Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE TOL VAN CHUYỂN TRAI PHÉP CHAT MA TÚY TRONG LUAT HÌNH SU VIỆT NAM ‘hai niệm tội vận chuyên trái phép chất ma túy. trải phép chất ma tủy là hành vi dịch chuyển bắt hợp pháp chất ma tủy từ nơi nay đến nơi khác dưới bat kỹ hình thức nào (có thé bing các phương tiên khác nhau như 6 tô, téu bay, tau thủy. trên các tuyển đường khác nhau như đường bô, đường sắt, đường thủy, đường hàng không, đường bưu điện., có thể để trong người như cho vao túi áo, túi quản, nuốt vào trong bung, để trong hanh lý như vali, túi sách.) ma không nhằm mục đích mua ban, tảng trữ hay sin xuất trái phép chất ma túy khác. Theo từ điển tiếng Việt, "Trái phép có nghĩa la trái với pháp luật hoặc.
‘rai với điều ma pháp luật cho phép. Cum từ "ma túy" xuất hiện khá muôn ở nước ta và chính thức được sit dụng lên đầu tiên trong pháp luật Việt Nam tại Bộ luật hình sự năm 1985 Hiện nay, cum từ "ma tủy" đã xuất hiền ngay trong tên gọi của các văn bản. luật như Luật Phòng, chống ma túy. Theo khoản 1 Điễu 2 của Luật Phong, chống ma tủy thi: "Chất ma túy bao gồm chất gây nghiện và chất hướng thân được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban bảnh"3, Để lam rõ hơn khái niêm nảy, Luật Phòng, chồng ma tủy đã quy định thêm khải niệm “chất gây.
nghiện" va "chất hướng thân". Theo đó, "chất gây nghiện 1a chất kich thích hoặc tte chế thân kinh, dé gây tình trang nghiên đối voi người sử dụng", và "chất 2 Trung tim Từ đin học (2008), Tr đẩn ting Hội, Nab Từ đi Bách koa, Hà Nài 2 Quốc hộ, Lait hỏng, chẳng ma ty (st đội bb sun), Ha Nội 2008 hướng than là chất kích thích, ức chế thân kinh hoặc gây ảo. c, nếu sử dụng, nhiêu lần có thể dẫn tới tinh trang nghiện đổi với người sử dung"?, Như vậy, trong Luật phòng, chống ma túy, cụm từ "chất ma tủy" được định nghĩa vả giải thích một cach gián tiếp qua các khái niêm "chất gây nghiên" va "chất hướng thin" Hiện nay, danh muc các chất ma túy vả tiền chất mới nhất được Chính. phủ quy định tai Nghị định số 73/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018.
Danh mục các chất ma túy và tiên chất ban hành kèm theo Nghĩ định số 73/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018. Ở Việt Nam, hiện tại quy định có 515 chất ma tủy chia thảnh. 03 danh mục theo mức đô độc hai và yêu cầu kiém soát việc sử dụng các chất nay đó la: Thứ nhất, các chat ma túy tuyệt đối cám sử dụng trong y học va đời sống xã hội, việc sử dụng các chất nay trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm theo quy định đặc biệt của cơ quan có thẩm quyển Thứ hai, các chất ma túy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm nghiêm, diéu tra tôi pham, hoc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan. Thứ ba, các chất ma tủy được dùng trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, diéu tra tội pham hoặc trong linh vực y té, thú y theo quy đính của cơ quan có thẩm quyển Bên cạnh đó Nghỉ định số 73 ngày 15/5/2018 côn quy định 47 tién chất không thể thiêu trong quá trình sản.
xuất, điều chế ma túy. Theo Công tước quốc tế vẻ thống nhất các chất ma túy, năm 1961, 1971, 1988 thi ma túy là bat ky chất liêu nao được liệt ké trong ‘bang I, II, II, TỰ của Công tớc, dù dưới dạng tự nhiên hay tổng hợp. Các chất ma túy có thể phân loại ra thành các nhóm như sau: ˆ Xem Quốc hội, Luật phòng, chống ma túy (ste đối, bỗ sung), Hà Nội, 2008. - Theo đặc tính và mức độ tác động của chất gây nghiên, ma túy được.
