Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên toà sơ thẩm và thực tiễn tại tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu thủ tục tố tụng tại phiên toà sơ thẩm hình sự và thực tiễn áp dụng tại tỉnh điện biên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nông Quốc Hoàn
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mạnh Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tổ tụng hình sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Thủ Tục Tố Tụng Hình Sự Tại Phiên Tòa Sơ Thẩm Ở Điện Biên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 1.2. Ý nghĩa của thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 1.3. Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN THỦ TỤC TỐ TỤNG TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM TẠI TỈNH ĐIỆN BIÊN; PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN
• 2.1. Khái quát về tỉnh Điện Biên
• 2.2. Tình hình xét xử và kết quả đạt được trong thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên
• 2.3. Phương hướng hoàn thiện, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và giải pháp bảo đảm thực hiện tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên
• XÉT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm

Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm là một phần quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Thủ tục tố tụng hình sự không chỉ là quy trình mà còn là phương tiện đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia. Tại phiên tòa sơ thẩm, việc thực hiện các quy định của pháp luật là rất cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, bị hại và các bên liên quan. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, các quy trình tố tụng được quy định rõ ràng, từ thủ tục bắt đầu phiên tòa, tranh tụng, cho đến nghị án và tuyên án. Điều này đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong xét xử. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp các bên tham gia hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình mà còn giúp nâng cao chất lượng xét xử.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thủ tục tố tụng hình sự

Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm được hiểu là toàn bộ các hoạt động diễn ra trong quá trình xét xử vụ án hình sự. Đặc điểm của thủ tục này bao gồm tính chính thức, quy trình rõ ràng và sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau như Thẩm phán, Kiểm sát viên, người bào chữa và các bên liên quan. Theo quy định, phiên tòa phải được tiến hành công khai, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tạo ra sự tin tưởng của cộng đồng vào hệ thống tư pháp. Các quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của từng bên, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của phiên tòa.

II. Thực tiễn thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm ở Điện Biên

Tại tỉnh Điện Biên, việc thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã tạo ra khung pháp lý vững chắc, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề cần được cải thiện. Các số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên cho thấy tỷ lệ các vụ án được giải quyết kịp thời và đúng quy định còn thấp. Điều này cho thấy cần phải có những biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng thực hiện thủ tục tố tụng. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho các chủ thể tham gia tố tụng, đặc biệt là Thẩm phán và Kiểm sát viên, là rất cần thiết để đảm bảo việc áp dụng pháp luật chính xác và hiệu quả.

2.1. Đánh giá thực trạng và nguyên nhân

Thực trạng thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại Điện Biên cho thấy nhiều vấn đề tồn tại. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu hụt về năng lực chuyên môn của các cán bộ tư pháp. Việc áp dụng pháp luật còn chưa đồng bộ và nhất quán, dẫn đến tình trạng áp dụng sai quy định trong một số trường hợp. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong quá trình tố tụng cũng chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến chất lượng xét xử. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ, từ việc nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ đến việc cải thiện quy trình làm việc giữa các cơ quan tố tụng.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện thủ tục tố tụng hình sự

