Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI PHÁ HOẠI CHÍNH SÁCH ĐOÀN KẾT TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm tội phá hoại chính sách đoàn kết và ý nghĩa của việc quy định tội phá hoại chính sách trong luật hình sự Việt Nam 1. Khái niệm tội phá hoại chính sách đoàn kết Vi phạm các quy định về chính sách đoàn kết, đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, đoàn kết quốc tế được hiểu là việc cá nhân, tập thể có những hành vi đi ngược, làm trái với các chủ trương, đường lối của Đảng, làm trái với những quy định của pháp luật về chính sách đoàn kết. Để kịp thời ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên và để đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, Bộ luật hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã có hẳn một điều luật quy định về tội phá hoại chính sách đoàn kết.
Muốn hiểu khái niệm về tội phá hoại chính sách đoàn kết, trước tiên chúng ta đi tìm hiểu khái niệm tội phạm một cách chung nhất, khái quát nhất dưới góc độ pháp lý. Tại Bộ luật hình sự năm 1999 quy định về tội phạm như sau: Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hay vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm đến chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa…[30, Điều 8]. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Từ khái niệm chung và những đặc trưng trên về tội phạm, dưới góc độ khoa học pháp lý, trên cơ sở quy định của Bộ luật hình sự, thì khái niệm tội phá hoại chính sách đoàn kết được hiểu như sau: Tội phá hoại chính sách đoàn kết là những hành vi tuyên truyền, kích động hoặc bằng thủ đoạn khác chia rẽ sự đoàn kết thống nhất toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, đoàn kết quốc tế do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân [37, tr. Ý nghĩa của việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong Luật hình sự Việt Nam Việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự Việt Nam có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, đoàn kết quốc tế và giữ vững an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Thực tiễn nghiên cứu cho thấy việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự Việt Nam có một số ý nghĩa sau: Một là: Việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự Việt Nam đã tạo ra cơ sở, hành lang pháp lý quan trọng cho cuộc đấu tranh phòng và chống tội phạm nói chung, đối với tội phá hoại chính sách đoàn kết nói riêng [45, tr. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo cho các đối tượng đang có ý định thực hiện hành vi chia rẽ sự đoàn kết thống nhất toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo và đoàn kết quốc tế, để các đối tượng này thấy được rằng mọi hành vi vi phạm pháp luật nhằm chống chính quyền nhân dân sẽ bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật với những chế tài thật nghiêm khắc trong hệ thống pháp luật Việt Nam đó là bằng chế tài hình sự. Cuộc đấu tranh phòng, chống tội phá hoại chính sách đoàn kết là một bộ phận không thể tách rời trong công cuộc đấu tranh phòng và chống tội 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích của công cuộc đấu tranh này là nhằm bảo vệ sự tồn tại và vững mạnh của Nhà nước ta.
Để làm thất bại mọi âm mưu chống phá sự nghiệp xây dựng nước nhà của các thế lực thù địch, bên cạnh những nhiệm vụ kinh tế, mở rộng dân chủ, tăng cường tiềm lực, quốc phòng an ninh của đất nước, còn phải thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân. Từ những quy định của pháp luật hình sự về tội phá hoại chính sách đoàn kết, các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, căn cứ vào đó để xử lý những chủ thể đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nói chung và hành vi vi phạm việc thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo và đoàn kết quốc tế [45, tr. Hai là: Việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự Việt Nam còn có ý nghĩa cho việc tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật trong toàn dân, toàn xã hội và quốc tế; đấu tranh phòng, chống những hành vi vi phạm pháp luật về việc thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo và đoàn kết quốc tế. Từ việc xử lý các chủ thể phạm tội phá hoại chính sách đoàn kết, ngoài việc trừng trị, trấn áp tội phạm, còn hướng tới mục đích cải tạo, giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật làm cho họ từ bỏ ý định phạm tội, giúp họ có ý thức tôn trọng pháp luật.
