Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa

Chuyên khảo nông nghiệp phân tích Luận văn nghiên cứu một số cơ sở lý luận và thực tiễn quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp và tiến, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Lê Sỹ Việt
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quy hoạch sử dụng đất
• Đề tài: Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quy Hoạch Đất Nông Nghiệp Thường Xuân

Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất là vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với đất nông nghiệp. Đất đai là tài sản quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là yếu tố quan trọng của môi trường sống. Sử dụng đất hợp lý và hiệu quả, bảo vệ đất lâu dài là vấn đề quan tâm hàng đầu của mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Mục tiêu chiến lược là khai thác hợp lý nguồn tài nguyên đất đai, hướng tới nền lâm - nông nghiệp sinh thái. Huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa, với đặc thù là huyện miền núi, đời sống kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, việc quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả càng trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp Thường Xuân một cách bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.

1.1. Vai trò của quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững

Quy hoạch sử dụng đất đóng vai trò then chốt trong việc phát triển kinh tế - xã hội của một địa phương. Theo nghiên cứu của C.Mác, đất đai có thuộc tính ưu việt so với các tư liệu khác là đầu tư hợp lý vốn có thể cho lãi mà không mất hết vốn. Nó giúp phân bổ và quản lý đất đai một cách khoa học, đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này cho các mục đích khác nhau, đặc biệt là phát triển nông nghiệp bền vững Thường Xuân. Quy hoạch còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động sản xuất nông nghiệp, hướng tới sự phát triển bền vững.

1.2. Mục tiêu chính của nghiên cứu tại huyện Thường Xuân

Nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp cấp xã tại Thường Xuân. Một trong những mục tiêu quan trọng là vận dụng phương pháp quy hoạch có sự tham gia của người dân vào một đối tượng cụ thể. Điều này giúp người dân có thể quy hoạch sử dụng đất của mình một cách hợp lý, hiệu quả, trên nguyên tắc bền vững, đảm bảo hài hòa giữa lợi ích kinh tế với lợi ích xã hội và môi trường sinh thái. Nghiên cứu cũng nhằm góp phần vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế, chủ yếu là chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, một vấn đề còn nhiều lúng túng ở Thường Xuân.

II. Thực Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Thường Xuân Thanh Hóa

Trước khi đề xuất các giải pháp quy hoạch, cần phải đánh giá một cách khách quan và toàn diện thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân. Điều này bao gồm việc xác định diện tích, cơ cấu sử dụng đất, năng suất cây trồng, vật nuôi, cũng như những vấn đề tồn tại trong quá trình sử dụng đất. Cần đặc biệt chú trọng đến những biến động đất nông nghiệp Thường Xuân do tác động của các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và chính sách. Việc phân tích thực trạng sử dụng đất nông nghiệp Thường Xuân sẽ là cơ sở quan trọng để đưa ra những quyết định quy hoạch phù hợp và hiệu quả.

2.1. Phân tích diện tích và cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp

Diện tích đất nông nghiệp của huyện Thường Xuân là một con số quan trọng, nhưng quan trọng hơn là cách diện tích đó được phân bổ cho các loại cây trồng, vật nuôi khác nhau. Phân tích cơ cấu sử dụng đất sẽ cho thấy sự cân đối giữa các loại cây trồng, sự hiệu quả trong việc sử dụng đất, cũng như những tiềm năng và hạn chế trong phát triển nông nghiệp của huyện. Theo tài liệu, huyện Thường Xuân có tổng diện tích tự nhiên là 110.506,86 ha, trong đó diện tích đất hoang hóa đồi núi chiếm 46.892,97 ha. Điều này cho thấy tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp nếu có quy hoạch hợp lý.

2.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất và năng suất cây trồng

Hiệu quả sử dụng đất và năng suất cây trồng là những chỉ số quan trọng để đánh giá quản lý đất nông nghiệp Thường Xuân. Cần phải xem xét năng suất của các loại cây trồng chủ lực, so sánh với các địa phương khác trong tỉnh và trong cả nước. Ngoài ra, cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, như giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, điều kiện thời tiết, và chính sách hỗ trợ. Đánh giá này sẽ giúp xác định những điểm nghẽn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

2.3. Các vấn đề tồn tại trong sử dụng đất nông nghiệp hiện nay

Thực tế sử dụng đất nông nghiệp thường đi kèm với nhiều vấn đề. Theo như tài liệu, đến cuối năm 1997, xã Xuân Cẩm đã thực hiện việc giao đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình. Do vậy, việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế, mà chủ yếu chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi còn nhiều lúng túng. Hệ thống canh tác còn lạc hậu, người dân thiếu vốn sản xuất, thiếu kiến thức... Các vấn đề như ô nhiễm đất, xói mòn đất, suy giảm độ phì nhiêu, sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu không hợp lý cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc xác định rõ những vấn đề này sẽ giúp xây dựng các giải pháp quy hoạch phù hợp để khắc phục.

III. Giải Pháp Quy Hoạch Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Thường Xuân

Dựa trên những đánh giá về thực trạng, cần đề xuất các giải pháp quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Thường Xuân. Các giải pháp này phải đảm bảo tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Cần chú trọng đến việc sử dụng đất hiệu quả trong nông nghiệp Thường Xuân, bảo vệ môi trường, và nâng cao đời sống của người dân. Các giải pháp có thể bao gồm việc điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, và xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp.

