Luận văn thạc sĩ hay xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính của một số hợp chất hóa học từ loài cỏ bách linh marsdenialongipes

Luận văn thạc sĩ hóa học nghiên cứu hay xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính của một số hợp chất hóa học từ loài cỏ bách, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Tiến Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Khang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Hóa hữu cơ
• Đề tài: Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính của hợp chất từ cỏ bách linh (Marsdenia longipes)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái quát về loài Cỏ Bách Linh (Marsdenia longipes)
• 1.2. Đặc điểm thực vật học
• 1.3. Tổng quan về chi Marsdenia
• 1.4. Khái quát chung về họ Asclepiadaceae R.
• 1.5. Tình hình nghiên cứu thành phần hóa học của các loài trong chi Marsdenia
• 1.6. Những nghiên cứu về hoạt tính sinh học của các loài trong chi Marsdenia
• 1.7. Hoạt động sinh học của steroids trong M.
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM
• 2.1. Hóa chất và thiết bị phân lập
• 2.2. Hóa chất và tế bào dùng để thử hoạt tính sinh học
• 2.3. Phương pháp xử lý mẫu thực vật, chiết tách và xác định cấu trúc các chất phân lập được
• 2.4. Mẫu nghiên cứu và xử lý mẫu thực vật
• 2.5. Phương pháp định tính các nhóm hợp chất
• 2.6. Xác định cấu trúc các chất
• 2.7. Phương pháp thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư
• 2.8. Vật liệu và hóa chất
• 2.9. Phương pháp nuôi cấy tế bào in vitro
• 2.10. Phương pháp xác định tính độc tế bào ung thư (cytotoxic assay)
• 2.11. Phân lập, tinh chế các hợp chất
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả định tính nhóm hợp chất và kết quả phân lập các hợp chất
• 3.2. Kết quả xác định cấu trúc của hợp chất
• 3.3. Phân tích cấu trúc hợp chất 1
• 3.4. Phân tích cấu trúc hợp chất 2
• 3.5. Kết quả nghiên cứu hoạt tính độc tế bào trên dòng tế bào ung thư HeLa (cổ tử cung) và A549 (tế bào ung thư gan)
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu thành phần hóa học từ cỏ bách linh

Cỏ bách linh (Marsdenia longipes) là một loài thực vật thuộc họ Asclepiadaceae, nổi bật với nhiều hợp chất hóa học có hoạt tính sinh học. Nghiên cứu về thành phần hóa học của loài này chưa được thực hiện nhiều, mặc dù có tiềm năng lớn trong y học. Các hợp chất từ cỏ bách linh có thể được sử dụng để phát triển các loại thuốc mới, đặc biệt trong điều trị ung thư và các bệnh viêm nhiễm.

1.1. Đặc điểm thực vật học của cỏ bách linh

Cỏ bách linh là cây leo, có lá hình trứng và hoa nhỏ màu trắng. Loài này chủ yếu phân bố ở miền núi phía Bắc Việt Nam, Lào và Trung Quốc. Đặc điểm hình thái của nó giúp phân biệt với các loài khác trong chi Marsdenia.

1.2. Tình hình nghiên cứu thành phần hóa học

Nghiên cứu về thành phần hóa học của cỏ bách linh còn hạn chế. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây cho thấy loài này chứa nhiều hợp chất như Triterpen, Glycoside và Polyoxyregnanes steroid, có khả năng chống oxi hóa và ức chế tế bào ung thư.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu cỏ bách linh

Mặc dù cỏ bách linh có nhiều tiềm năng, nhưng việc nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của nó gặp nhiều thách thức. Thiếu tài liệu và nghiên cứu sâu về loài này là một trong những vấn đề lớn nhất. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng thực tiễn của các hợp chất từ cỏ bách linh trong y học.

2.1. Thiếu thông tin về thành phần hóa học

Nhiều nghiên cứu chưa được công bố về thành phần hóa học của cỏ bách linh, dẫn đến việc khó khăn trong việc xác định các hợp chất có hoạt tính sinh học. Điều này cần được khắc phục để mở rộng ứng dụng của loài này.

