Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh Khoa Sinh Học

Khóa luận phân tích sự tương quan giữa chồi và rễ trong quá trình tăng trưởng của cây mầm đậu xanh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về sinh học.

• Tác giả: Bùi Trang Việt
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Bùi Trang Việt
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Sinh Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2001
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CÂY ĐẬU XANH
• 1.2. SỰ NẨY MẦM
• 1.3. SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
• 1.4. SỰ PHÁT TRIỂN RỄ
• 1.5. SỰ PHÁT TRIỂN CHỒI
• 1.6. ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG THỰC VẬT LÊN CHỒI VÀ RỄ
• 2. PHẦN II: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
• 2.1. VẬT LIỆU
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP
• 2.3. THEO DÕI SỰ SINH TRƯỞNG CHỒI VÀ RỄ
• 3. PHẦN III: KẾT QUẢ
• 3.1. SỰ TĂNG TRƯỞNG CHỒI VÀ RỄ TRONG NHÀ LƯỚI VÀ PHÒNG TĂNG TRƯỞNG
• 3.2. XỬ LÝ BA 1mg/l VÀ IBA 1mg/l LÊN CHỒI VÀ RỄ MẦM ĐẬU XANH
• 3.3. XỬ LÝ IAA 1mg/l VÀ ZEATIN 1mg/l LÊN CÂY GHÉP
• 3.4. XỬ LÝ IAA 0,1 mg/l VÀ ZEATIN 1mg/l 1 GIỜ LÊN CÂY GHÉP
• 3.5. SINH TRẮC NGHIỆM CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG Ở CHỒI VÀ RỄ CÂY ĐẬU XANH
• 4. PHẦN IV: THẢO LUẬN
• 4.1. SỰ TĂNG TRƯỞNG CHỒI VÀ RỄ TRONG NHÀ LƯỚI VÀ PHÒNG TĂNG TRƯỞNG
• 4.2. ẢNH HƯỞNG CỦA BA 1mg/l VÀ IBA 1mg/l LÊN CHỒI VÀ RỄ MẦM ĐẬU XANH
• 4.3. ẢNH HƯỞNG CỦA IAA VÀ ZEATIN LÊN CÂY GHÉP
• 5. PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật Tại Trường Đại Học Sư Phạm TP

Nghiên cứu sinh lý thực vật tại Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kiến thức và ứng dụng khoa học thực vật. Chương trình đào tạo tại đây không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn chú trọng đến thực hành, giúp sinh viên nắm vững các phương pháp nghiên cứu hiện đại. Các nghiên cứu này tập trung vào việc hiểu rõ hơn về các quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật, từ đó ứng dụng vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật

Lịch sử nghiên cứu thực vật học tại trường đã có từ những năm đầu thành lập. Các giảng viên và sinh viên đã thực hiện nhiều dự án nghiên cứu, từ đó tạo ra những đóng góp quan trọng cho lĩnh vực này.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật

Mục tiêu chính của nghiên cứu là tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của thực vật, từ đó cải thiện năng suất và chất lượng cây trồng.

II. Các Thách Thức Trong Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật Hiện Nay

Nghiên cứu sinh lý thực vật tại Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là việc thiếu nguồn lực và trang thiết bị hiện đại để thực hiện các thí nghiệm phức tạp. Bên cạnh đó, việc thu hút sinh viên tham gia vào các dự án nghiên cứu cũng gặp khó khăn do áp lực học tập và công việc.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính

Nhiều dự án nghiên cứu không thể triển khai do thiếu kinh phí. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các thí nghiệm và nghiên cứu thực địa.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thu Hút Sinh Viên

Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa học tập và tham gia nghiên cứu. Điều này dẫn đến việc ít sinh viên tham gia vào các dự án nghiên cứu thực vật.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật Tại Trường Đại Học Sư Phạm

Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại trong lĩnh vực sinh lý thực vật. Các phương pháp này bao gồm thí nghiệm trong phòng thí nghiệm, nghiên cứu thực địa và ứng dụng công nghệ sinh học. Những phương pháp này giúp sinh viên và giảng viên có thể thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Thí Nghiệm Trong Phòng Thí Nghiệm

Các thí nghiệm được thực hiện trong phòng thí nghiệm giúp kiểm tra các giả thuyết về sự sinh trưởng và phát triển của thực vật dưới các điều kiện khác nhau.

3.2. Nghiên Cứu Thực Địa

Nghiên cứu thực địa cho phép sinh viên quan sát và thu thập dữ liệu trong môi trường tự nhiên, từ đó hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật Vào Thực Tiễn

Kết quả từ các nghiên cứu sinh lý thực vật tại Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh đã được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp. Những phát hiện này không chỉ giúp cải thiện năng suất cây trồng mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

4.1. Cải Thiện Năng Suất Cây Trồng

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các chất điều hòa sinh trưởng có thể làm tăng năng suất và chất lượng của nhiều loại cây trồng.

4.2. Bảo Vệ Môi Trường

Nghiên cứu cũng tập trung vào việc phát triển các phương pháp canh tác bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật Tại Trường Đại Học Sư Phạm

Nghiên cứu sinh lý thực vật tại Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong việc phát triển khoa học thực vật. Những thách thức hiện tại cần được giải quyết để nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới cho sinh viên và giảng viên.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Sinh Lý Thực Vật

Với sự phát triển của công nghệ, nghiên cứu sinh lý thực vật sẽ có nhiều cơ hội mới để phát triển và ứng dụng vào thực tiễn.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính và khuyến khích sinh viên tham gia vào nghiên cứu để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây đậu xanh (Vigna radiata (L.) Wilczek) là cây trồng nông nghiệp quen thuộc tại khu vực châu Á và Việt Nam, giữ vị trí thứ ba trên thế giới trong nhóm cây họ Đậu (sau đậu tương và lạc) và đứng đầu về diện tích cũng như sản lượng trong chi Vigna. Về mặt giá trị dinh dưỡng, trong 100g hạt đậu xanh chứa 24,3g protein, 1,3g lipid, 50,2g glucid, cung cấp 340 calo cùng nhiều khoáng chất thiết yếu (Ca: 118mg, P: 34mg, Fe: 7,7mg, Na: 5,4mg, K: 1027mg) và các vitamin (A, B1, B2, C, PP). Đậu xanh có chu kỳ sinh trưởng ngắn (từ 60 đến 80 ngày từ nảy mầm đến chín), kỹ thuật canh tác đơn giản, thích hợp trong các hệ thống luân canh, tăng vụ và xen canh. Tuy nhiên, năng suất đậu xanh nhìn chung vẫn ở mức thấp do chưa được đầu tư nghiên cứu sinh lý đầy đủ.