3.1. Điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất phù hợp với tiềm năng

Việc điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất cần dựa trên tiềm năng của từng vùng, từng loại đất. Cần xác định những loại cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên và thị trường. Chẳng hạn, có thể khuyến khích phát triển các loại cây trồng đặc sản, có giá trị kinh tế cao, hoặc các mô hình nông nghiệp sinh thái, thân thiện với môi trường. Theo tài liệu, hướng giải quyết hiện nay là giúp các xã phân bổ lại đất đai, lập kế hoạch phát triển SXNLN dựa trên phương pháp PRA, kết hợp với kỹ thuật canh tác NLKH, nhằm tạo cơ hội cho người dân tự phân tích, giác ngộ và quan tâm đến hoàn cảnh của mình, từ đó thúc đẩy cộng đồng phát triển.

3.2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ tiên tiến

Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ tiên tiến là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng đất. Cần khuyến khích người dân áp dụng các giống cây trồng, vật nuôi mới, có năng suất cao và khả năng chống chịu tốt với sâu bệnh và biến đổi khí hậu. Đồng thời, cần chuyển giao các kỹ thuật canh tác tiên tiến, như tưới tiết kiệm nước, bón phân cân đối, và quản lý dịch hại tổng hợp.

3.3. Xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững

Các chính sách hỗ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững Thường Xuân. Cần xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, hỗ trợ vốn vay, cung cấp thông tin thị trường, và đào tạo kỹ năng cho người dân. Đồng thời, cần có các chính sách bảo vệ môi trường, như khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, và bảo tồn đa dạng sinh học.

IV. Quy Trình Quy Hoạch Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Chi Tiết

Để đảm bảo quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp được thực hiện một cách khoa học và hiệu quả, cần tuân thủ một quy trình rõ ràng và chi tiết. Quy trình này bao gồm các bước từ khảo sát, đánh giá, lập kế hoạch, đến thực hiện và giám sát. Đặc biệt, cần đảm bảo sự tham gia của người dân trong suốt quá trình, từ đó đảm bảo tính khả thi và phù hợp của quy hoạch. Quy trình quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp cần phải linh hoạt, có thể điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

4.1. Khảo sát và đánh giá hiện trạng sử dụng đất

Bước đầu tiên của quy trình là khảo sát và đánh giá hiện trạng sử dụng đất. Bước này bao gồm việc thu thập thông tin về diện tích, cơ cấu sử dụng đất, năng suất cây trồng, vật nuôi, cũng như các vấn đề tồn tại trong quá trình sử dụng đất. Thông tin này có thể được thu thập thông qua các phương pháp như điều tra thực địa, phỏng vấn người dân, và sử dụng dữ liệu từ các cơ quan chức năng.

4.2. Lập kế hoạch sử dụng đất chi tiết và khả thi

Dựa trên những đánh giá về hiện trạng, bước tiếp theo là lập kế hoạch sử dụng đất chi tiết. Kế hoạch này cần xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, và các giải pháp cụ thể để đạt được mục tiêu đề ra. Kế hoạch cũng cần phải đảm bảo tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và nguồn lực hiện có.

4.3. Thực hiện và giám sát quy hoạch sử dụng đất hiệu quả

Sau khi kế hoạch được phê duyệt, cần tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả. Cần phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng đơn vị, cá nhân, và có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo kế hoạch được thực hiện đúng tiến độ và đạt được mục tiêu đề ra. Đồng thời, cần có cơ chế phản hồi để người dân có thể đóng góp ý kiến và giám sát quá trình thực hiện.

V. Đánh Giá Tác Động của Quy Hoạch Đến Nông Dân Thường Xuân

Một yếu tố quan trọng trong quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp là đánh giá tác động của quy hoạch đến người nông dân. Quy hoạch cần phải đảm bảo rằng người nông dân được hưởng lợi từ việc sử dụng đất hiệu quả hơn, có thu nhập ổn định và nâng cao đời sống. Đồng thời, quy hoạch cũng cần phải giảm thiểu những tác động tiêu cực đến người nông dân, như việc thu hồi đất, thay đổi cơ cấu cây trồng, và áp lực về môi trường. Việc đánh giá tác động sẽ giúp điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với lợi ích của người dân và đảm bảo tính bền vững của quy hoạch. Việc đánh giá tác động của quy hoạch đến nông dân Thường Xuân còn giúp phát hiện ra những vấn đề phát sinh và có biện pháp giải quyết kịp thời, đảm bảo quy hoạch được thực hiện một cách suôn sẻ.

5.1. Tác động tích cực đến thu nhập và đời sống nông dân

Một trong những mục tiêu quan trọng của quy hoạch là nâng cao thu nhập và đời sống của người nông dân. Quy hoạch cần tạo điều kiện cho người nông dân tiếp cận với các nguồn lực, như đất đai, vốn, khoa học kỹ thuật, và thị trường. Đồng thời, quy hoạch cũng cần khuyến khích người nông dân tham gia vào các chuỗi giá trị nông sản, từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ, từ đó gia tăng giá trị sản phẩm và nâng cao thu nhập.

5.2. Giải quyết vấn đề đền bù hỗ trợ khi thu hồi đất

Trong quá trình thực hiện quy hoạch, có thể xảy ra tình trạng thu hồi đất để phục vụ cho các mục đích công cộng hoặc phát triển kinh tế - xã hội. Trong trường hợp này, cần phải có chính sách đền bù, hỗ trợ thỏa đáng cho người dân bị ảnh hưởng. Mức đền bù cần phải đảm bảo cho người dân có thể tái định cư và ổn định cuộc sống, đồng thời có cơ hội tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh mới.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Cho Đất Thường Xuân

Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa, đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần vào việc xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp cấp xã. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn trong thời gian tới. Cần tiếp tục hoàn thiện phương pháp quy hoạch có sự tham gia của người dân, xây dựng các mô hình sử dụng đất hiệu quả và bền vững, và đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp. Nghiên cứu quy hoạch đất nông nghiệp Thanh Hóa cần mang tính liên tục và cập nhật để đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương.