2.2. Khó khăn trong việc thử nghiệm hoạt tính sinh học

Việc thử nghiệm hoạt tính sinh học của các hợp chất từ cỏ bách linh gặp khó khăn do thiếu phương pháp chuẩn hóa và các mô hình thử nghiệm phù hợp. Điều này cần được cải thiện để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

III. Phương pháp nghiên cứu thành phần hóa học từ cỏ bách linh

Để xác định thành phần hóa học của cỏ bách linh, các phương pháp chiết tách và phân tích hiện đại được áp dụng. Các hợp chất được phân lập và xác định cấu trúc thông qua các kỹ thuật như sắc ký lỏng và phổ cộng hưởng từ hạt nhân.

3.1. Phương pháp chiết tách hợp chất

Các mẫu lá cỏ bách linh được chiết xuất bằng dung môi hữu cơ để thu được các hợp chất. Phương pháp này giúp tách biệt các hợp chất có hoạt tính sinh học từ mẫu thực vật.

3.2. Phân tích cấu trúc hợp chất

Sau khi chiết tách, các hợp chất được phân tích cấu trúc bằng các phương pháp như NMR và MS. Điều này giúp xác định chính xác các hợp chất có trong cỏ bách linh.

IV. Kết quả nghiên cứu hoạt tính sinh học của hợp chất từ cỏ bách linh

Nghiên cứu cho thấy các hợp chất từ cỏ bách linh có hoạt tính sinh học đáng kể, đặc biệt là khả năng ức chế tế bào ung thư. Các thử nghiệm in vitro cho thấy hiệu quả cao trong việc ức chế sự phát triển của nhiều dòng tế bào ung thư.

4.1. Hoạt tính ức chế tế bào ung thư

Các hợp chất từ cỏ bách linh đã được thử nghiệm và cho thấy khả năng ức chế tế bào ung thư hiệu quả. Kết quả cho thấy tỷ lệ ức chế cao đối với các dòng tế bào như HeLa và A549.

4.2. Tác dụng kháng viêm và chống oxi hóa

Ngoài hoạt tính chống ung thư, các hợp chất từ cỏ bách linh còn có tác dụng kháng viêm và chống oxi hóa. Điều này mở ra khả năng ứng dụng trong điều trị các bệnh viêm nhiễm.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu cỏ bách linh

Nghiên cứu về cỏ bách linh (Marsdenia longipes) cho thấy tiềm năng lớn trong việc phát triển các hợp chất có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để khai thác triệt để giá trị của loài thực vật này trong y học.

5.1. Tương lai của nghiên cứu cỏ bách linh

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc xác định rõ hơn các hợp chất và hoạt tính sinh học của cỏ bách linh. Điều này sẽ giúp mở rộng ứng dụng của nó trong y học.

5.2. Ứng dụng thực tiễn trong y học

Các hợp chất từ cỏ bách linh có thể được phát triển thành thuốc điều trị ung thư và các bệnh viêm nhiễm. Việc nghiên cứu sâu hơn sẽ giúp tối ưu hóa các sản phẩm từ loài thực vật này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hóa học các hợp chất thiên nhiên có hoạt tính sinh học là lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và được quan tâm rộng rãi trong y học hiện đại. Theo ước tính, hơn 120 loài thuộc chi Marsdenia, phân bố chủ yếu ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam, Lào và Trung Quốc, đã được nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học. Loài Cỏ Bách Linh (Marsdenia longipes) là một loài mới được phát hiện tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, tuy nhiên đến nay chưa có công bố nào về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài này.

