Đặt vấn đề. Chƣơng 1 - Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và ứng dụng ảnh viễn thám trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Chƣơng 2 - Nghiên cứu khả năng thông tin của ảnh vệ tinh VNREDSat-1 và xây dựng quy trình thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất bằng ảnh VNREDSat-1. Chƣơng 3 - Thực nghiệm sử dụng ảnh vệ tinh VNREDSat-1 thành lập bản đồ HTSDĐ thị xã Dĩ An.
Kết luận và Kiến nghị. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT VÀ ỨNG DỤNG ẢNH VIỄN THÁM TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT 1. Khái niệm thống kê, kiểm kê đất đai, bản đồ hiện trạng sử dụng đất, nguyên tắc thành lập và nội dung của bản đồ hiện trạng sử dụng đất a) Khái niệm về thống kê, kiểm kê đất đai và bản đồ hiện trạng sử dụng đất Bản đồ hiện trạng sử dụng đất là bản đồ thể hiện sự phân bố các loại đất tại một thời điểm xác định, đƣợc lập theo đơn vị hành chính. Thống kê đất đai là việc Nhà nƣớc tổng hợp, đánh giá trên hồ sơ địa chính về hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm thống kê và tình hình biến động đất đai giữa hai lần thống kê.
Kiểm kê đất đai là việc Nhà nƣớc tổng hợp, đánh giá trên hồ sơ địa chính và trên thực địa về hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm kiểm kê và tình hình biến động đất đai giữa hai lần kiểm kê. Việc thống kê, kiểm kê đất đai đƣợc thực hiện theo quy định sau đây: Đơn vị thống kê, kiểm kê đất đai là xã, phƣờng, thị trấn; Việc thống kê đất đai đƣợc tiến hành một năm một lần hoặc định kỳ năm năm một lần theo quy định. b) Nguyên tắc thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai, thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã đƣợc lập trên cơ sở bản đồ địa chính, bản đồ địa chính cơ sở có đối soát với thực địa và số liệu kiểm kê đất đai; trƣờng hợp chƣa có bản đồ địa chính thì sử dụng ảnh chụp từ máy bay hoặc ảnh vệ tinh có độ phân giải cao đƣợc nắn chỉnh thành sản phẩm ảnh trực giao hoặc bản đồ giải thửa có đối soát với thực địa và số liệu kiểm kê đất đai để lập bản đồ hiện trạng; trƣờng hợp không có các loại bản đồ trên thì sử dụng bản đồ hiện trạng sử dụng đất kỳ trƣớc có đối soát với thực địa và số liệu kiểm kê đất đai.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bản đồ hiện trạng sử dụng đất của cấp huyện và cấp tỉnh đƣợc lập trên cơ sở tổng hợp từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất của các đơn vị hành chính trực thuộc; bản đồ hiện trạng sử dụng đất của vùng địa lý tự nhiên - kinh tế đƣợc lập trên cơ sở tổng hợp từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất của các tỉnh thuộc vùng địa lý tự nhiên - kinh tế đó; bản đồ hiện trạng sử dụng đất của cả nƣớc đƣợc lập trên cơ sở tổng hợp từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất của các vùng địa lý tự nhiên - kinh tế. Khoanh đất là đơn vị cơ bản của bản đồ hiện trạng sử dụng đất, đƣợc xác định trên thực địa và thể hiện trên bản đồ bằng một đƣờng bao khép kín. Trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất tất cả các khoanh đất đều phải xác định đƣợc vị trí, hình thể, loại đất theo hiện trạng sử dụng của khoanh đất đó. Loại đất trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất đƣợc xác định theo mục đích sử dụng đất.
Mục đích sử dụng đất đƣợc xác định tại thời điểm thành lập bản đồ. Trƣờng hợp khoanh đất đã có quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc đã đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất nhƣng tại thời điểm thành lập bản đồ chƣa sử dụng đất theo mục đích mới thì loại đất đƣợc xác định theo mục đích sử dụng đất mà Nhà nƣớc đã giao, đã cho thuê, đã cho phép chuyển mục đích sử dụng hoặc đã đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất. Trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất loại đất đƣợc biểu thị bằng các ký hiệu tƣơng ứng trong "Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất" do Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng ban hành. Mục đích sử dụng đất đƣợc phân loại và giải thích cách xác định theo Thông tƣ số 28/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
c) Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất gồm: các yếu tố nội dung cơ sở địa lý trên bản đồ nền, các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất. Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số đƣợc chia thành 7 nhóm lớp: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhóm lớp cơ sở toán học gồm: khung bản đồ, lƣới kilômét, lƣới kinh vĩ tuyến, chú dẫn, trình bày ngoài khung và các nội dung có liên quan; Nhóm lớp địa hình gồm: dáng đất, các điểm độ cao; Nhóm lớp thủy hệ gồm: thủy hệ và các đối tƣợng có liên quan; Nhóm lớp giao thông gồm: các yếu tố giao thông và các đối tƣợng có liên quan; Nhóm lớp địa giới hành chính gồm: đƣờng biên giới, địa giới hành chính các cấp; Nhóm lớp ranh giới và các ký hiệu loại đất gồm: ranh giới các khoanh đất; ranh giới các khu đất khu dân cƣ nông thôn, khu công nghệ cao, khu kinh tế; ranh giới các nông trƣờng, lâm trƣờng, các đơn vị quốc phòng, an ninh; ranh giới các khu vực đã quy hoạch đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã triển khai cắm mốc trên thực địa; các ký hiệu loại đất; Nhóm lớp các yếu tố kinh tế, xã hội.” d) Các phƣơng pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Phƣơng pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất đƣợc căn cứ vào: mục đích, yêu cầu thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất; tỷ lệ bản đồ nền; đặc điểm của đơn vị hành chính; diện tích, kích thƣớc của các khoanh đất; mức độ đầy đủ, độ chính xác và tin cậy của các nguồn tài liệu hiện có; điều kiện thời gian, trang thiết bị kỹ thuật công nghệ và trình độ của lực lƣợng cán bộ kỹ thuật. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã đƣợc thành lập bằng một trong các phƣơng pháp sau: - Phƣơng pháp đo đạc trực tiếp; - Phƣơng pháp sử dụng bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính cơ sở; - Phƣơng pháp sử dụng ảnh chụp từ máy bay hoặc vệ tinh có độ phân giải cao đã đƣợc nắn chỉnh thành sản phẩm ảnh trực giao; - Phƣơng pháp hiện chỉnh bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu kỳ trƣớc. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com e) Lý do lựa chọn phƣơng pháp sử dụng ảnh vệ tinh thành lập bản đồ HTSDĐ.
