Nghiên Cứu Thực Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Tại Thành Phố Thái Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp cải thiện kết quả quản lý xử lý chất thải rắn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Chuyên ngành: Quản lý môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Thái Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Thái Bình

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ, XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH
• 1.1. Tổng quan về công tác phân loại, thu gom, xử lý CTR sinh hoạt trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Tổng quan về quản lý CTR sinh hoạt trên thế giới
• 1.1.1.1. Tình hình phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên thế giới
• 1.1.1.2. Tình hình quản lý, xử lý CTR sinh hoạt trên thế giới
• 1.1.2. Tổng quan về quản lý CTR sinh hoạt ở Việt Nam
• 1.1.2.1. Tình hình phát sinh CTR sinh hoạt tại các đô thị của Việt Nam
• 1.1.2.2. Tình hình phát sinh CTR sinh hoạt tại khu vực nông thôn Việt Nam
• 1.1.2.3. Tình hình quản lý, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam
• 1.1.2.3.1. Cơ chế quản lý
• 1.1.2.3.2. Nhân lực làm công tác quản lý môi trường
• 1.1.2.4. Tình hình phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam
• 1.1.2.5. Tình hình xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam
• 1.1.2.5.1. Phương pháp xử lý CTR sinh hoạt đang được áp dụng tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH THU GOM, VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT CHO XÃ ĐÔNG MỸ - THÀNH PHỐ THÁI BÌNH
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ, XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT CHO THÀNH PHỐ THÁI BÌNH
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Nghiên cứu về quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Thái Bình là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế đã dẫn đến lượng chất thải rắn sinh hoạt ngày càng tăng, với thành phần ngày càng phức tạp. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, lượng chất thải rắn phát sinh tại các khu vực đô thị, nông thôn và y tế đã tăng trung bình khoảng 10% mỗi năm. Tuy nhiên, công tác xử lý chỉ đạt từ 80-82%, cho thấy sự thiếu hụt trong quản lý chất thải. Tại Thái Bình, mặc dù đã có đầu tư vào xử lý rác thải, nhưng việc thu gom và xử lý vẫn chưa đạt yêu cầu. Bãi chôn lấp chưa được thiết kế hợp vệ sinh, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Do đó, cần có những nghiên cứu để đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt.

II. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu này là đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn sinh hoạt cho thành phố Thái Bình. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý chất thải hiện tại, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương. Việc này không chỉ giúp cải thiện tình hình quản lý chất thải mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng. Các giải pháp sẽ được xây dựng dựa trên các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm phân tích số liệu, khảo sát thực địa và tham khảo ý kiến chuyên gia. Điều này sẽ giúp đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp đề xuất.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thu thập và phân tích dữ liệu. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu sẽ được áp dụng để thu thập thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và các công trình xử lý chất thải rắn đã được vận hành. Phương pháp khảo sát thực địa sẽ giúp thu thập số liệu thực tế về tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia sẽ được sử dụng để tham khảo ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý chất thải. Các công cụ ứng dụng như tin học sẽ hỗ trợ trong việc mô phỏng khu vực nghiên cứu và lưu trữ thông tin, giúp nâng cao độ chính xác trong tính toán.