Để nâng cao chất lượng thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm ở Điện Biên, cần thiết phải có những giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho các cán bộ tư pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn. Thứ hai, cần thiết lập các cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo việc thực hiện thủ tục tố tụng diễn ra một cách đồng bộ và hiệu quả. Cuối cùng, việc tăng cường công tác giám sát và đánh giá chất lượng xét xử cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện thủ tục tố tụng hình sự tại Điện Biên bao gồm việc cải cách quy trình xét xử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xử lý vụ án. Việc áp dụng các phần mềm quản lý vụ án sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Bên cạnh đó, cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân, nhằm nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của họ trong quá trình tố tụng. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên đã thụ lý và xét xử tổng cộng 4.931 bị cáo với tỷ lệ giải quyết vụ án trung bình đạt khoảng 98,07%. Đây là giai đoạn quan trọng khi Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 chính thức có hiệu lực, tạo ra nhiều thay đổi trong quy trình tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. Luận văn tập trung nghiên cứu thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Điện Biên – một địa phương đặc thù với địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, tỷ lệ hộ nghèo cao (44,82%) và đa dạng dân tộc thiểu số (chiếm trên 80% dân số). Tình hình tội phạm tại đây phức tạp, đặc biệt là tội phạm ma túy và tội phạm xuyên quốc gia, gây nhiều thách thức cho công tác xét xử.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm, phân tích những hạn chế, vướng mắc trong áp dụng BLTTHS năm 2015 tại Điện Biên, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao chất lượng xét xử. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các phiên tòa sơ thẩm do TAND hai cấp tỉnh Điện Biên xét xử trong giai đoạn 2016-2020, không bao gồm thủ tục rút gọn và xét xử quân sự. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện lý luận về thủ tục tố tụng hình sự, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác cải cách tư pháp và nâng cao hiệu quả xét xử tại địa phương vùng Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về thủ tục tố tụng hình sự và mô hình phiên tòa tranh tụng. Thủ tục tố tụng hình sự được hiểu là trình tự, cách thức tiến hành các hoạt động tố tụng theo quy định pháp luật nhằm đảm bảo xét xử công bằng, khách quan. Mô hình phiên tòa tranh tụng nhấn mạnh vai trò chủ động của các chủ thể tố tụng trong việc thu thập, kiểm tra chứng cứ và tranh luận tại phiên tòa để làm sáng tỏ sự thật khách quan.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm: thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm (bao gồm thủ tục bắt đầu phiên tòa, xét hỏi, tranh luận, nghị án và tuyên án), quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tố tụng (Thẩm phán, Kiểm sát viên, người bào chữa, bị cáo, bị hại), và nguyên tắc tố tụng (công khai, trực tiếp, tranh tụng, bình đẳng). Luận văn cũng phân tích các quy định pháp luật liên quan trong BLTTHS năm 2015, so sánh với BLTTHS năm 2003 để làm rõ những điểm mới và tồn tại.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp để đánh giá lý luận và thực tiễn về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê xét xử của TAND hai cấp tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016-2020, các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên khảo và các bài viết chuyên ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ án hình sự sơ thẩm do TAND hai cấp tỉnh xét xử trong giai đoạn trên, với hơn 4.900 bị cáo.

Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu quy định pháp luật giữa các thời kỳ và so sánh thực tiễn áp dụng tại Điện Biên với các địa phương khác. Phương pháp thống kê giúp làm rõ tỷ lệ giải quyết vụ án, tỷ lệ kháng cáo, kháng nghị và tỷ lệ bị cáo có người bào chữa. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2020, thời điểm BLTTHS năm 2015 được phổ biến và áp dụng rộng rãi tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ giải quyết vụ án cao và ổn định: TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã giải quyết trung bình 98,07% số vụ án thụ lý, trong đó cấp huyện đạt 96%, cấp tỉnh đạt 98,65%. Tỷ lệ giải quyết vụ án phúc thẩm duy trì trên 98%, có năm đạt 100%, cho thấy hiệu quả công tác xét xử sơ thẩm và phúc thẩm tại địa phương.

2. Tỷ lệ bị cáo có người bào chữa còn thấp: Trong 100 vụ án hình sự sơ thẩm có 268 bị cáo, chỉ khoảng 36,6% bị cáo có người bào chữa, còn lại 65,7% không có người bào chữa. Tỷ lệ này thấp hơn so với yêu cầu lý tưởng, đặc biệt tại cấp huyện còn thấp hơn nữa. Tuy nhiên, tỷ lệ này đang được cải thiện nhờ sự hỗ trợ của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Điện Biên.

3. Chất lượng tranh tụng và kỹ năng xét xử được nâng cao: Chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử ngày càng thể hiện tốt vai trò điều khiển phiên tòa, đặc biệt trong các vụ án phức tạp với nhiều bị cáo. Kiểm sát viên cũng nâng cao kỹ năng tranh luận, kiểm sát quá trình tố tụng, góp phần giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng bản án.

4. Tình hình tội phạm phức tạp, đặc biệt là ma túy: Điện Biên là địa phương có địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, tỷ lệ hộ nghèo cao (44,82%), dân tộc thiểu số chiếm trên 80%, tạo điều kiện thuận lợi cho tội phạm ma túy và tội phạm xuyên quốc gia hoạt động. Đây là nhóm tội phạm nổi bật chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ án hình sự sơ thẩm tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tỷ lệ giải quyết vụ án cao là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, sự nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ Tòa án và sự phổ biến kịp thời các quy định mới của BLTTHS năm 2015. Tuy nhiên, tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa còn cao phản ánh hạn chế về nhận thức pháp luật và điều kiện kinh tế xã hội của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sâu, vùng xa.