6.1. Tóm tắt những kết quả chính và hạn chế của nghiên cứu

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân, đề xuất các giải pháp quy hoạch sử dụng đất phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, và xây dựng quy trình quy hoạch chi tiết. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như phạm vi nghiên cứu còn hẹp, chưa đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động đến sản xuất nông nghiệp, và chưa có đánh giá định lượng về hiệu quả kinh tế của các giải pháp quy hoạch.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo để quy hoạch hiệu quả

Trong thời gian tới, cần tiếp tục nghiên cứu về quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thường Xuân theo hướng toàn diện và bền vững hơn. Cần mở rộng phạm vi nghiên cứu, đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động đến sản xuất nông nghiệp, và xây dựng các mô hình sử dụng đất đa dạng và hiệu quả. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, và người dân để đảm bảo quy hoạch được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững. Cần nghiên cứu sâu hơn về kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp huyện Thường Xuân dài hạn, phù hợp với các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác và quản lý tài nguyên đất bền vững là bài toán cốt lõi đối với nền nông nghiệp sinh thái hiện đại. Trên phạm vi toàn cầu, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) ghi nhận nhân loại đang sử dụng khoảng 1,5 tỷ ha đất nông nghiệp, trong đó 65,9% là đất đồi núi, nhưng có tới 1,4 tỷ ha đã bị thoái hóa hoặc hư hại nghiêm trọng. Tại Việt Nam, với tổng diện tích tự nhiên hơn 33 triệu ha kéo dài trên 15 vĩ độ, quỹ đất bình quân đầu người chỉ đạt mức 0,48 ha/người, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 3,3 ha/người của thế giới. Hơn 80% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn và tạo ra 37% tổng giá trị sản phẩm xã hội, song đời sống của 24 triệu đồng bào miền núi vẫn đối mặt với muôn vàn thách thức kinh tế và suy thoái môi trường.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng công tác quy hoạch sử dụng đất cấp cơ sở tại các huyện miền núi còn mang nặng tính áp đặt cơ học từ trên xuống, thiếu sự liên kết đa ngành và chưa huy động được sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương. Mục tiêu cụ thể của đề tài là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận, phương pháp luận khoa học và lập phương án quy hoạch sử dụng đất lâm - nông nghiệp thích ứng với điều kiện kinh tế thị trường tại xã Xuân Cẩm, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 2.483,20 ha diện tích tự nhiên của xã trong giai đoạn 2006-2007. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc giải quyết hài hòa xung đột giữa sinh kế của 2.804 nhân khẩu địa phương với mục tiêu phục hồi 1.471,27 ha rừng đầu nguồn xung yếu, tạo nền tảng giảm tỷ lệ hộ nghèo từ mức 44% xuống ngưỡng an toàn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên sự giao thoa của hai nền tảng lý thuyết lớn:

1. Lý thuyết hệ thống tổng quát (General Systems Theory) khởi xướng bởi Ludwig von Bertalanffy năm 1923 và khung phân tích hệ thống nông nghiệp của Grigg (1977). Theo đó, đất đai không đơn thuần là tư liệu sản xuất cố định mà là một hệ sinh thái nông nghiệp phức hợp, vận động không ngừng qua các mối tương tác giữa đầu vào (Inputs) và đầu ra (Outputs).
2. Lý thuyết phát triển lâm nghiệp xã hội và quản trị tài nguyên bền vững của FAO (1990). Lý thuyết này khẳng định vai trò trung tâm của người dân bản địa trong toàn bộ chu trình quy hoạch, chuyển đổi cơ chế quản lý từ lâm nghiệp nhà nước đơn thuần sang lâm nghiệp đa thành phần dựa vào cộng đồng.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp các mô hình canh tác thực nghiệm tiến bộ như mô hình Nông lâm kết hợp (Agroforestry), mô hình canh tác bền vững trên đất dốc (SALT) và mô hình kinh tế Vườn - Ao - Chuồng (VAC). Bốn khái niệm học thuật cốt lõi được định hình xuyên suốt gồm: Hệ thống sử dụng đất (Land Use System), Đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân (Participatory Rural Appraisal - PRA), Phân cấp mức độ xung yếu của rừng phòng hộ, và Tính bền vững tổng hợp (kinh tế, xã hội, môi trường).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa dạng bao gồm tài liệu địa chính, báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ, bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1/10.000 và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Đất đai năm 2003, Quyết định số 661/TTg, Quyết định số 178/QĐ-TTg).

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp được triển khai thông qua quy trình PRA chuẩn hóa gồm 7 bước: tiếp xúc chính quyền địa phương, khảo sát thực địa tổng quan, lập bản đồ hiện trạng 5 thôn bản, phân loại cây trồng vật nuôi theo ma trận ưu tiên, lập biểu đồ lịch mùa vụ 12 tháng, thẩm định giải pháp và xây dựng kế hoạch tương lai. Cỡ mẫu điều tra xã hội học được thiết lập trên tổng số 554 hộ gia đình trong toàn xã, trong đó chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng 60 hộ đại diện cho 3 nhóm mức sống (nghèo, trung bình, khá) và phỏng vấn chuyên sâu nhóm lãnh đạo cộng đồng gồm già làng, trưởng bản và cán bộ xã.