Nghiên cứu nhằm xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính sinh học của một số hợp chất phân lập từ lá loài Cỏ Bách Linh, với mục tiêu cụ thể gồm: đánh giá thành phần hóa học bằng phản ứng định tính, phân lập và xác định cấu trúc ít nhất hai hợp chất, đồng thời thử nghiệm hoạt tính sinh học của các hợp chất phân lập được. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu thu hái tại huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai vào năm 2019, với phạm vi thời gian nghiên cứu trong năm 2019-2020.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để sử dụng loài thực vật này làm thuốc chữa bệnh mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới trong ứng dụng các hợp chất thiên nhiên trong điều trị và hỗ trợ điều trị các bệnh ung thư và viêm nhiễm. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao giá trị khoa học và thực tiễn của nguồn dược liệu bản địa, đồng thời hỗ trợ phát triển các sản phẩm thuốc từ thiên nhiên có hiệu quả và an toàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình hóa học hữu cơ thiên nhiên, tập trung vào các nhóm hợp chất chính như steroid C-21, triterpene, glycoside, polyoxyregnanes steroid và flavonoid. Các hợp chất này được biết đến với hoạt tính sinh học đa dạng, bao gồm chống oxy hóa, kháng viêm và ức chế tế bào ung thư.

Khung lý thuyết còn bao gồm các phương pháp phân tích cấu trúc hóa học hiện đại như phổ cộng hưởng từ hạt nhân proton (1H-NMR), cacbon (13C-NMR), phổ tương quan hai chiều HSQC, HMBC và phổ khối lượng ESI-MS. Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: định tính nhóm hợp chất hữu cơ, phân lập tinh khiết hợp chất bằng sắc ký cột silica gel, và đánh giá hoạt tính sinh học qua thử nghiệm độc tế bào ung thư in vitro.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là mẫu lá Cỏ Bách Linh thu hái tại huyện Bảo Yên, Lào Cai năm 2019. Mẫu được sấy khô, chiết xuất bằng ethanol 90% ở 80°C, sau đó phân đoạn bằng dung môi hữu cơ (DCM, EA, n-BuOH). Các hợp chất được phân lập bằng sắc ký cột silica gel với hệ dung môi n-hexane/acetone và sắc ký pha đảo acetone/nước.

Phương pháp định tính nhóm hợp chất sử dụng các phản ứng hóa học đặc trưng như phản ứng với muối sắt (III) cho polyphenol, thuốc thử Dragendorff và Mayer cho alkaloid, phản ứng Liebermann-Burchardt cho steroid. Cấu trúc hợp chất được xác định bằng phổ NMR và MS tại các phòng thí nghiệm chuyên sâu.

Hoạt tính sinh học được đánh giá bằng phương pháp thử độc tế bào ung thư in vitro trên các dòng tế bào A549 (ung thư phổi) và HeLa (ung thư cổ tử cung) theo chuẩn của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI). Phương pháp SRB được sử dụng để đo mật độ tế bào, xác định IC50 của các hợp chất. Cỡ mẫu thí nghiệm gồm nhiều nồng độ khác nhau, lặp lại 3 lần để đảm bảo tính chính xác. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng 12 tháng, từ thu thập mẫu đến phân tích và thử nghiệm hoạt tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Định tính nhóm hợp chất: Cao chiết ethanol của Marsdenia longipes chứa các nhóm hợp chất phenolic, flavonoid và steroid với kết quả phản ứng đặc trưng như chuyển màu xanh với FeCl3 5% (polyphenol), màu đỏ nâu với Mg/HCl đặc (flavonoid), và màu xanh vàng với phản ứng Liebermann-Burchardt (steroid).

2. Phân lập và xác định cấu trúc: Hai hợp chất chính được phân lập từ phân đoạn ethyl acetate gồm một hợp chất steroid C-21 glycoside với khung pregnane đặc trưng của chi Marsdenia. Phổ 1H-NMR và 13C-NMR cho thấy sự hiện diện của các nhóm methyl, nhóm ketone và các phân tử đường β-D-olenadropyranose và 6-Deoxy-D-allopyranose liên kết với khung steroid. Khối lượng hợp chất 1 là 19 mg, hợp chất 2 là 35 mg.