Trong những năm qua, theo quá trình dịch chuyển kinh tế của đất nƣớc từ nền kinh tế thuần nông sang nền kinh tế công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với đô thị hóa cùng với sự gia tăng dân số, đã làm thay đổi trên quy mô lớn và tốc độ cao cơ cấu sử dụng đất của cả nƣớc. Đặc biệt, đối với khu vực kinh tế trọng điểm phía nam với hạt nhân là tứ giác Thành phố Hồ Chí Minh - Bình Dƣơng - Đồng Nai - Bà Rịa Vũng Tàu, tốc độ công nghiệp hoá - đô thị hoá luôn dẫn đầu. Sự phát triển về kinh tế theo xu hƣớng này kéo theo gia tăng phức tạp trong công tác quản lý đất đai. Áp lực của sự phát triển bắt đầu từ việc cơ cấu sử dụng đất chuyển dịch mạnh mẽ, nhu cầu về đất công nghiệp - dịch vụ tăng cao.
Dòng ngƣời nhập cƣ và khu vực để đáp ứng nhu cầu về nhân lực dẫn đến gia tăng dân số cơ học khiến cho nhu cầu về đất ở tăng đột biến. Các khu đô thị tập trung đƣợc hình thành trong thời gian ngắn đôi khi mang tính tự phát dẫn đến phá vỡ quy hoạch sử dụng đất. Thực tế diễn biến sử dụng đất ở các vùng ven Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra rất phức tạp, đặc biệt đối với các vùng tập trung khu công nghiệp với hàng trăm nhà máy sản xuất có quy mô hàng trăm ngàn công nhân. Thị xã Dĩ An là một trong những địa phƣơng có tốc độ phát triển công nghiệp và mức độ đô thị hoá thuộc hàng cao nhất khu vực.
Trong giai đoạn 2001-2010, mức độ tăng trƣởng giá trị sản xuất công nghiệp trung bình của huyện Dĩ An khoảng 38 (theo Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM). Dân số từ 90.000 ngƣời năm 1999 tăng lên 380.000 ngƣời năm 2014, mật độ dân số năm 2014 đạt 6.350 ngƣời/km2 cao gần gấp 2 lần mật độ dân số trung bình của TP. Hồ Chí Minh (3.809 ngƣời/km2). Phát triển công nghiệp - dịch vụ mang đến cho Dĩ An sự phồn thịnh về kinh tế nhƣng mặt trái của nó là sự phức tạp trong an ninh trật tự, suy thoái của môi trƣờng và đặc biệt là khó khăn trong công tác quản lý đất đai.
Kết quả là các khu dân cƣ tự phát hình thành nhanh chóng để 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đáp ứng nhu cầu cƣ trú của lực lƣợng lao động hùng hậu đóng trên địa bàn. Một số nhà máy, cơ sở sản xuất mọc lên không có giấy phép xây dựng.vv dẫn đến quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn bị phá vỡ một cách nghiêm trọng. Ngoài nguyên nhân của sự phát triển kinh tế ảnh hƣởng đến quy hoạch sử dụng đất, một nguyên nhân không kém phần quan trọng dẫn tới tình trạng này là do các cơ quan quản lý thiếu công cụ giám sát. Ngành quản lý đất đai thiếu các tƣ liệu đƣợc cập nhật thƣờng xuyên liên tục dẫn đến cơ quan quản lý không có đủ thông tin để xử lý.
Với khả năng ƣu việt của công nghệ viễn thám là cung cấp thông tin kịp thời, mức độ chi tiết hoá cao và phủ trùm trên diện tích lớn. Nhiều quốc gia trên thế giới đã sử dụng viễn thám nhƣ một công cụ thiết yếu phục vụ công tác quản lý đất đai và giám sát phát triển đô thị. Với khu vực có mức độ biến động cơ cấu sử dụng đất diễn ra mạnh mẽ, thƣờng xuyên và liên tục nhƣ Dĩ An.