IV. Nội dung nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu sẽ tập trung vào ba phần chính. Đầu tiên, xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Thứ hai, đánh giá thực trạng của công tác quản lý chất thải tại Thái Bình, từ đó nhận diện các vấn đề cần giải quyết. Cuối cùng, đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn sinh hoạt, tạo ra môi trường sống trong lành và an toàn cho cộng đồng. Các giải pháp này sẽ được thiết kế để phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong việc thực hiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hiện nay, vấn đề quản lý và xử lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại Việt Nam đang trở thành thách thức lớn do sự gia tăng dân số, phát triển kinh tế và thói quen tiêu dùng chưa bền vững. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, lượng chất thải rắn phát sinh tại các khu công nghiệp, đô thị, làng nghề và nông thôn tăng trung bình khoảng 10% mỗi năm, trong đó 46% phát sinh từ đô thị. Tỷ lệ xử lý rác thải mới đạt khoảng 80-82%, còn nhiều bất cập trong phân loại, thu gom và xử lý chưa khoa học, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Thành phố Thái Bình, với dân số hơn 268.000 người và tốc độ phát triển kinh tế ổn định (GDP tăng bình quân trên 12%/năm), cũng đang đối mặt với áp lực lớn về quản lý CTRSH. Mặc dù đã có nhà máy xử lý rác và bãi chôn lấp, nhưng công tác thu gom chưa triệt để, bãi chôn lấp chưa đảm bảo vệ sinh, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân. Đặc biệt, rác thải chưa được phân loại tại nguồn, phương tiện thu gom còn lạc hậu, công nghệ xử lý chủ yếu là chôn lấp và đốt truyền thống.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng quản lý, xử lý CTRSH tại thành phố Thái Bình, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải phù hợp với điều kiện địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thành phố Thái Bình và xã Đông Mỹ, với dữ liệu thu thập trong giai đoạn gần đây, nhằm góp phần cải thiện môi trường sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt hiện đại, bao gồm:

• Mô hình 3R (Reduce - Reuse - Recycle): Tập trung vào giảm thiểu phát sinh rác, tái sử dụng và tái chế nhằm giảm áp lực lên hệ thống xử lý.
• Lý thuyết quản lý chuỗi cung ứng chất thải: Nhấn mạnh vai trò của việc phối hợp đồng bộ giữa các khâu phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý để tối ưu hóa hiệu quả.
• Mô hình phân loại rác tại nguồn: Là cơ sở để nâng cao hiệu quả tái chế và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
• Khái niệm công nghệ xử lý chất thải: Bao gồm các phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh, đốt rác phát điện, chế biến phân vi sinh, công nghệ Seraphin, ASC, MBT-CD.08.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: chất thải rắn sinh hoạt, phân loại rác tại nguồn, thu gom và vận chuyển rác, xử lý rác thải, bãi chôn lấp hợp vệ sinh, công nghệ xử lý rác thải.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình, Công ty TNHH MTV Môi trường và Công trình đô thị Thái Bình, các tài liệu pháp luật liên quan và các nghiên cứu trước đây. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa tại thành phố Thái Bình và xã Đông Mỹ, phỏng vấn chuyên gia và người dân.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích định lượng và định tính để đánh giá thực trạng, phân tích các chỉ số về lượng rác phát sinh, tỷ lệ thu gom, tỷ lệ xử lý, hiệu quả công nghệ và quản lý. Phân tích SWOT để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong công tác quản lý CTRSH.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát trực tiếp tại 10 phường nội thành và 9 xã ngoại thành, tập trung vào các điểm thu gom, bãi chôn lấp, nhà máy xử lý rác và các hộ dân tiêu biểu. Lựa chọn mẫu theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong vòng 12 tháng, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu (4 tháng), phân tích dữ liệu (4 tháng), đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn (4 tháng).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lượng rác thải phát sinh và thu gom: Thành phố Thái Bình phát sinh khoảng 126 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, trong đó tỷ lệ thu gom đạt khoảng 95,5%. Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý rác chỉ đạt khoảng 10% khối lượng rác thu gom, chủ yếu bằng phương pháp chôn lấp và đốt.

2. Phân loại rác tại nguồn: Hơn 95% rác thải sinh hoạt là hữu cơ, nhưng phần lớn chưa được phân loại tại nguồn. Việc phân loại chủ yếu do người thu gom phế liệu thực hiện thủ công, chưa có hệ thống phân loại đồng bộ. Tỷ lệ rác tái chế và tái sử dụng còn rất thấp, dưới 5%.

