Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên toà sơ thẩm và thực tiễn tại tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu thủ tục tố tụng tại phiên toà sơ thẩm hình sự và thực tiễn áp dụng tại tỉnh điện biên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nông Quốc Hoàn
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mạnh Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tổ tụng hình sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Thủ Tục Tố Tụng Hình Sự Tại Phiên Tòa Sơ Thẩm Ở Điện Biên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 1.2. Ý nghĩa của thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 1.3. Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN THỦ TỤC TỐ TỤNG TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM TẠI TỈNH ĐIỆN BIÊN; PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN
• 2.1. Khái quát về tỉnh Điện Biên
• 2.2. Tình hình xét xử và kết quả đạt được trong thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên
• 2.3. Phương hướng hoàn thiện, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và giải pháp bảo đảm thực hiện tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên
• XÉT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm

Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm là một phần quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Thủ tục tố tụng hình sự không chỉ là quy trình mà còn là phương tiện đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia. Tại phiên tòa sơ thẩm, việc thực hiện các quy định của pháp luật là rất cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, bị hại và các bên liên quan. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, các quy trình tố tụng được quy định rõ ràng, từ thủ tục bắt đầu phiên tòa, tranh tụng, cho đến nghị án và tuyên án. Điều này đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong xét xử. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp các bên tham gia hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình mà còn giúp nâng cao chất lượng xét xử.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thủ tục tố tụng hình sự

Thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm được hiểu là toàn bộ các hoạt động diễn ra trong quá trình xét xử vụ án hình sự. Đặc điểm của thủ tục này bao gồm tính chính thức, quy trình rõ ràng và sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau như Thẩm phán, Kiểm sát viên, người bào chữa và các bên liên quan. Theo quy định, phiên tòa phải được tiến hành công khai, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tạo ra sự tin tưởng của cộng đồng vào hệ thống tư pháp. Các quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của từng bên, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của phiên tòa.

II. Thực tiễn thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm ở Điện Biên

Tại tỉnh Điện Biên, việc thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã tạo ra khung pháp lý vững chắc, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề cần được cải thiện. Các số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên cho thấy tỷ lệ các vụ án được giải quyết kịp thời và đúng quy định còn thấp. Điều này cho thấy cần phải có những biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng thực hiện thủ tục tố tụng. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho các chủ thể tham gia tố tụng, đặc biệt là Thẩm phán và Kiểm sát viên, là rất cần thiết để đảm bảo việc áp dụng pháp luật chính xác và hiệu quả.

2.1. Đánh giá thực trạng và nguyên nhân

Thực trạng thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại Điện Biên cho thấy nhiều vấn đề tồn tại. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu hụt về năng lực chuyên môn của các cán bộ tư pháp. Việc áp dụng pháp luật còn chưa đồng bộ và nhất quán, dẫn đến tình trạng áp dụng sai quy định trong một số trường hợp. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong quá trình tố tụng cũng chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến chất lượng xét xử. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ, từ việc nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ đến việc cải thiện quy trình làm việc giữa các cơ quan tố tụng.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện thủ tục tố tụng hình sự

