ hoạt động chuyên nghiệp, đóng vai trò cầu nối truyền tải đường lối, điều hành bộ máy nhà nước và tổ chức triển khai chính sách. Chất lượng của tầng lớp này trực tiếp quyết định hiệu lực, hiệu quả của toàn bộ thể chế.
• Quần chúng nhân dân (Đáy tháp - Nền tảng quyền lực): Lực lượng đông đảo nhất, vừa là chủ thể sáng tạo ra mọi giá trị vật chất - tinh thần, vừa là khách thể thụ hưởng quyền lợi chính trị. Một nền chính trị tiến bộ phải lấy nhân dân làm gốc, xác lập quyền làm chủ thực sự của nhân dân.

3. Sự giao thoa và đối thoại giữa các hệ hình tư tưởng Đông - Tây

Báo cáo phân tích sâu sắc các giá trị đặc sắc trong lịch sử tư tưởng nhân loại:

• Phương Tây Cổ - Trung đại: Xenophon nhấn mạnh thủ lĩnh phải có năng lực chuyên môn và tâm lý học; Plato đề cao mô hình "Triết gia làm vua" dựa trên sự thông thái và phân công lao động nghiêm ngặt; Aristotle coi hạnh phúc cộng đồng và đức hạnh công dân là mục tiêu tối thượng; Augustine đặt nền móng cho việc giới hạn quyền lực nhà nước, đòi hỏi quyền lực phải gắn với công bằng và phục vụ.
• Phương Đông Cổ đại: Nho giáo (Khổng - Mạnh) đề cao tu thân, 4 phẩm chất cốt lõi: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí; Pháp gia (Hàn Phi Tử) xây dựng hệ thống quản trị nghiêm minh dựa trên Pháp - Thuật - Thế, dùng "tham nghiệm" và khảo hạch khách quan để tuyển chọn quan lại; Đạo gia (Lão Tử) đưa ra tư tưởng Vô vi nhi trị, thuận theo quy luật tự nhiên của đời sống xã hội.
• Tư tưởng Cận đại (Tôn Trung Sơn): Đột phá với việc tách biệt "Quyền" (Dân quyền - quyền lực tối cao thuộc về nhân dân qua 4 quyền: bầu cử, bãi miễn, sáng chế, phúc quyết) và "Năng" (Trị quyền - năng lực chuyên môn của chính phủ/công chức đóng vai trò như người lái xe, người phục vụ chuyên nghiệp).

4. Hình mẫu con người chính trị thời đại Hồ Chí Minh

Đề tài chỉ rõ bước nhảy vọt về chất của con người chính trị Việt Nam dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh: sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với truyền thống yêu nước nồng nàn. Con người chính trị mới mang bản chất giai cấp công nhân, đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết, biến lý tưởng chính trị thành hành động giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

5. Yêu cầu chuyển hóa trong thời kỳ Đổi mới và Hội nhập

Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, con người chính trị Việt Nam đứng trước yêu cầu phải chuyển từ tư duy quản trị hành chính mệnh lệnh sang tư duy kiến tạo, dân chủ và pháp quyền; kết hợp giữa bản lĩnh chính trị kiên định với năng lực làm chủ khoa học kỹ thuật, am hiểu luật pháp quốc tế và khả năng cạnh tranh toàn cầu.

---

Đóng góp khoa học và hàm ý chính sách (Scholarly Contributions & Implications)

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                         CÁC ĐÓNG GÓP KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI                           |
+------------------------------------------------------------------------------------+
  |
  +---> [LÝ LUẬN]: Hệ thống hóa phạm trù "con người chính trị" trong Chính trị học VN.
  |
  +---> [PHƯƠNG PHÁP]: Xác lập khung đối sánh liên văn hóa (Đông - Tây) và lịch sử.
  |
  +---> [ỨNG DỤNG]: Tiêu chuẩn hóa khung năng lực cán bộ lãnh đạo thời kỳ CNH - HĐH.
  |
  +---> [CHÍNH SÁCH]: Luận cứ hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực và dân chủ cơ sở.

1. Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions)

• Đặt nền móng lý luận vững chắc cho chuyên ngành Chính trị học tại Việt Nam về phạm trù con người chính trị, làm rõ ranh giới khoa học giữa các khái niệm: thủ lĩnh, chính khách, cán bộ và công dân.
• Làm phong phú thêm kho tàng lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền, làm sáng tỏ quy luật vận động của quyền lực chính trị gắn với nhân tố con người.

2. Đổi mới về phương pháp tiếp cận (Methodological Innovations)

• Thực hiện thành công hướng tiếp cận liên ngành (Chính trị học, Triết học, Tâm lý học chính trị, Xã hội học và Văn hóa học).
• Khắc phục lối tiếp cận thuần túy miêu tả lịch sử nhân vật đơn lẻ, chuyển sang nghiên cứu mô hình hóa thể chế và cấu trúc tâm lý - phẩm chất chính trị.

3. Hàm ý chính sách và thực tiễn (Practical & Policy Implications)

• Chiến lược cán bộ: Cung cấp cơ sở khoa học để Đảng và Nhà nước xây dựng tiêu chí đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ dựa trên thực tài, phẩm chất đạo đức ("chí công vô tư") và hiệu quả công việc thực tế, khắc phục triệt để tình trạng bổ nhiệm theo quan hệ hay cảm tính.
• Cải cách hành chính: Vận dụng sáng tạo tư tưởng phân tách "quyền" và "năng" để xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, hiện đại, nơi cán bộ hành chính thực sự là những nhà chuyên môn tận tụy phục vụ nhân dân.
• Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa: Củng cố các thiết chế bảo đảm quyền làm chủ thực chất của nhân dân, hoàn thiện cơ chế "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

---

Đối tượng đón nhận và ứng dụng (Target Audience & Benefits)

Báo cáo nghiên cứu là nguồn tài liệu quý báu dành cho nhiều nhóm đối tượng trong và ngoài hệ thống chính trị:

Đối tượng	Giá trị tiếp nhận & Lợi ích cụ thể
Nhà nghiên cứu & Giảng viên	Bổ sung nguồn ngữ liệu học thuật sâu sắc; cung cấp khung phân tích chuẩn mực phục vụ giảng dạy các môn Chính trị học, Lịch sử tư tưởng chính trị, Xây dựng Đảng và Quản lý công.
Cán bộ lãnh đạo & Quản lý	Trang bị nhãn quan chính trị hiện đại, phương pháp tư duy chiến lược; học hỏi nghệ thuật lãnh đạo, nghệ thuật dùng người và kiểm soát quyền lực từ các danh gia Đông - Tây.
Nhà hoạch định chính sách	Khai thác các luận cứ khoa học để xây dựng, hoàn thiện thể chế công vụ, luật cán bộ công chức, và các quy định về giám sát, kiểm soát quyền lực nhà nước.
Học viên, Sinh viên chuyên ngành	Nắm vững bản chất của các hiện tượng chính trị, hình thành thế giới quan tiến bộ và rèn luyện kỹ năng công dân tích cực.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Trả lời: Đề tài đã hệ thống hóa và khẳng định chính trị là bản chất sống phổ quát của con người xã hội; đồng thời mô hình hóa thành công cấu trúc con người chính trị gồm 3 cấp độ hữu cơ: Lãnh tụ/Thủ lĩnh - Cán bộ trung gian - Quần chúng nhân dân, làm rõ vai trò quyết định của nhân dân đối với cội nguồn sức mạnh chính trị.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì khác biệt so với các công trình trước đây?

Trả lời: Khác với các nghiên cứu trước đây vốn chỉ nhìn nhận nhân vật chính trị qua lăng kính lịch sử tiểu sử hoặc sử học quân sự, đề tài đã tiếp cận dưới góc độ Chính trị học chuyên biệt (Politologie), kết hợp phân tích đối sánh xuyên văn hóa Đông - Tây với phương pháp luận Mác - Lênin hiện đại.