3. Hoạt tính sinh học: Hợp chất phân lập thể hiện hoạt tính ức chế tế bào ung thư trên dòng A549 và HeLa với giá trị IC50 ≤ 20 µg/ml, phù hợp tiêu chuẩn hoạt tính tốt theo NCI. So sánh với chất đối chứng ellipticine, các hợp chất có hiệu quả ức chế tế bào tương đương hoặc cao hơn ở nồng độ thấp.

4. So sánh với các nghiên cứu khác: Kết quả phù hợp với các báo cáo về hoạt tính sinh học của chi Marsdenia tenacissima, đặc biệt là khả năng ức chế tế bào ung thư phổi và cổ tử cung. Các hợp chất steroid glycoside trong nghiên cứu cũng tương đồng về cấu trúc và hoạt tính với các hợp chất đã được chứng minh có tác dụng chống ung thư mạnh mẽ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hoạt tính sinh học được giải thích bởi cấu trúc đặc trưng của các hợp chất steroid C-21 glycoside, có khả năng tương tác với các con đường tín hiệu tế bào ung thư, gây apoptosis và ức chế tăng sinh. Sự hiện diện của các phân tử đường liên kết glycoside góp phần tăng độ hòa tan và sinh khả dụng của hợp chất.

So với các nghiên cứu trước đây trên Marsdenia tenacissima, nghiên cứu này mở rộng phạm vi về loài Marsdenia longipes, cung cấp bằng chứng khoa học đầu tiên về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài này. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ IC50 so sánh giữa các hợp chất phân lập và chất đối chứng, cũng như bảng tổng hợp phổ NMR và MS để minh họa cấu trúc.

Ý nghĩa của kết quả là nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm thuốc từ nguồn dược liệu bản địa, đồng thời góp phần vào kho tàng tri thức về hóa học thiên nhiên và dược lý học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiếp tục nghiên cứu cơ chế tác động: Thực hiện các thí nghiệm phân tử để làm rõ cơ chế ức chế tế bào ung thư của các hợp chất steroid glycoside, tập trung vào các con đường tín hiệu apoptosis và tăng sinh tế bào. Thời gian thực hiện dự kiến 12-18 tháng, do các nhóm nghiên cứu hóa dược và sinh học phân tử đảm nhiệm.

2. Mở rộng thử nghiệm hoạt tính sinh học: Đánh giá hoạt tính trên các dòng tế bào ung thư khác và thử nghiệm in vivo trên mô hình động vật để xác nhận hiệu quả và độ an toàn. Mục tiêu nâng cao độ tin cậy và khả năng ứng dụng thực tiễn trong 2 năm tới.

3. Phát triển quy trình chiết xuất và tinh chế: Tối ưu hóa quy trình chiết xuất, phân lập các hợp chất hoạt tính với hiệu suất cao và chi phí hợp lý, phục vụ cho sản xuất quy mô lớn. Chủ thể thực hiện là các phòng thí nghiệm công nghệ sinh học và dược liệu trong vòng 1 năm.

4. Khuyến khích hợp tác nghiên cứu đa ngành: Kết nối các nhà khoa học hóa học, dược lý, y học cổ truyền và công nghiệp dược để phát triển sản phẩm thuốc từ Marsdenia longipes, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu về dược liệu bản địa. Thời gian triển khai liên tục, ưu tiên trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu hóa học hữu cơ thiên nhiên: Luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về thành phần hóa học và phương pháp phân lập các hợp chất steroid glycoside từ Marsdenia longipes, hỗ trợ nghiên cứu phát triển dược liệu mới.

2. Chuyên gia dược lý và y học cổ truyền: Thông tin về hoạt tính sinh học và cơ chế tác động của các hợp chất giúp phát triển thuốc điều trị ung thư và các bệnh viêm nhiễm dựa trên nguồn dược liệu bản địa.

3. Doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và thực phẩm chức năng: Cơ sở khoa học để phát triển sản phẩm chiết xuất từ Marsdenia longipes, nâng cao giá trị kinh tế và đa dạng hóa sản phẩm.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành Hóa học, Dược học: Tài liệu tham khảo quý giá về quy trình nghiên cứu, phân tích cấu trúc và đánh giá hoạt tính sinh học, giúp nâng cao kỹ năng nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Marsdenia longipes có điểm gì đặc biệt so với các loài Marsdenia khác?
   Marsdenia longipes là loài mới được phát hiện tại miền núi phía Bắc Việt Nam, chưa có công bố về thành phần hóa học trước đây. Nghiên cứu này lần đầu tiên xác định các hợp chất steroid glycoside đặc trưng và đánh giá hoạt tính sinh học của loài này.

2. Các hợp chất phân lập có hoạt tính sinh học như thế nào?
   Các hợp chất phân lập thể hiện hoạt tính ức chế tế bào ung thư phổi và cổ tử cung với IC50 ≤ 20 µg/ml, phù hợp tiêu chuẩn hoạt tính tốt của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, cho thấy tiềm năng phát triển thuốc chống ung thư.

3. Phương pháp phân lập và xác định cấu trúc được sử dụng ra sao?
   Sử dụng sắc ký cột silica gel với hệ dung môi n-hexane/acetone và sắc ký pha đảo acetone/nước để phân lập. Cấu trúc được xác định bằng phổ 1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC và phổ khối lượng ESI-MS, đảm bảo độ chính xác cao.

4. Nghiên cứu có ứng dụng thực tiễn nào không?
   Kết quả cung cấp cơ sở khoa học để phát triển thuốc từ dược liệu bản địa, hỗ trợ điều trị ung thư và viêm nhiễm, đồng thời mở hướng nghiên cứu mới về các hợp chất thiên nhiên có hoạt tính sinh học.

5. Có kế hoạch nghiên cứu tiếp theo nào được đề xuất?
   Nghiên cứu đề xuất mở rộng thử nghiệm hoạt tính trên các dòng tế bào khác, thử nghiệm in vivo, tối ưu quy trình chiết xuất và phát triển sản phẩm thuốc, đồng thời nghiên cứu cơ chế tác động phân tử của các hợp chất.

Kết luận

• Luận văn lần đầu tiên xác định thành phần hóa học và phân lập thành công các hợp chất steroid glycoside từ loài Marsdenia longipes tại Việt Nam.
• Các hợp chất phân lập có hoạt tính ức chế tế bào ung thư phổi và cổ tử cung với hiệu quả cao, phù hợp tiêu chuẩn quốc tế.
• Phương pháp phân lập và xác định cấu trúc hiện đại được áp dụng hiệu quả, đảm bảo độ chính xác và tin cậy.
• Kết quả nghiên cứu góp phần mở rộng hiểu biết về dược liệu bản địa và tiềm năng phát triển thuốc từ thiên nhiên.
• Đề xuất nghiên cứu tiếp theo tập trung vào cơ chế tác động, thử nghiệm in vivo và phát triển quy trình sản xuất, nhằm ứng dụng thực tiễn trong y học.

Hành động tiếp theo là triển khai các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế sinh học và phát triển sản phẩm thuốc từ Marsdenia longipes, đồng thời kêu gọi hợp tác đa ngành để khai thác tối đa tiềm năng của nguồn dược liệu quý giá này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Khái quát về loài Cỏ Bách Linh (Marsdenia longipes). Đặc điểm thực vật học. Tên khoa học.

- Tên khoa học: Marsdenia longipes. Đặc điểm thực vật. 1: Cành chứa lá và hoa. 14: Mặt cắt ngang hoa.

của hoa đực. 3: Tràng hoa mở rộng 7: Hạt 11: Tràng hoa mở ra 15: Hoa cái. 4: Trụ và tràng hoa giống. 12: Trụ và lõi tràng hoa.1 Hình vẽ tiêu bản mô tả loài Marsdenia longipes - Marsdenia longipes được coi như là một loài mới và được tìm thấy từ các tỉnh miền núi phía bắc của Việt Nam.