3. Hiệu quả công nghệ xử lý: Nhà máy xử lý rác Thái Bình đang hoạt động quá tải với công suất xử lý 140 tấn/ngày, gấp đôi thiết kế ban đầu 70 tấn/ngày. Các lò đốt rác có công suất từ 0,5 đến 4 tấn/giờ nhưng chưa tận dụng nhiệt thải. Hệ thống phân loại rác thủ công, trang thiết bị xuống cấp nhanh do môi trường làm việc độc hại. Nước rỉ rác chưa được thu gom triệt để, gây ô nhiễm môi trường xung quanh.

4. Tình trạng bãi chôn lấp: Bãi chôn lấp rác hiện tại không đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường, không có hệ thống lót chống thấm, nước rỉ rác chảy tràn ra môi trường, ảnh hưởng đến đất canh tác và nguồn nước sinh hoạt. Bãi chôn lấp đã đầy và cần được đóng cửa, trong khi bãi mới chưa được xây dựng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do thiếu đồng bộ trong quản lý, nhận thức cộng đồng chưa cao về phân loại rác tại nguồn, hạn chế về nguồn lực tài chính và công nghệ xử lý chưa hiện đại. So với các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ thu gom và xử lý rác của Thái Bình còn thấp hơn nhiều, đặc biệt trong công tác phân loại và tái chế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ thu gom, xử lý rác theo từng năm, bảng so sánh công suất xử lý rác của nhà máy với thiết kế ban đầu, biểu đồ thành phần rác thải sinh hoạt và sơ đồ quy trình thu gom, vận chuyển, xử lý rác hiện tại.

Kết quả nghiên cứu khẳng định sự cần thiết phải đổi mới công nghệ, nâng cao nhận thức cộng đồng, cải thiện hệ thống thu gom và xây dựng mô hình quản lý phù hợp với đặc điểm địa phương nhằm giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng mô hình phân loại rác tại nguồn đồng bộ: Triển khai hệ thống thùng rác phân loại theo màu sắc, tổ chức tuyên truyền, đào tạo kỹ thuật phân loại cho người dân, đặc biệt tại các phường, xã. Mục tiêu đạt tỷ lệ phân loại rác tại nguồn trên 50% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố phối hợp với các tổ chức xã hội.

2. Nâng cấp và mở rộng hệ thống thu gom, vận chuyển: Đầu tư phương tiện thu gom hiện đại, phù hợp với địa hình, tăng tần suất thu gom tại các khu vực nội thành và ngoại thành. Xây dựng các điểm trung chuyển rác đạt chuẩn tại các xã Đông Mỹ, Vũ Phúc, Vũ Đông trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Công ty TNHH MTV Môi trường và Công trình đô thị Thái Bình.

3. Cải tạo, nâng cấp nhà máy xử lý rác: Đầu tư công nghệ xử lý hiện đại như công nghệ đốt phát điện, chế biến phân vi sinh, tận dụng nhiệt thải, đồng thời tăng công suất xử lý lên 200 tấn/ngày trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố phối hợp với các nhà đầu tư và chuyên gia công nghệ.

4. Xây dựng bãi chôn lấp mới hợp vệ sinh: Thiết kế bãi chôn lấp theo tiêu chuẩn kỹ thuật, có hệ thống thu gom nước rỉ rác, cách ly môi trường, dự kiến hoàn thành trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình, UBND thành phố.

5. Tăng cường quản lý và giám sát: Áp dụng hệ thống quản lý chất thải thông minh, theo dõi tần suất thu gom, lượng rác phát sinh, xử lý vi phạm về đổ rác bừa bãi. Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý môi trường. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, các phòng ban liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường: Giúp xây dựng chính sách, quy hoạch quản lý chất thải rắn phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát.

2. Các công ty môi trường đô thị và đơn vị thu gom, xử lý rác: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật, mô hình thu gom và xử lý hiệu quả, nâng cao năng lực vận hành và quản lý.

3. Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành môi trường, quản lý đô thị: Tham khảo dữ liệu thực tiễn, phương pháp nghiên cứu và đề xuất giải pháp để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Nâng cao nhận thức về phân loại rác tại nguồn, tham gia tích cực vào công tác bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng đô thị xanh - sạch - đẹp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phân loại rác tại nguồn lại quan trọng?
   Phân loại rác tại nguồn giúp giảm lượng rác thải phải xử lý, tăng hiệu quả tái chế, giảm ô nhiễm môi trường và chi phí xử lý. Ví dụ, rác hữu cơ có thể được ủ phân compost, rác tái chế được thu hồi để tái sử dụng.

2. Hiện trạng công nghệ xử lý rác tại Thái Bình như thế nào?
   Nhà máy xử lý rác chủ yếu sử dụng công nghệ đốt và chôn lấp truyền thống, công suất xử lý hiện tại là 140 tấn/ngày, vượt quá thiết kế ban đầu. Công nghệ còn lạc hậu, chưa tận dụng nhiệt thải và chưa xử lý triệt để nước rỉ rác.

3. Nguyên nhân chính gây quá tải nhà máy xử lý rác?
   Lượng rác phát sinh tăng nhanh, vượt công suất thiết kế; thiếu đầu tư nâng cấp công nghệ; hệ thống thu gom chưa đồng bộ dẫn đến tập trung rác không đều; thiếu bãi chôn lấp mới.

4. Giải pháp nào giúp giảm ô nhiễm từ bãi chôn lấp?
   Xây dựng bãi chôn lấp hợp vệ sinh với hệ thống lót chống thấm, thu gom và xử lý nước rỉ rác, cách ly khu vực chôn lấp, đồng thời giảm lượng rác chôn lấp bằng phân loại và tái chế.

5. Làm thế nào để nâng cao ý thức người dân trong quản lý rác thải?
   Tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục về phân loại rác, bảo vệ môi trường; xây dựng các mô hình điểm, khuyến khích cộng đồng tham gia; áp dụng chính sách thu phí theo khối lượng rác thải để khuyến khích giảm phát sinh.

Kết luận

• Thành phố Thái Bình đang đối mặt với áp lực lớn về quản lý và xử lý chất thải rắn sinh hoạt do lượng rác phát sinh tăng nhanh, công nghệ xử lý còn hạn chế và hệ thống thu gom chưa đồng bộ.
• Phân loại rác tại nguồn chưa được triển khai hiệu quả, dẫn đến chi phí xử lý cao và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
• Nhà máy xử lý rác hiện tại hoạt động quá tải, trang thiết bị xuống cấp, nước rỉ rác chưa được kiểm soát tốt, bãi chôn lấp không đạt chuẩn vệ sinh môi trường.
• Đề xuất xây dựng mô hình thu gom, vận chuyển và xử lý rác phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cấp công nghệ xử lý, xây dựng bãi chôn lấp hợp vệ sinh và tăng cường quản lý, giám sát.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai mô hình điểm tại xã Đông Mỹ, huy động nguồn lực đầu tư, nâng cao nhận thức cộng đồng và hoàn thiện chính sách quản lý chất thải rắn.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, góp phần xây dựng thành phố Thái Bình xanh - sạch - đẹp, phát triển bền vững trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ, XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH 1. Tổng quan về công tác phân loại, thu gom, xử lý CTR sinh hoạt trên thế giới và Việt Nam 1. Tổng quan về quản lý CTR sinh hoạt trên thế giới 1. Tình hình phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên thế giới Lượng rác thải sinh hoạt phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội, dân số và thói quen tiêu dùng của con người.