3. Kết quả nghiên cứu về tư tưởng chính trị cổ đại có thể khái quát hóa cho quản trị hiện đại không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Những nguyên lý nền tảng như: tinh thần thượng tôn pháp luật (Pháp gia), đức trị và nhân nghĩa (Nho giáo), thuận theo quy luật khách quan (Đạo gia), phân công lao động chuyên môn hóa (Plato), hay phân tách quyền lực và năng lực chuyên môn (Tôn Trung Sơn) đều là các giá trị cốt lõi cấu thành nên khoa học quản trị quốc gia hiện đại.

4. Hướng phát triển tiếp theo (Next Steps) của dòng nghiên cứu này là gì?

Trả lời: Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung khảo sát định lượng văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ công chức trẻ, ứng dụng tâm lý học chính trị vào phân tích hành vi cử tri, và nghiên cứu tác động của chuyển đổi số, mạng xã hội đối với sự biến đổi nhân cách chính trị của công dân thời kỳ 4.0.

5. Ý nghĩa ứng dụng trực tiếp nhất đối với công tác cán bộ hiện nay là gì?

Trả lời: Đó là luận giải về tính tất yếu phải sàng lọc cán bộ bằng cơ chế "tham nghiệm" khách quan, xây dựng đội ngũ công bộc có đủ đức (Nhân, Nghĩa, Liêm, Chính) và tài (Trí tuệ, Năng lực chuyên môn), bảo đảm quyền lực luôn được kiểm soát chặt chẽ bởi pháp luật và nhân dân.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài "Con người chính trị Việt Nam - Truyền thống và hiện đại" của TS. Nguyễn Văn Huyên là một công trình học thuật mẫu mực, đặt viên gạch nền móng vững chắc cho lý luận Chính trị học chuyên sâu tại Việt Nam. Bằng việc tổng hợp uyên thâm dòng chảy tư tưởng nhân loại từ cổ chí kim kết hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam, công trình đã làm sáng tỏ bản chất nhân văn, cấu trúc vận hành và sứ mệnh lịch sử của con người chính trị.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, những luận điểm khoa học từ công trình tiếp tục là kim chỉ nam soi sáng cho công cuộc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và củng cố vững chắc nền dân chủ xã hội chủ nghĩa vì sự phát triển phồn vinh của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI CẤP BỘ NĂM 2007 CON NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIỆT NAM - TRUYỀN THỐNG VÀ HIỆN ĐẠI CHỦ NHIỆM : TS. NGUYỄN VĂN HUYÊN 7027 13/11/2008 HÀ NỘI - 2007 PhÇn më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi ChÝnh trÞ lµ ho¹t ®éng réng lín vµ quan träng cña lÞch sö x· héi. Cã thÓ nãi, tõ khi x· héi ph©n chia thµnh giai cÊp, h×nh thµnh nhµ n−íc víi t− c¸ch c«ng cô cai trÞ quèc gia th× chÝnh trÞ trë thµnh lo¹i ho¹t ®éng quyÕt ®Þnh ph¸t triÓn cña d©n téc, quèc gia nh»m thùc hiÖn ý chÝ, lîi Ých, môc tiªu cña giai cÊp, d©n téc, quèc gia - ®ã lµ lo¹i ho¹t ®éng mµ ngay tõ thíi Cæ ®¹i, c¸c nhµ t− t−ëng ®· coi lµ khoa häc- nghÖ thuËt cña nh÷ng con ng−êi th«ng th¸i (Arixtèt), coi ho¹t ®éng chÝnh trÞ lµ ho¹t ®éng cña nh÷ng con ng−êi cña tÇng líp trªn, tÇng líp tinh hoa, cã ng−êi cßn coi lµ ho¹t ®éng cña nh÷ng con ng−êi siªu ®¼ng (Khæng tö).

