Chương I: Cơ sở lí thuyết nghiên cứu về tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất của doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Chương II: Phân tích thực trạng tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất tại Công ty TNHH Yamaha Motor Việt Nam. Chương III: Đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất của Công ty TNHH Yamaha Motor Việt Nam 6 1CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ THUYẾT NGHIÊN CỨU VỀ TỔ CHỨC ĐẢM BẢO VẬT TƢ CHO SẢN XUẤT CỦA DOANH NGHIỆP 2 SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP 3 1. Các khái niệm cơ bản, vai trò và yêu cầu tổ chức đảm bảo vật tƣ cho sản xuất 1.
Các khái niệm cơ bản Vật tư Để quá trình sản xuất có thể diễn ra đòi hỏi mọi doanh nghiệp phải có ba yếu tố: vật tư, lao động, tiền vốn. Vật tư là sản phẩm của lao động, nó được trao đổi thông qua mua bán để phục vụ cho sản xuất, bao gồm nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, phụ tùng, máy móc, thiết bị…. Khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới sự tác động của lao động, vật tư bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm. Vật tư là yếu tố đầu tiên của quy trình sản xuất, nó tác động, ảnh hưởng và chi phối các hoạt động tiếp theo của quytrình sản xuất trong mỗi doanh nghiệp.
Phân loại vật tư Trong các doanh nghiệp sản xuất, vật tư bao gồm nhiều loại khác nhau với công dụng và tính năng khác nhau. Để sản xuất ra sản phẩm phải sử dụng rất nhiều loại vật tư. Vì vậy, để quản lý và sử dụng hợp lý các loại vật tư, người ta phải tiến hành phân loại vật tư. Tùy từng doanh nghiệp với lĩnh vực kinh doanh khác nhau sẽ có những cách phân loại khác nhau.
Thông thường, vật tư được phân loại theo các tiêu thức sau: + Căn cứ vào công dụng của vật tư trong quá trình sản xuất 7 - Nguyên vật liệu : được dùng một lần trong quá trình sản xuất và giá trị được chuyển toàn bộ vào sản phẩm - Máy móc, thiết bị : được sử dụng nhiều lần trong quá trình sản xuất và giá trị được chuyển dần vào sản phẩm dưới hình thức khấu hao + Căn cứ vào tính chất sử dụng vật tư - Vật tư thông dụng : sử dụng cho nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau - Vật tư chuyên dụng : sử dụng cho một ngành nghề, một lĩnh vực + Căn cứ theo nguồn cung ứng - Vật tư sản xuất trong nước - Vật tư nhập khẩu + Căn cứ vào tầm quan trọng của vật tư trong sản xuất - Vật tư chính : vật tư cấu thành nên thực thể chủ yếu của sản phẩm - Vật tư phụ : vật tư bổ trợ vào thực thể chủ yếu của sản phẩm Đảm bảo vật tư Vật tư là một trong những yếu tố quan trọng của quá trình sản xuất. Nếu xét về mặt vật chất thì vật tư là yếu tố cấu thành nên thực thể của sản phẩm, chất lượng sản phẩm. Chất lượng của vật tư có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm. Xét về mặt giá trị thì tỷ trọng các yếu tố vật tư chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành.
Còn xét về lĩnh vực vốn thì tiền bỏ ra mua vật tư chiếm tỷ trọng lớn trong vốn lưu động của các doanh nghiệp. Như vậy vật tư là cần thiết, không thể thiếu được trong bất kì nền sản xuất nào. Để đảm bảo cung cấp vật tư chính xác, kịp thời cho sản xuất thì phải thông qua tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất. Đảm bảo vật tư ở doanh nghiệp là toàn bộ các hoạt động nhằm kiểm soát quá trình vận động của dòng vật tư sản xuất trong các chu trình kinh doanh, từ việc xác định nhu cầu vật tư, xây dựng kế 8 hoạch nguồn hàng, cấp phát vật tư cho sản xuất đến tổ chức quyết toán, đánh giá quá trình quản lý vật tư.
Tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất là cơ sở cho quá trình sản xuất diễn ra một cách thường xuyên, liên tục với những biến động khác nhau của thị trường. Nó đảm bảo cho sản xuất kinh doanh phát triển với hiệu quả ngày càng cao với chi phí kinh doanh thấp. Tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất Tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất là tổ chức hoạt động để có thể đảm bảo vật tư cho quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Đây là những hoạt động có chủ đích, có kế hoạch của doanh nghiệp.
Đó là các hoạt động xác định nhu cầu, hoạt động tạo nguồn, mua sắm vật tư, hoạt động dự trữ, bảo quản và hoạt động quản lý, sử dụng vật tư. Tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất là việc thiết lập hệ thống các bộ phận tham gia vào quá trình đảm bảo vật tư và mối quan hệ giữa các bộ phận đó trong hệ thống. Tổ chức đảm bảo vật tư là việc xác lập chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng cá nhân, từng bộ phận để đảm bảo vật tư một cách tốt nhất. Vai trò và yêu cầu của tổ chức đảm bảo vật tư Vai trò Tổ chức đảm bảo vật tư cho sản xuất là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý doanh nghiệp.