Ở mỗi quốc gia có tỷ lệ phát sinh rác thải khác nhau, cụ thể như sau: Bangkok là 1,6kg/người/ngày; Singapore là 2 kg/người/ngày; Hồng Kông là 2,2 kg/người/ngày; New York là 2,65kg/người/ngày. Theo số liệu thống kê của Bộ Môi trường Nhật Bản, hàng năm Nhật Bản có khoảng 450 triệu tấn rác thải. Đối với rác thải sinh hoạt của các gia đình khoảng 70% được tái chế thành phân bón hữu cơ, góp phần giảm bớt nhu cầu sản xuất và nhập khẩu phân bón. Ở Nga, mỗi người bình quân thải ra môi trường 300kg/người/năm rác thải tương đương một năm nước này thải ra môi trường khoảng 50 triệu tấn rác, riêng thủ đô Matxcơva là 5 triệu tấn/năm.

Theo Ngân hàng Thế giới, các đô thị của Châu Á mỗi ngày phát sinh khoảng 760.000 tấn chất thải rắn đô thị. Đến năm 2025, dự tính con số này sẽ tăng tới 1,8 triệu tấn/ngày. Và tại các thành phố lớn như New York tỷ lệ phát sinh chất thải rắn là 1,8kg/người/ngày, Singapore, Hồng Kông là 0,8-10kg/người/ngày.1: Lượng phát sinh chất thải rắn ở một số nước trên thế giới Lượng phát sinh CTR Dân số đô thị hiện nay Tên nước đô thị hiện nay (% tổng số) (kg/người/ngày) Nước thu nhập thấp 15,92 0,40 Nepal 13,7 0,50 Bangladesh 18,3 0,49 Việt Nam 20,8 0,55 Ấn Độ 26,8 0,46 Nước thu nhập trung bình 40,8 0,79 Indonesia 35,4 0,76 Philippines 54,0 0,52 Thái Lan 20,0 1,10 Malaysia 53,7 0,81 Nước có thu nhập cao 86,3 1,39 Hàn Quốc 81,3 1,59 Singapose 100 1,10 Nhật Bản 77,6 1,47 (Nguồn: Bộ môn sức khoẻ môi trường, 2006 [2]) Dân thành thị ở các nước phát triển phát sinh chất thải rắn nhiều hơn ở các nước đang phát triển gấp 6 lần, cụ thể ở các nước phát triển là 2,8kg/người/ngày; ở các nước đang phát triển là 0,5kg/người/ngày. Tình hình quản lý, xử lý CTR sinh hoạt trên thế giới Chất thải rắn sinh hoạt được xử lý bằng nhiều phương pháp khác nhau như: phương pháp chôn lấp, đốt, ủ phân compost với nhiều công nghệ được áp dụng như công nghệ sinh học, công nghệ sử dụng nhiệt, công nghệ Seraphin,.

Tình hình áp dụng các phương pháp này ở một số nước trên thế giới như sau: 6 Bảng 1.2: Tỷ lệ % CTR xử lý bằng các phương pháp khác nhau ở một số nước TT Tên quốc gia Tái chế Chế biến phân vi sinh Chôn lấp Đốt 1 Canada 10 2 80 8 2 Đan Mạch 19 4 29 48 3 Phần Lan 15 0 83 2 4 Pháp 3 1 54 42 5 Đức 16 2 46 36 6 Ý 3 3 74 20 7 Thụy Điển 16 34 47 3 8 Thụy Sĩ 22 2 17 59 9 Mỹ 15 2 67 16 (Nguồn: Đỗ Thị Lan và cs, 2007[11]) Từ bảng 1.2 trên cho thấy phương pháp chôn lấp được nhiều quốc gia lựa chọn nhất ngay cả với những nước phát triển như Canada, Phần Lan, Mỹ cũng lựa chọn phương pháp này. Phương pháp chế biến phân vi sinh chưa được áp dụng nhiều, ngay cả ở Italia nơi sáng tạo ra phương pháp ủ phân compost thì chỉ có 2-3% khối lượng rác được xử lý. Phương pháp đốt cũng chỉ xử lý được 10% rác thải ở Anh - nơi sáng tạo ra phương pháp này. Hiện nay một số nước phát triển trên thế giới đã có những mô hình phân loại và thu gom, xử lý rác thải rất hiệu quả, cụ thể: - California: Nhà quản lý cung cấp đến từng hộ gia đình nhiều thùng rác khác nhau sau đó rác sẽ được thu gom, vận chuyển, xử lý hoặc tái chế 3 lần/tuần với chi phí phải trả là 16,39 USD/tháng.