Giai đoạn cây mầm đóng vai trò tiền đề quyết định sự phát triển của toàn bộ chu kỳ sống của cây. Trong hạt giống, chồi mầm và rễ mầm đã hiện diện sẵn và sẽ đồng thời tăng trưởng sau khi nảy mầm. Hai cơ quan này tồn tại mối tương quan sinh lý chặt chẽ thông qua sự tương tác và điều tiết của các chất điều hòa sinh trưởng thực vật nội sinh cũng như ngoại sinh.

Đề tài "Sự tương quan giữa chồi và rễ trong quá trình tăng trưởng của cây mầm đậu xanh" được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Theo dõi động học sinh trưởng (chiều dài, trọng lượng tươi, trọng lượng khô) của chồi mầm và rễ mầm đậu xanh trong hai điều kiện môi trường: nhà lưới và phòng tăng trưởng có kiểm soát.
2. Đánh giá ảnh hưởng của các chất điều hòa sinh trưởng ngoại sinh nhóm Cytokinin (BA, Zeatin) và Auxin (IBA, IAA) với các nồng độ và thời điểm xử lý khác nhau lên sự vươn dài và phân nhánh của chồi và rễ mầm.
3. Nghiên cứu mối tương quan chồi - rễ thông qua kỹ thuật vi ghép cây mầm in vitro (sau khi đã cắt bỏ hai tử diệp) và khảo sát tác động của phytohormone lên sự sống sót, tiếp hợp của mô ghép.
4. Kiểm tra cấu trúc giải phẫu tại vị trí nối liền mối ghép, đo cường độ hô hấp của cây ghép và định lượng hoạt tính sinh học của các chất điều hòa sinh trưởng nội sinh (Auxin, Cytokinin, Acid abscisic) ở chồi và rễ bằng phương pháp sinh trắc nghiệm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Giống đậu xanh DX 208 (Vigna radiata (L.) Wilczek), có thời gian sinh trưởng 59–62 ngày, chiều cao 60–72cm, năng suất vụ hè thu/thu đông đạt 1–1,3 tấn/ha, vụ đông xuân đạt 2–2,5 tấn/ha, có khả năng chống bệnh vàng lá và đốm lá.
• Không gian nghiên cứu: Phòng thí nghiệm và vườn thực nghiệm Bộ môn Sinh lý Thực vật - Di truyền, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh), phối hợp thực hiện cùng Khoa Sinh học, Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.
• Thời gian công bố: Năm 2001 (khóa đào tạo 1997–2001).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Nghiên cứu dựa trên các nguyên lý sinh lý học thực vật về sự phát triển cá thể và cơ chế điều hòa hoóc-môn:

• Hình thái và giải phẫu hệ cơ quan: Đậu xanh có hệ rễ cọc phát triển sâu (80–100cm) cùng hệ thống rễ bên phân nhánh mạnh mang nốt sần cố định đạm của vi khuẩn cộng sinh Rhizobium sp. Thân thảo bốn cạnh mang lớp lông tơ màu nâu sáng, chiều cao 30–60cm. Lá gồm lá sò (lá mầm) xòe sau nảy mầm 1–2 ngày và lá thật (lá kép 3 lá chét) xuất hiện sau 5–7 ngày.
• Quá trình nảy mầm và sinh trưởng: Sự nảy mầm chịu tác động của các yếu tố ngoại cảnh (oxy, nhiệt độ tối thích từ 3–5°C đến 30–40°C, ánh sáng, nước, muối khoáng) và các yếu tố nội sinh (độ chín của hạt, sức sống phôi). Sinh trưởng được xác định là sự gia tăng không thuận nghịch về kích thước và khối lượng của cơ thể.
• Sự phát triển của rễ và chồi: Rễ kéo dài nhờ mô phân sinh ngọn rễ (gồm 4 miền: chóp rễ, miền lớn lên, miền lông hút, miền phân nhánh); rễ nhánh hình thành từ chu luân sâu bên trong rễ chính. Chồi phát triển nhờ mô phân sinh ngọn chồi (gồm vùng đỉnh/mô phân sinh chờ và vùng lõi phát sinh mô).
• Cân bằng phytohormone (Auxin và Cytokinin): Auxin (tổng hợp ở ngọn thân, lá non) thúc đẩy sự giãn dài tế bào thân và kích thích tạo sơ khởi rễ, nhưng ức chế sự kéo dài rễ ở nồng độ cao (nồng độ tối thích của rễ rất thấp, khoảng $10^{-10}$ đến $10^{-7}$M). Cytokinin (tổng hợp chủ yếu ở chóp rễ và phôi) kích thích phân chia tế bào, kích thích sinh trưởng chồi bên, nhưng cản trở sự kéo dài của rễ chính. Tương quan tỉ lệ Auxin/Cytokinin đóng vai trò trung tâm điều khiển sự hình thành và phân hóa cơ quan.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Khóa luận sử dụng hệ thống các phương pháp thực nghiệm sinh học chuyên sâu:

1. Phương pháp nuôi trồng và theo dõi động học sinh trưởng:

   • Hạt sau khi nảy mầm (rễ mầm nhú 1–2mm) được gieo trong chén nhựa (đường kính 8cm, cao 5cm) chứa giá thể cát và xơ dừa (tỉ lệ 1:1), 3 hạt/chén.
   • Thí nghiệm bố trí song song ở hai điều kiện: (1) Nhà lưới (ngoài thiên nhiên); (2) Phòng tăng trưởng có kiểm soát (cường độ sáng 3000 lux, nhiệt độ 28°C, độ ẩm không khí 80%). Các chỉ tiêu chiều dài rễ mầm, chiều dài chồi mầm, trọng lượng tươi và trọng lượng khô được thu thập lúc 9 giờ sáng mỗi ngày từ ngày 0 đến ngày 5.