Để nâng cao chất lượng thực hiện thủ tục tố tụng hình sự tại phiên tòa sơ thẩm ở Điện Biên, cần thiết phải có những giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho các cán bộ tư pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn. Thứ hai, cần thiết lập các cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo việc thực hiện thủ tục tố tụng diễn ra một cách đồng bộ và hiệu quả. Cuối cùng, việc tăng cường công tác giám sát và đánh giá chất lượng xét xử cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện thủ tục tố tụng hình sự tại Điện Biên bao gồm việc cải cách quy trình xét xử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xử lý vụ án. Việc áp dụng các phần mềm quản lý vụ án sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Bên cạnh đó, cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân, nhằm nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của họ trong quá trình tố tụng. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Điện Biên đã thụ lý và xét xử tổng cộng 4.931 bị cáo với tỷ lệ giải quyết vụ án trung bình đạt khoảng 98,07%. Đây là giai đoạn quan trọng khi Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 chính thức có hiệu lực, tạo ra nhiều thay đổi trong quy trình tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. Luận văn tập trung nghiên cứu thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Điện Biên – một địa phương đặc thù với địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, tỷ lệ hộ nghèo cao (44,82%) và đa dạng dân tộc thiểu số (chiếm trên 80% dân số). Tình hình tội phạm tại đây phức tạp, đặc biệt là tội phạm ma túy và tội phạm xuyên quốc gia, gây nhiều thách thức cho công tác xét xử.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng thực hiện thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm, phân tích những hạn chế, vướng mắc trong áp dụng BLTTHS năm 2015 tại Điện Biên, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao chất lượng xét xử. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các phiên tòa sơ thẩm do TAND hai cấp tỉnh Điện Biên xét xử trong giai đoạn 2016-2020, không bao gồm thủ tục rút gọn và xét xử quân sự. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện lý luận về thủ tục tố tụng hình sự, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác cải cách tư pháp và nâng cao hiệu quả xét xử tại địa phương vùng Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về thủ tục tố tụng hình sự và mô hình phiên tòa tranh tụng. Thủ tục tố tụng hình sự được hiểu là trình tự, cách thức tiến hành các hoạt động tố tụng theo quy định pháp luật nhằm đảm bảo xét xử công bằng, khách quan. Mô hình phiên tòa tranh tụng nhấn mạnh vai trò chủ động của các chủ thể tố tụng trong việc thu thập, kiểm tra chứng cứ và tranh luận tại phiên tòa để làm sáng tỏ sự thật khách quan.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm: thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm (bao gồm thủ tục bắt đầu phiên tòa, xét hỏi, tranh luận, nghị án và tuyên án), quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tố tụng (Thẩm phán, Kiểm sát viên, người bào chữa, bị cáo, bị hại), và nguyên tắc tố tụng (công khai, trực tiếp, tranh tụng, bình đẳng). Luận văn cũng phân tích các quy định pháp luật liên quan trong BLTTHS năm 2015, so sánh với BLTTHS năm 2003 để làm rõ những điểm mới và tồn tại.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp để đánh giá lý luận và thực tiễn về thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê xét xử của TAND hai cấp tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016-2020, các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên khảo và các bài viết chuyên ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ án hình sự sơ thẩm do TAND hai cấp tỉnh xét xử trong giai đoạn trên, với hơn 4.900 bị cáo.

Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu quy định pháp luật giữa các thời kỳ và so sánh thực tiễn áp dụng tại Điện Biên với các địa phương khác. Phương pháp thống kê giúp làm rõ tỷ lệ giải quyết vụ án, tỷ lệ kháng cáo, kháng nghị và tỷ lệ bị cáo có người bào chữa. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2020, thời điểm BLTTHS năm 2015 được phổ biến và áp dụng rộng rãi tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ giải quyết vụ án cao và ổn định: TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã giải quyết trung bình 98,07% số vụ án thụ lý, trong đó cấp huyện đạt 96%, cấp tỉnh đạt 98,65%. Tỷ lệ giải quyết vụ án phúc thẩm duy trì trên 98%, có năm đạt 100%, cho thấy hiệu quả công tác xét xử sơ thẩm và phúc thẩm tại địa phương.

2. Tỷ lệ bị cáo có người bào chữa còn thấp: Trong 100 vụ án hình sự sơ thẩm có 268 bị cáo, chỉ khoảng 36,6% bị cáo có người bào chữa, còn lại 65,7% không có người bào chữa. Tỷ lệ này thấp hơn so với yêu cầu lý tưởng, đặc biệt tại cấp huyện còn thấp hơn nữa. Tuy nhiên, tỷ lệ này đang được cải thiện nhờ sự hỗ trợ của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Điện Biên.

3. Chất lượng tranh tụng và kỹ năng xét xử được nâng cao: Chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử ngày càng thể hiện tốt vai trò điều khiển phiên tòa, đặc biệt trong các vụ án phức tạp với nhiều bị cáo. Kiểm sát viên cũng nâng cao kỹ năng tranh luận, kiểm sát quá trình tố tụng, góp phần giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng bản án.

4. Tình hình tội phạm phức tạp, đặc biệt là ma túy: Điện Biên là địa phương có địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, tỷ lệ hộ nghèo cao (44,82%), dân tộc thiểu số chiếm trên 80%, tạo điều kiện thuận lợi cho tội phạm ma túy và tội phạm xuyên quốc gia hoạt động. Đây là nhóm tội phạm nổi bật chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ án hình sự sơ thẩm tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tỷ lệ giải quyết vụ án cao là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, sự nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ Tòa án và sự phổ biến kịp thời các quy định mới của BLTTHS năm 2015. Tuy nhiên, tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa còn cao phản ánh hạn chế về nhận thức pháp luật và điều kiện kinh tế xã hội của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sâu, vùng xa.

