Luận văn thạc sĩ về sinh trưởng của bạch đàn trồng thuần loài tại công ty lâm nghiệp Đông Bắc

Luận văn thạc sĩ phân tích hay nghiên cứu sinh trưởng của một số dòng bạch đàn trồng thuần loài phục vụ cho công tác trồng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Văn Trung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hữu Vĩnh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên cứu sinh trưởng của một số dòng Bạch đàn trồng thuần loài phục vụ cho công tác trồng rừng tại công ty Lâm nghiệp Đông Bắc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số nghiên cứu cơ bản trên thế giới về Bạch đàn
• 1.2. Chính sách của nhà nước, quan điểm của các nhà khoa học và một số nghiên cứu cơ bản về rừng trồng Bạch đàn ở Việt Nam
• 1.2.1. Chủ trương, chính sách và một số quan điểm về trồng rừng Bạch đàn
• 1.2.2. Những nghiên cứu cơ bản về rừng trồng Bạch đàn
• 1.2.2.1. Khảo nghiệm, chọn tạo giống

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn trồng thuần loài

Nghiên cứu sinh trưởng của bạch đàn trồng thuần loài là một lĩnh vực quan trọng trong ngành lâm nghiệp. Bạch đàn, với khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với nhiều loại đất, đã trở thành cây trồng chủ lực trong việc cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp gỗ. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về quy trình sinh trưởng của cây mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững trong trồng rừng.

1.1. Đặc điểm sinh học của bạch đàn và ứng dụng trong trồng rừng

Bạch đàn có nhiều loài khác nhau, mỗi loài có đặc điểm sinh học riêng. Việc hiểu rõ về đặc điểm sinh học của bạch đàn giúp tối ưu hóa quy trình trồng rừng, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng gỗ.

1.2. Lịch sử phát triển và ứng dụng bạch đàn trong lâm nghiệp

Bạch đàn đã được đưa vào trồng rừng tại Việt Nam từ những năm 1930. Sự phát triển của bạch đàn trong lâm nghiệp đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho người dân và ngành công nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn

Mặc dù bạch đàn có nhiều ưu điểm, nhưng việc trồng bạch đàn cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như tác động môi trường, sự cạnh tranh với các loài cây khác và sự thay đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến sinh trưởng của bạch đàn. Nghiên cứu cần tập trung vào việc tìm ra các giải pháp để giảm thiểu những tác động tiêu cực này.

2.1. Tác động môi trường đến sinh trưởng của bạch đàn

Các yếu tố môi trường như độ pH của đất, độ ẩm và ánh sáng đều ảnh hưởng đến sự phát triển của bạch đàn. Nghiên cứu cần xác định các điều kiện tối ưu để cây phát triển tốt nhất.

2.2. Sự cạnh tranh với các loài cây khác trong hệ sinh thái

Bạch đàn có thể cạnh tranh với các loài cây bản địa, dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học. Việc nghiên cứu mối quan hệ này là cần thiết để bảo tồn hệ sinh thái.

III. Phương pháp nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn hiệu quả

Để nghiên cứu sinh trưởng của bạch đàn, các phương pháp như thí nghiệm thực địa, phân tích mẫu đất và theo dõi sự phát triển của cây là rất quan trọng. Những phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác về sinh trưởng và năng suất của bạch đàn.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và thu thập dữ liệu

Thiết kế thí nghiệm cần được thực hiện một cách khoa học để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu. Việc thu thập dữ liệu về chiều cao, đường kính và sinh khối của cây là rất quan trọng.

3.2. Phân tích mẫu đất và ảnh hưởng đến sinh trưởng

Phân tích mẫu đất giúp xác định các yếu tố dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của bạch đàn. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình bón phân và chăm sóc cây.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn

Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng của bạch đàn đã cho thấy những ứng dụng thực tiễn trong trồng rừng. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng bạch đàn hiện đại đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng gỗ, đồng thời bảo vệ môi trường.