Nó có hình thái tương tự như Marsdenia R. nhưng khác về số lượng hoa trên cuống, chiều dài cột sống và cuống lá, đỉnh của lá, LUAN VAN CHAT LUONG download2 : add [e-mail] loại hình phiến, màu cánh hoa, hình dạng quả và số hạt trên mỗi quả. Các đặc điểm hình thái chẩn đoán cùng với hình ảnh SEM của hạt phấn và hạt của Marsdenia longipes và các loài đồng minh được mô tả ở hình 1.2: Hình ảnh loài Marsdenia longipes 1. - Cây chủ yếu phân bố ở các tỉnh miền núi phía bắc của Việt Nam, Lào và Trung Quốc.

Tổng quan về chi Marsdenia. - Tên khoa học: Marsdenia longipes. - Tên tiếng việt: Bách Linh - Marsdenia là một chi lớn bao gồm hơn 120 loài, chủ yếu ở khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, Lào và Trung Quốc. - Chi Marsdenia có thể được mô tả như sau:  Cây leo hay trườn, không có rễ phụ phát triển trên thân, có thể là dây leo hoặc đôi khi trườn dưới mặt đất.

 Lá mọc đối không nạc, phiến lá hình trứng, cuống lá dài, mảnh.  Hoa nhỏ màu trắng, cụm hoa gồm nhiều nhánh.  Gốc đài hoa có các tuyến mọc xen kẽ với lá đài, ít khi không có tuyến đài. LUAN VAN CHAT LUONG download3 : add [e-mail]  Tràng hình cái hũ, thùy tràng không gập vào trong nụ, phủ nhau bên phải, họng tràng thường có lông, mặt trong thùy tràng không có gờ.

Tràng phụ đơn dính với cột nhị nhụy, vảy tràng phụ thường ngắn hình tam giác.  Chỉ nhị dính nhau; bao phấn 2 ô, có phần phụ ở đỉnh; hạt phấn dính thành khối phấn và có sáp bao bên ngoài vách khối phấn, khối phấn không có mỏm ở đỉnh, cơ quan truyền phấn có gót đính và 2 chuôi; khối phấn hướng lên, chỉ có một khối phấn trong mỗi ô phấn.  Đỉnh bầu không thót lại thành dạng vòi nhụy.  Quả đại  Hạt nhiều, có mào lông ở đỉnh 1.

Khái quát chung về họ Asclepiadaceae R. - Tên khoa học: Asclepiadaceae R.Br - Tên tiếng việt; Thiên Lý ( Bách, Hàm Liên). - Cây dây leo hay trườn. Lá hình trứng, cuống lá thường dài và mảnh.

- Cụm hoa chùm với nhiều hoa có mầu sắc khác nhau. - Phân bố ở khu vực nhiệt đới. Ở Việt Nam có khoảng trên 120 loài. - Giá trị kinh tế: Nhiều loài làm thuốc và làm cảnh (Cleome speciosus).1: Danh mục các loài có giá trị trong họ Thiên lý, chi Hàm Liên ở Việt Nam[1] STT Tên khoa học Tên Việt Nam LT TP LG LC CDK 1 Marsdenia tenacissima Hàm liên nam X X 2 Marsdenia hainanensis Hàm liên hải nam X X 3 Marsdenia koi T siang Hàm liên Kôi X X 4 Marsdenia balansae Cost.

Hàm liên Ba Vì X 5 Marsdenia glabra Cost Hàm liên không lông X 6 Marsdenia tinctoria R. Br Hàm liên nhuộm X X 7 Marsdenia tonkinensis Cost Nhạ nhầu X Ghi chú: LT: làm thuốc; TP: thực phẩm (làm rau ăn, lấy quả); LG: lấy gỗ; LC: làm cảnh; CDK: công dụng khác. LUAN VAN CHAT LUONG download4 : add luanvanchat@agmail. Tình hình nghiên cứu thành phần hóa học của các loài trong chi Marsdenia - Trên thế giới, chi Marsdenia cũng đã được quan tâm nghiên từ khá sớm, nhiều cấu trúc các hợp chất được phân lập từ chi Marsdenia thuộc loại Triterpen; Glycoside; C21 Polyoxyregnanes steroid; trisaccharides; sitosterol; 2-Deoxy sugars; Flavonoid như kaempferol; Trifolin ( kaemferol 3-galactoside; 1- ketopolyhydroxypregnene), Pregnane Ester,….[3-41] - Các chất thuộc nhóm C21 steroid phân lập được trong chi Marsdenia có đặc điểm ở vị trí C-11 và C-12 thường có các liên kết ester với các acid và vị trí số 3 có liên kết glycoside và ở vị trí C-17 có thể có cấu hình α- hoặc β-.