§iÒu ®ã nãi lªn r»ng, ho¹t ®éng chÝnh trÞ ph¶i lµ, vµ thùc tÕ ®· lµ lo¹i ho¹t ®éng cña nh÷ng chñ thÓ cã phÈm chÊt, trÝ tuÖ, n¨ng lùc vµ tµi n¨ng nhÊt ®Þnh vµ nÕu lµ nh÷ng chñ thÓ l·nh ®¹o, qu¶n lý th× cÇn cã phÈm chÊt, tµi n¨ng kh¸c th−êng, cã kh¶ n¨ng ®¶m nhiÖm nh÷ng c«ng viÖc lín lao, cã sø mÖnh thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu cao c¶. Lªnin nãi r»ng, chÝnh trÞ võa lµ mét khoa häc võa lµ mét nghÖ thuËt, xÐt ®Õn cïng, chÝnh trÞ lµ cuéc sèng, lµ lîi Ých, lµ vËn mÖnh cña triÖu triÖu con ng−êi. LÞch sö ph¸t triÓn x· héi nãi chung vµ lÞch sö chÝnh trÞ nãi riªng trªn thÕ giíi ®· chøng minh ®iÒu ®ã. Sù ph¸t triÓn cña c¸c quèc gia, sù r¹ng danh cña c¸c d©n téc ®Òu lµ kÕt qu¶ cña c¸c thÓ chÕ chÝnh trÞ v÷ng m¹nh víi ®éi ngò nh÷ng con ng−êi chÝnh trÞ cã phÈm chÊt, cã trÝ tuÖ, tµi n¨ng vµ ®Æc biÖt lµ cã thñ lÜnh anh minh, tµi ba xuÊt chóng.

Trong lÞch sö chÝnh trÞ ViÖt Nam, c¸c thêi ®¹i ph¸t triÓn ®Êt n−íc g¾n liÒn víi c¸c v−¬ng triÒu thÞnh trÞ víi c¸c vua s¸ng t«i hiÒn. Kh«ng cã nh÷ng con ng−êi xuÊt chóng c¶ vÒ tµi n¨ng vµ ®øc ®é, tinh thÇn hµo kiÖt th× còng kh«ng quy tô, huy ®éng vµ ph¸t huy ®−îc ®«ng ®¶o nh©n d©n tham gia tÝch cùc vµo sù nghiÖp b¶o vÖ vµ chÊn h−ng ®Êt n−íc. C¸ch m¹ng ViÖt Nam, tõ khi §¶ng Céng s¶n ra ®êi víi ®éi ngò nh÷ng con ng−êi trÝ tuÖ - tµi n¨ng - phÈm chÊt cao ®Ñp cña nã, ®Æc biÖt víi l·nh tô thiªn tµi cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta lµ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· lµm nªn nh÷ng 1 kú tÝch mµ hµng nhiÒu ngh×n n¨m tr−íc ®©y d©n téc ta, dï kh¸t khao, hy sinh phÊn ®Êu, còng kh«ng lµm ®−îc. §ã lµ kú tÝch cña nh÷ng con ng−êi mang t− t−ëng khoa hoc- tiÕn bé macxÝt, mang tµi trÝ vµ nh©n t©m cña thêi ®¹i Hå ChÝ Minh, ®−îc kÕt tô thµnh mét khèi ý chÝ vµ søc m¹nh s¾t ®¸ thèng nhÊt.

Sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi cña §¶ng vµ nh©n d©n ta - mét x· héi cao ®Ñp nhÊt trong lÞch sö nh©n loai, cµng ®ßi hái nh÷ng con ng−êi chÝnh trÞ víi nh÷ng phÈm chÊt vµ tµi n¨ng v−ît bËc. Con ng−êi chÝnh trÞ ViÖt Nam ®· lín lªn nhanh chãng vµ tr−ëng thµnh, ®· tõng lµm nªn biÕt bao kú tÝch huy hoµng cho ph¸t triÓn ®Êt n−íc. Tuy nhiªn, trong thÕ gíi hiÖn ®¹i víi biÕt bao biÕn ®æi vµ bao th¸ch thøc, tr−íc yªu cÇu cña c¸ch m¹ng hiÖn nay cña sù nghiÖp ®æi míi toµn diÖn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng - sù nghiÖp héi nhËp quèc tÕ, sù nghiÖp ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Ó vµo n¨m 2020 n−íc ta trë thµnh mét n−íc c«ng nghiÖp theo h−íng hiÖn ®¹i, nh÷ng phÈm chÊt vµ tµi n¨ng cña con ng−êi chÝnh trÞ víi t− c¸ch lµ nh÷ng chñ thÓ chØ ®¹o h−íng ®i cña lÞch sö ph¶i thÕ nµo; vai trß cña con ng−êi chÝnh trÞ ph¶i ra sao, vai trß cña c¸ nh©n vµ cña tËp thÓ, cña mét ®¶ng ph¶i thÕ nµo? Nã mang nh÷ng phÈm chÊt, tµi n¨ng ®Æc thï g× ? v. §ã lµ nh÷ng vÊn ®Ò bøc xóc ®ang ®Æt ra cho §¶ng ta víi t− c¸ch ng−êi cÇm quyÒn - chñ thÓ l·nh ®¹o toµn d©n téc thùc hiÖn sù nghiÖp d©n giµu, n−íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh.

§ã còng lµ vÊn ®Ò bøc xóc ®ang ®Æt ra ®èi víi yªu cÇu ph¸t triÓn lý luËn vµ thøc tiÔn chÝnh trÞ nãi chung, ®Æc biÖt lµ ®èi víi viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸c khoa häc chÝnh trÞ, tr−íc hÕt lµ chÝnh trÞ häc n−íc nhµ. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi Nh÷ng quan niÖm, quan ®iÓm, t− t−ëng vÒ con ng−êi chÝnh trÞ ®· xuÊt hiÖn ngay tõ thêi cæ ®¹i - tõ khi xuÊt hiÖn ho¹t ®éng chÝnh trÞ trong x· héi. Vµ do ®ã, viÖc nghiªn cøu vÒ con ng−êi chÝnh trÞ còng ®Æt ra vµ thùc tÕ ®· xuÊt hiÖn ngay tõ thêi kú ®ã: khi xuÊt hiÖn Nhµ n−íc -Thµnh bang thêi Hy L¹p -La M· víi c¸c tªn tuæi næi tiÕng nh− Her«®èt, Xªn«ph«n, Sal«m«ng, Plat«n, Arixtèt,v.; thêi kú ®Çu c«ng nguyªn nh− P«libi, Xixer«n; thêi kú trung cæ 2 nh− S.Oguxtanh, Tomat §acanh, L. §antª, Marsile §ª Pa®uoe, Makiaveli, thêi kú cËn ®¹i nh− J.