2. Phương pháp nuôi cấy vô trùng và kỹ thuật vi ghép in vitro:

   • Hạt đậu xanh được khử trùng bề mặt bằng dung dịch $\text{HgCl}_2$ 1%, ngâm vô trùng trong tủ cấy trong 15 giờ đến khi rễ mầm nhú 1–2mm.
   • Dùng dao vi phẫu bóc tách bỏ hoàn toàn 2 tử diệp để loại bỏ nguồn dinh dưỡng dự trữ và hoóc-môn nội sinh sơ cấp.
   • Cắt rời cây mầm thành hai phần: chồi mầm và rễ mầm. Tiến hành thao tác ghép ngẫu nhiên chồi mầm của cây này vào rễ mầm của cây khác trên môi trường thạch dinh dưỡng Murashige & Skoog giảm nồng độ muối khoáng ($\text{MS } 1/4$) có hoặc không bổ sung chất điều hòa sinh trưởng.

3. Phương pháp xử lý chất điều hòa sinh trưởng thực vật:

   • Cây mầm nguyên vẹn: Bổ sung IBA 1 mg/l hoặc BA 1 mg/l vào môi trường nuôi cấy tại các thời điểm: ngày 0, ngày 2 và ngày 4.
   • Cây mầm vi ghép: Được xử lý bằng hai phương thức: (1) Cấy trực tiếp trên môi trường có chứa IAA 1 mg/l hoặc Zeatin 1 mg/l; (2) Xử lý xung ngắn hạn (pulse treatment) bằng cách ngâm ngập cây ghép trong môi trường lỏng $\text{MS } 1/4$ chứa IAA 0,1 mg/l, Zeatin 1 mg/l hoặc nước cất trong 1 giờ, sau đó chuyển sang cấy trên môi trường nền $\text{MS } 1/4$.

4. Phương pháp giải phẫu thực vật:

   • Lấy mẫu cây ghép ở ngày thứ 3 sau khi ghép, thực hiện cắt lát vi phẫu ngang và dọc qua vị trí tiếp hợp mối ghép.
   • Nhuộm kép mẫu bằng dung dịch phẩm màu carmin đỏ và xanh iod (tỉ lệ thể tích 1:1), quan sát sự hàn gắn mô và sự nối liền bó mạch dẫn dưới kính hiển vi quang học.

5. Phương pháp sinh trắc nghiệm (Bioassay) đo hoạt tính hoóc-môn nội sinh:

   • Lấy 5g trọng lượng tươi rễ (từ cổ rễ trở xuống) và chồi (từ cổ rễ trở lên) của cây mầm 5 ngày tuổi (giai đoạn rụng tử diệp).
   • Nghiền mẫu trong metanol 80%, ngâm chiết 24 giờ, lọc bỏ bã, cô cạn dịch chiết còn khoảng 1ml, thêm 5ml nước cất, chỉnh về pH 2,5. Tiến hành chiết phân đoạn bằng ete và n-butanol.
   • Hoạt tính Auxin và Acid abscisic (ABA): Phân đoạn ete được quạt cạn, hòa tan lại trong 10ml nước cất; xác định mức độ tăng/giảm chiều dài của khúc cắt diệp tiêu lúa (Oryza sativa L.) sau 24 giờ ủ trong tối so với chuẩn nước cất, đối chứng với dung dịch AIA 1 mg/l và ABA 1 mg/l.
   • Hoạt tính Cytokinin: Phân đoạn n-butanol được cô cạn, hòa tan trong 10ml nước cất; xác định mức độ gia tăng trọng lượng tươi của tử diệp dưa leo (Cucumis sativus L.) sau 48 giờ nuôi dưới ánh sáng 2000 lux, 30°C, độ ẩm 80%, đối chứng với dung dịch BA 10 mg/l.

6. Phương pháp đo cường độ hô hấp:

   • Cường độ hô hấp của cây mầm ghép được xác định bằng máy đo hô hấp chuyên dụng thông qua thể tích khí $\text{CO}_2$ thải ra trong buồng kín. Đơn vị tính: $\mu\text{l }\text{CO}_2\text{/g trọng lượng tươi/giờ}$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong và ngoài nước về đặc điểm thực vật học của cây đậu xanh (Vigna radiata), phân tích chi tiết giá trị thành phần sinh hóa hạt. Tổng quan nêu bật các giai đoạn sinh lý từ sự nảy mầm hạt, sinh trưởng kéo dài của rễ, cơ chế phân sinh ngọn thân - chồi, đến sự phát triển của hệ lá và rễ nhánh/rễ bất định. Đồng thời, phần này trình bày cơ chế phân tử và sinh lý của 5 nhóm chất điều hòa sinh trưởng thực vật kinh điển, tập trung vào hai nhóm then chốt là Auxin và Cytokinin trong việc điều tiết tính ưu thế ngọn, sự phân hóa mô dẫn và sự cân bằng tương quan giữa hai cực ngọn - rễ của cơ thể thực vật.

Phần II: Vật liệu và phương pháp

Chương này mô tả chi tiết nguồn gốc giống đậu xanh DX 208 và các hóa chất tinh khiết sử dụng trong thí nghiệm (IBA, BA, IAA, Zeatin, $\text{HgCl}_2$). Mô tả quy trình từng bước các kỹ thuật vi thao tác thực nghiệm: vô trùng hạt, bóc tử diệp, tạo cây mầm in vitro, kỹ thuật vi ghép chồi - rễ, sơ đồ chiết tách hóa học phân đoạn phytohormone bằng dung môi hữu cơ và các phương pháp kiểm tra sinh học đối chứng (bioassay diệp tiêu lúa và tử diệp dưa leo).