Chất lượng tranh tụng được cải thiện nhờ việc áp dụng mô hình phiên tòa tranh tụng, tăng cường quyền chủ động của các chủ thể tố tụng, đồng thời nâng cao kỹ năng điều khiển phiên tòa của Thẩm phán – Chủ tọa. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong công tác xét xử tại Điện Biên, góp phần bảo vệ công lý và quyền con người.

Tuy nhiên, tình hình tội phạm ma túy phức tạp vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành và hoàn thiện quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả xét xử, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ giải quyết vụ án theo năm, bảng thống kê tỷ lệ bị cáo có người bào chữa và biểu đồ phân loại tội phạm tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số: Triển khai các chương trình tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật tại các xã đặc biệt khó khăn, nhằm giảm tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Chủ thể thực hiện: Sở Tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh. Thời gian: 2024-2026.

2. Hoàn thiện quy định pháp luật về thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm: Đề xuất sửa đổi, bổ sung BLTTHS năm 2015 nhằm tăng cường quyền tranh tụng của các chủ thể, quy định rõ hơn về quyền bào chữa và bảo đảm tính công khai, minh bạch. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Quốc hội. Thời gian: 2024-2025.

3. Nâng cao năng lực nghiệp vụ cho Thẩm phán, Kiểm sát viên và người bào chữa: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng điều khiển phiên tòa, tranh tụng và xử lý các vụ án phức tạp, đặc biệt là tội phạm ma túy. Chủ thể thực hiện: Học viện Tòa án, Viện Kiểm sát nhân dân. Thời gian: 2024-2027.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng chống tội phạm ma túy: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án, Công an, Viện Kiểm sát và các cơ quan liên quan để nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố và xét xử các vụ án ma túy. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các cơ quan tư pháp. Thời gian: 2024-2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ Tòa án và Viện Kiểm sát: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để nâng cao chất lượng xét xử, đặc biệt trong việc áp dụng thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm.

2. Người làm công tác trợ giúp pháp lý và bào chữa: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của người bào chữa, từ đó nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi cho bị cáo, nhất là tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Cung cấp tài liệu tham khảo về thủ tục tố tụng hình sự, mô hình phiên tòa tranh tụng và thực tiễn áp dụng tại địa phương đặc thù.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tư pháp: Hỗ trợ trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm vùng miền.

Câu hỏi thường gặp

1. Thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm gồm những bước nào?
   Thủ tục bao gồm: bắt đầu phiên tòa (kiểm tra sự có mặt, phổ biến nội quy), xét hỏi (làm rõ tình tiết vụ án), tranh luận (các bên trình bày ý kiến), nghị án (Hội đồng xét xử thảo luận), và tuyên án. Mỗi bước đều được quy định chi tiết trong BLTTHS năm 2015.

2. Tại sao tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa tại Điện Biên còn cao?
   Nguyên nhân chính là do điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức pháp luật hạn chế, đặc biệt ở vùng dân tộc thiểu số và vùng sâu, vùng xa. Việc này ảnh hưởng đến quyền được bảo vệ hợp pháp của bị cáo.

3. Vai trò của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm là gì?
   Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa để kiểm sát việc tuân thủ pháp luật, công bố cáo trạng, luận tội, tranh luận và bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và người bị hại.

4. Thủ tục tranh luận tại phiên tòa có ý nghĩa như thế nào?
   Tranh luận là cơ hội để các bên trình bày, phản bác chứng cứ, lập luận nhằm làm sáng tỏ sự thật khách quan, đảm bảo bản án công bằng, chính xác và minh bạch.

5. Làm thế nào để nâng cao chất lượng xét xử tại các địa phương vùng sâu, vùng xa?
   Cần tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp, phổ biến pháp luật rộng rãi, hỗ trợ pháp lý cho người dân, đồng thời hoàn thiện quy định pháp luật phù hợp với đặc điểm địa phương.

Kết luận

• Thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm giữ vai trò trung tâm trong quá trình xét xử, góp phần bảo vệ công lý và quyền con người.
• TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã đạt tỷ lệ giải quyết vụ án cao, thể hiện hiệu quả công tác xét xử trong giai đoạn 2016-2020.
• Tỷ lệ bị cáo có người bào chữa còn thấp, cần tăng cường trợ giúp pháp lý và phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số.
• Chất lượng tranh tụng và kỹ năng xét xử được nâng cao, góp phần giảm sai sót và nâng cao uy tín của Tòa án.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và đặc thù địa phương.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật và hoàn thiện quy định pháp luật trong giai đoạn 2024-2027. Các cơ quan tư pháp và quản lý nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao chất lượng xét xử và phòng chống tội phạm hiệu quả.

