HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ HUYỀN NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG CỦA MỘT SỐ LOẠI THẢO DƯỢC TRONG PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH HOẠI TỬ GAN TỤY CẤP Ở TÔM Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: 1. Huỳnh Thị Mỹ Lệ 2. Phan Thị Vân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Huyền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn PGS.TS Huỳnh Thị Mỹ Lệ và PGS.TS Phan Thị Vân. Chân thành cảm ơn Ban Đào tạo sau đại học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Bộ môn Vi sinh vật – Truyền nhiễm, Khoa Thú Y và Phòng Nghiên cứu Bệnh Thủy sản - Viện Nghiên cứu Nuôi trông Thủy sản I đã tạo điều kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Cuối cùng xin chân thành cảm ơn đơn vị tài trợ kinh phí để tôi có thể hoàn thiện nghiên cứu.
Luận văn này được hoàn thành dưới sự hỗ trợ kinh phí thuộc đề tài Thủy sản do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phê duyệt thuộc chương trình công nghệ sinh học Thủy sản tầm nhìn 2020 (Mã số 04/HD-KHCN). Hà Nội, ngày tháng năm2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Huyền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục từ viết tắt .v Danh mục bảng.
vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm nuôi. Trên thế giới.
Tình hình nghiên cứu và sử dụng thảo dược trong NTTS. Trên thế giới. Tại Việt Nam. Một số loại thảo dược được lựa chọn nghiên cứu.
Ké hoa vàng. Phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kiểm tra gen độc lực của vi khuẩn V.020 bằng kỹ thuật sinh học phân tử.
Thử nghiệm hoạt tính của các mẫu dịch chiết thô trong điều kiện invitro đối với vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm. Thử nghiệm hiệu quả phòng trị bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm của dịch chiết thô trong điều kiện phòng thí nghiệm. Thử nghiệm hiệu quả phòng trị bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm của dịch chiết thô trong quy mô thực nghiệm (pilot). Phương pháp xử lý và phân tích số liệu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Xác nhận chủng vi khuẩn gây bệnh ahpnd bằng kỹ thuật sinh học phân tử. Xác định hoạt tính của các mẫu dịch chiết thô thảo dược trong điều kiện invitro đối với vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm. Xác định hoạt tính của dịch chiết thô thảo dược trong phòng trị bệnh ahpnd ở tôm trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Sử dụng biện pháp bổ sung dịch chiết thô thảo dược vào thức ăn cho tôm ăn. Sử dụng biện pháp bổ sung dịch chiết thô thảo dược vào môi trường nước nuôi tôm. Xác định hoạt tính của dịch chiết thô thồm lồm trong phòng trị bệnh ahpnd trên tôm ở quy mô thực nghiệm (PILOT). Sử dụng biện pháp bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho tôm ăn.
Sử dụng biện pháp bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào môi trường nước nuôi tôm. Kết luận và kiến nghị. 50 Tài liệu tham khảo. 51 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AHPND Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease BVTV Bảo vệ thực vật ĐBSCL Đồng Bằng Sông Cửu Long DMSO Dimethyl sulfoxide HPV Hepatopancreas IMNV Infectious Myoneaosis Virus MHA Mueller Hinton Agar MPV Monoden Baculovirus NB Nutrient Broth NHP Necrotizing Heptopancrcatitis NTTS Nuôi trồng thủy sản TCBS Thiosulfate Citrate Bile Salts TSV Taura Syndrome Virus WSSV White spot syndrome virus YHV Yellow head virus v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Phân loại terpenoid dựa theo liên kết mắt xích. Danh mục thảo dược được chiết xuất dạng thô sử dụng trong nghiên cứu. Nồng độ mỗi loại chiết phẩm thô trong khoanh giấy lập kháng sinh đồ. Thí nghiệm đánh giá hiệu quả dịch chiết thô đối với bệnh AHPND ở tôm trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Thí nghiệm đánh giá hiệu quả dịch chiết thô thồm lồm đối với bệnh AHPND ở tôm quy mô thực nghiệm (pilot). Tác dụng diệt vi khuẩn gây bệnh AHPND của dịch chiết thô. Kết quả thí nghiệm bổ sung dịch chiết thô thảo dược vào thức ăn cho tôm ăn trong điều kiện phòng thí nghiệm. Kết quả thí nghiệm bổ sung dịch chiết thô thảo dược vào môi trường nước nuôi tôm trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Tỷ lệ mẫu dương tính với tác nhân gây bệnh AHPND trong quá trình thí nghiệm (khi sử dụng dịch chiết thô thân lá cây thồm lồm) (%). Kết quả thí nghiệm bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho tôm ăn ở quy mô thực nghiệm (pilot). Tỷ lệ mẫu dương tính với tác nhân gây bệnh AHPND khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho ăn 7 ngày liên tục trước khi công cường độc (%). Tỷ lệ mẫu dương tính với tác nhân gây bệnh AHPND khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho ăn 7 ngày liên tục, công cường độc ngày thứ 8 và tiếp tục cho ăn thức ăn chứa dịch chiết thô 7 ngày tiếp theo (%).