Phần III: Kết quả

Chương kết quả trình bày toàn bộ số liệu đo đạc thực nghiệm thông qua 10 bảng số liệu, 21 biểu đồ và 5 cụm ảnh chụp kính hiển vi:

• Động thái biến thiên sinh khối: Trong 5 ngày đầu sau nảy mầm, trọng lượng tươi của cây mầm tăng liên tục từ 0,134g lên 0,390g (nhà lưới) và 0,406g (phòng tăng trưởng), trong khi trọng lượng khô giảm mạnh từ 0,060g xuống 0,008g (nhà lưới) và 0,0083g (phòng tăng trưởng) do tiêu hao năng lượng cho quá trình hô hấp và nảy mầm.
• Tác động của IBA và BA:
  • Xử lý IBA 1 mg/l ở các mốc thời điểm kích thích mạnh sự ra rễ con và tăng chiều dài rễ mầm, nhưng kìm hãm sự phát triển chiều dài chồi.
  • Xử lý BA 1 mg/l kích thích chồi mầm phát triển mập hơn, tuy nhiên ức chế sự kéo dài của rễ mầm chính và làm giảm số lượng rễ phụ.
• Sinh trưởng của cây mầm ghép: Cây ghép nối liền thành công trên môi trường $\text{MS } 1/4$. Khi bổ sung IAA 1 mg/l hoặc Zeatin 1 mg/l, tốc độ tăng trưởng chồi và rễ có sự phân hóa rõ rệt. Phương pháp xử lý ngâm ngắn hạn (1 giờ) trong dung dịch IAA 0,1 mg/l và Zeatin 1 mg/l trước khi ghép giúp tăng đáng kể tỷ lệ sống và sự sinh trưởng chiều dài rễ, chồi ở ngày thứ 3 so với đối chứng.
• Hoạt tính sinh học và giải phẫu: Ảnh chụp giải phẫu ngày thứ 3 xác nhận sự hình thành mô sẹo tại mối ghép và sự nối liền bước đầu của hệ thống mạch dẫn libe - mộc. Sinh trắc nghiệm ghi nhận hoạt tính Cytokinin tập trung cao ở chồi và rễ mầm, tương quan mật thiết với sự biến thiên cường độ hô hấp thải $\text{CO}_2$.

Phần IV: Thảo luận

Tác giả so sánh kết quả thu được với các công trình sinh lý học kinh điển của Bùi Trang Việt (2000), Vũ Văn Vụ (1997), Trương Thị Đẹp (1989), Lê Khả Kế (1976). Luận giải nguyên nhân trọng lượng khô giảm do sự phân giải cơ chất dự trữ nuôi phôi mầm. Phân tích cơ chế tác động của tỉ lệ Auxin/Cytokinin ngoại sinh lên tính tương quan chồi - rễ: Auxin ngoại sinh vận chuyển hướng gốc kích thích phân chia tầng phát sinh tạo rễ bất định, trong khi Cytokinin vận chuyển hướng ngọn điều phối sự phân chia tế bào đỉnh chồi. Sự hàn gắn mối ghép chứng minh cây mầm có khả năng tái thiết lập dòng vận chuyển phytohormone nội sinh qua bề mặt tiếp xúc cơ học nếu được cung cấp nồng độ chất kích thích thích hợp.

Phần V: Kết luận và đề nghị

Tóm tắt các quy luật sinh lý rút ra từ thực nghiệm và đề xuất các hướng ứng dụng chất điều hòa sinh trưởng trong xử lý hạt giống đậu xanh nhằm tối ưu hóa bộ rễ và chồi mầm trong thực tiễn sản xuất.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm tiêu biểu

Dưới đây là các bảng số liệu trích xuất trực tiếp từ các kết quả đo đạc trong khóa luận:

Bảng 1: Sự thay đổi trọng lượng tươi và trọng lượng khô của cây mầm đậu xanh theo thời gian

Thời gian (ngày)	Nhà lưới - Trọng lượng tươi (g)	Nhà lưới - Trọng lượng khô (g)	Phòng tăng trưởng - Trọng lượng tươi (g)	Phòng tăng trưởng - Trọng lượng khô (g)
0	$0,134 \pm 0,002$	$0,060 \pm 0,001$	$0,134 \pm 0,002$	$0,060 \pm 0,001$
1	$0,161 \pm 0,003$	$0,040 \pm 0,003$	$0,162 \pm 0,006$	$0,039 \pm 0,002$
3	$0,230 \pm 0,012$	$0,038 \pm 0,001$	$0,283 \pm 0,017$	$0,039 \pm 0,002$
5	$0,390 \pm 0,014$	$0,008 \pm 0,0008$	$0,406 \pm 0,012$	$0,0083 \pm 0,0005$

Bảng 2: Tác động của xử lý chất điều hòa sinh trưởng lên cây mầm và cây ghép đậu xanh

Đối tượng thí nghiệm	Công thức xử lý	Chiều dài rễ (cm)	Chiều dài chồi (cm)	Số lượng rễ con	Đặc điểm giải phẫu / sinh lý
Cây mầm (ngày 2)	Đối chứng (MTC)	4,32	4,25	10,5	Sinh trưởng bình thường
Cây mầm (ngày 2)	BA (1 mg/l)	1,91	1,34	0,0	Ức chế kéo dài rễ và tạo rễ nhánh
Cây mầm (ngày 2)	IBA (1 mg/l)	Biến thiên tăng	Tăng trưởng vừa	Tăng cao	Kích thích hình thành sơ khởi rễ
Cây ghép in vitro	IAA (1 mg/l)	4,13	4,46	6,67	Thúc đẩy tái sinh hệ rễ mối ghép
Cây ghép in vitro	Zeatin (1 mg/l)	4,04	3,29	8,67	Kích thích mô sẹo và phân hóa chồi
Cây ghép (xử lý 1 giờ)	IAA (0,1 mg/l) / Zeatin (1 mg/l)	Tăng vượt đối chứng	Tăng vượt đối chứng	Phát triển tốt	Nối liền mô dẫn tại ngày thứ 3