Tất cả chất thải rắn được chuyển đến bãi rác với giá 32,38USD/tấn. Phí thu gom rác được tính dựa trên khối lượng rác, kích thước rác, theo cách này có thể hạn chế đáng kể lượng rác phát sinh. Để giảm giá thành thu gom rác, thành phố cho phép nhiều đơn vị cùng đấu thầu việc thu gom và chuyển chở rác. - Nhật Bản: Các gia đình Nhật Bản đã phân loại chất thải thành 3 loại riêng biệt và cho vào 3 túi với màu sắc theo quy định: rác hữu cơ, rác vô cơ (giấy, vải, thủy tinh, kim loại,.

Rác hữu cơ được đưa đến nhà máy xử lý rác thải để sản xuất phân vi sinh. Các loại rác vô cơ được đưa đến cơ sở tái chế hàng 7 hóa. Rác còn lại được đưa đến hầm ủ có nắp đậy và chảy trong một dòng nước có thổi khí rất mạnh để phân giải chúng một cách triệt để, kết quả sẽ được sản phẩm là các cặn rác không còn mùi được đem nén thành các viên gạch lát vỉa hè rất xốp, có tác dụng hút nước khi trời mưa (Dự án Danida, 2007) [8]. - Singapore là nước đô thị hóa 100% và là đô thị sạch nhất trên thế giới.

Để có được kết quả như vậy, Singapore đầu tư cho công tác, phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác đồng thời xây dựng một hệ thống luật pháp nghiêm khắc làm tiền đề cho quá trình xử lý rác thải tốt hơn. Rác thải ở Singapore được thu gom và phân loại bằng túi nilon. Các chất thải có thể tái chế được đưa về các nhà máy tái chế lại, còn các loại chất thải khác được đưa về nhà máy để thiêu hủy. Tham gia vào công việc này có công ty và các khu dân cư, trong đó có hơn 300 công ty tư nhân chuyên thu gom rác thải công nghiệp và thương mại.

Tất cả các công ty này đều được cấp giấy phép hoạt động và chịu sự giám sát kiểm tra trực tiếp của Sở Khoa học công nghệ và môi trường. Ngoài ra các hộ dân được khuyến khích tự thu gom và vận chuyển rác thải, chẳng hạn đối với các hộ dân thu gom rác trực tiếp tại nhà phải trả phí 17 đô la Singapore/tháng, thu gom gián tiếp tại các khu dân cư chỉ phải trả phí 7 đô la Singapore/tháng (Lê Huỳnh Mai và cs, 2009) [13]. - Trung Quốc: Tại đây phương hướng chủ đạo trong phát triển ngành công nghiệp xử lý rác thải sinh hoạt là chuyển từ chôn lấp sang đốt phát điện. Theo “Quy hoạch xây dựng hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt tại thành phố, thị trấn trong toàn quốc “5 năm lần thứ XII”” của Trung Quốc, tổng đầu tư xây dựng khoảng 263,6 tỷ NDT.