Chất lượng tranh tụng được cải thiện nhờ việc áp dụng mô hình phiên tòa tranh tụng, tăng cường quyền chủ động của các chủ thể tố tụng, đồng thời nâng cao kỹ năng điều khiển phiên tòa của Thẩm phán – Chủ tọa. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong công tác xét xử tại Điện Biên, góp phần bảo vệ công lý và quyền con người.

Tuy nhiên, tình hình tội phạm ma túy phức tạp vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành và hoàn thiện quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả xét xử, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ giải quyết vụ án theo năm, bảng thống kê tỷ lệ bị cáo có người bào chữa và biểu đồ phân loại tội phạm tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số: Triển khai các chương trình tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật tại các xã đặc biệt khó khăn, nhằm giảm tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Chủ thể thực hiện: Sở Tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh. Thời gian: 2024-2026.

2. Hoàn thiện quy định pháp luật về thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm: Đề xuất sửa đổi, bổ sung BLTTHS năm 2015 nhằm tăng cường quyền tranh tụng của các chủ thể, quy định rõ hơn về quyền bào chữa và bảo đảm tính công khai, minh bạch. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Quốc hội. Thời gian: 2024-2025.

3. Nâng cao năng lực nghiệp vụ cho Thẩm phán, Kiểm sát viên và người bào chữa: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng điều khiển phiên tòa, tranh tụng và xử lý các vụ án phức tạp, đặc biệt là tội phạm ma túy. Chủ thể thực hiện: Học viện Tòa án, Viện Kiểm sát nhân dân. Thời gian: 2024-2027.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng chống tội phạm ma túy: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án, Công an, Viện Kiểm sát và các cơ quan liên quan để nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố và xét xử các vụ án ma túy. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các cơ quan tư pháp. Thời gian: 2024-2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ Tòa án và Viện Kiểm sát: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để nâng cao chất lượng xét xử, đặc biệt trong việc áp dụng thủ tục tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm.

2. Người làm công tác trợ giúp pháp lý và bào chữa: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của người bào chữa, từ đó nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi cho bị cáo, nhất là tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Cung cấp tài liệu tham khảo về thủ tục tố tụng hình sự, mô hình phiên tòa tranh tụng và thực tiễn áp dụng tại địa phương đặc thù.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tư pháp: Hỗ trợ trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm vùng miền.

Câu hỏi thường gặp

1. Thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm gồm những bước nào?
   Thủ tục bao gồm: bắt đầu phiên tòa (kiểm tra sự có mặt, phổ biến nội quy), xét hỏi (làm rõ tình tiết vụ án), tranh luận (các bên trình bày ý kiến), nghị án (Hội đồng xét xử thảo luận), và tuyên án. Mỗi bước đều được quy định chi tiết trong BLTTHS năm 2015.

2. Tại sao tỷ lệ bị cáo không có người bào chữa tại Điện Biên còn cao?
   Nguyên nhân chính là do điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức pháp luật hạn chế, đặc biệt ở vùng dân tộc thiểu số và vùng sâu, vùng xa. Việc này ảnh hưởng đến quyền được bảo vệ hợp pháp của bị cáo.

3. Vai trò của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm là gì?
   Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa để kiểm sát việc tuân thủ pháp luật, công bố cáo trạng, luận tội, tranh luận và bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và người bị hại.

4. Thủ tục tranh luận tại phiên tòa có ý nghĩa như thế nào?
   Tranh luận là cơ hội để các bên trình bày, phản bác chứng cứ, lập luận nhằm làm sáng tỏ sự thật khách quan, đảm bảo bản án công bằng, chính xác và minh bạch.

5. Làm thế nào để nâng cao chất lượng xét xử tại các địa phương vùng sâu, vùng xa?
   Cần tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp, phổ biến pháp luật rộng rãi, hỗ trợ pháp lý cho người dân, đồng thời hoàn thiện quy định pháp luật phù hợp với đặc điểm địa phương.