Đóng góp khoa học

1. Chứng minh quy luật tương quan ngọn - rễ ở giai đoạn cây mầm: Khóa luận xác lập thực nghiệm về sự phụ thuộc lẫn nhau giữa chồi và rễ mầm đậu xanh DX 208; làm rõ sự phân giải chất khô tử diệp đi kèm với sự hút nước tăng sinh khối tươi.
2. Làm chủ quy trình vi ghép cây mầm vô trùng: Xây dựng thành công kỹ thuật bóc tách tử diệp và vi ghép ngẫu nhiên chồi - rễ mầm trên môi trường dinh dưỡng $\text{MS } 1/4$, tạo mô hình nghiên cứu in vitro chuẩn để đánh giá tương tác nội tại giữa các cơ quan thực vật.
3. Xác định vai trò của phytohormone ngoại sinh: Chứng minh việc xử lý xung ngắn hạn (1 giờ) IAA 0,1 mg/l và Zeatin 1 mg/l có tác dụng kích hoạt sự hàn gắn mô phân sinh và tái lập hệ thống mạch dẫn mà không gây ngộ độc hay kìm hãm kéo dài như phương pháp ngâm liên tục trong môi trường nồng độ cao.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu chỉ tập trung theo dõi cây mầm trong giai đoạn 0–8 ngày đầu sau nảy mầm trong điều kiện phòng thí nghiệm và nhà lưới; chưa theo dõi sự sinh trưởng và năng suất hạt của các cây mầm ghép sau khi đưa ra trồng trên đất ruộng thực tế.
  • Các chỉ tiêu hoóc-môn nội sinh được xác định bằng phương pháp sinh trắc nghiệm sinh học (bioassay dựa trên khúc cắt diệp tiêu lúa và tử diệp dưa leo), cho phép đo lường hoạt tính sinh học tương đối nhưng chưa định lượng được nồng độ tuyệt đối chính xác bằng các phương pháp phân tích hóa lý hiện đại như sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) hay sắc ký khí - khối phổ (GC-MS).
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Khảo sát dải nồng độ phối hợp tinh vi hơn giữa các tổ hợp Auxin/Cytokinin khác nhau trên các giống đậu xanh địa phương và giống nhập nội.
  • Ứng dụng mô hình vi ghép cây mầm để nghiên cứu sớm tính tương thích ghép, tính kháng bệnh héo rũ hoặc khả năng chịu mặn, chịu hạn truyền từ gốc ghép lên ngọn ghép.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Sinh học, Sinh lý học thực vật, Nông học: Tham khảo cơ sở lý luận về hoóc-môn thực vật, cơ chế ưu thế ngọn và sự phát triển của hệ thống mô phân sinh.
• Người thực hiện đề tài nuôi cấy mô và sinh lý phát triển thực vật: Kế thừa trực tiếp quy trình khử trùng hạt bằng $\text{HgCl}_2$, kỹ thuật vi phẫu bóc tách tử diệp, phương pháp vi ghép cây mầm không giá thể phức tạp và quy trình nhuộm kép giải phẫu mô thực vật (đỏ Carmin : xanh iod).
• Phòng thí nghiệm sinh hóa - sinh lý học: Tham khảo quy trình chiết tách phân đoạn các chất điều hòa sinh trưởng thực vật bằng hệ dung môi hữu cơ (metanol, ete, n-butanol) và quy trình chuẩn bị sinh trắc nghiệm trên đối tượng diệp tiêu lúa (Oryza sativa) và tử diệp dưa leo (Cucumis sativus).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giống đậu xanh DX 208 được sử dụng trong nghiên cứu có những đặc điểm nông học nào? Giống đậu xanh DX 208 có thời gian sinh trưởng ngắn (59–62 ngày), chiều cao cây từ 60–72cm, năng suất đạt 1–1,3 tấn/ha trong vụ hè thu, thu đông và 2–2,5 tấn/ha trong vụ đông xuân. Cây có khả năng thích ứng rộng và kháng bệnh vàng lá, đốm lá.

2. Khối lượng tươi và khối lượng khô của cây mầm biến đổi theo quy luật nào từ ngày 0 đến ngày 5? Trọng lượng tươi tăng đều đặn từ 0,134g (ngày 0) lên 0,390g ở nhà lưới và 0,406g ở phòng tăng trưởng (ngày 5) do sự hút nước và phân chia tế bào. Ngược lại, trọng lượng khô giảm liên tục từ 0,060g (ngày 0) xuống còn 0,0080g (nhà lưới) và 0,0083g (phòng tăng trưởng) vào ngày 5 do chất dinh dưỡng dự trữ bị phân giải để cung cấp năng lượng cho hô hấp và kiến tạo mô mới.

3. Xử lý BA 1 mg/l và IBA 1 mg/l lên cây mầm đậu xanh dẫn đến phản ứng sinh lý gì? Xử lý IBA 1 mg/l kích thích mạnh sự hình thành và phát triển rễ con (rễ nhánh và rễ bất định) nhưng làm chậm sự vươn dài của chồi. Ngược lại, xử lý BA 1 mg/l kích thích chồi mầm phát triển to về bề ngang nhưng ức chế mạnh sự kéo dài của rễ mầm chính và cản trở sự ra rễ con.

4. Kỹ thuật vi ghép cây mầm được thực hiện như thế nào và việc xử lý IAA, Zeatin có vai trò gì? Cây mầm sau khi nảy mầm 15 giờ được bóc bỏ 2 tử diệp, cắt đôi thành chồi mầm và rễ mầm, sau đó ghép ngẫu nhiên chồi cây này vào rễ cây kia trên môi trường $\text{MS } 1/4$. Việc xử lý ngắn hạn 1 giờ trong dung dịch IAA 0,1 mg/l hoặc Zeatin 1 mg/l trước khi ghép giúp thúc đẩy phân hóa mô sẹo, nối liền bó mạch dẫn sau 3 ngày và nâng cao tỷ lệ sống của cây ghép.