Xử lý và phân tích số liệu được thực hiện thông qua công nghệ hệ thông tin địa lý GIS trên nền phần mềm MapInfo 7.0 để số hóa không gian quy hoạch. Đánh giá tài chính vi mô ứng dụng phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA) trên phần mềm SPSS và Excel với 3 chỉ số động: Giá trị hiện tại thuần (NPV), Tỷ số lợi ích trên chi phí (BCR), và Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR). Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm kết hợp triệt để giữa định tính từ tri thức bản địa và định lượng toán học tài chính, đảm bảo phương án quy hoạch có tính khả thi tuyệt đối khi triển khai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và xử lý dữ liệu tại xã Xuân Cẩm đã làm sáng tỏ bốn phát hiện nền tảng:

1. Cơ cấu phân bổ quỹ đất lâm nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối với 1.471,27 ha (tương đương 59,25% tổng diện tích tự nhiên toàn xã 2.483,20 ha). Trong đó, diện tích rừng tự nhiên là 714,40 ha (chủ yếu là rừng nghèo kiệt sau nương rẫy, gỗ thuộc nhóm IV đến nhóm VIII) và diện tích rừng trồng đạt 756,87 ha (tập trung các loài cây như Luồng, Lát hoa, Bạch đàn thuộc Chương trình 327 và Dự án 661).
2. Tiến độ giao đất giao rừng đạt kết quả cao về mặt số lượng nhưng bộc lộ nhiều bất cập kỹ thuật: 96% đất nông nghiệp và 99% đất lâm nghiệp đã được giao cho các hộ gia đình quản lý; tuy nhiên, diện tích thực địa và ranh giới trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có độ sai lệch đáng kể, gây khó khăn cho việc quản trị tập trung.
3. Cán cân an ninh lương thực ở mức báo động khi tổng sản lượng lương thực năm 2006 chỉ đạt 652,63 tấn, bình quân đạt 232,75 kg/người/năm, thấp hơn nhiều so với chuẩn an toàn lương thực quốc gia. Ngược lại, ngành chăn nuôi sở hữu tiềm năng lớn với quy mô tổng đàn gồm 1.212 con trâu bò, 1.977 con lợn và 19.622 con gia cầm, mang lại doanh thu hàng năm ước đạt từ 400 đến 500 triệu đồng.
4. Áp lực cấu trúc dân số và sinh kế đè nặng lên tài nguyên đất với 2.804 nhân khẩu (dân tộc Thái chiếm 85,16% với 2.388 người, dân tộc Kinh chiếm 330 người). Lực lượng lao động có 1.074 người (lao động nữ chiếm 54,8%), song có tới 44% tổng số hộ thuộc diện nghèo đói và chưa ghi nhận hộ giàu trên địa bàn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng năng suất cây trồng thấp và tỷ lệ nghèo đói 44% tại Xuân Cẩm bắt nguồn từ tập quán canh tác nương rẫy lạc hậu, thiếu công trình thủy lợi điều tiết nguồn nước sông Chu và sự thiếu hụt vốn đầu tư thâm canh. Khi so sánh với các nghiên cứu quy hoạch có sự tham gia tại Hòa Bình năm 1993 hay Hoành Bồ (Quảng Ninh) năm 1996, việc áp dụng phương pháp tiếp cận từ dưới lên tại Xuân Cẩm đã khắc phục được sự áp đặt ý chí chủ quan của chuyên gia, đồng thời giải quyết triệt để sự chồng chéo giữa quy hoạch 3 loại rừng và đất sản xuất của hộ gia đình.

Dữ liệu nghiên cứu của luận văn được cấu trúc trực quan hóa qua hệ thống bảng biểu và biểu đồ chuyên ngành. Điển hình là biểu đồ cơ cấu sử dụng đất thể hiện rõ tỷ lệ 59,25% đất có rừng so với các nhóm đất khác, bảng ma trận SWOT phân tích năng lực thể chế khuyến nông - khuyến lâm, và biểu đồ lịch mùa vụ 12 tháng âm lịch phản ánh rõ mối tương quan giữa lượng mưa trung bình 2.300 mm với chu kỳ gieo trồng các loại cây màu trên đất dốc. Phân tích tài chính CBA trên mô hình rừng luồng và cây ăn quả cho thấy giá trị NPV luôn dương, hệ số BCR lớn hơn 1,3, chứng minh tính vượt trội của các mô hình nông lâm kết hợp so với việc độc canh cây hoa màu truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào điều kiện sinh thái và nguồn lực địa phương, luận văn đề xuất bốn nhóm giải pháp hành động chiến lược:

1. Rà soát, cắm mốc và phân định ranh giới chức năng 1.471,27 ha đất lâm nghiệp trên bản đồ và thực địa; thiết lập cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt 714,40 ha rừng tự nhiên đầu nguồn và nâng tỷ lệ che phủ rừng phòng hộ xung yếu lên trên 70% trước năm 2010. Trách nhiệm thực hiện thuộc về Ủy ban nhân dân xã Xuân Cẩm phối hợp cùng Hạt Kiểm lâm huyện Thường Xuân.
2. Chuyển đổi 100% diện tích đất trống đồi núi trọc không có khả năng tái sinh tự nhiên (trạng thái Ia, Ib) sang mô hình nông lâm kết hợp thâm canh cây đặc sản bản địa như Luồng, Quế, Keo và Lát hoa, phấn đấu tăng tỷ suất thu nhập kinh tế hộ thêm 15% đến 20% mỗi năm. Chủ thể chịu trách nhiệm là Ban Quản lý Hợp tác xã Lâm nghiệp và các hộ gia đình nhận khoán.
3. Đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống đập dâng và mạng lưới kênh mương thủy lợi nội đồng dọc lưu vực sông Chu (chiều dài hơn 8 km qua địa bàn xã) nhằm chuyển đổi căn bản đất lúa 1 vụ bấp bênh sang 2 vụ chủ động nước, nâng mức lương thực bình quân đầu người từ 232,75 kg/năm lên mức 300 kg/năm trong giai đoạn 2008-2012. Cơ quan chủ trì là Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thường Xuân.
4. Hoàn thiện chính sách tín dụng vi mô, giải ngân các gói vốn vay ưu đãi không lãi suất theo Chương trình 135 và Quyết định số 178/QĐ-TTg, hỗ trợ 100% các hộ nghèo tiếp cận giống gia súc lai cải tiến, đặt mục tiêu nâng tổng đàn trâu bò lên 1.500 con và đàn lợn đạt 2.500 con vào năm 2010. Đơn vị điều phối là Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện phối hợp cùng Hội Nông dân xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với các nhóm độc giả sau:

1. Cán bộ quản lý quy hoạch và lãnh đạo chính quyền cấp huyện, xã: Nghiên cứu cung cấp khung hướng dẫn thực tế để lập phương án sử dụng 2.483,20 ha đất cấp xã theo đúng Luật Đất đai, giúp giải quyết tranh chấp đất đai và tối ưu hóa việc phân cấp quản lý rừng cho 554 hộ gia đình.
2. Chuyên viên khuyến nông, khuyến lâm và các tổ chức phi chính phủ: Luận văn là cẩm nang ứng dụng thành công bộ công cụ PRA 7 bước, hỗ trợ triển khai các dự án phát triển nông thôn miền núi dựa vào nội lực cộng đồng.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý Đất đai, Lâm sinh, Lâm nghiệp Xã hội: Đề tài đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp tích hợp phần mềm MapInfo 7.0 với các mô hình kinh tế lượng CBA (NPV, BCR, IRR) trong đánh giá tài nguyên đất dốc.
4. Chủ trang trại nông lâm và các hợp tác xã nông nghiệp vùng đồi núi: Luận văn gợi mở cách thức xây dựng cơ cấu cây trồng tầng tán (Luồng, Quế xen cây họ Đậu), hỗ trợ hộ nông dân nâng cao hiệu quả sinh kế từ mô hình kinh tế vườn rừng đạt doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp PRA mang lại sự khác biệt nào so với cách thức quy hoạch sử dụng đất truyền thống? Phương pháp tiếp cận có sự tham gia của người dân (PRA) thay thế hoàn toàn cơ chế mệnh lệnh hành chính một chiều bằng việc thu hút 554 hộ gia đình tại 5 thôn bản trực tiếp tham gia nhận diện nhu cầu, vẽ bản đồ sinh kế và lựa chọn cây trồng, giúp phương án sử dụng đất đạt tính khả thi cao và hạn chế tối đa xung đột tài nguyên.

2. Tại sao mô hình nông lâm kết hợp lại là giải pháp tối ưu cho vùng đất dốc tại xã Xuân Cẩm? Địa hình xã Xuân Cẩm có nhiều dãy núi cao từ 400m đến 700m và lượng mưa hàng năm lớn xấp xỉ 2.300 mm, dễ gây xói mòn rửa trôi tầng đất mặt dày 70-100 cm. Mô hình nông lâm kết hợp đa tầng tán giúp tạo lớp phủ thực vật liên tục, vừa bảo vệ môi trường vừa đem lại thu nhập thường xuyên cho người dân.

3. Những hạn chế lớn nhất trong công tác giao khoán đất lâm nghiệp tại địa bàn nghiên cứu là gì? Dù tỷ lệ giao khoán đất lâm nghiệp trên văn bản đạt tới 99%, nhưng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn bộc lộ sai lệch giữa hồ sơ kỹ thuật và thực địa ngoài rừng. Diện tích giao cho một số hộ còn manh mún, thiếu sự hỗ trợ đồng bộ về vốn vay và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.

4. Các chỉ số phân tích tài chính NPV, BCR, IRR có ý nghĩa như thế nào trong luận văn? Hệ thống chỉ số tài chính CBA giúp lượng hóa chính xác hiệu quả kinh tế của từng phương thức sử dụng đất. Các mô hình được lựa chọn đưa vào quy hoạch đều phải thỏa mãn điều kiện NPV lớn hơn 0, BCR lớn hơn 1 và IRR cao hơn lãi suất chiết khấu, đảm bảo người dân hoàn vốn nhanh và có lãi ổn định.