Các nhà nghiên cứu, cán bộ tư pháp và cơ quan quản lý hãy áp dụng kết quả nghiên cứu này để cải thiện thủ tục tố tụng và nâng cao chất lượng xét xử tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI NÔNG QUỐC HOÀN LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀNỘI- 202L BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI NÔNG QUỐC HOÀN THỦ TỤC Tố TUNG TAI PHIÊN TOA SO THAM HÌNH SỰ VÀ THỰC TIEN ÁN DUNG TẠI TINH ĐIỆN BIEN LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC (Chuyén ngành: : Luật hình sự và tổ tung hình sự :838 0104 Người lướng dẫn khoa học: TS. Phạm Mạnh Hùng, HÀNỘI- 202L LỜI CAMĐOAN. Tôi zin cam đoan đây lả công trình nghiên cứu khoa học độc lập của iêng tôi Các kết quả nêu trong luận văn chưa được công bổ trong bat ky công trình nảo khác. Các số liều trong luân văn la trung thực, có nguồn gốc rõ rằng, được trích dẫn đúng theo quy định. "Tôi xin chu trách nhiệm vẻtỉnh chính ác và trung thực của luận văn này. TÁC GIÁ LUẬN VĂN Nông Quốc Hoàn MỤC LỤC Trang MỠĐÀU Chương 1: NHŨNG VAN ĐÈ CHUNG VỀ THỦ TỤC TỔ TUNG TẠI "HIÊN TÒA HIN SỰ SƠ THÁM Khai niệm, đặc điểm thủ tục to tung tại phiên tủa hình sự sơ tham 'Ý nghĩa của thũ tục tổ tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. 10 Quy định của Bộ luật Tổ tung hình sự năm 2015 về thủ tục tổ tụng tại phiên toa hình sự sơ thẩm. 13 Chương 2: THỰC TIEN THỰC HIEN THỦ TỤC TỔ TUNG TẠI PHIEN TOA HÌNH SU SOTHAM TẠI TĨNH ĐIỆN BIEN; "PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIEN QUY ĐỊNH PHÁP LUAT VA GIẢI PHÁP BẢO ĐÂM CHAT LƯỢNG THƯC HIEN. 37 Khái quát về tinh Điện Biên. Tinh hình sét xử và kết quả đạt được trong thực hiện thủ tục tổ tụng tại phiên tủa hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên 40 Phương hướng hoản thiện, để xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục tổ tung tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và giải pháp ‘bao dim thực hiện tại Téa án nhân dân hai cấp tinh Điện Biển. XÉT LUẬN 71 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLTTHS Bộ luật tổ tụng hình sự HĐXX Hội đẳng xét xử HSST Hình sự sơ thẩm. Toa án nhân dân. DANH MỤC CÁC BANG Tên bảng Trang Số liệu sét xử của cấp tinh 40 Số liệu xét xử của cấp huyện 41 Số liêu kết quả giải quyết các vụ an bị kháng cáo, khang nghị cia tinh 41 Số liêu kết quả giải quyết các vụ án bi kháng cáo, kháng, nghỉ của huyện. 4 MỞĐÀU 1, Lý do chọn dé tài Trong tô tụng hình sự, xét xử sơ thẩm là giai đoạn trung tâm của cả quá trinh giải quyết vụ án hình sự, bởi đây la giai đoạn xem xét toàn bộ qua trình điểu tra, truy tổ, đặc biết, đây chính là hoạt động tập trung nhất quyển tư pháp, hơn nữa, đây còn là giai đoạn têp trùng trí tuệ của những người tiến ‘hanh tố tụng va người tham gia tổ tung, là giai đoạn ma những lý 1é, những. phân tích được đưa ra, va tất cả những điều nay đền hướng tới một quyết định chỉnh xác, thuyết phục - Ban án hình su sơ thẩm (HSST). Tại giai đoạn nay, trình độ nghiệp vụ, chuyên môn của Thẩm phán, Kiểm sát viên, người bảo chữa,. sẽ được thé hiện công khai và rõ rang nhất. Vi vậy, xét xử sơ thẩm. ‘mang những gia tri ý ngiĩa vô cing quan trọng chi ở mức phức tap) những hạn chế