Tỷ lệ mẫu dương tính với tác nhân gây bệnh AHPND khi công cường độc và cho tôm ăn thức ăn chứa dịch chiết thô thồm lồm cùng 1 thời điểm (%). Kết quả thí nghiệm bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào môi trường nước nuôi tôm ở quy mô thực nghiệm (pilot). Tỷ lệ mẫu dương tính với tác nhân gây bệnh AHPND khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào nước ở 2 thời điểm (lần 1 ngay khi công cường độc, lần 2 cách lần 1 là 24h) (%). 48 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Hiện tượng thoái hoá gan tuỵ cấp tính với mô gan tụy bị phá hủy. Trường hợp bình thường với tế bào phân chia. Trường hợp bất thường thiếu sự phân chia tế bào. Trường hợp bình thường có sự hiện diện của tế bào B, F.
Trường hợp bất thường không có sự hiện diện của tế bào B, F. Tế bào có nhân lớn bất thường ở giai đoạn đầu của AHPND. Nhiễm khuẩn thứ cấp ở giai đoạn sau. Tôm sú bị bệnh hoại tử gan tụy cấp tính có gan tụy teo nhỏ.
Tôm sú bị bệnh hoại tử gan tụy cấp tính có gan tụy nhạt màu so với bình thường. Ké hoa vàng. Cây thồm lồm. Kết quả xác định chủng vi khuẩn gây AHPND bằng kỹ thuật PCR.
Chuẩn bị pha dịch chiết thô lập kháng sinh đồ (A,B), vòng vô khuẩn của dịch chiết thô đối với vi khuẩn gây bệnh AHPND ở tôm (C,D và E). Tỷ lệ tôm chết khi cho tôm ăn thức ăn chứa dịch chiết thô M4 và M5 (%). Mẫu phân tích sau khi công cường độc vi khuẩn gây bệnh AHPND lên tôm thí nghiệm (1,2, và 3 là mẫu thu thuộc lô sử dụng thảo dược M4, 4,5 và 6 mẫu thu thuộc lô sử dụng thảo dược M5, 7 và 8 thuộc lô đối chứng âm). Tỷ lệ tôm chết khi bổ sung chế phẩm M4 và M5 vào nước (%).
Thử nghiệm hiệu quả hoạt tính kháng vi khuẩn gây bệnh AHPND trong phòng thí nghiệm ướt. Tỷ lệ tôm chết khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho ăn 7 ngày liên tục trước khi công cường độc (%). 43 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tỷ lệ tôm chết khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào thức ăn cho ăn 7 ngày liên tục, công cường độc ngày thứ 8 và tiếp tục cho ăn thức ăn chứa dịch chiết thô 7 ngày tiếp theo (%).
Tỷ lệ tôm chết khi công cường độc và cho tôm ăn thức ăn chứa dịch chiết thô thồm lồm cùng 1 thời điểm (%). Tỷ lệ tôm chết khi bổ sung dịch chiết thô thồm lồm vào nước ở 2 thời điểm (lần 1 ngay khi công cường độc, lần 2 cách lần 1 là 24h) (%). 47 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Huyền Tên Luận văn: Nghiên cứu tác dụng của một số loại thảo dược trong phòng và trị bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm. Ngành: Thú Y Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1.
Mục đích nghiên cứu Xác định được loại thảo dược có hiệu quả phòng và trị bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm nuôi. Đối tượng nghiên cứu Tôm nuôi nước lợ, vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp và sáu loại thảo dược bao gồm: Thồm lồm, Ké hoa vàng, Nghệ, Khổ sâm, Thầu dầu và Đơn buốt. Phương pháp nghiên cứu - Kiểm tra gen độc lực của vi khuẩn V.020 bằng kỹ thuật sinh học phân tử. - Thử nghiệm hoạt tính của các mẫu dịch thô trong điều kiện invitro đối với vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp ở tôm.
- Thử nghiệm hiệu quả phòng trị bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm của chế phẩm trong điều kiện phòng thí nghiệm. - Thử nghiệm hiệu quả phòng trị bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm của chế phẩm ở quy mô thực nghiệm (pilot).