Chương 1 MOT SO VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE TO CHỨC SAN XUAT THONG TIN TRANG DIA PHUONG TREN BAO IN 1. Một số khái niệm liên quan 1.L Tổ chức sản xuất thông tin - Tổ chức: Theo Đại Từ điển tiếng Việt (2011); Nxb Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tổ chức là “I. Sắp xếp, bố trí thành các bộ phận dé cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung: tô chức lại các phòng trong cơ quan; tô chức lại đội ngũ cán bộ. Sắp xếp, bố trí dé làm cho có trật tự, nền nếp: tổ chức đời sống gia đình; tô chức lại nền nếp sinh hoạt.Tién hành một công việc theo cách thức, trình tự nào: tổ chức hội nghị; tổ chức hôn lễ; 4.
Kết nạp vào tổ chức, đoàn thé: được tổ chức vào Đoàn thanh niên; 5. Tổ chức hôn lễ, nói tắt: Anh chị ấy cuối tháng sẽ tô chức. Tập hợp người được tô chức theo cơ cầu nhất định dé hoạt động vì lợi ích chung: tô chức thanh niên; tô chức công đoàn; 2. Tổ chức chính trị xã hội với cơ cấu và kỷ luật chặt chẽ: có ý thức tổ chức; theo sự phân công của tổ chức, được tổ chức tín nhiệm”.
Đối với mỗi lĩnh vực khác nhau thì việc giải thích khái niệm hay định nghĩa về tổ chức lại có những quan điểm riêng. Trong lĩnh vực báo chí-truyền thông, khái niệm tô chức có thể hiểu ở hai góc độ: Một là, tổ chức chỉ một nhóm người, hoạt động trong cùng một lĩnh vực nghề nghiệp. Hai là, tổ chức chỉ hoạt động của nhà truyền thông và nhà quản lý báo chí- truyền thông nhằm mục đích tạo ra một sản phẩm báo chí hoàn chỉnh; là một dạng hoạt động nghề nghiệp của nhà báo với các công việc cụ thể từ lên ý tưởng, lập kế hoạch, tổ chức sản xuắt, thiết kế và trình bày báo, tạp chí, in ấn, phát hành. Trong phạm vi nghiên cứu dé tài, tác giả vận dụng khái niệm tô chức theo góc độ thứ hai, tức là tổ chức chỉ hoạt động của nhà truyền thông và nhà quản lý báo chí, truyền thông nhăm mục đích tạo ra một sản phẩm báo chí hoàn chỉnh; là một 17 dạng hoạt động nghề nghiệp của nhà báo với các công việc cụ thé từ lên ý tưởng, lập kế hoạch, tô chức sản xuất, thiết kế và trình bày báo, tạp chí, in ấn, phát hành.
- Sản xuất: Theo Đại Từ điển tiếng Việt, sản xuất là “I. Tạo ra của cải vật chất: sản xuất lương thực. Hoạt động sản xuất, nền sản xuất: sản xuất nông nghiệp, phát triển sản xuất” [78, tr. Theo quan niệm phổ biến trên thé giới thì sản xuất được hiểu là quá trình tao ra sản phẩm hoặc dịch vụ.
Cũng có thể hiểu, sản xuất là hoạt động tạo ra vật phẩm cho xã hội bằng cách dùng tư liệu lao động tác động lên đối tượng lao động. Thuật ngữ sản xuất trước đây chỉ bao hàm việc tạo ra sản phẩm hữu hình. Sau này nó được mở rộng bao hàm cả việc tạo ra các dịch vụ. Ngay nay, nói đến sản xuất có nghĩa là không kể việc nó tạo ra sản phâm hữu hình hay dịch vụ.
Hệ thống sản xuất có các đặc tính sau: Một là, hệ thống sản xuất chịu trách nhiệm cung cấp sản phẩm hay dịch vụ cho nhu cầu xã hội. Hai là, các hình thức sản xuất khác nhau có thể có đầu vào khác nhau, đầu ra khác nhau, các dạng chuyên hoá khác nhau, song đặc tinh chung của nó là chuyển hoá các yếu tố đầu vào thành các kết quả đầu ra có tính hữu dụng, có ích cho đời sống của con người - Thông tin: Theo Đại từ điển Tiếng Việt, thông tin là “I. Động từ: Truyền tin, đưa tin báo cho nhau biết: thông tin bằng điện thoại; có gì thông tin cho nhau biết vơi. Tin tức được truyền đi cho biết: theo thông tin mới nhận được.
Tin tức về các sự kiện diễn ra trong thế giới xung quanh: Bài viết có nhiều thông tin mới; khắc phục tình trạng thiếu thông tin” [78, tr. Tác giả Tạ Ngoc Tan định nghĩa ngắn gọn, khái quát rang “Thông tin là một loại hình hoạt động để chuyên đi các nội dung thông báo”, và “Thông tin được dùng dé chỉ chất lượng nội dung của thông báo nói chung” [66, tr. Xã hội càng phát triển, những khái niệm về thông tin ngày một phong phú, cập nhật hơn. Trong mỗi lĩnh vực, thuật ngữ thông tin có thé được hiéu theo cách khác 18 nhau.
Cách chung nhất là, thông tin là sự phản ánh sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sống xã hội. Thông qua việc cảm nhận thông tin, con người làm tăng hiểu biết cho mình và tiến hành những hoạt động có ích cho cộng dong. Có thé khang định rang, thông tin là nền tang của báo chí, là đặc trưng của truyền thông đại chúng so với các ngành nghé khác. Trong lý luận báo chí, có ít nhất hai khái niệm thông tin, một là tư tưởng, văn phong do nhà báo tái tạo, sáng tạo từ hiện thực cuộc sống và hai là, sự loan báo cho công chúng biết.