Kết luận

• Thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm giữ vai trò trung tâm trong quá trình xét xử, góp phần bảo vệ công lý và quyền con người.
• TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã đạt tỷ lệ giải quyết vụ án cao, thể hiện hiệu quả công tác xét xử trong giai đoạn 2016-2020.
• Tỷ lệ bị cáo có người bào chữa còn thấp, cần tăng cường trợ giúp pháp lý và phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số.
• Chất lượng tranh tụng và kỹ năng xét xử được nâng cao, góp phần giảm sai sót và nâng cao uy tín của Tòa án.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và đặc thù địa phương.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật và hoàn thiện quy định pháp luật trong giai đoạn 2024-2027. Các cơ quan tư pháp và quản lý nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao chất lượng xét xử và phòng chống tội phạm hiệu quả.

Các nhà nghiên cứu, cán bộ tư pháp và cơ quan quản lý hãy áp dụng kết quả nghiên cứu này để cải thiện thủ tục tố tụng và nâng cao chất lượng xét xử tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE THỦ TỤC TÓ TUNG. TAI PHIÊN TOA HÌNH SU SƠ THAM 111. Khái niệm, đặc điểm thủ tục tố tụng tại phiên tòa hình sự sơ thâm. lệm that tục tô tung tại phiên tòa hình sự sơ thim tụng hình sự là toàn bộ hành vi của các chủ thể tién hành tổ tụng, chit thể tham gia tổ tụng và của các cá nhân, cơ quan, tổ chức khác tham gia vảo quá trình giãi quyết vu án theo một trình tự đã được quy định tại văn bản quy phạm.

Hiểu một cách đơn giãn, theo quan điểm của tác giả, tô tụng hình sự chính là những gi ma pháp luật yêu cầu phãi làm va cu thé hơn: Tổ tung hình sự được quy định tai BLTTHS va văn bản hướng dẫn thí hành, tổ tung dan sự được quy định tại Bộ luật Tổ tung dan sự và van bản hướng dẫn thí hành, Quá trình xem xét, giải quyết vụ án tùy thuộc vảo tính chất, mức độ phức tạp của từng vụ án ma sé bao gém ít hay nhiều thủ tục té tung, tuy nhiên, vẻ bản chất, déu phải bao gồm các thủ tục tố tung (thủ tuc cứng) được quy định cụ thé trong pháp luật tô tụng hinh sự ma tập hợp các thủ tục nảy có. thể khái quát lên thánh từng giai đoạn tổ tụng cụ thé: Giai đoạn khối tổ vụ án tình sự, khởi tổ bi can, giai đoạn điều tra, giai đoạn truy tổ, giai đoạn xét xử. sơ thẩm, phúc thẩm, giai đoạn thi hành ban án, quyết định đã có hiệu lực pháp. Trong các giai đoạn này, giai đoạn xét xử (theo ý kiến của tắc gia), chính.

1a giai đoạn trung tâm của hoạt đông xem xét, giải quyết vụ án hình sự. Bởi tại giai đoạn xét xử này, không chỉ các hành vi, quyết định của người tham gia 6 tung, của người tiền hành tô tung, cơ quan tiền hảnh tổ tung. sẽ được xem xét tập trung, mã các tải liệu, chứng cứ thu thấp được từ ban đâu cũng sẽ được. xem xét, danh gia va từ đó, HĐ3 hoặc Tham phản (tiền hành xét xử theo thủ tục rút gon) sẽ nhận định và quyết định toàn bộ van để cia một vụ án, trên cơ sở kết quả của phiên tòa ét zữ đó, ban án đã có hiệu lực pháp luật thì mới phat sinh các hoạt đông thi hảnh bản án, quyết định.

Chính bởi tâm quan trong của hoat đông xét xử này, mã bắt ld ảnh wi, quyết định tổ tung nào cũng đều. phải tuên theo quy định tại pháp luật tổ tung hình su. Theo Từ điển Tiếng Việt thi “thi tục” được hiển là “những việc cụ thé phải làm theo một trật tự quy amh, dé tiễn hành một công việc có tính chất chính thức “”, “phiên toa” được hiểu là “iẩn hop để xét xứ của Tòa án "2, “xét xử" được hiểu là “tem xét và xứ các vụ ám 5; "sơ thẩm” được hiểu là “vét xứ. vụ án với te cách là tòa dn ở cắp xử thắp nhất “`.