5. Phương pháp sinh trắc nghiệm nào được dùng để phát hiện Auxin, ABA và Cytokinin nội sinh? Dịch chiết phân đoạn ete được thử nghiệm trên khúc cắt diệp tiêu lúa (Oryza sativa L.) trong tối 24 giờ để xác định Auxin (làm dài khúc cắt) và ABA (kìm hãm chiều dài). Dịch chiết phân đoạn n-butanol được thử nghiệm trên sự gia tăng trọng lượng tươi của tử diệp dưa leo (Cucumis sativus L.) trong 48 giờ để xác định hoạt tính Cytokinin.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Sự tương quan giữa chồi và rễ trong quá trình tăng trưởng của cây mầm đậu xanh" đã phân tích có hệ thống động học sinh thái và sinh lý phát triển của giống đậu xanh DX 208 trong giai đoạn nảy mầm. Bằng phương pháp vi ghép in vitro và xử lý các chất điều hòa sinh trưởng (IBA, BA, IAA, Zeatin), công trình đã làm sáng tỏ cơ chế điều phối của tương quan hoóc-môn lên sự phân hóa mô dẫn và sự cân bằng ngọn - rễ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở lý thuyết chuẩn xác và quy trình thực nghiệm hữu ích cho các nghiên cứu chuyên sâu về sinh lý thực vật học và công nghệ sinh học nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SU PHAM TP. HỒ CHÍ MINH KHOA SINH HỌC --- Lá») —~ NGANH : SINH HOC CHUYEN NGANH: SINH LY THỰC VAT NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC : TIEN SI BÙI TRANG VIỆT : THẠC SĨ LÊ THỊ TRUNG h ` on ge FP nO. [ TUNN ee THÀNH PHO HỒ CHÍ MINH - NĂM 2001 Tiến sĩ BÙI TRANG ing bộ môn Sinh Lý Thực Vật - Di truyền, trường Đại de Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Thành p Minh. Thây VỆ ig ẩm † Hoên đạt những kiến thức và kinh a MPRA dí hoàn thank dé tdi nay.

Khoa Sinh Học, Trường Đại Hoc q ức về sinh lý học thực vật cho em ề xu những lời khuyên và tạo mọi điều kiện \qy8Ê tài này. BAN CHỦ gata VEEN THE 0uí THAY Cô khoa Sinh Học trường Đại Học SN m\ THhẾh phố Hồ Chí Minh. Tiến sĩ NGIỮNN Bi H - Trưởng phòng thí nghiệm Bộ Môn Sinh Lý Thư Ÿ§t ' ing Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Đại Học Quốc @ưNG | Thạc sĩ PHANGGẪÀ: in TRAN THANH HƯƠNG - Bộ Môn Sinh Lý Thực Vật - it Tuyên, Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Đại Học Quốc Gia Thành HE Chí Minh. QUÝ THÂY Cong bộ môn Sinh Lý Thực Vét - Di Truyền, Trường E bu Học Tự Nhiên, Đại Học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Cán Bộ Phòng Thí Nghiệm Khoa Ị lá17,4Nhuật phòng thí nghiệm khoa Sinh, hố Hồ Chí Minh.

97 đang thực hiện đề tài tại Bộ yên, Trường Đại Học Khoa Học Tự HP trường Đại Học Sư Phạm Thành phố MGM Tap Kiện, giúp dd, hướng dẫn thí nghiệm, đóng góp ý kiến để em hoàn thÃnh dé tài này. MỤC LỤC Trang CÁC CHỮ VIET TẮTT.---- 2-6 26s xeEEEEExEErrrersrrrrrreee vi a BAN nguaaaanaannoenoeeeannnnnuenuronutnsaoan vii DARD BUG GAGHINA muaneutanuoguaaarrrrrtrrtrrrroeeo viii BANE BE CAC ARG cmon vx PHAN MO BAU PHAN |: TONG QUAN TÀI LIEU 1. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CAY DAU XANH .scssssssssssssssssssecsssossvessessessosssssssssnsuscsssesssssssssssessavasenssesnsusescesssvuseesses | Ce a | 1 TLR crassa eer eR UST ESET ECT RITTER TT ET ETT 2 1. “TRAT VA HAT BAU KANE soc csssonensssnsnsoansnansnonnsnannnsonssonenesnanasatanenanasenasgeasacons 2 2.

SỰ NAY MAM .unccecccccesssecssescsecsssecsssecsucessecssseesssesnesessecsucssnsessneesass 2 am THUẬT NHỮnnunnngangaattgtfiiaatltfGni@SWG 08G trigaiiwanuwwassauw 2 PAC Tn DI TNHKẾ geoeereaaeeeeeerreereeerrrororrerrreennserotoesoentreorei 4 3. SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN.6ï:Gcz-dt068ssssscgtiGiaix400gdx8ïg 4 2), SƯPEHEY TRIB tunuuuGatrrrntrrgrraiaaanusstsenanag0reoangunswsan 4 3. ANH HUONG CUA NGOẠI CẢNH ĐẾN SINH TRƯỞNG CUA CAY. 5 Đ51:0 DUCE OG tygtiïï0vïïryntrt0aanrgrtsrtG0i3GtrdfiYfiS0f0i815810280ầi085Á8032i800088ï88 5 TL OE Su nnhnuntrecotnttttttetoitiotouoitttttrtotortrtinttetrtovirrgortootrcossrer 5 2.3: 0m lego Gý Và CŨN:sccccazrrỷcgcroogrgsgrrdttttGGGaiGioistbietssisse 5 3.

SỰ PHÁT TRIỂN RE.ssssesscsssssssessssssensessensssssssececsnsssesenensnsseeesees 6 II, BE aer 6 4.2), SỤ TẠO RE NHÂNH:‹:::<‹:::::-:::2<--<¿-2: 6560000070 12x0014206)726/0)68585626605283502x58521 6 eS tao RB BẤT ĐI eceseeeeseeoorinniiiiinitiGGG040901002501000007000303858538050583888 7 Góc 822002712110, v1 |) er a oe Tee 7 eG a, 7 NT Enis Ue> en a ee ra 7 5. SỰ PHÁT TRIEN THÂN VA NHANH. ANH HƯỚNG CUA CHẤT DIEU HOA SINH TRUONG THỰC VAT LEN CHOI VÀ RE.:cccccoccscccecocecsesecececsesscsesssersesssassesesececassesesucucovene 8 (a TỰ TT TC Tư nG cỊ TU TỰ TT TT tỊỊ TT Thư ChỢ Uy 9 Giá) ANH ÙgrasnstgigittGiignfsgbont40001040009071001600110080906250781360n 2010018046608 9 A | ee 9 OS: GINHEÌD-ttrgtigrgGrrRrngrgtrngtttGtiiirgtd06<gs6gfigrtữixntiuaa 10 CEG, Ae CET: cai ccoacisacsimamniwicnarnananaeineninatimnnrenninaneiiecettiermnst 10 2: BTR NGHÌN G0 GG01(0 tua stbinnsxLikne02308236545484ã49ã33832555 1] PHAN II : VAT LIEU VA PHƯƠNG PHAP LVATUEU -—-mmasemaedeemsnnnuangsntouotoswgnsonnanssrsur 12 2, PHƯƠNG PHAP sssssscrsssssssnacnronconesenneacommninennenesriecans 14 2. THEO DOI SỰ SINH TRƯỞNG CHOI VÀ RE.

