Nghiên Cứu Phương Pháp Phối Màu Bổ Túc Và Ứng Dụng Vào Thiết Kế Ấn Phẩm Truyền Thông

Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông là một lĩnh vực quan… 75 trang · Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông · 2023.

• Tác giả: Phạm Thị Khánh Linh
• Người hướng dẫn: Th.S. Hà Thị Hồng Ngân
• Trường học: Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
• Chuyên ngành: Thiết kế Đa phương tiện
• Đề tài: Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc và ứng dụng vào thiết kế ấn phẩm truyền thông cho sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHỐI MÀU BỔ TÚC VÀ ẤN PHẨM
• 1.1. Tổng quan về phối màu và màu bổ túc
• 1.2. Khái niệm phối màu và màu bổ túc
• 1.3. Các hình thức phối màu bổ túc
• 1.4. Đặc điểm trong phối màu bổ túc
• 1.5. Tổng quan về ấn phẩm truyền thông
• 1.6. Khái niệm về ấn phẩm truyền thông
• 1.7. Phân loại ấn phẩm truyền thông
• 1.8. Vai trò của ấn phẩm truyền thông
• 1.9. Quy trình thiết kế ấn phẩm truyền thông
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU PHỐI MÀU BỔ TÚC TRONG THIẾT KẾ ẤN PHẨM TRUYỀN THÔNG
• 2.1. Khảo sát phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông
• 2.2. Khảo sát phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông trong nước
• 2.3. Khảo sát phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông ngoài nước
• 2.4. Phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông
• 2.5. Vai trò của phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông
• 2.6. Phương pháp phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG NGHIÊN CỨU PHỐI MÀU BỔ TÚC VÀO THIẾT KẾ ẤN PHẨM TRUYỀN THÔNG CHO SỰ KIỆN RA MẮT SÁCH “DỊCH VỤ GIAO HÀNG CỦA KIKI”
• 3.1. Nghiên cứu tổng quan về sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.2. Giới thiệu về cuốn sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.3. Giới thiệu về sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.4. Một số ấn phẩm truyền thông phổ biến trong các sự kiện ra mắt sách
• 3.5. Ứng dụng nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc vào thiết kế ấn phẩm truyền thông cho sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.6. Định hướng thiết kế ấn phẩm truyền thông của sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.7. Thiết kế bộ ấn phẩm truyền thông cho sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Phương Pháp Phối Màu Bổ Túc

Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông là một lĩnh vực quan trọng trong thiết kế đồ họa. Màu sắc không chỉ đơn thuần là yếu tố thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến cảm xúc và hành vi của người xem. Việc áp dụng đúng phương pháp phối màu có thể tạo ra những ấn phẩm truyền thông thu hút và hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh sự kiện ra mắt sách, màu sắc có thể giúp tạo ấn tượng mạnh mẽ và thu hút sự chú ý của độc giả.

1.1. Khái niệm về Phối Màu Bổ Túc

Phối màu bổ túc là phương pháp kết hợp các màu sắc đối lập để tạo ra sự hài hòa và nổi bật. Nguyên tắc này giúp tăng cường độ tương phản và thu hút sự chú ý của người xem. Các nhà thiết kế cần nắm vững nguyên tắc này để áp dụng hiệu quả trong các ấn phẩm truyền thông.

1.2. Vai trò của Màu Sắc trong Thiết Kế Ấn Phẩm

Màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp và cảm xúc. Một ấn phẩm truyền thông được thiết kế với màu sắc hợp lý sẽ dễ dàng thu hút sự chú ý và tạo ấn tượng tốt với người xem. Việc lựa chọn màu sắc phù hợp không chỉ giúp nâng cao giá trị thẩm mỹ mà còn tăng cường hiệu quả truyền thông.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Phối Màu Bổ Túc

Mặc dù phối màu bổ túc mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó trong thiết kế ấn phẩm truyền thông cũng gặp phải nhiều thách thức. Các nhà thiết kế cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về cách phối hợp màu sắc để tránh gây rối mắt hoặc không phù hợp với thông điệp muốn truyền tải. Ngoài ra, việc hiểu rõ tâm lý màu sắc cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình thiết kế.

2.1. Thách Thức trong Việc Lựa Chọn Màu Sắc

Việc lựa chọn màu sắc không chỉ dựa trên sở thích cá nhân mà còn phải phù hợp với đối tượng mục tiêu. Các nhà thiết kế cần nghiên cứu kỹ lưỡng về tâm lý màu sắc để đảm bảo rằng màu sắc được chọn sẽ tạo ra cảm xúc tích cực cho người xem.