Thước đo để đánh giá trình độ bảo đảm vật tư cho sản xuất chính là mức độ đáp ứng của 3 yêu cầu: cung cấp kịp thời, đảm bảo đủ số lượng, chất lượng, quy cách, chủng loại và cung cấp đồng bộ. Việc đảm bảo vật tư đầy đủ, đồng bộ, kịp thời là điều kiện tiền đề cho sự liên tục của quá trình sản xuất, cho sự nhịp nhàng đều đặn của quá trình 9 sản xuất. Đó chính là cơ sở để tăng năng suất lao động, tăng sản lượng, đáp ứng ngày càng đầy đủ yêu cầu của thị trường về mặt số lượng. Bất cứ một sự không đầy đủ, kịp thời và đồng bộ nào của vật tư đều có thể gây ra ngừng trệ sản xuất, gây ra sự vi phạm các quan hệ kinh tế được thiết lập giữa các doanh nghiệp với nhau, gây ra sự tổn thất trong sản xuất kinh doanh.
Vật tư được đảm bảo sử dụng hợp lý và tiết kiệm góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp duy trì và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nhờ đó mà tăng doanh thu, tăng quỹ lương và đời sống cán bộ công nhân viên không ngừng được cải thiện. Đảm bảo vật tư trong sản xuất là vấn đề quan trọng để đưa các mặt quản lý đi vào nề nếp và đạt hiệu quả cao như quản lý lao động, định mức, quỹ lương, thiết bị, vốn. Đảm bảo sản xuất kinh doanh có lợi, tăng khả năng sinh lời của vốn, thực hiện tốt các yêu cầu của quy luật tái sản xuất mở rộng bằng con đường tích tụ vốn. Như vậy, công tác bảo đảm trong sản xuất có một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình sản xuất.
Việc đảm bảo này ảnh hưởng đến năng suất của doanh nghiệp, đến chất lượng sản phẩm, đến việc sử dụng hợp lý và tiết kiệm đầu tư, đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp. Yêu cầu của tổ chức đảm bảo vật tư Để đảm bảo vật tư cho sản xuất sản xuất phải thực hiện tốt các yêu cầu sau: - Đảm bảo cung cấp kịp thời vật tư cho sản xuất. Tính kịp thời là yêu cầu về mặt lượng của sản xuất. Phải luôn đảm bảo để không xảy ra tình trạng thiếu vật tư làm cho sản xuất bị gián đoạn.
10 - Đảm bảo đủ số lượng, chất lượng, chủng loại và quy cách của vật tư. Tính kịp thời phải gắn liền với đủ về số lượng và đúng về chất lượng. Đây là một yêu cầu của công tác phục vụ. Nếu cung cấp kịp thời nhưng thừa về số lượng và chất lượng không đảm bảo thì hiệu quả sản xuất sẽ không cao.
Về mặt quy cách và chủng loại còn là yếu tố quan trọng, nếu cung cấp kịp thời, đủ số lượng, đảm bảo chất lượng nhưng sai quy cách và chủng loại sẽ gây nhiều thiệt hại cho sản xuất, thậm chí sản xuất còn bị gián đoạn. - Đảm bảo cung cấp đồng bộ. Tính đồng bộ trong cung cấp còn có ý nghĩa tương tự như tính cân đối trong sản xuất. Tính đồng bộ hoàn toàn không phải là sự bằng nhau về số lượng mà đó chính là quan hệ tỉ lệ do định mức tiêu hao vật tư cho một đơn vị sản phẩm quyết định.
Nếu cung cấp không đồng bộ (tức là không đảm bảo quan hệ tỉ lệ) thì sản xuất sẽ không mang lại hiệu quả cao. Tính đồng bộ trong cung ứng được thể hiện qua nội dung của kế hoạch tiến độ mua sắm vật tư. Nội dung của tổ chức đảm bảo vật tƣ cho sản xuất của doanh nghiệp 1. Tổ chức bộ máy đảm bảo vật tư Mục tiêu và nhiệm vụ của bộ máy quản lý vật tư Về mục tiêu + Bảo đảm kịp thời, đầy đủ và đồng bộ vật tư cho các nhu cầu sản xuất của doanh nghiệp với chất lượng cao.
+ Bảo đảm các điều kiện tiền đề để sử dụng có hiệu quả vật tư trong sản xuất, bảo quản và vận chuyển hàng hóa. + Tìm kiếm các nguồn vật tư bổ sung để thỏa mãn đầy đủ các nhu cầu của doanh nghiệp. + Thực hiện quá trình hậu cần vật tư với chi phí thấp nhất. + Đẩy nhanh tốc độ chu chuyển vật tư hàng hóa.
11 Về nhiệm vụ + Xác định nhu cầu vật tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh và lập kế hoạch mua sắm vật tư của doanh nghiệp. + Lập đơn hàng vật tư và ký hợp đồng mua bán với các đơn vị kinh doanh, theo dõi việc thực hiện hợp đồng đã ký. + Tổ chức tiếp nhận vật tư về số lượng, chất lượng và thực hiện bảo quản tốt vật tư. + Theo dõi thường xuyên tình hình dự trữ sản xuất và có những biện pháp cụ thể, kịp thời bảo đảm cho mức dự trữ sản xuất hợp lý.
+ Tổ chức đảm bảo vật tư theo hạn mức cấp phát cho các phân xưởng và các đơn vị sử dụng vật tư đã cấp ra. + Thực hiện hạch toán vật tư và báo cáo tình hình bảo đảm vật tư của doanh nghiệp.