5. Giải pháp then chốt nào giúp Xuân Cẩm nâng cao mức an ninh lương thực từ 232,75 kg/người/năm? Biện pháp mang tính quyết định là khai thác triệt để nguồn nước sông Chu có chiều dài hơn 8 km qua địa bàn thông qua việc kiên cố hóa kênh mương thủy lợi, áp dụng kỹ thuật thâm canh để chuyển đổi toàn bộ diện tích ruộng lúa 1 vụ sang 2 vụ lúa xen vụ màu thâm canh.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quy hoạch sử dụng đất lâm - nông nghiệp cấp vi mô thông qua việc lồng ghép linh hoạt giữa tiếp cận hệ thống và sự tham gia của cộng đồng.
• Bức tranh tài nguyên và kinh tế - xã hội của xã Xuân Cẩm được phân tích toàn diện, nổi bật với 1.471,27 ha đất lâm nghiệp, tỷ lệ giao đất đạt trên 96% nhưng đời sống còn khó khăn với 44% hộ nghèo.
• Phương án quy hoạch đã thiết lập thành công mô hình phân vùng 3 loại rừng gắn liền với các cấu trúc canh tác nông lâm kết hợp đạt hiệu quả kinh tế cao thông qua các chỉ số định lượng NPV, BCR và IRR.
• Bản đồ quy hoạch được số hóa đồng bộ trên hệ thống MapInfo 7.0, tạo công cụ quản lý trực quan cho chính quyền địa phương trong công tác giao đất, cấp đổi quyền sử dụng đất và giám sát diễn biến rừng.
• Lộ trình chuyển giao và ứng dụng thực tiễn giai đoạn 2008-2015 là bước đi cấp thiết; các cấp quản lý và nhà khoa học cần tiếp tục đồng hành triển khai nhân rộng mô hình quy hoạch này đến các xã miền núi có điều kiện tự nhiên tương đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi nãi ®Çu §Ó hoµn thµnh ch-¬ng tr×nh ®µo t¹o sau §¹i häc kho¸ VII cña tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp, g¾n c«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc víi thùc tiÔn s¶n xuÊt. T«i thùc hiÖn ®Ò tµi “Nghiªn cøu mét sè c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m - n«ng nghiÖp vµ tiÕn hµnh quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m - n«ng nghiÖp x· Xu©n CÈm, huyÖn Th­êng Xu©n, tØnh Thanh Ho¸”. Trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n, t«i ®-îc sù gióp ®ì cña c¸c nhµ chuyªn m«n, b¹n bÌ ®ång nghiÖp, ®Æc biÖt sù gióp ®ì tËn t×nh cña TS. Lª Sü ViÖt, ng-êi ®· trùc tiÕp h-íng dÉn t«i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn.

Nh©n dÞp nµy t«i bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi tÊt c¶ nh÷ng ng-êi ®· gióp ®ì t«i, ®Æc biÖt lµ thÇy gi¸o TS. §ång thêi t«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban gi¸m hiÖu tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp; Khoa sau ®¹i häc tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp; UBND x· Xu©n CÈm, UBND huyÖn Th-êng Xu©n ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t«i thùc hiÖn ®Ò tµi. Do thêi gian cã h¹n, tr×nh ®é b¶n th©n cßn h¹n chÕ nªn luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt vµ thiÕu sãt. V× vËy, qua ®©y t«i rÊt mong nhËn ®-îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c nhµ khoa häc cïng c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó luËn v¨n ®-îc hoµn thiÖn h¬n.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Thanh Ho¸, th¸ng 7 n¨m 2007 T¸c gi¶ Lª ThÞ H-¬ng §Æt vÊn ®Ò §Êt ®ai lµ tµi nguyªn v« cïng quý gi¸, lµ t- liÖu s¶n xuÊt ®Æc biÖt, lµ thµnh phÇn quan träng hµng ®Çu cña m«i tr-êng sèng, lµ ®Þa bµn ph©n bè c¸c khu d©n c-, x©y dùng c¸c c¬ së kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi, an ninh quèc phßng [29]. §Êt ®ai kh¸c h¼n víi c¸c t- liÖu s¶n xuÊt kh¸c (nh- m¸y mãc) ë chç nÕu biÕt sö dông th× kh«ng bao giê bÞ bµo mßn, mµ ngµy cµng tèt lªn. C¸c-M¸c ®· ®­a ra nhËn xÐt: “Thuéc tÝnh ­u viÖt cña ®Êt ®ai so víi c¸c t­ liÖu kh¸c ë chç ®Çu t- hîp lý vèn, cã thÓ cho l·i mµ kh«ng mÊt hÕt tÊt c¶ vèn ®Çu t­ nh­ tr­íc”. Do ®ã, sö dông ®Êt ®ai hîp lý, cã hiÖu qu¶, b¶o vÖ ®Êt l©u bÒn ®ang lµ vÊn ®Ò quan t©m hµng ®Çu cña mäi quèc gia, trong ®ã cã ViÖt Nam.

Khai th¸c hîp lý nguån tµi nguyªn ®Êt ®ai ®ang lµ môc tiªu chiÕn l-îc cña mét nÒn l©m - n«ng nghiÖp sinh th¸i. ViÖt Nam cã tæng diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn h¬n 33 triÖu ha, ch¹y dµi trªn 15 vÜ ®é. Do ®Æc ®iÓm vÒ khÝ hËu, ®Þa h×nh, cÊu t¹o ®Þa chÊt, ph©n bè thùc vËt vµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña con ng-êi nªn ®Êt ®ai rÊt ®a d¹ng, víi tÝnh chÊt ®Êt vµ ®é ph× rÊt kh¸c nhau. DiÖn tÝch ®Êt ®ai tÝnh theo ®Çu ng-êi cña ViÖt Nam (1990) chØ ®¹t 0,48 ha/ng-êi, trong khi ®ã b×nh qu©n trªn thÕ giíi lµ 3,3 ha/ng-êi.

Tû lÖ nµy cßn tiÕp tôc gi¶m nhanh chãng trong t-¬ng lai do tû lÖ t¨ng d©n sè hµng n¨m vÉn cao [41]. D©n sè n-íc ta hiÖn nay lµ gÇn 80,3 triÖu ng-êi, 80% sè d©n sèng ë c¸c vïng n«ng th«n, ®êi sèng vµ gia ®×nh hä g¾n liÒn víi ®Êt ®ai vµ SXNLN. Gi¸ trÞ s¶n phÈm mµ ng-êi d©n n«ng th«n s¶n xuÊt hiÖn t¹i chiÕm tíi 37% tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm x· héi. Qua ®ã cho thÊy vai trß cña n«ng th«n vµ l©m - n«ng nghiÖp lµ rÊt to lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc trong giai ®o¹n hiÖn nay.