4.1. Nâng cao năng suất và chất lượng gỗ từ bạch đàn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong trồng bạch đàn có thể nâng cao năng suất lên đến 30% so với phương pháp truyền thống.

4.2. Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững

Trồng bạch đàn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường. Việc trồng rừng bạch đàn giúp cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ đất.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn

Nghiên cứu sinh trưởng bạch đàn trồng thuần loài là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Với những kết quả đạt được, cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các giống bạch đàn mới, phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai của Việt Nam.

5.1. Tương lai của bạch đàn trong ngành lâm nghiệp

Bạch đàn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong ngành lâm nghiệp, đặc biệt là trong việc cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ.

5.2. Định hướng nghiên cứu và phát triển bền vững

Cần có các chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển bền vững cho bạch đàn, nhằm đảm bảo lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn V¨n Trung “Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i c«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c” LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Hµ Néi, n¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn V¨n Trung “Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i c«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c” Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp C¸n bé h­íng dÉn: PGS.TS NguyÔn H÷u VÜnh Hµ Néi, n¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò B¹ch ®µn ®­îc trång ë nhiÒu vïng, nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi. Do cã nh÷ng ­u ®iÓm v­ît tréi vÒ sinh tr­ëng, ®a d¹ng s¶n phÈm vµ thÝch nghi ®­îc víi nhiÒu d¹ng lËp ®Þa mµ B¹ch ®µn ®­îc chän lµ mét trong nh÷ng c©y chñ lùc ®Ó trång rõng cung cÊp s¶n phÈm cho c«ng nghiÖp vµ d©n dông. Cho dï cßn nhiÒu tranh luËn vÒ tÝnh æn ®Þnh vµ ¶nh h­ëng cña rõng trång B¹ch ®µn ®Õn m«i tr­êng sinh th¸i th× trªn thùc tÕ, rõng trång B¹ch ®µn ®· vµ ®ang t¨ng rÊt nhanh c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng. Rõng trång B¹ch ®µn ®· vµ ®ang ®ãng vai trß quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña nhiÒu quèc gia vµ vïng l·nh thæ, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, n©ng cao ®êi sèng cho ng­êi d©n vïng nói.

ë ta, B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo trång tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû XX, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ B¹ch ®µn nh­ng chñ yÕu lµ rõng trång b»ng c©y h¹t. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê cã nhiÒu tiÕn bé khoa häc trong c«ng t¸c trång rõng, nu«i cÊy m« vµ d©m hom mµ diÖn tÝch rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom t¨ng lªn rÊt nhanh, thay thÕ dÇn cho c©y h¹t. Trong khi ®ã nh÷ng nghiªn cøu vÒ rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom ch­a nhiÒu, ch­a toµn diÖn hoÆc nghiªn cøu míi chØ dõng l¹i ë mét vµi n¨m ®Çu. Víi 19 triÖu ha ®Êt l©m nghiÖp, trong ®ã trªn 6 triÖu ha ®Êt trèng ®åi träc, nhiÒu n¬i ®Êt ®ai ®· bÞ tho¸i ho¸, tr­íc søc Ðp vÒ nhu cÇu gç nguyªn liÖu kh«ng ngõng t¨ng lªn, yªu cÇu ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng th× viÖc nghiªn cøu rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom cã ý nghÜa rÊt lín vÒ c¶ lý luËn vµ thùc tiÔn.

C«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c ®­îc nhµ n­íc giao nhiÖm vô trång rõng s¶n xuÊt, cung cÊp gç nguyªn liÖu cho ngµnh than, cho c¸c nhµ m¸y v¸n d¨m, v¸n bãc, cung cÊp gç gia dông vµ cñi cho nh©n d©n, lµm dÞch vô vÒ gièng c©y vµ kü thuËt trång rõng trong vïng §«ng B¾c. C«ng ty ®· ®­îc nhµ n­íc giao cho gÇn 23 ngh×n ha ®Êt ®Ó trång rõng nguyªn liÖu, trong diÖn tÝch nµy chñ yÕu lµ ®Êt Feralit ph¸t triÓn trªn ®¸ mÑ PhiÕn th¹ch sÐt vµ ®¸ mÑ Sa th¹ch. Trung b×nh mçi n¨m c«ng ty trång 1.000 ha rõng B¹ch ®µn thuÇn loµi theo m« h×nh th©m LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 canh víi chu kú 7 n¨m. §Õn nay, trªn 70% diÖn tÝch rõng cña c«ng ty ®­îc trång b»ng c©y B¹ch ®µn m« hom.