Bên cạnh đó nhiều chất thuộc nhóm triterpene, flavonoid, sterol,… cũng được phân lập, xác định cấu trúc theo các phương pháp quang phổ. Dưới đây là một số nhóm chất tiêu biểu của chi Marsdenia: Bảng 1. Hợp chất nhóm Triterpene STT Định danh chất Công thức cấu tạo Loài TLTK Marsdenia [26] 3β,16β,21β,22α, globifera 1 28- pentahydroxy- olean-12-ene on [26] 3β,16β,21β,22α, Marsdenia 2 28- globifera pentahydroxy- olean-12-ene on 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3: những hợp chất Glucoside STT Nhóm chất Công thức cấu tạo Loài TLTK 16 Marsdenia Glycoside tenacissima [18] 1 mới được phân lập từ rễ. [18] [18] 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Glycoside Marsdenia được phân roylei [20] 2 lập từ thân [36] [36] 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] [36] [36] [36] [36] [36] 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] [36] [36] [19] [19] 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4: Những hợp chất Polyoxyregnanes steroid STT Nhóm chất Công thức cấu tạo Loài TLTK 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 Polyoxypre Marsdenia gnanes tenacissima [6] steroid [6] 2 [6] 3 4 [12] [12] 5 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] [12] 6 7 [12] 8 [12] 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 [16] 10 [29] 11 [29] 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5: Những hợp chất Trisaccharides STT Nhóm chất Công thức cấu tạo Loài TLTK Trisaccharides Marsdenia [4] 1 roylei 2 [4] [4] 3 4 [4] 5 [4] 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.6: Hợp chất Ketopolyhydroxypregnene STT Nhóm chất Công thức cấu tạo Loài TLTK 1 Ketopolyhydroxypre Marsdenia [5] gnene volubilis.7: Hợp chất Pregnane Ester STT Nhóm chất Công thức cấu tạo Loài TLTK 1-4 A Pregnane Ester Marsdenia [32] tenacissima [32] 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Những nghiên cứu về hoạt tính sinh học của các loài trong chi Marsdenia - Thành phần hóa học chính của loài trong chi Marsdenia là Triterpen, Glycoside; Polyoxyregnanes steroid. Các hợp chất này có tác dụng chủ yếu trong việc chống oxi hóa, hoạt tính kháng viêm, ức chế tế bào ung thư [7-41] - Các nghiên cứu về hoạt tính sinh học chủ yếu tập trung vào loài Marsdenia tenacissima. + Từ những năm 1970, dịch chiết loài M. tenacissima extract đã được thử nghiệm ức chế tế bào ung thư.

Đến nay, có nhiều công trình đã công bố về thử nghiệm in vitro và in vivo khả năng ức chế tế bào ung thư của dịch chiết và chất phân lập được.8 Hoạt tính ức chế tế bào ung thư của dịch chiết tổng M. tenacissima In vitro TLTK Mô hình Kết quả Trong invitro, hoat động ức Chiết xuất của M. tenacissima thể chế tăng trưởng lymphoma hiện hoạt tính ức chế các dòng tế ác tính ung thư thục quản, bào ung thư (% tỷ lệ ức chế) : U ung thư phổi, dạ dày, gan và lymphoma ác tính (40,0%), ung ung thư cổ tử cung thư thục quản (26,3%), ung thư phổi (21,4%), ung thư dạ dày (26,7%),ung thư gan (33,3%) và ung thư cổ tử cung (50,0%) 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Invivo Hoạt động ức chế tăng Tỷ lệ ức chế (%): trưởng ở chuột - Tế bào ung thư dạ dày S180 (18, - Dòng tế bào: Cấy ghép 9, và 4.74, và dòng ung thư tế bào dạ dày 22. S180, các tế bào ghép chuột - Cấy ghép tế bào H22 (18, 9, và 4.5 dòng H22, ghép tế bào ung mg/kg): 49.