các khải niệm thành phan nay đã được hiểu và áp dung trên thực tế, trên cơ sỡ logic va tính hop lý từ các hành vi trên thực tiến mã khái quát hóa lên thành khái niệm, nên nội hàm lại chứa đựng cơ sở thực tiễn là chủ yếu. Theo Tw điển Luật học thi “titi tuc tổ ting” được hiểu là “cách thức, trình tự và nghi thức tiễn hành xem xét một vụ việc hoặc giải quyết một vụ án đã được tìm if hoặc khối tô theo các quy định của pháp iuật'”. pháp luật nay cần được hiểu theo nghĩa là đã có hiệu lực pháp Iuét hay nói cách khác là đã được thí hành, bời, không giống như quy định tai pháp Int "hình sự, theo tinh than có lợi cho bị cáo (quy định pháp luật vé mặt nội dung), các quy định về thi tục nay cần phải được áp dụng ngay khí có hiệu lực pháp uất (quy định pháp luật vé mặt hình thức) ‘Nhu vay, thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST có thể được hiểu la: Cách. thức, trình tự tiền hành tổ tụng tại phiên tòa hình sư ỡ cấp xét xử sơ thẩm bao gồm: Thi tục bắt đầu phiến ta, tranh tung, nghỉ án va tuyên án, do HĐXX, Thư ký Tòa án, Kiểm sát viên, người bảo chữa và những người tham gia tổ tụng khác thực hiện theo một trình tự đã được quy định tại BLTTHS.

Đặc diém thi tục 16 tung tại phiêu tòa lành sự sơ thin Dua trên cơ sở thực tiễn thực hiện, kết hợp với quá trinh tìm hiểu các. kiến thức lý luận về tổ tụng HSST, tác giã nhận thấy rằng thủ tục tổ tung tai phiên tòa HSST có năm đặc điểm cơ bản sau đây: 1 Via Ngân ng học 2008), Matin Ning ức Neb Bi Nẵng, Đã Ning, 960 2 BA E119 3 Sade se 4 Sad. Vi You học Pháp ý 2006), Matin Zt hoc, Nab Ted Bic Whoa, Hi Nội ư 735 Thứ nhất, thủ tục tô tụng tai phiên tòa HSST bat đầu từ thời điểm. ‘Thu ký Tòa án bắt dau tiền hanh các hoạt động chuẩn bi tại phiên toa và kết thúc sau khi Chủ toa phiên tòa tuyên bồ kết thúc phiên tòa xét xử.

quan điểm trái chiéu về thời điểm bat đầu và kết thúc của phiên toa HSST, cho rằng thời điểm bat đầu phiên tòa lá khi Chủ tọa phiên tòa tuyên bổ khai mac phiến tòa, tuy nhiên, để Chủ toa phiên tòa tuyên bổ khai mac phiên toa thì khâu chuẩn bị trước đó của Thư ký phiên tủa đặc biệt quan trọng, bởi điều nay sẽ dẫn tới hệ quả là sự phổi hợp của Thư ký phiên tòa với Chủ toa phiên tòa vé tinh hình phiên tòa trước khi HDXX vào phòng xét xử và tuyên. bồ khai mac phiên tòa (Thư ký có trách nhiệm báo cio sơ bô người tham gia tổ tụng, những van dé phát sinh về người tham gia tổ tụng như dén muộn, tình trạng sức khỏe của người tham gia tổ tung. chứ không phải đợi đến. điểu nay, về mat thực bat đâu là thời Thu ký phiên toa bắt dau tiền hành hoạt động chuẩn bi tại phiên.

Về thời điểm kết thúc phiên tòa, có quan điểm cho rang thời điểm kết thúc khi đã thực hiên đẩy đủ nghĩa vu đối với bi cáo, ví dụ: Khi bi cáo là người can phiên dich thì sau khi phiên dịch song cho bi cáo nội dung của ‘ban án do Chủ toa phiên tòa vừa tuyến hoặc là khi Chủ toa phiên tòa giải thích xong các nội dung của bản án mã người tham gia tổ tụng còn thắc mắc ngay sau khi Chủ tọa phiên tòa đọc xong bản án, quyết định của Toa án, tuy nhiên, tác giã cho ring, những hoạt đông nay chỉ lả hoạt đông xử lý phái sinh, tức là, nêu phiên tòa phát sinh các trường hợp này thì Chủ tọa phiên toa mới phải thực hiên việc giãi thích, người phiên dich mới phải phiên dich nôi dung bản án. Như vay, dé dam bảo tinh đồng nhất, thi tác giã xác định thời điểm kết thúc phiên tòa là thời điểm Chủ tọa phiên tòa tuyên bổ phiên toa kết thúc. Đây lả đặc trưng của thủ tục tổ tụng, khác biệt so với các trình tự, thủ tục khác (thủ tục phiên họp xét kháng cáo quá han, thủ tục phiến hop dân. su, hành chink.) ‘That hai, thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST có tinh lần đầu.