Ở cách hiểu thứ nhất, đó chính là đặc trưng cơ bản của báo chí, bởi đó chính là tính chất khởi đầu, khởi điểm của nguồn tin. Trong khi đó, theo cách hiểu thứ hai, đó đơn thuần chỉ là về phương diện sử dụng các phương tiện kỹ thuật để chuyền tải kết quả lao động sáng tạo của nhà báo ra công chúng xã hội. Và đó cũng chính là một trong những chức năng của báo chí. - Như vậy, có thé hiểu khái niệm Tổ chức sản xuất thông tin như sau: đó là việc sắp xếp, bố trí nhân sự dé cùng thực hiện công việc cụ thé từ lên ý tưởng, lập kế hoạch, tô chức sản xuất thông tin phản ánh sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sông xã hội, thiết kế và trình bày các thông tin đó trên báo, tạp chí, in ấn, phát hanh.nham tác động đến những hành vi của công chúng trong xã hội, định hướng dư luận xã hội, thực hiện chức năng giám sát, quản lý dé góp phần hoàn thiện, phát triển xã hội.
Trang địa phương: Trang địa phương ở các loại hình báo chí (báo in, báo điện tử, báo phát thanh, truyền hình) là chuyên mục tập trung phản ánh các sự kiện và vấn đề thời sự của một địa phương, về một địa phương nhất định, nhấn mạnh yếu tố địa phương trong tương quan so sánh, hoặc trong sự liên kết, kết nối với các địa phương khác trong vùng hoặc trong cả nước. Những vấn đề của địa phương trên các báo trung ương, do sự hạn chế về diện tích, hoặc do bị đánh giá không phải là vấn đề tiêu biểu, cho nên thường không được phản ánh sâu. Đây chính là “dư địa” để trang địa phương khai thác. Các nhà báo tìm ra góc độ địa phương ở mọi vấn đề, xây dựng Đảng, kinh tế, xã hội, văn hoá, pháp luật, thé thao.
dé phan ánh, phan tích, dự báo. Các bai báo 19 trên trang địa phương thường tập trung đi sâu vào các vấn đề xã hội, sát sườn với đời sống hàng ngày của người dân như giao thông, giáo dục, sức khỏe, giải trí, việc làm, quy hoạch, quản lý đô thị, đất đai. Tác giả Nguyễn Tri Thức trong luận án tiễn sĩ “Xu hướng phát triển thông tin chuyên dé trên báo in Việt Nam hiện nay” (Học viện Báo chí và tuyên truyền, 2016) cho rằng, trang địa phương là một dạng thông tin chuyên đề. Đó là các trang thông tin chuyên phản ánh về một địa bàn nào đó.
Các trang địa phương thường phản ánh những van đề nóng hồi, thời sự, phân tích sâu về sự việc xảy ra trên địa bàn. Qua đó, bạn đọc không cần mat quá nhiều thời gian dé tìm kiếm thông tin ở các trang báo khác mà chỉ cần theo dõi ở một trang báo mà thôi. Sống trong thời đại bùng nổ thông tin, người đọc đôi khi đứng trước nhiều sự lựa chọn, thậm chí bị gây nhiễu, trong khi thời gian bị hạn chế. Việc xây dựng các trang địa phương trên báo giúp cho bạn đọc theo dõi thông tin một cách tập trung, có chiều sâu, trọng tâm, trọng điểm vào địa phương mà họ quan tâm.
Báo in Theo tác giả Tạ Ngọc Tấn, “báo in là những ấn phẩm định kỳ chuyền tải nội dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội. Trong trường hợp này, thuật ngữ báo in dùng dé chỉ hai bộ phận: báo và tạp chí” [65, tr. Tác giả Nguyễn Văn Dững quan niệm, “báo in là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng — nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định” [20, tr. Theo hai nhà nghiên cứu Werner Faulstich va Margarete Rehm, một ấn phẩm được gọi là báo in nếu nó đáp ứng được 4 tiêu chí: (1).
Đại chúng: các nội dung của nó phù hợp với công chúng; (2). Định kỳ: được xuất bản theo một quy luật thời gian xác định; (3). Thời sự: thông tin được cập nhật sát với lịch phát hành và (4). Toàn diện: nó đề cập các chủ đề khác nhau.
Với lịch sử hình thành, phát triển lâu đời, báo in có những sự đôi thay liên tục cả về nội dung và hình thức chuyên tải thông tin, dé đáp ứng một cách tốt nhất nhu 20 cầu ngày càng cao của bạn đọc, cả về thị hiếu tiếp nhận thông tin cũng như nội dung thông tin cần có. Chắc chan, báo in sẽ còn có những thay đổi phù hợp với các điều kiện khách quan VỀ su phát triển kinh tế-xã hội, thành tựu của cuộc cách mang khoa học-kỹ thuật, đáp ứng tốt nhất nhu cầu của công chúng ở từng thời điểm khác nhau. Có thé hiểu rằng, báo in là loại hình báo chí truyền thống, xuất hiện đầu tiên trên thế giới, bao gồm báo và tạp chí. Đó là những ấn phẩm được xuất bản định kỳ, bằng các loại chữ viết khác nhau, cùng những hình ảnh, thông tin đồ họa, phát hành rộng rãi, nhằm phục vụ những bộ phận đối tượng công chúng nhất định nào đó trong xã hội.
Tổ chức sản xuất thông tin trang địa phương trên báo in Tổ chức sản xuất thông tin trang địa phương trên báo in là phương thức tổ chức nội dung dé tạo ra sản phâm có tính chat thông tin tập trung phan ánh về địa bàn nao đó, đáp ứng yêu cầu hiểu biết về địa ban nào đó của công chúng.