Cuối năm 2012 Trung Quốc có 142 nhà máy đốt rác phát điện đã được xây dựng và đưa vào vận hành hoạt động, tổng quy mô xử lý là 124 nghìn tấn, tổng công suất lắp đặt khoảng 2. Dự kiến đến năm 2015, khả năng thiêu đốt rác thải phát điện trên toàn quốc có thể đạt 310 nghìn tấn/ngày [30]. Tổng quan về quản lý CTR sinh hoạt ở Việt Nam 1. Tình hình phát sinh CTR sinh hoạt tại các đô thị của Việt Nam Trong những năm qua, tốc độ đô thị hóa ở Việt Nam diễn ra rất nhanh và trở thành nhân tố tích cực đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, 8 bên cạnh những lợi ích về kinh tế - xã hội, đô thị hóa quá nhanh đã tạo ra sức ép lên môi trường với sự góp phần của các nhân tố như chất thải rắn sinh hoạt, đặc biệt chất thải rắn phát sinh tại các đô thị và khu công nghiệp. Năm 2014 tổng lượng CTR sinh hoạt tại Việt Nam ước tính khoảng 12,8 triệu tấn/năm, trong đó khu vực đô thị là 6,9 triệu tấn/năm chiếm 54%, còn lại tập trung tại các huyện lỵ, thị xã, thị trấn. Dự báo đến năm 2020 tổng lượng CTR sinh hoạt đô thị sẽ khoảng 22 triệu tấn/năm. Lượng CTR sinh hoạt phát sinh chủ yếu tập trung ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và Việt Nam.

[29] Đến năm 2015 dự báo khối lượng chất thải rắn phát sinh ước đạt khoảng 44 triệu tấn/năm, đặc biệt là CTR đô thị và công nghiệp. Theo báo cáo môi trường quốc gia năm 2010, tỷ lệ phát sinh chất thải rắn đã tăng tới 0,9 kg lên 1,2kg/người/ngày ở các thành phố lớn, từ 0,5 lên 0,65kg/người/ngày tại các đô thị nhỏ. Lượng chất thải rắn sinh hoạt tại các đô thị ở nước ta với số liệu tổng hợp năm 2007 cụ thể tại bảng 1.3 như sau: Bảng 1.3: Lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh ở các đô thị Việt Nam đầu năm 2007 Lượng CTRSH bình Lượng CTRSH phát sinh TT Loại đô thị quân/người Tấn/ngày Tấn/năm (kg/người/ngày) 1 Đặc biệt 0,84 8.930 (Nguồn: Cục bảo vệ môi trường, 2008 [5]) Tính theo vùng địa lý (hay vùng phát triển kinh tế - xã hội) thì các đô thị vùng Đông Nam Bộ có lượng chất thải rắn sinh hoạt lớn nhất tới 2.245 tấn/năm (chiếm 37,94% tổng lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt các đô thị loại III trở lên của cả nước), tiếp đến là các đô thị vùng đồng bằng sông Hồng có lượng phát sinh 9 chất thải rắn sinh hoạt đô thị là 1.4 thể hiện lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại các vùng địa lý của Việt Nam năm 2007 như sau: Bảng 1.4: Lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị theo vùng địa lý Việt Nam đầu năm 2007 Lượng CTRSH bình Lượng CTRSH Đơn vị hành chính quân/đầu người đô thị phát sinh TT (kg/người/ngày) Tấn/ngày Tấn/năm 1 ĐB sông Hồng 0,81 4.350 4 Bắc Trung Bộ 0,66 755 275.575 5 Duyên Hải NTB 0,85 1.250 7 Đông Nam Bộ 0,79 6.245 8 ĐB sông Cửu Long 0,61 2.4 nhận thấy, các đô thị khu vực miền núi Tây Bắc Bộ có lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đô thị thấp nhất chỉ có 69.350 tấn/năm với mức chuẩn thải là 0,75kg/người/ngày, tiếp đến là các đô thị thuộc các tỉnh vùng Tây Nguyên, tổng lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đô thị là 237. Các đô thị khu vực Đông Nam Bộ có lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đô thị cao nhất là 2.245 tấn/năm với mức phát sinh là 0,79kg/người/ngày.

Theo số liệu của Bộ Xây dựng, tính đến năm 2009 tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị phát sinh trên toàn quốc ước tính khoảng 21. Dự báo của Bộ Xây dựng và Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, đến năm 2015 khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ các đô thị ước tính khoảng 37.000 tấn/ngày và năm 2020 là 59.000 tấn/ngày cao gấp 2-3 lần hiện nay.