2.2. Nguy Cơ Gây Rối Mắt Khi Phối Màu

Một trong những nguy cơ lớn khi phối màu là tạo ra sự rối mắt cho người xem. Việc sử dụng quá nhiều màu sắc hoặc không có sự hài hòa giữa các màu có thể khiến ấn phẩm trở nên khó nhìn và khó hiểu. Do đó, việc áp dụng nguyên tắc phối màu bổ túc cần được thực hiện một cách cẩn thận.

III. Phương Pháp Phối Màu Bổ Túc Hiệu Quả

Để đạt được hiệu quả cao trong thiết kế ấn phẩm truyền thông, các nhà thiết kế cần nắm vững các phương pháp phối màu bổ túc. Những phương pháp này không chỉ giúp tạo ra sự hài hòa mà còn làm nổi bật thông điệp mà ấn phẩm muốn truyền tải. Việc áp dụng các phương pháp này một cách linh hoạt sẽ giúp nâng cao chất lượng thiết kế.

3.1. Nguyên Tắc Phối Màu Cơ Bản

Các nguyên tắc phối màu cơ bản bao gồm việc sử dụng màu sắc tương phản, màu sắc bổ sung và màu sắc tương đồng. Những nguyên tắc này giúp tạo ra sự cân bằng và hài hòa trong thiết kế, đồng thời làm nổi bật các yếu tố quan trọng.

3.2. Ứng Dụng Phương Pháp Phối Màu Trong Thiết Kế

Việc ứng dụng phương pháp phối màu trong thiết kế ấn phẩm truyền thông cần phải linh hoạt và sáng tạo. Các nhà thiết kế có thể thử nghiệm với nhiều cách phối hợp khác nhau để tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho từng dự án cụ thể.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phối Màu Bổ Túc vào Thiết Kế Ấn Phẩm

Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc có thể được áp dụng vào thiết kế ấn phẩm truyền thông cho các sự kiện ra mắt sách. Việc áp dụng đúng phương pháp sẽ giúp tạo ra những ấn phẩm thu hút và hiệu quả, từ đó nâng cao giá trị của sự kiện. Các nhà thiết kế cần chú ý đến việc lựa chọn màu sắc phù hợp với nội dung và thông điệp của cuốn sách.

4.1. Thiết Kế Ấn Phẩm cho Sự Kiện Ra Mắt Sách

Thiết kế ấn phẩm cho sự kiện ra mắt sách cần phải thể hiện được nội dung và thông điệp của cuốn sách. Màu sắc được chọn cần phải phù hợp với chủ đề và phong cách của cuốn sách để tạo sự liên kết chặt chẽ.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng phương pháp phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông đã mang lại hiệu quả tích cực. Các ấn phẩm được thiết kế với màu sắc hài hòa và nổi bật đã thu hút được sự chú ý của độc giả và tạo ấn tượng tốt trong lòng người xem.

V. Kết Luận và Tương Lai của Nghiên Cứu Phối Màu Bổ Túc

Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc trong thiết kế ấn phẩm truyền thông là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Việc áp dụng đúng phương pháp sẽ giúp nâng cao chất lượng thiết kế và tạo ra những ấn phẩm thu hút. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp phối màu mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Phối Màu

Nghiên cứu phối màu không chỉ giúp nâng cao chất lượng thiết kế mà còn góp phần vào sự phát triển của ngành thiết kế đồ họa. Việc hiểu rõ về màu sắc và cách phối hợp chúng sẽ giúp các nhà thiết kế tạo ra những sản phẩm ấn tượng và hiệu quả.

5.2. Hướng Đi Tương Lai trong Nghiên Cứu

Trong tương lai, cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu về phối màu bổ túc, đặc biệt là trong bối cảnh thiết kế ấn phẩm truyền thông điện tử. Việc áp dụng công nghệ mới và xu hướng thiết kế hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các ấn phẩm truyền thông.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong lĩnh vực thiết kế đồ họa và truyền thông thị giác, màu sắc là thành tố tác động trực tiếp và nhanh chóng nhất đến thị giác cũng như tâm lý tiếp nhận của công chúng. Sự phát triển của các phương tiện truyền thông đa kênh đặt ra yêu cầu cao về tính đồng bộ thị giác trong các chiến dịch quảng bá. Đối với ngành xuất bản, sự kiện ra mắt sách đóng vai trò là điểm chạm quan trọng nhằm giới thiệu ấn phẩm mới đến độc giả, giới truyền thông và các đối tác phân phối. Một hệ thống ấn phẩm truyền thông được thiết kế bài bản không chỉ truyền tải thông điệp nội dung cuốn sách mà còn góp phần định vị hình ảnh của đơn vị xuất bản. Tuy nhiên, việc kiểm soát và ứng dụng các nguyên tắc hòa sắc tương phản cao—đặc biệt là phương pháp phối màu bổ túc—trong thiết kế đồng bộ từ ấn phẩm in ấn đến ấn phẩm điện tử vẫn còn nhiều thách thức, dễ dẫn đến hiện tượng xung đột thị giác hoặc thiếu nhất quán thương hiệu.