Ngoài thiên nhidr. Trong phòng thí nghiệm. - Ặ LH Tá HH 1g xe 14 CeDe 1| 20000000 ưuyysyyZagggd. Đối với cây tà Ìm.222x5, l6 2:00: IÚI VI DY GED trtevzyrioivaigtptiiiigGìnx6i81ã.4, DOCUING BO DOW® scons nemcemnnnicmnmmammnnannneaa 19 PHAN Ill: KET QUA 1.

Sự Tăng Trưởng Chồi Va Rễ Trong Nha Lưới Và Phòng Tang TƯỜNG tgnngtot0rtrnipt010101071(0061001100110011604075016G50NTRSETSS0911400X0806205g816 20 2. Xử lý BA 1mg/l va IBA 1mg/I lên chồi và rễ mầm đậu xanh. Xử Lý IAA 1mg/ Và Zeatin 1mg/l Lên Cây Ghép. Xử Lý IAA 0,1 mg/l Và Zeatin 1mg/I 1 Giờ Lên Cây Ghép.

Sinh Trắc Nghiệm Chất Điều Hòa Sinh Trưởng O Chồi Và Rễ Cây DAU RAN saeraaereseaketrovettredateaooei852100641605851S5X1885GG040X42XNXASKSSERNSEFAVSY 37 6. Giải Phẩu Whe GiBseseeennnarorornnaieenrnussenannnonnrddna 38 PHẦN IV : THẢO LUẬN 1. Sự Tăng Trưởng Chồi Và Rễ Trong Nhà Lưới Và Phòng Tăng THUẾ TH gác nás6nt661010028651211061066ã6605201ã8065562238515ã615255853082ã80895ã863ã28883855288825880 39 2. Anh Hưởng Của BA 1mg/l Và IBA 1mg/! Lên Chồi Và Rễ Mầm Đậu OEE, saeobiiiassiiieoieririGTtdtiioibeoaoauiidftoiiidtrtyggutaai 39 3.

Anh Hưởng Của IAA Và Zeatin Lên Cây Ghép:. 41 PHẦN V : KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADN : Acid desoxiribonucleic. ARNm : Acid ribonucleic théng tin. AIA : Acid indol acetic.

BA : benzil adenin. CSV cộng sự viên Z/IA : Zeatin/ Auxin, Z/C : Zeatin/ Chuẩn. BANG 2: Sự Gia Tăng Chiều Dài RE Và Chéi Mầm Của Cây Đậu Xanh.21 BẰNG 3: Sự Tăng Trưởng Chiều Dài Chỗi Mâm Và Rễ Mầm Khi Xử Lý BA BẰNG 4: Sự Tăng Trưởng Chồi Mém Và Ré Mdm Khi Xử Lý BA Img/1 Và IBA TT BI NI TL L iiBitttiibititiaiitiiiiiiiieiaaacaiatrsaaaaaanues 25 BANG 5: Sự Tăng Trường Chỗi Mâm Và RE Mdm Khi Xử Lý BA Img/ Và IBA Lr en „27 BẰNG 6: Su Tăng Trường Chéi Va Rễ Trên Cây Ghép Khi Xử Lý IAA 1mg/1 Và Lett in Ting): garennnrtebsbrigiGRRiioiEEENEEOENI0126890504161689109003g890604038904g 30 BANG 7: Kết Quả Sự Tăng Trưởng Rễ Khi Xử Ly IAA 0,Img/1 Và Zeatin Img/1 Igiờ O Cây Ghép Vào NgàyÂ.2o+rvrvcvtErvrrorrrree 33 BẰNG 8: Kết Quả Sự Tăng Trưởng Chỗi Khi Xử Lý IAA 0.1mg/1 Và Zeatin Img/l Igiờ Ở Cây Ghép Vào NgàyÂ.earreerveveetee 34 BANG 9: Cường Độ Hô Hấp Của Chdi Mầm Va RE Mdm Khi Xử Ly IAA 0,1mg/1 Và Zeatin Img/I O Ngày 3 (/g/H).ŠZ BANG 10: Kết Quả Ly Trích Chất Điều Hòa Sinh Trưởng O Chéi Và Rễ Cây DANH MỤC CÁC MÌNH Hình 1: Sơ đồ tách rễ mắm và CHEE mẰM. se 15 Hình 2: Sơ đồ cấy ghép cây MAM .eccccecsssssssescssessesearsecessesesenssesesssseneseeeeeees 15 Hình 3 : Sơ đồ xử lý IBA (Img/l va BA (Img/l) lên cây mdm theo thời Hình 4: Sơ đồ xử lý cây ghép trong môi trường lỗng.«- 17 Hình 5: Sự thay đổi trọng lượng tươi của cây mdm (nhà lưới va phòng 8 R008) scionae 20 Hình 6: Sự thay đổi trọng lượng khô của cây mdm (nhà lưới va phòng lăng TH NE | 21 Hình 7: Sự tăng trưởng chiều dài rễ mdm (nhà lưới và phòng tăng trưông).22 Hình 8: Sự tăng trưởng chiều dài chỗi mdm (nhà lưới và phòng tăng trưởng).22 Hình 9: Sự tăng trưởng chiều dài rễ mdm khi xử lý BA Img/1 và IBA Img/T Hình 10: Sự tăng trưởng chiều dài chỗi mdm khi xử lý BA Img/ và IBA Ime/HỂN Bi CAE NGÀY O:ssscsssscnsscoananneonnenvaveseaseseensnsoanananannansanan 24 Hình 11: Sự tăng số rễ mdm khi xử lý BA Img/ và IBA Img/ ngày 0.25 Hình 13: Sự gia tăng chiều dài chéi mdm khi xử lý BA Img/ và IBA Img/1 llN cấy MÔN HEẬY ÃLaneieranrobioirdiogtodaiiooagoiagarooranrtiae 26 Hình 14: Sự gia tăng số rễ con khi xử lý BA Img/l và IBA Img/1 lên cây 1.