Tuy vËy, ®êi sèng kinh tÕ x· héi cña ng-êi d©n n«ng th«n ViÖt Nam nãi chung cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, trong ®ã ®êi sèng cña 24 triÖu ®ång bµo miÒn nói vµ trung du ®ang rÊt khã kh¨n. Thùc hiÖn chñ tr-¬ng chung cña Nhµ n-íc vµ c¸c ngµnh vÒ ®æi míi c¬ cÊu kinh tÕ, ngµnh l©m nghiÖp ®· cã chñ tr-¬ng chuyÓn h-íng tõ nÒn l©m nghiÖp truyÒn thèng lÊy quèc doanh lµm chÝnh, sang nÒn l©m nghiÖp nhiÒu thµnh phÇn (LNXH). Tõ ®ã s¶n xuÊt l©m nghiÖp ®· trë thµnh mét nÒn s¶n xuÊt mang tÝnh chÊt x· héi s©u s¾c, nh»m kÕt hîp víi c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c trªn ®Þa bµn, h-íng tíi môc tiªu chung lµ c¶i thiÖn vµ n©ng cao ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi cho nh©n d©n n«ng th«n nãi chung vµ céng ®ång d©n c- miÒn nói nãi riªng, trªn c¬ së ®¶m b¶o m«i tr-êng sinh th¸i. Mçi d©n téc ë miÒn nói n-íc ta ®Òu cã phong tôc tËp qu¸n, ®iÒu kiÖn sèng kh¸c nhau.

V× vËy, viÖc tæ chøc qu¶n lý sao cho phï hîp víi tõng ®Þa bµn cô thÓ, b¶o ®¶m sö dông ®Êt ®ai, tµi nguyªn hîp lý, cã hiÖu qu¶ bÒn v÷ng vµ an toµn m«i tr-êng sinh th¸i còng lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô cã tÝnh chiÕn l-îc trong qu¶n lý vµ ph¸t triÓn n«ng th«n hiÖn nay. HiÖn t¹i, vÊn ®Ò quy ho¹ch sö dông ®Êt cÊp x· ch-a ®-îc thèng nhÊt t¹i c¸c ®Þa ph-¬ng, vÉn tån t¹i ë nhiÒu n¬i sù t¸ch biÖt gi÷a c«ng t¸c quy ho¹ch vµ qu¶n lý thùc hiÖn kÕ ho¹ch, ph©n biÖt gi÷a ng-êi quy ho¹ch vµ ng-êi s¶n xuÊt mµ kh«ng cho r»ng ng-êi s¶n xuÊt ph¶i lµ ng-êi tiÕn hµnh quy ho¹ch. Trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña n«ng th«n miÒn nói n-íc ta. Quy ho¹ch sö dông ®Êt cÊp x· cã sù tham gia cña ng-êi d©n gi÷ mét vÞ trÝ hÕt søc quan träng nh»m gióp ng-êi d©n cã thÓ quy ho¹ch sö dông ®Êt cña m×nh mét c¸ch hîp lý, cã hiÖu qu¶, trªn nguyªn t¾c bÒn v÷ng, ®¶m b¶o hµi hoµ gi÷a lîi Ých kinh tÕ víi lîi Ých x· héi vµ m«i tr-êng sinh th¸i.

Th-êng Xu©n lµ mét trong 11 huyÖn miÒn nói cña tØnh Thanh Ho¸, huyÖn lþ c¸ch thµnh phè Thanh Ho¸ 56 km theo quèc lé 47 vµ ®-êng Môc S¬ n ®i §ång Míi vÒ phÝa T©y – T©y B¾c. Cã tæng diÖn tÝch tù nhiªn lµ 110.506,86 ha trong ®ã diÖn tÝch ®Êt hoang ho¸ ®åi nói 46.892,97 ha, b×nh qu©n 0,54 ha/ng-êi. §êi sèng kinh tÕ v¨n ho¸ x· héi cña ®ång bµo c¸c d©n téc trong huyÖn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ chËm ph¸t triÓn, cã 12 x· thuéc ch-¬ng tr×nh 135, sè hé ®ãi nghÌo n¨m 2006 cßn 6. Xu©n CÈm lµ mét trong 19 x·, thÞ trÊn cña huyÖn Th-êng Xu©n, cã ®iÒu kiÖn giao th«ng t-¬ng ®èi thuËn lîi.

Tæng diÖn tÝch tù nhiªn cña x· lµ 2.483,20 ha, chiÕm 2,45% tæng diÖn tÝch tù nhiªn toµn huyÖn, víi sè d©n lµ 2.804 ng-êi ®-îc ph©n bè ë 5 th«n, b¶n. Cuèi n¨m 1997 x· ®· thùc hiÖn viÖc giao ®Êt l©m nghiÖp cho c¸c hé gia ®×nh. Do vËy, viÖc chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ, mµ chñ yÕu chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång vËt nu«i cßn nhiÒu lóng tóng. HÖ thèng canh t¸c cßn l¹c hËu, ng-êi d©n thiÕu vèn s¶n xuÊt, thiÕu kiÕn thøc… do ®ã, h-íng gi¶i quyÕt hiÖn nay lµ gióp c¸c x· ph©n bæ l¹i ®Êt ®ai, lËp kÕ ho¹ch ph¸t triÓn SXNLN dùa trªn ph-¬ng ph¸p PRA, kÕt hîp víi kü thuËt canh t¸c NLKH, nh»m t¹o c¬ héi cho ng-êi d©n tù ph©n tÝch, gi¸c ngé vµ quan t©m ®Õn hoµn c¶nh cña m×nh, tõ ®ã thóc ®Èy céng ®ång ph¸t triÓn.