NhiÒu dßng B¹ch ®µn ®· ®­îc trång ë ®©y nh­ng viÖc nghiªn cøu vÒ c¸c ®èi t­îng nµy cßn rÊt h¹n chÕ. §Ó cã c¬ së khoa häc cho viÖc chän ®Êt, chän dßng B¹ch ®µn vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p kü thuËt nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ cao trong trång rõng nguyªn liÖu b»ng c©y B¹ch ®µn, chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi: “ Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i C«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c ”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÒ vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1, Mét sè nghiªn cøu c¬ b¶n trªn thÕ giíi vÒ B¹ch ®µn.1, Kh¸i qu¸t vÒ B¹ch ®µn trªn thÕ giíi. * Theo Murray Bail, B¹ch ®µn xuÊt hiÖn trªn tr¸i ®Êt c¸ch ®©y kho¶ng 30 ®Õn 50 triÖu n¨m vµ ®­îc c¸c nhµ th¸m hiÓm ch©u ©u ph¸t hiÖn vµo nh÷ng n¨m 1770 t¹i Australia.

§Õn nay, trªn toµn thÕ giíi ®· cã sè liÖu thèng kª vÒ h¬n 700 loµi B¹ch ®µn, gi÷a c¸c loµi cã sù kh¸c nhau rÊt lín vÒ kÝnh th­íc, h×nh d¹ng vµ mµu s¾c. B¹ch ®µn vµ ®­îc xem lµ mét trong nh÷ng loµi c©y cao nhÊt trªn thÕ giíi ( t¹i Australia loµi E. §a sè c¸c loµi B¹ch ®µn cã nguån gèc t¹i Australia, mét sè Ýt loµi cã nguån gèc t¹i New Guinea, Indonesia vµ mét loµi t¹i B¾c cña quÇn ®¶o Philippines [41]. HÇu hÕt c¸c loµi B¹ch ®µn cã biªn ®é sinh th¸i réng, søc ®Ò kh¸ng cao, t¸i sinh m¹nh, lµ c©y cã gi¸ trÞ sö dông nhiÒu mÆt, gç cho c«ng nghiÖp ( giÊy, khai th¸c má, than ch× ), gç x©y dùng, tinh dÇu, ta nanh, mËt hoa, cñi.

§Õn nay, thÕ giíi ®· cã h¬n 90 n­íc trång B¹ch ®µn, ®a sè c¸c n­íc nµy n»m ë vïng nhiÖt ®íi hoÆc cËn nhiÖt ®íi, mét sè n­íc ®øng ®Çu vÒ trång B¹ch ®µn lµ Braxin, Nam Phi, Ên §é, Trung quèc, C«ng G«, Bå ®µo nha, T©y ban nha, Israel, Chile [51]. * Vµo ®Çu nh÷ng n¨m 1950, B¹ch ®µn ®­îc cho lµ loµi c©y kh«ng thÓ nh©n gièng b»ng hom cµnh, nh­ng nhê cã sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ vÒ khoa häc c«ng nghÖ, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ sinh häc øng dông trong l©m nghiÖp, ®Õn nay B¹ch ®µn ®­îc xem lµ 1 trong nh÷ng c©y l©m nghiÖp dÔ nh©n hom nhÊt. TØ lÖ ra rÔ cña hom B¹ch ®µn phô thuéc vµo loµi c©y, mïa vô nh©n hom vµ c¸c biÖn ph¸p xö lý ra rÔ. §a sè c¸c loµi B¹ch ®µn ®­îc nh©n hom tõ th¸ng 9 n¨m tr­íc ®Õn th¸ng 3 n¨m sau, tØ lÖ ra rÔ ®¹t tõ 49 ®Õn 95 % [26].