{se ẽŠẽ sẽ sẽ. 27 Hình 15: Sự gia tăng chiều dài rễ mdm khi xử lý BA Img/ và IBA Img II 0 en 28 Hình 17: Sự gia tăng số rễ con khi xử lý BA Img/l và IBA Img/l lên cây BE NHỎ NHY TẢ ee 29 Hình 18: Sự gia tăng chiêu dài rễ mâm khi xử lý Zeatin lmg/1 và IAA Img/l TH a a a ee 30 Hình 19: Sự gia tăng chiều dài chỗi khi xử lý Zeatin Imgf va IAA Img/ lên COV QTD, quangttanroigvossretg006101600011400076613016512626962099609685558986910653g9 31 Hình 20: Sự tăng số rễ con khi xử lý Zeatin Img/l va IAA Img/l lên KH GÀ Ba 7ỶỶÝ ng Ga GeaaẽaaẳỶaaỶẳaasa. 31 Hình 21: Sự gia tăng chiều dài rễ khi xử lý IAA 0,lmg/1 và Zeatin Img/ lên EY FRED Vũ0 HRỒY Šaganceinssosauticrgtrriairigs0610666008066064510Gả: 33 Ảnh 2: Hiệu ứng IBA 1mg/1 và BA Img/1 so với chuẩn.- 29 Ảnh 3: Hiệu ứng IAA Img/1 và Zeatin Img/ so với chuẩn lên cây ghép.32 Ảnh 4: Hiệu ứng IAA 0,1mg/1 và Zeatin Img/ so với chuẩn lên cây ghép. 35 Anh 5: Hiệu ứng IAA 0,1mg/1 và Zeatin Img/1 so với chuẩn lên cây ghép.

36 Đậu xanh (Vigna radiata (L.) Wilczek) là cây trồng quen thuộc ở Châu Á và nước ta. Đậu xanh có giá trị kinh tế cao, là nguồn thực phẩm có nhiều giá trị đỉnh dưỡng và giá trị sử dụng trong đời sống. Cây đậu xanh được xếp thứ 3 trên thế giới trong các cây họ Đậu ( sau đậu tương và đậu lạc) và đứng đầu trong số các cây thuộc chí Vigna cả về diện tích và sản lượng [1]. Đậu xanh có chu kỳ sinh trưởng ngắn (60 -80 ngày từ lúc hột nẩy mầm đến trái chín), kỹ thuật canh tác đơn giản, dễ luân canh, tăng vụ, trồng xen nên ngày càng được phát triển mạnh ở các nước nhiệt đới và Á nhiệt đới.

Tuy vậy, năng suất đậu xanh còn rất thấp do chưa được quan tâm đúng mức. Do đó việc nghiên cứu để giúp đậu xanh phát triển tốt với năng suất cao rất cần thiết, đặc biệt là việc nghiên cứu ở giai đoạn tăng trưởng của cây mắm vì giai đoạn này là tiền để giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt. Trong hột, chéi mim và rễ mdm đã hiện diện. Chúng sẽ tăng trưởng sau giai đoạn nẩy mầm của hột.

Sự tăng trưởng của hai cơ quan này có mối tương quan chặt chẽ. Với các lý do trên, để tài '' Sự tương quan giữa chổi và rễ trong quá trình tăng trưởng của cây mầm đậu xanh" được nghiên cứu, đặc biệt qua vai trò các chất điều hòa sinh trưởng thực v ật, nhằm kích thích sự tăng trưởng của cây mim. Đậu xanh (Vigna radiata (L.)) có nguồn gốc ở Ấn Độ - Burma của Đông Nam Châu Á (Vavilop -1951). Từ Châu Á, đậu xanh đã được đưa vào Trung Đông, các đảo Thái Bình Dương, Australia, Đông Phi và cuối cùng là Châu Mỹ (Marton; Smith, 1982).

Trên thế giới có 23 nước gieo trồng khoảng 3,4 triệu ha, với sản lượng 1,4 triệu tấn hàng năm [14]. Theo Adam (1975), cứ 100g đậu xanh có 24,3 protein; 1,3g lipid; 50,2g gluxit, cung cấp 340 calo. Hạt đậu xanh còn có các muối khoáng như: Ca: 118mg, P: 34mg, Fe: 7,7mg, Na: 5,4 mg, K: 1027mg và các vitamin A, Bạ, B;, C, PP. Protein của đậu xanh có khá đẩy đủ các aminoacid, giàu lysine, nhưng thiếu methionin, cystein và cystine.

Vì vậy hạt đậu xanh là nguồn dinh đưỡng quý cho con người. Đặc điểm hình thái cây đậu xanh II. Rễ Ré cọc rất phát triển, có thể ăn sâu tới 80 — 100m.Tuy nhiên đậu xanh còn có hệ rễ bên cũng rất phát triển, trên rễ có nhiều nốt sẵn do vi sinh vật cộng sinh cố định đạm Rhigobium sp. Thân Bốn cạnh, thân xanh hoặc tim 46.

Đậu xanh là loại thân thảo, có một lớp lông màu nâu sáng bao bọc. Thân cao từ 30 ~ 60cm, 13. Lá Sau sự nẩy rÂm 1 — 2 ngày, lá sò xoè trên mặt đất, khoảng 5 — 7 ngày sau lá thật mới hình thành. Lá là lá kép có 3 lá chét, lá kép mọc cách, lá thường to bản và cả 2 mặt lá đều có lông tơ.

Số lá trên thân chính thường 8 — 10 lá. Hoa Hoa lưỡng tính, moc thành từng chùm, cánh trang màu xanh tím, cánh hoa vàng nhạt. Đậu xanh bắt đầu nở hoa khoảng 40 — 60 ngày sau khi gieo.