§ång thêi gióp ng-êi d©n ®Ò xuÊt ®-îc c¬ cÊu vËt nu«i, c©y trång phï hîp víi gia ®×nh, phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc vµ thùc tiÔn trªn, nh»m gãp phÇn nghiªn cøu x©y dùng mét sè c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña QHSD§ cÊp x· trªn ®Þa bµn n«ng th«n miÒn nói vµ vËn dông ph-¬ng ph¸p quy ho¹ch sö dông ®Êt cã sù tham gia cña ng-êi d©n vµo mét ®èi t-îng cô thÓ. Chóng t«i tiÕn hµnh thùc hiÖn ®Ò tµi “Nghiªn cøu mét sè c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m – n«ng nghiÖp vµ tiÕn hµnh quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m – n«ng nghiÖp x· Xu©n CÈm, huyÖn Th-êng Xu©n, tØnh Thanh Ho¸”. Ch-¬ng 1 tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Trªn thÕ giíi 1. Nh÷ng nghiªn cøu liªn quan tíi c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña QHSD§ cÊp vÜ m« Khoa häc vÒ ®Êt ®· tr¶i qua h¬n 100 n¨m nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, nh÷ng thµnh tùu vÒ ph©n lo¹i ®Êt ®· ®-îc sö dông lµm c¬ së quan träng cho viÖc t¨ng n¨ng suÊt vµ sö dông ®Êt ®ai mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Theo tµi liÖu cña FAO th× hiÖn nay trªn thÕ giíi cã kho¶ng trªn 6 tû ng-êi ®ang sö dông kho¶ng 1,5 tû ha ®Êt n«ng nghiÖp, trong ®ã ®Êt ®åi nói 973 triÖu ha (chiÕm 65,9%). Trong qu¸ tr×nh sö dông, nh©n lo¹i ®· lµm h- h¹i kho¶ng 1,4 tû ha ®Êt.

Theo Norman Myers [Gaian atlasoj planet management - London, 1993] -íc l-îng mét n¨m toµn cÇu mÊt kho¶ng 11 triÖu ha ®Êt n«ng nghiÖp do c¸c nguyªn nh©n xãi mßn, sa m¹c ho¸, nhiÔm ®éc, bÞ chuyÓn ho¸ sang c¸c d¹ng kh¸c. Tr-íc ®©y, trªn thÕ giíi cã 17,6 tû ha rõng, hiÖn nay chØ cßn kho¶ng 4,1 tû ha. TÝnh b×nh qu©n mçi n¨m diÖn tÝch rõng nhiÖt ®íi bÞ thu hÑp 11 triÖu ha. DiÖn tÝch trång rõng chØ b»ng 1/10 diÖn tÝch rõng bÞ mÊt, riªng ë ch©u ¸ -Th¸i B×nh D-¬ng trong thêi gian tõ 1976 – 1980 mÊt 9 triÖu ha rõng.

Còng trong thêi gian nµy, ch©u Phi mÊt 37 triÖu ha rõng, ch©u Mü mÊt 18,4 triÖu ha rõng. Do ph¸ rõng nªn n¹n xãi mßn ®Êt, sa m¹c ho¸ ngµy cµng diÔn ra nghiªm träng, hiÖn nay cã tíi 875 triÖu ng-êi ph¶i sèng ë nh÷ng vïng sa m¹c ho¸. Sa m¹c ho¸ ®· lµm mÊt ®i 26 tØ ®« la gi¸ trÞ s¶n phÈm mçi n¨m. Do xãi mßn, hµng n¨m thÕ giíi mÊt ®i 12 tØ tÊn ®Êt, víi l-îng mÊt ®i nh- vËy cã thÓ s¶n xuÊt ra kho¶ng 50 triÖu tÊn l-¬ng thùc, hµng ngµn hå chøa n-íc ë vïng nhiÖt ®íi ®ang bÞ c¹n dÇn.

Tuæi thä cña nhiÒu c«ng tr×nh thuû ®iÖn vïng nhiÖt ®íi bÞ rót ng¾n [13]. B¸o c¸o vÒ ph¸t triÓn thÕ giíi (1992) dù b¸o d©n sè sÏ ®¹t kho¶ng 8,3 tØ ng-êi vµo n¨m 2025.BorLaug (1996) cho r»ng: Còng gièng nh- tr-íc ®©y, loµi ng-êi sÏ sèng chñ yÕu lµ dùa vµo thùc vËt, ®Æc biÖt lµ h¹t ngò cèc ®Ó tho¶ m·n gÇn hÕt nhu cÇu l-¬ng thùc ngµy cµng gia t¨ng cña m×nh. ThËm chÝ, nÕu nh- tiªu thô l-¬ng thùc theo ®Çu ng-êi gi÷ nguyªn møc hiÖn thêi, th× sù t¨ng tr-ëng d©n sè thÕ giíi còng ®ßi hái ph¶i t¨ng n¨ng suÊt l-¬ng thùc th« thªm 2,6 tØ tÊn vµo n¨m 2025, tøc lµ t¨ng 57% so víi n¨m 1990. Nh-ng nÕu nh- khÈu phÇn ®-îc c¶i thiÖn cho thÕ giíi ng-êi nghÌo ®ãi, -íc tÝnh Ýt nhÊt 1 tØ ng-êi, th× nhu cÇu l-¬ng thùc thÕ giíi hµng n¨m ph¶i t¨ng gÊp ®«i, tøc lµ 4,5 tØ tÊn n÷a [5].