L«kc¬, Montexki¬, Rutx«; thêi kú hiÖn ®¹i nh− M¸c, Agghen, Lªnin, v. ë ph−¬ng §«ng, ngay tõ thêi tr−íc c«ng nguyªn, ë Trung Quèc còng ®· xuÊt hiÖn c¸c quan niÖm, quan ®iÓm, t− t−ëng kh¸c nhau vÒ vÊn ®Ò con ng−êi chÝnh trÞ cña c¸c ph¸i Nho gia (Khæng tö), Ph¸p gia (Hµn phi tö), §¹o gia (L·o Trang), MÆc gia (MÆc tö); thêi kú cËn hiÖn ®¹i nh− Khang H÷u Vi, L−¬ng Kh¶i Siªu, T«n Trung S¬n, v. ViÖc nghiªn cøu c¸c quan niÖm, quan ®iÓm, t− t−ëng vÒ con ng−êi chÝnh trÞ ë c¸c n−íc trªn thÕ giíi ®−îc quan t©m tõ hµng tr¨m n¨m tr−íc ®©y g¾n liÒn víi viÖc nghiªn cøu vµ x©y dùng khoa ChÝnh trÞ häc (Politologie). NhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ tõng nh©n vËt, tõng thñ lÜnh chÝnh trÞ cô thÓ trong lÞch sö nh− Napole«n, Washingt¬n, Linc«n, Cutudèp, Stalin, Lªnin, T«n DËt Tiªn, Mao Trach §«ng, §Æng TiÓu B×nh, v.Tuy nhiªn cho ®Õn nay, kÓ c¶ ë c¸c n−íc mµ khoa chÝnh trÞ häc ph¸t triÓn, vÉn ch−a cã mét c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu chuyªn s©u vÒ con ng−êi chÝnh trÞ.

ë ViÖt Nam, mét sè ngµnh khoa häc liªn quan ®Õn viÖc nghiªn cøu c¸c nh©n vËt lÞch sö nh− sö häc, qu©n sù nh− Lª Th¸nh T«ng, TrÇn Nh©n T«ng, TrÇn H−ng §¹o, Ng« QuyÒn.vµ chÝnh trÞ - x· héi nh− Cao B¸ Qu¸t, NguyÔn Siªu, Ng« Th× NhËm, v. NhiÒu c«ng tr×nh ®· ®i s©u nghiªn cøu c¸c nh©n vËt chÝnh trÞ, c¸c l·nh tô c¸ch m¹ng tiªu biÓu trªn thÕ giíi vµ cña ViÖt Nam, ®Æc biÖt lµ c¸c l·nh tô cña §¶ng ta nh− Hå ChÝ Minh, TrÇn Phó, Nguüen V¨n Cõ, Lª Hång Phong, Hµ Huy TËp, NguyÔn ThÞ Minh Khai, Lª DuÈn, Tr−êng Chinh, Ph¹m V¨n §ång, v. Tuy nhiªn ë ®ã chñ yÕu lµ nghiªn cøu vÒ th©n thÕ sù nghiÖp c¸ch m¹ng, h¬n n÷a ®ã lµ nghiªn cøu tõ gãc ®é lÞch sö. Víi sù ra ®êi cña Bé m«n ChÝnh trÞ häc t¹i Häc viÖn ChÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh vµo n¨m 1992, viÖc nghiªn cøu vÒ con ng−êi chÝnh trÞ ®· ®−îc mét sè ng−êi quan t©m m«n chÝnh trÞ häc nghiªn cøu.

Trong TËp bµi gi¶ng ChÝnh trÞ häc do viÖn ChÝnh trÞ häc biªn so¹n (xuÊt b¶n n¨m 1999, t¸i b¶n vµo c¸c n¨m 2000, 2002, v.) cã phÇn nghiªn cøu vÒ con ng−êi chÝnh trÞ. Tuy nhiªn, ®ã còng míi chØ lµ mét vµi nÐt ph¸c th¶o ®Çu tiªn vÒ con ng−êi chÝnh 3 trÞ. Mét vµi bµi viÕt vÒ con ng−êi chÝnh trÞ còng ®· ®−¬c c«ng bè trªn mét sè tµi liÖu nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y vÒ chÝnh trÞ häc ë c¸c Häc viÖn chÝnh trÞ khu vùc. Néi dung nghiªn cøu vÒ con ng−êi chÝnh trÞ còng ®−îc kh¶o s¸t trong mét vµi c«ng tr×nh nghiªn cøu nh−: LÞch sö t− t−ëng chÝnh trÞ thÕ giíi nh− (TËp bµi gi¶ng ChÝnh trÞ häc, ViÖn Khoc häc ChÝnh trÞ, 1999 ; t¸i b¶n 2000, 2002); ChÝnh trÞ häc ViÖt Nam, Nxb.