chia thành ba nhóm: ma túy manh, ma túy trung bình, ma túy nhé. ~ Theo nguồn gốc, cách thức tạo ra chất ma tủy, ma túy được chia thành. ba nhom + Ma túy tự nhiên: các loại ma tủy có nguồn gốc tự nhiên, thu được "bằng cách hải hoäc nuôi trồng như thuốc phiên (quả), l4, hoa, quả cây cần sa + Ma túy ban tổng hop: các chất ma tủy được diéu chế từ sản phẩm tự. nhiền bằng cách cho tác dung với một số hóa chất để thu được chất ma tủy có tác dụng mạnh hơn chất ma túy ban đầu (Ví du: Hérdin là chất ma túy bán.
tổng hợp từ morphine bang cách azetyl hóa morphine.), + Ma túy tổng hợp: la các chất ma túy được điều chế bằng phương pháp tổng hợp hỏa học toàn phân tit các chất (goi là tiên chấp. Các chất ma tủy tổng hợp có tác dụng mạnh và nhanh hơn ma túy ban tổng hợp (methadone, dolargan, methamphetamine.) ~ Theo tác dụng về mặt sinh học trên cơ thé con người, ma túy được chia thành tám nhóm: Các chất gây êm diu, dam mê (các chất ma tủy chính gốc) gồm thuốc phién va các chế phẩm của thuốc phiện như morphine, heroin, methadone, dolargan, v v., Can sa vả các sản phẩm của can sa, Côca va các sản phẩm của coca; Thuốc ngũ: Có tác dung ức chế than kinh (barbiturate, mmethaqualone, mecloqualone.); Các chất an than Các chất thuộc dẫn xuất của benzodiazepine, meprobamate, hydroxyän, Các chất kíh thí: Amphetamin vả các dẫn xuất của nó, Các chất gây äo giác: LSD, mescalin, các dẫn xuất của tryptamin, v. dung môi hữu cơ vả các thuốc xông. - Theo nguôn gốc và tác đông được lý, ma túy được chia thành năm.
loại: Ma tủy là các chất từ cây thuốc phiên (opiates); ma túy là các chất tử cây, cần sa (cannabis), Ma túy là các chất kích thích (stimulants), ma túy lả các chất ức ché (depressants); Ma tủy là các chất gây a0 giác (hallucinorens) 10 'Việc phân loại các chất ma túy thảnh các nhóm như đã noi ở trên không. chi có ý nghia trong công tác nghiên cửu về mặt khoa học ma còn phục vu đắc lực cho công tac đâu tranh phòng, chồng tdi pham vẻ ma tủy. Bởi lẽ, khi xác định được nguồn gốc của các loại ma tủy, đặc tinh, ham lượng, trong lượng của từng loại ma túy. thì có thé giãi quyết một cách đúng đắn va có hiệu quả vẫn để trách nhiệm hình sự của người phạm tội nói riêng cũng như công cuộc đầu tranh phòng, chống tôi phạm về ma túy nói chung.
Tóm lai, để sác định một chất nào đó là ma túy thì chất đó phải có các đặc điểm sau đây: Được quy định trong danh mục các chất ma túy ban hành. kèm theo Nghĩ đính của Chính phi, chất đó có nguồn gốc tư nhiên hoặc tổng hợp, lé chất độc gây nghiên, khi đưa các chất này vào cơ thé con người nó sẽ lâm biển đổi một số chức năng than kinh, làm thay đổi trang thái ý thức va sinh lý của người đó. Nêu lạm dung ma túy, sử dung không đúng cách, không. đúng liêu lượng, không theo chi định thì người sử dung sẽ nhanh chóng bi lê thuộc vào nó, khi đó ma túy sẽ gây tốn thương về nhiêu mat cho sức khöe về thể chất, sức khỏe về tinh thân cho chính người sử dung, đồng thời còn tiêm.
ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho cộng đồng va sã hội từ chính người nghiện ma túy này, 'Việc đưa ra một định nghĩa vé ma túy xét ở một khia canh nao đó sẽ chỉ có ý nghĩa trong việc nghiên cứu khoa học. Trên thực tế, khi cân sác định một chất có phải Lé ma tủy hay không thi các cơ quan có trách nhiệm cần phải trừng cầu giảm định dé tả lời cho một loạt câu hỏi như. Loại ma túy gi? ham lượng, khỏi lượng chất ma túy đã được xác đính là bao nhiêu? tiền chất dùng để sản xuất ma túy là loại hóa chất nảo?., đồng thời phải căn cứ vào Danh mục các chất ma túy quy định tại Nghĩ định số 73/NĐ-CP ngây 15/5/2018 của Chính phủ để so sánh, đối chiếu. Hiện nay ở Việt Nam chúng ta thường gặp một số chất ma túy là " - Thuốc phiện.
Thuốc phiện la nhựa tử cây thuốc phiện, có mùi đặc. trưng hơi hăng hắc, mau nâu đen hoặc cảnh gián, déo hoặc nhấo, Thuốc phién đã nâu chin có mau đen, rắn chắc hơn (3kg thuốc phiên sông sé cho khoảng, 1kg thuốc phiên chin). Trong thành phân thuốc phiện có khoảng 40 ancaloit vả 5 chất cơ bản là morphine, codeine, thebaine, papaverine vả natotin Thuốc. phiên gây nghiện nhanh va manh.
~ Morphine: La chất ma tủy dang bột mau trắng. Từ nhựa thuốc phiên người ta chế xuất morphine (cứ khoảng 10kg thuốc phién thi thu được khoảng, 1kg morphine bazo, từ đó có thé thu được Ikg morphine). Morphine có tác dụng gây nghiên cao. - Hêrôin: là loại ma tủy độc hại phổ biến nhất ở nước ta hiện nay.
'Hêrôin là chế phẩm được bán tổng hợp tử morphine, cứ khoảng 1kg morphine thì điều chế được 800 đến 050g hérdin. Hérdin có khả năng gây nghiện rất nhanh, người nghiện bị suy sụp nhanh chóng cả vềthể xác lẫn tinh thân. Một liêu khoảng 0,06g có thé gây chết người ngay sau khi tiêm. - Nhựa cân s từ các bộ phân lá, hoa, quả cây cân sa người ta chiết xuất ra nhựa cân sa.
Các hoạt chất của cây cần sa gây cho người sit dụng cảm. giác hưng phan, sảng khoái, song tác dụng nguy hiểm nhất của cân sa la gay ão giác lâm sai lệch tinh thân - Cécain: từ lá cây côca người ta điều chế được cao côca và côcain. Cécain có khả năng gây tê, độc va gây nghiên cho người sử dụng. - Amphetamine: là chất ma túy gây kích thích mạnh hệ thân kinh trung tương, lam ting sự co bép của tim, co mạch méu ngoại biên, tăng huyết áp.
Với Tiêu vừa phải, amphetamine có tác dung làm tăng kha năng lao động trí óc, giảm. ‘budn ngủ, tăng sức lực. Với liễu cao, amphetamine gây nghiên nguy hiểm. - Methamphetamine: gây kích manh hệ thân kinh trùng wong, là chất có độc tính va kha năng gây nghiện manh, gây chứng hoang twang.
- Methadone: lả chất ma túy giãm đau mạnh gap năm lan morphine, thường thay dạng viên con nhộng Smg hoặc ống 5mg hoặc 10mg. ~ Methoqualone: là chất ma túy an thân gây ngủ, mau trắng dạng viên. - LSD: là chất gây nghiên tao ảo giác manh, làm cho người dùng mất cảm giác so hãi, lam những việc má lúc bình thường không dám làm như nhảy từ trên cao xuống, chạy trên mặt tường cao. ~ MDMA (estasy): là một dang ma túy tổng hợp có tác dung kích thích thân kinh.
Estasy tăng hưng phân của hoạt đông thin kinh, vi vậy tăng cường độ vận đông cơ thể.