* §Õn nay, trªn toµn thÕ giíi ®· trång ®­îc h¬n 225 triÖu ha rõng, trong ®ã 3 lo¹i c©y Th«ng, Sa méc vµ B¹ch ®µn chiÕm tíi 51 % tæng diÖn tÝch ( t­¬ng ®­¬ng víi 115 triÖu ha ). Rõng tù nhiªn ngµy cµng bÞ suy gi¶m c¶ vÒ sè l­îng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 vµ chÊt l­îng, nh÷ng n¨m gÇn ®©y, trung b×nh mçi n¨m toµn thÕ giíi mÊt 7.3 triÖu ha rõng tù nhiªn. C«ng nghiÖp chÕ biÕn, thÞ tr­êng th­¬ng m¹i gç vµ c¸c s¶n phÈm tõ gç ngµy cµng ph¸t triÓn, n¨m 2004 th­¬ng m¹i gç trßn c«ng nghiÖp lµ 120 triÖu m3, chiÕm 7% s¶n phÈm toµn cÇu víi gi¸ trÞ 327 triÖu ®« la. Nhu cÇu vÒ gç ngµy cµng t¨ng, gç dïng lµm chÊt ®èt còng ®ãng vai trß rÊt quan träng, ®Æc biÖt t¹i ch©u Phi, trung b×nh trªn thÕ giíi hµng n¨m cã tíi 40% tæng l­îng gç lÊy ra tõ rõng sö dông lµm chÊt ®èt.

V× vËy, trång rõng b»ng c¸c loµi c©y mäc nhanh trong ®ã cã B¹ch ®µn ®ang ®­îc nhiÒu n­íc khu vùc ch©u ¸, ch©u Phi vµ MÜ la tinh quan t©m rÊt lín [49].Blake lµ c©y b¶n ®Þa cña Indonesia, ph©n bè chñ yÕu ë c¸c ®¶o Timor, Flores, Wetar, Lembata, Alor, Adonara vµ Plantar víi ®é cao tuyÖt ®èi tõ 180 ®Õn 3000 m, l­îng m­a b×nh qu©n n¨m tõ 700 ®Õn 2500 mm, nhiÖt ®é b×nh qu©n n¨m tõ 24 ®Õn 28oc, mçi n¨m cã tõ 2 ®Õn 8 th¸ng mïa kh«, chÞu ®­îc ®Êt nghÌo xÊu vµ thÝch hîp víi ®Êt cã ®é Èm cao trong mïa kh«. Lµ loµi c©y cã biÕn ®éng lín vÒ mµu s¾c cña vá, h×nh d¹ng vµ kÝch th­íc cña qu¶, c©y th­êng cao tõ 25 ®Õn 45 m víi ®­êng kÝnh tíi 1 m, trong ®iÒu kiÖn thÝch hîp cã thÓ cao tíi 50 m vµ ®­êng kÝnh tíi 2 m, th©n th¼ng vµ thon ®Òu ®Õn ®é cao 2/3 chiÒu cao th©n c©y. Ra hoa kÕt qu¶ sau khi c©y ®­îc 2 ®Õn 3 tuæi, th­êng ra hoa vµo mïa kh« vµ 6 th¸ng sau th× qu¶ chÝn, thô phÊn nhê giã, c«n trïng, chim vµ mét sè ®éng vËt cã vó, th­êng lai tù nhiªn víi E.grandis ®Ó t¹o ra c¬ thÓ lai, trung b×nh tõ 400000 ®Õn 700000 h¹t/kg. Mét sè xuÊt xø nguyªn sinh cña loµi nµy t¹i Indonesia ®ang bÞ ®e do¹ nghiªm träng [42], [43].2, Sinh tr­ëng cña rõng trång B¹ch ®µn.