vé áp dụng quy đính pháp luật dẫn đến ý nghĩa của thi tục tổ tung tại phiên tòa sơ thẩm chưa đạt được, như việc: Thủ tục tố tung tiến hành sơ sải, lược bỏ, không đảm bảo quyền va nghĩa vụ của người tham gia tổ tụng,. Ngoài ra, tình trạng Thẩm phan - Chủ tọa phiên tủa thực hiện hanh vi tổ tụng một cách chưa day đủ, chưa chính xác dẫn tới chất lương việc xét hai giảm sút, Kiểm sát viên thu động trong việc đầu tranh lam rổ hành vi của bi cáo, giai đoạn tranh tung chưa được dim bao, chưa được nâng cao chất lượng. vả còn rất nhiều thực trạng xấu khác dẫn tới chất lượng phiên toa sơ thẩm chưa được dam bảo, kể ca khi Bộ luật Tổ tụng hình. sự(BLTTHS) năm 2015 đã được ban hành, áp dung. Vì vậy, tac giả thay ring cần những đánh giá, tim ra nguyên nhân, giải pháp triệt dé cho tôn tại, han chế nay. Tat nhiên, các giải pháp được zây dựng không thé phũ nhân, bỏ qua đặc trưng của từng địa phương, nên khi zây dưng, áp dung các giải pháp cần. phải cân nhắc đền vẫn dé nay, tác giả nhân thấy với pham vi của dé tải thạc sĩ thì việc bó hẹp nôi dung đểtài lai tại mốt địa phương sẽ hiểu quả hơn cả va nơi công tác của tác giả - Điện Biên, một tình miễn núi phía Tây Bắc của đất nước ta, với những đặc thù vé địa lý, thành phân dân tộc,. với những tổn tại đặc trưng của nhóm tội phạm, của người phạm tội, nên thủ tục xét xử sơ thẩm. tại nơi đây sẽ có những đặc điểm riêng biết so với các địa phương khác trên cả nước ‘Voi những lý do trên, tác giả chon dé tài “Thai me 16 tung tai phiên Tòa sơ thâm hình sự và thaec ¡án dung tại tinh Điện Biên Š làm luận văn. Tình hình nghiên cứu đề Công trình nghiên cứu vẻ thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST đã có rất nhiều, với các mức độ khác nhau, từ công trình nghiên cứu khoa học, sich ‘bao pháp lý, bai viết. cụ thể Ở mức độ nghiên cứu đại cương, sách “Giáo frinh Luật Tổ tung hình: sie” của Trường Đại học Luật Ha Nội, xuất bản năm 2018, do PGS. Hoang Thị Minh Sơn chủ biên. Sách “Binh Ind khoa học Bồ luật Tổ tung hình sie năm 2015”, xuât ban năm 2018, do TS. Phạm Mạnh Hùng chủ biển Ở mức độ nghiên cửu chuyên sâu về kỹ năng sét xử, sách "Chương trình đào tao nghiệp vụ xét xữ phần Xỹ năng giải uy Vụ ẩn hình sự” của Hoc viên Tòa án, năm 2017. Sách “Kỹ năng xét xử các vu dn hình sac” của TS. Pham Minh Tuyên, năm 2018 Ở mức độ so sánh pháp luật, sách “Nailing nội dung mới cũa Bộ luật Tổ tung hình sự năm 2015” của PGS.TS Nguyễn Hòa Bình, năm 2018. Các bài viết chuyên khảo tai các tap chí chuyến ngành, như. Bai viết “Thủ tục xét xử sơ thẩm trong tô tung hình sự Việt Nam - Thực trạng và. phương hướng hoàn thién” của Binh Văn Qué; bai viết “Béin chất cũa tranh ‘tung tại phiên tòa” của PGS. Trần Văn Đô, Tạp chí Khoa học pháp lý, số 410004; bài viết “Cửn site đối, bỗ sung một số thù tục tổ tung tat phiên tòa hhinh sự theo tri thần cd cách tee pháp “ của Nguyễn Văn Trượng, Tạp chi Tòa án nhân dân (TAND), số 06/2010, bai viết ”Bản về tranh tung tat các phiên tòa hình sie” của Pham Minh Tuyên, Tap chi Kiểm sát, số 12, tháng 6/2014. Các luận văn “Thi tục tỔ nang tại phién tòa hình sự sơ thẩm ” của Nguyễn. Quỳnh Trang, năm 2008; luận văn "Thi uc xét Hỏi tại phiên tòa