thư dạ dày dòng P388. - Cấy ghép tế bào ung thư dạ dày - Kiểm soát: P388 (18, 9, và 4. Liều lượng: 18, 9, và 4.5 mg/kg điều trị trong 10 ngày. Tác dụng chống ung thư Tỷ lệ (%) chuyển gen Adenoviral p53 - p53 + Chiết xuất M.

tenacissima: qua trung gian của 1 khối u 5. ác tính ở chuột mô hình - Chiết xuất M.24 - Dòng tế bào: Tế bào chuột (%). - Liều lượng: 4 mL/chuột/ngày (0. Đột biến chống ung thư và Trọng lượng đột biến: khối u ở chuột: - Dòng S180 (Liều lượng: 0.2, - Dòng tế bào: S180, và các và 0.

(g), và kiểm soát (3. - Kiểm soát: - Dòng H22 (Liều lượng: 0.2, 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Cyclophosphamide (40 và 0. (g), và kiểm soát (3.4 mg/mL, 1 mL/lần, 2 lần/ngày trong 24 ngày. + Ngoài ra “Ai-xiao-ping” được lấy ra từ chiết xuất của M.

tenacissima, đã được chứng minh bởi SFDA năm 1987. Nó được sử dụng để điều trị khối U ác tính tiêu hóa, đặc biệt là ở gan nguyên phát, ung thư thực quản và ung thư dạ dày, ung thư phổi trong phòng khám. Nó cũng có tác dụng chống khối u khi kết hợp với các phương pháp điều chị khác như Hóa trị, Xạ trị. + Mặt khác, chiết xuất M.

tenacissima còn có tác dụng trên các hệ thống miễn dịch như tế bào lymphoma. tenacissima có thể thúc đẩy sự phát triển của tế bào T và B trong các tế bào miễm dịch bình thường với nồng độ không gây độc tế bào. Nó cũng được sử dụng cho việc điều trị viêm phế quản mãn tính, viêm phổi, viêm tá tràng, viêm dạ dày, viêm thận vv. + Thân cây của Marsdenia tenacissima từ lâu đã được sử dụng rộng rãi như một loại thuốc điều trị ung thư tại Trung Quốc.

Kết quả in vitro cho thấy rằng chiết xuất từ Marsdenia tenacissima (MTE) vượt qua sức đề kháng trong các tế bào ung thư phổi. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự kết hợp giữa gefitinib và MTE có thể là một phương pháp đầy hứa hẹn để tăng cường hiệu quả quá trình điều trị ung thư và hỗ trợ điều trị kháng đa thuốc [23-24, 38-41]. Mô hình xenograft khối u in vivo NSCLC chuột nude BAALB/c trong 6 đến 8 tuần tuổi được lấy từ Vital River Laboratory animal Technology Co. Các con vật được nhốt trong các tủ lưu chuyển không khí nhiều tầng trong điều kiện không có mần bệnh với chu kỳ sáng/tối 12 giờ và được cho ăn thức ăn tự động tiêu chuẩn và nước uống tự chế.

Giao thức thí nghiệm trên động vật đã được phê duyệt bởi Ủy ban nghiên cứu động vật của Đại học Bắc Kinh và được thực hiện theo hướng dẫn của cộng đồng châu 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các tế bào H460 (5x105) hoặc H1975 (2x106) của con người đã bị đình chỉ trong 0,2 ml PBS pha 1:1 với Matrigel (Sinh học) và tiêm dưới da vào bên phải chuột. Tăng trưởng khối u đã được đo và khối lượng khối u được tính theo công thức sau: Khối lượng khối u (mm3) = 0,5 X chiều dài X chiều rộng.