ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm về nông thôn.
Khái niệm nông thôn mới. Khái quát chung về quy hoạch. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Mô hình phát triển nông thôn mới.
Vấn đề quy hoạch NTM ở một số nƣớc trên thế giới:. Kinh nghiệm ở Nhật Bản: Nông nghiệp phát triển tạo đà cho công nghiệp hóa. Kinh nghiệm về phát triển nông nghiệp ở Trung quốc. Mô hình “ Làng mới “ ở Hàn Quốc.
Vấn đề quy hoạch NTM ở Việt Nam .1 Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Các văn bản chính sách Nhà nƣớc liên quan đến NTM. Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Vĩnh Phúc. Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới của huyện Sông Lô.
Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới của xã Quang Yên. 24 c iv Chƣơng 2 MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Điều tra phân tích đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Đánh giá thực trạng nông dân và nông thôn theo bộ tiêu chí quốc gia về NTM. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Quang Yên, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 -2020. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Phƣơng pháp kế thừa tài liệu có sẵn. Phƣơng pháp điều tra thực địa kết hợp phỏng vấn trực tiếp. Phƣơng pháp chuyên gia. Phƣơng pháp phân tích thị trƣờng và dự báo tiềm năng cho phát triển 26 2.
Phƣơng pháp xây dựng bản đồ. 28 Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội xã Quang Yên. Điều kiện tự nhiên.
Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá hiện trạng nông thôn xã Quang Yên theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Tiêu chí về quy hoạch (1 tiêu chí). Hạ tầng kinh tế - xã hội (8 tiêu chí).
Kinh tế và tổ chức sản xuất (4 tiêu chí). Hệ thống chính trị ( 2 tiêu chí). Tổng hợp tình hình thực hiện các tiêu chí nông thôn mới và mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Đánh giá thuận lợi và khăn trong quá trình thực hiện nông thôn mới tại khu vực nghiên cứu:.
Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Quang Yên, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc. Dự báo quy mô dân số, lao động và đất đai. Tiềm năng và định hƣớng phát triển KT – XH của xã. Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.
Quy hoạch phát triển không gian xã. Quy hoạch phát triển sản xuất. Quy hoạch phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ thƣơng mại. Quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Dự báo khả năng thực hiện các tiêu chí sau quy hoạch. Nhu cầu đầu tƣ và hiệu quả của phƣơng án. Hiệu quả của phƣơng án. Đề xuất giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch nông thôn mới.
92 KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KHUYẾN NGHỊ. 100 c vi D H Ụ Á TỪ VIẾT TẮT TT Viết tắt Viết đầy đủ 1 CNH – HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 2 CN Công nghiệp 3 NTM Nông thôn mới 4 NN Nông nghiệp 5 UBNN Ủy ban nhân dân 6 NN & PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn 7 TTCN Tiểu thủ công nghiệp 8 HTX Hợp tác xã 9 BHYT Bảo hiểm y tế 10 VH – TT - DL Văn hóa - thể thao – du lịch 11 SXKD Sản xuất kinh doanh 12 HĐND Hội đồng nhân dân 13 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 14 SXCN Sản xuất công nghiệp 15 MT Môi trƣờng 16 HTKT Hệ thống kỹ thuật 17 TDTT Thể dục thể thao 18 MTTQ Mặt trận tổ quốc 19 QĐ Quyết định 20 CT-TTg Chỉ thị thủ tƣớng chính phủ 21 THCS Trung học cơ sở 22 ĐH Đại học 23 CĐ Cao đẳng 24 TW Trung ƣơng 25 VSMT Vệ sinh môi trƣờng 26 SX Sản xuất 27 DTTN Diện tích tự nhiên 28 KCN Khu công nghiệp 29 THCS Trung học cơ sở 30 THPT Trung học phổ thông c vii D H Ụ Á BẢ G STT Tên bảng Trang 3.1 Hiện trạng phân bố dân cƣ xã Quang Yên 31 3.2 Hiện trạng kinh tế xã Quang Yên năm 2015 32 3.3 Hiện trạng sử dụng đất xã Quang Yên năm 2015 34 3.4 Hệ thống giao thông trục thôn 36 3.5 Hệ thống giao thông nội đồng 39 3.6 Hệ thống đập giữ nƣớc 40 37 Hiện trạng hệ thống trạm biến áp 41 3.8 Hiện trạng nhà văn hóa các xóm 43 3.9 Hiện trạng nghĩa trang, nghĩa địa xã Quang Yên 47 3.10 Dự báo dân số 54 3.11 Hiện trạng và dự báo lao động xã hội 55 3.12 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất 56 3.13 Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật áp dụng trong QHXDNTM 58 3.14 Quy hoạch nhà văn hóa và sân thể thao thôn 62 3.15 Quy hoạch mạng lƣới dân cƣ 64 3.16 Hiện trạng sử dụng đất khu trung tâm 66 3.17 Bảng cơ cấu sử dụng đất khu trung tâm xã 68 3.18 Quy hoạch giao thông trục thôn 76 3.19 Quy hoạch hệ thống giao thông nội đồng 80 3.20 Quy hoạch hệ thống đập 82 3.21 Quy hoạch trạm biến áp xã 85 3.22 Quy hoạch công trình văn hóa tâm linh xã Quang Yên 88 Bảng đánh giá theo tiêu chí quốc gia về nông thôn mới của 3.23 89 xã Quang Yên sau khi thực hiện quy hoạch (đến năm 2020) c 1 ẶT VẤ Ề Nông thôn là nơi sinh sống của một bộ phận dân cƣ chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Nƣớc ta hiện nay vẫn là một nƣớc nông nghiệp với hơn 70% dân cƣ đang sống ở nông thôn. Phát triển nông nghiệp nông thôn đã, đang và sẽ còn là mối quan tâm hàng đầu, có vai trò quyết định đối với việc ổn định kinh tế xã hội đất nƣớc.