* T¹i Brazin: B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo trång tõ nh÷ng n¨m 1910 víi môc ®Ých lµ cung cÊp nguyªn liÖu cho ngµnh c«ng nghiÖp gç trßn, than gç vµ phßng hé ®ång ruéng. Tr­íc nh÷ng n¨m 1980, B¹ch ®µn ®­îc trång réng r·i b»ng nguån h¹t thu h¸i t¹i chç cña c¸c loµi E.alba, n¨ng suÊt ®¹t tõ 13 ®Õn 35 m3/ha/n¨m, sinh tr­ëng vµ n¨ng suÊt rõng trång dao LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 ®éng trong ph¹m vi rÊt lín. Sau n¨m 1980, nhê cã sù kÕt hîp gi÷a chän läc dßng v« tÝnh víi nh©n gièng b»ng hom ®Ó trång rõng mµ n¨ng suÊt rõng trång kh«ng ngõng t¨ng lªn, b×nh qu©n ®¹t tõ 45 ®Õn 75 m3/ha/n¨m, mét sè diÖn tÝch trång thÝ nghiÖm ®¹t 100 m3/ha/n¨m. Cïng víi môc tiªu n¨ng suÊt rõng trång th× c¸c vÊn ®Ò t¨ng tØ träng gç, t¨ng n¨ng suÊt bét giÊy, gi¶m tØ lÖ vá còng ®­îc quan t©m nghiªn cøu [26].

Brazin lµ 1 trong nh÷ng n­íc ®øng ®Çu thÕ giíi vÒ diÖn tÝch vµ n¨ng suÊt rõng trång B¹ch ®µn. §Õn nay, Brazil ®· cã trªn 5 triÖu ha rõng trång B¹ch ®µn, trong ®ã 2 triÖu ha rõng c«ng nghiÖp ®Ó s¶n xuÊt than ch×. Nhê cã c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý phï hîp mµ rõng trång B¹ch ®µn ®· ®­îc duy tr× vµ ph¸t triÓn æn ®Þnh [44]. * T¹i Congo: Tõ n¨m 1972 ®· thùc hiÖn nh©n hom vµ trång c¸c dßng B¹ch ®µn ­u viÖt ®­îc chän läc tõ nh÷ng c©y lai tù nhiªn vµ nh©n t¹o.

Tõ n¨m 1978, n­íc nµy ®· tiÕn hµnh trång rõng c«ng nghiÖp b»ng c©y B¹ch ®µn hom, t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña rõng trång b»ng mét sè dßng v« tÝnh ®­îc chän lµ 35 m3/ha/n¨m, trong khi ®ã cña rõng trång b»ng h¹t lµ tõ 12 ®Õn 25 m3/ha/n¨m. Tiªu chuÈn ®Ó lùa chän c¸c dßng v« tÝnh B¹ch ®µn ë ®©y lµ h×nh d¹ng th©n c©y, n¨ng suÊt rõng, kh¶ n¨ng ra rÔ cña hom vµ chÊt l­îng gç ®Ó lµm bét giÊy [26]. * T¹i Nam phi: Tõ ®Çu nh÷ng n¨m 1980 ®· thùc hiÖn trång rõng B¹ch ®µn ®Ó cung cÊp gç cho ngµnh c«ng nghiÖp giÊy b»ng c©y hom cña c¸c dßng B¹ch ®µn ®­îc tuyÓn chän. T¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña rõng trång b»ng c©y h¹t lµ 21 m3/ha/n¨m nh­ng b»ng c©y hom cña mét sè dßng tèt nhÊt lµ 40 m3/ha/n¨m.

Rõng trång b»ng c¸c dßng v« tÝnh sinh tr­ëng ®ång ®Òu h¬n so víi c©y h¹t, c©y trång tõ h¹t cã hÖ sè biÕn ®éng vÒ chiÒu cao lµ 11.