Ba là: Việc quy định đó đã thể hiện quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong việc thực hiện chính sách đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo và đoàn kết quốc tế. Các thế lực thù địch trong và ngoài nước thường xuyên lợi dụng vấn đề tôn giáo, đoàn kết tôn giáo và các vấn đề về dân tộc để nhằm chống phá nước ta, phá hoại khối đại đoàn kết. Do đó, việc quy định tội này trong luật hình sự sẽ giúp cho nhân dân ta nhận thức được bộ mặt thật của bọn cướp nước và bè lũ tay sai để từ đó đoàn kết lại với nhau, đồng sức, đồng lòng đập tan âm mưu và phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch [45, tr. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bốn là: Việc quy định đó còn góp phần vào việc hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam, tiến tới mục tiêu chung là xây dựng Nhà nước Việt Nam trở thành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.
Song song với việc chuyển đổi nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập quốc tế, đa phương hóa, toàn cầu hóa, thì tội phạm ở nước ta cũng có nhiều diễn biến phức tạp. Nó không chỉ gia tăng về số vụ, số đối tượng mà tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội đối với hành vi vi phạm ngày càng nghiêm trọng, làm ảnh hưởng không nhỏ đến vai trò, vị thế của nước ta trên trường quốc tế. Bên cạnh đó các thế lực thù địch trong và ngoài nước luôn ráo riết đẩy mạnh âm mưu diễn biến hòa bình, bạo loạn nhằm chống chính quyền nhân dân, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng ta, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa của chúng ta. Các đối tượng phạm tội thường lợi dụng những địa bàn trọng yếu như vùng có nhiều người dân tộc thiểu số sinh sống, những nơi có nhiều giáo dân, tín đồ tôn giáo, chúng lợi dụng mặt trái của nền kinh tế thị trường và những sơ hở trong việc quản lý của Đảng và Nhà nước ta, để từ đó loan tin, bịa đặt, bôi nhọ, nói xấu, xuyên tạc đường lối của Đảng, đồng thời lôi kéo nhiều người tham gia biểu tình, gây rối.
Trước những diễn biễn của tình hình trên, Đảng và Nhà nước ta đã chủ động, đi tắt đón đầu xây dựng triển khai các chính sách có hiệu quả, để ngăn chặn đẩy lùi tội phạm, ổn định xã hội, phát triển kinh tế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, thì việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự hiện nay đã đáp ứng được một phần yêu cầu nào đó về việc xây dựng Nhà nước pháp quyền. Năm là: Ngoài ra việc quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết trong luật hình sự Việt Nam còn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Những thành tựu to lớn mà Đảng và Nhà nước ta đã đạt được trong những năm vừa qua đã tạo cơ sở và niềm tin cho các thế hệ đi theo con đường 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn. Việc quy định này có khách thể đặc biệt quan trọng được pháp luật hình sự bảo vệ đã khẳng định quyết tâm bảo vệ thành quả đã đạt được trong những năm vừa qua của Đảng và Nhà nước [45, tr.
Khái quát lịch sử Luật hình sự Việt Nam quy định tội phá hoại chính sách đoàn kết từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 * Cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền non trẻ, quân và dân ta phải đối phó với nhiều khó khăn, thử thách. Ở miền Bắc, nhân dân ta vừa phải chống chọi với hậu quả của nạn đói, hậu quả của lụt lội gây ra vừa phải đối phó với 20 vạn quân Tưởng và bè lũ tay sai lợi dụng danh nghĩa đồng minh hòng thực hiện âm mưu thủ tiêu chính quyền cách mạng thì ở miền Nam, thực dân Anh và quân đội Pháp kéo đến đánh chiếm Nam Bộ, mưu toan dùng địa bàn này làm bàn đạp chiếm lại toàn bộ nước ta. Trước âm mưu thâm độc của kẻ thù, nhiệm vụ hàng đầu của toàn dân ta là sử dụng mọi lực lượng, biện pháp và hình thức đấu tranh để bảo vệ chính quyền cách mạng, chống lại những âm mưu đen tối của kẻ thù bên trong và những thế lực đế quốc, đẩy mạnh công cuộc kháng chiến dành độc lập thống nhất dân tộc.