Trong xu thế phát triển hiện nay, không thể có một nƣớc công nghiệp nếu nông nghiệp, nông thôn còn lạc hậu và đời sống nông dân còn thấp. Vì vậy, xây dựng nông thôn mới đƣợc Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam cho là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc. Quang Yên là một xã miền núi khó khăn của huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc. Trong thời gian qua cùng với quá trình tăng trƣởng kinh tế - xã hội của toàn huyện, kinh tế - xã hội của xã có những bƣớc phát triển tích cực, đời sống nhân dân ngày càng đƣợc nâng cao về vật chất lẫn tinh thần.
Do nhu cầu sử dụng đất đai trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng mạnh, trong khi phân bố đất đai lại không hợp lý, công tác quy hoạch chƣa phù hợp để đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH nên sự phát triển của xã còn nhiều bất cập cần giải quyết. Chính vì vậy nhằm góp phần giải quyết vấn đề trên tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu đề xuất quy hoạch xây dựng Nông thôn mới xã Quang Yên, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017-2020”. c 2 hƣơng 1 TỔ G QU VẤ Ề GHIÊ ỨU 1. ột số khái niệm cơ bản 1.
Khái niệm về nông thôn Hiện nay, trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau về nông thôn, có quan điểm cho rằng chỉ cần dựa vào trình độ phát triển cơ sở hạ tầng, có quan điểm cho rằng chỉ cần dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trƣờng, phát triển hàng hóa để xác định vùng nông thôn. Tuy nhiên, theo quan điểm nhóm chuyên viên Liên hợp quốc đề cập đến khái niệm nông thôn - đô thị để so sánh nông thôn và đô thị với nhau. Khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tƣơng đối và luôn biến động theo thời gian, để phản ánh biến đổi về kinh tế xã hội của mỗi quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam hiện nay có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cƣ, trong đó có nhiều nông dân.
Tập hợp dân cƣ này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa- xã hội và môi trƣờng trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hƣởng của các tổ chức khác” Ngoài ra, khái niệm nông thôn đƣợc thống nhất với quy định tại Theo Thông tƣ số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã". Khái niệm nông thôn mới - Là nông thôn mà trong đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của ngƣời dân không ngừng đƣợc nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Nông dân đƣợc đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới. - Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầng đƣợc xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị.
Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ. Sức mạnh của hệ thống chính trị đƣợc nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. c 3 - Theo tác giả TS. Vũ Thị Bình: Nông thôn mới là nông thôn có kinh tế phát triển, đời sống vật chất tinh thần của nhân dân đƣợc nâng cao, có quy hoạch, có kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trƣờng sinh thái trong lành, dân trí cao, giữ gìn đƣợc bản sắc văn hóa dân tộc, an ninh chính trị đƣợc giữ vững.
Khái quát chung về quy hoạch - Quy hoạch là một công cụ quản lý nhà nƣớc đƣợc áp dụng khá phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trong xu thế toàn cầu hóa, nội hàm của quy hoạch cũng có những thay đổi để phù hợp với thời đại, nhất là với nhu cầu phát triển không gian cả bên trong và bên ngoài của mỗi quốc gia. - Theo Allmendinger và Tewdwr-Jones (2002) và Taylor (1998) quy hoạch đƣợc hình thành từ cách tiếp cận không gian vật thể sau đó lồng ghép các cách tiếp cận kinh tế, xã hội và môi trƣờng trong việc sử dụng không gian. Các quy hoạch vật thể (physical plan), nhƣ: quy hoạch đất đai, quy hoạch đô thị… có tính không gian rất cụ thể.