Tính lần đâu được hiểu ở đây chính lả cấp xét xử đâu tiên trong hai cấp xét xử - cap xét xử sơ thẩm, chính vi tính chất là cấp xét xử đầu tiên trong quá trình xét xử vụ. án nên các thủ tục cũng sẽ mang những nội dung, trình tư khác biết so với cấp xét xử phúc thẩm, chỉ tiết vả cụthé hon so với các thủ tục xét xử khác (giảm. đắc thẩm, tái thẩm,.) “Thứ ba, trình tự tiên hảnh và nội dung của thủ tục tổ tung tai phiên tủa HSST déu phải tuân theo một trình tự nhất dinh Dù phiên tòa xét xử một bị cáo hay nhiễu bi cáo, bị cáo bị truy tổ về một hay nhiêu tội danh thì phiên tòa cũng đều phải theo trình tự, thủ tục được quy định tai BLTTHS bao gom Thủ tục bắt đầu phiên tòa, thủ tục tranh tung (đặc biệt thủ tục tranh tung) và cuối cũng la nghị an và tuyên án, không thé linh hoạt lược bd hay thêm thủ tục khác theo tư duy của Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa. Đây chính lả đặc điểm.

thể hiện bản chất riêng có, đồng nhất của các phiên tủa HSST, khác biết so ‘voi phiên tòa dân sự sơ thẩm, hành chính sơ thẩm. Thứ tư, thủ tục tô tung tại phiên tòa HSST có đặc điểm trực tiếp, công, khai và liên tục. Tính trực tiép ở đây chính là Hội đồng sét xử phải trực tiếp ác định những tinh tiết của vụ án bằng cách hỏi, nghe ý kiến của bi cáo, bi hại, đương sw hoặc người đại diện của ho, người làm chứng, người giám định, người khác tham gia phiến tòa được Tòa án triệu tập, xem xét, kiểm tra tai Tiêu, chứng cử đã thu thập, công bổ biên ban, tai liêu và tiến hành hoạt đông, tổ tụng khác để kaểm tra chứng cử, ngheý kiến của Kiểm sát viên, người bảo chữa, người bao vệ quyên và lợi ich hop pháp cia bi hại, đương sự. Tinh công khai ở đây chính là Tòa án xét xử công khai, mọi người đều có quyền tham dự phiên tòa, trừ trường hợp do BLTTHS quy định Trường hợp đặc biết can giữ bi mật nha nước, thuần phong, mỹ tuc của dân.

tộc, bão vệ người dưới 18 tuổi hoặc để giữ bí mật đời tư theo yêu câu chính. 10 đáng cia đương sự thi Tòa an có thé xét xc kin nhưng phải tuyên án công khai, Tính trực tiếp, công khai đều rất cẩn thiết, mang đặc trưng của phiên. tòa xét xử, Việc xét xử được tiền hành liên tục, trừ thời gian nghĩ va thời gian tam ngừng phiên tòa. Các phiên tòa xét xử cân phải bảo dim sự liền tục, tránh sự ngất quãng, can thiệp, điều nảy giúp nội dung vụ án được lam rổ một cách.

trực tiếp, tranh ảnh hưởng, tác động xấu đền quá trình xét at Thứ năm, thủ tục tổ tung tại phiên tòa HSST phải được quy định tại BLTTHS. Đây là đặc trưng của thủ tuc tổ tụng hình sự, bởi bản chất của loại thủ tục này chỉ trở thành thủ tục té tụng khi nó được quy định và ghỉ nhân tại một văn ban pháp lý đặc thù, chính là BLTTHS, diéu nảy giúp phân biết với thủ tục tổ tung hảnh chỉnh, thi tục tổ tụng dân sự,.