hình sự sơ thẩm ” của Nguyễn Vinh Thành, năm 2017, luận văn “Tranh tung tại phiên tòa. ‘phi thẩm “ của Trên Thị Mai, năm 2018, Những luận văn này đứng lại ở phạm. vi nghiên cửu về BLTTHS năm 2003, tính đến hiện tại, đã có nhiễu sự thay đầu, có nhiều vẫn đề pháp lý mới cân được phân tích. Hiện mới nhất chi có Tuân văn “Thñ tục 16 tung tại phiên tòa hình sự sơ thẫm và tinec tin tht hành tat tinh Lào Cai” của Đỗ Duy Hiểu, năm 2019, nghiên cứu về chuyên dé nay ‘va ludn văn này liên hệ thực tiễn ti tỉnh Lao Cai - tĩnh & phía Đông Bắc nước ta Công trình nghiên cứu khoa học, có thể ké đến: Để tai khoa học cấp cơ sử “Tim tục xét xử sơ thẩm vụ án hình sự theo Bộ luật Tổ ting hình sự năm. 2015” cia Trường Đại học Luật Hà Nội, do TS. Vũ Gia Lâm chủ nhiệm để ‘ai, thang 5/2019 ‘Nhu vay, thủ tục xét xử sơ thẩm vụ án HSST đã được nhiều tác giả nghiên ctu, các công trình này đã làm sảng tỏ nhiều van để vẻ lý luận, cũng như thực tiễn, tuy nhiên, tác giả nhận thay chưa có một công trình nghiên cứu nảo về vẫn dé nảy mà liên hệ thực tiễn tai tinh Điện Biên - inh & phía Tay Bac, với những đặc trưng nỗi bật của cực tây của Tổ quốc. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Mục dich nghién cấm: Ludn văn lam rổ các van dé lý luân, các quy định vẻ thũ tục tổ tung tại phiên tòa HSST, áp dụng quy định pháp luật trong thực tiễn, trên cơ sở đó, luân văn để xuất sữa đổi, bé sung một số điều của BLTTHS năm 2015, bao đâm thi hanh quy định của BLTTHS năm 2015 vẻ thủ tục tổ tụng tại phiên tòa. THSST ni dương và ác hiên tòa HSST nói iếng ti tinh Điện Biên Lruận văn tập trung giải quyết những nhiêm vụ sau ‘Tint nhất, xây dựng khái niém khoa học, đặc điểm vẻ thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST. Thứ hai, làm rõ ÿ ngbia của quy định thủ tục phiên tòa HSST Thứ ba, phân tích, đánh giá quy định của BLTTHS năm 2015 vẻ thủ tục tố tụng tại phiên tòa HSST. Thứ tư, phân tích thực tiễn thi hảnh quy định của BLTTHS năm 2015 vẻ thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST tai tỉnh Điện Biên, từ đó đánh giá những kết quả đạt được, những vẫn dé hạn chế, những vướng mắc về quy đính và xác định nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc nảy. Thứ năm, đề xuất sữa đỗi, bỗ sung một sô điểu của BLTTHS năm. 2015 va để xuất một số giãi pháp nhằm bảo đảm thi hành quy đính cia BLTTHS năm 2015 về thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST, nâng cao chất lượng của các phiên tòa HSST tai tỉnh Điện Biên. Đối trợng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu Liên văn nghiên cứu những van để lý luân vé thủ tục tổ tụng tai phiên tòa HSST, pháp luật tổ tung hình sự Việt Nam về thủ tục tổ tụng tại phiên tòa HSST và thực tin thí hành quy định của pháp luật vẻ thủ tục tổ tung tai phiên tòa HSST. Phạm vỉ nghiên ciew Về mặt lý luận: Luận văn tập trung nghiên cứu các van để liên quan đến khái niềm, đặc điểm, ý nghĩa của thủ tục tô tung tại phiên tòa HSST. 'Về mặt thực tiễn: Luận văn tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật tổ tung về thủ tục bắt đâu phiên tòa, tranh tụng, nghị án và tuyến án quy định tai các Mục 4, 5, 6 Chương XXI BLTTHS năm 2015, dé bão đảm.