CTQG 2005 do Khoa chÝnh trÞ häc, Häc viÖn B¸o chÝ -Tuyªn trÒn biªn so¹n; Con ng−êi chÝnh trÞ (Th«ng tin ChÝnh trÞ häc, sè 1 n¨m 1999), V. Cã thÓ nãi, cho ®Õn nay ë ViÖt Nam ch−a cã mét c«ng tr×nh khoa häc nµo nghiªn cøu vÒ Con ng−êi chÝnh trÞ ®óng nghÜa cña nã. Môc tiªu nghiªn cøu Tõ gãc ®é chÝnh trÞ häc, ®Ò tµi lµm râ kh¸i niÖm con ng−êi chÝnh trÞ víi b¶n chÊt, ®Æc ®iÓm, cÊu tróc cña nã; ®i s©u t×m hiÓu con ng−êi chÝnh trÞ ViÖt Nam truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i, gãp phÇn x©y dùng con ng−êi chÝnh trÞ ViÖt Nam, ®¸p øng sù nghiÖp c¸ch m¹ng míi cña d©n téc. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu -Trªn thÕ giíi, viÖc nghiªn cøu vÒ con ng−êi chÝnh trÞ cã nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau, do ®ã, cã nhiÒu c¸ch tiÕp cËn còng rÊt kh¸c nhau: ®Þnh tÝnh, ®Þnh l−îng, ph©n tÝch tr¾c nghiÖm, ph©n tÝch thùc chøng, v.

-Trong ph¹m vi mét ®Ò tµi khoa häc cÊp bé, ®Ò tµi nµy gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn c¬ së Ph−¬ng ph¸p luËn cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh; -C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu cô thÓ: lÞch sö- l«gÝc, ph©n tÝch- tæng hîp, kh¸i qu¸t ho¸, g¾n lý luËn - thùc tiÔn. 4 PhÇn néi dung PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ con ng−êi chÝnh trÞ ch−¬ng I. Kh¸i niÖm con ng−êi chÝnh trÞ 1. ChÝnh trÞ - nhu cÇu vµ s¶n phÈm tÊt yÕu cña qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn x∙ héi loµi ng−êi X· héi h×nh thµnh víi t− c¸ch lµ x· héi loµi ng−êi, khi con ng−êi hîp tô l¹i víi nhau ®Ó cïng sèng, cïng ho¹t ®éng ®Ó tån t¹i, ®Ó duy tr× cuéc sèng.

Tr¹ng th¸i x· héi ®Çu tiªn ®ã kÐo dµi hµng triÖu n¨m, tuy ch−a cã tÝnh chÊt chÝnh trÞ, nh−ng ®· biÓu hiÖn nh÷ng yÕu tè cña tæ chøc, cña "sù ph©n c«ng" x· héi nh»m ®¹t tíi hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng sèng; ë ®ã còng ®· h×nh thµnh t×nh c¶m, ý thøc céng ®ång, ®Æc biÖt lµ ý thøc vÒ lîi Ých c¶ vËt chÊt lÉn tinh thÇn, nh÷ng ý t−ëng cã tÝnh dù phãng cho cuéc sèng t−¬ng lai cña mçi c¸ nh©n vµ cña c¶ céng ®ång. Nh÷ng yÕu tè, nh÷ng tÝnh chÊt vµ nh÷ng xu h−¬ng ®ã trong ®êi sèng con ng−êi chÝnh lµ nh÷ng nh©n tè c¨n cèt bªn trong cña x· héi thÓ hiÖn b¶n chÊt Ng−êi, lµm cho x· héi chuyÓn lªn nh÷ng tr×nh ®é x· héi ngµy mét cao h¬n, mµ nguyªn t¾c ®ã thÓ hiÖn ®Çu tiªn ë sù v−ît qua ®êi sèng cña c«ng x· nguyªn thuû, h×nh thµnh x· héi chiÕm h÷u n« lÖ.