Đồ án tốt nghiệp đại học chuyên ngành Thiết kế Đa phương tiện của sinh viên Phạm Thị Khánh Linh (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, 2023), dưới sự hướng dẫn của Th.S Hà Thị Hồng Ngân, thực hiện đề tài: “Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc và ứng dụng vào thiết kế ấn phẩm truyền thông cho sự kiện ra mắt sách ‘Dịch vụ giao hàng của Kiki’”.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về khái niệm, hình thức, phương pháp phối màu bổ túc, từ đó đề xuất giải pháp thiết kế bộ ấn phẩm truyền thông hoàn chỉnh cho sự kiện ra mắt ấn bản đặc biệt của tác phẩm “Dịch vụ giao hàng của Kiki”. Để đạt được mục đích này, đề tài xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tìm hiểu về khái niệm, thành phần, nguyên tắc và các phương pháp phối màu bổ túc trong mỹ thuật và thiết kế đồ họa.
2. Phân tích, khảo sát và đánh giá thực trạng ứng dụng phối màu bổ túc trong các ấn phẩm truyền thông thực tế, các sự kiện ra mắt sách trong nước và quốc tế.
3. Đề xuất quy trình và trực tiếp triển khai giải pháp thiết kế bộ ấn phẩm truyền thông (bao gồm ấn phẩm in ấn và ấn phẩm kỹ thuật số) cho sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki”.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đồ án được xác lập rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Khái niệm, hình thức, phương pháp phối màu bổ túc và sự biểu đạt của phối màu bổ túc trong các sản phẩm thiết kế ấn phẩm truyền thông.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Thị trường truyền thông xuất bản và thiết kế đồ họa tại Việt Nam, đặt trong bối cảnh tổ chức sự kiện tại Hà Nội.
  • Về thời gian: Dữ liệu nghiên cứu, khảo sát và thực hiện đồ án trong năm 2023 (gắn với sự kiện thực tế dự kiến tổ chức ngày 10/12/2023).
  • Về nội dung: Tập trung nghiên cứu lý thuyết hòa sắc bổ túc và quy trình ứng dụng thiết kế bộ ấn phẩm truyền thông cho sự kiện ra mắt sách thiếu nhi kinh điển “Dịch vụ giao hàng của Kiki”.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đồ án được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa lý luận quang học màu sắc, nguyên lý tạo hình thị giác và lý luận truyền thông đại chúng. Tác giả tổng hợp nguồn tài liệu học thuật từ các nhà khoa học và nhà nghiên cứu màu sắc kinh điển trên thế giới:

• Thí nghiệm tán sắc ánh sáng qua lăng kính và vòng tròn màu nguyên bản của Isaac Newton (những năm 1660).
• Thuyết màu sắc và cảm nhận tâm lý của Johann Wolfgang Goethe (1810, bản dịch tiếng Anh 1840).
• Hệ thống hòa sắc tương phản của Michel-Eugène Chevreul (1854) với thuật ngữ vòng thuần sắc (Cercle Chromatique).
• Lý thuyết hệ màu cộng RGB của James Clerk Maxwell (1872), đối chiếu với hệ màu trừ truyền thống RYB trong hội họa.
• Các công trình chuyên khảo về tương tác màu sắc của Josef Albers (Interaction of Color, 1963), Betty Edwards (Color: A course in Mastering the Art of Mixing colors, 2004), John Murray (Theory of Color, 1840) và nguyên lý thị giác từ tổ chức Interaction Design Foundation.

Tại Việt Nam, cơ sở lý luận của đồ án tiếp thu hệ thống giáo trình chuyên ngành của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông như Cơ sở tạo hình, Mỹ thuật cơ bản (Th.S Hà Thị Hồng Ngân), Thiết kế đồ họa cơ bản (Th.S Nguyễn Đình Sơn), cùng các công trình nghiên cứu tiêu biểu: Màu sắc và phương pháp ứng dụng (Uyên Huy, 2018), Phương pháp phối màu (Nguyễn Hạnh, 2006), Màu sắc và phương pháp vẽ màu (Nguyễn Duy Lẫm, Đặng Thị Bích Ngân, 2004), Nguyên lý design thị giác (Nguyễn Hồng Hưng, 2012) và lý luận báo chí truyền thông của Th.S Nguyễn Quang Hòa.

Về mặt khái niệm, tác giả phân tích cấu trúc vòng thuần sắc 12 cung màu, phân cấp màu sắc (cấp 1 - Primary, cấp 2 - Secondary, cấp 3 - Tertiary), các giá trị sắc độ gồm Hue (tông màu), Tint (pha trắng tạo độ sáng), Shade (pha đen tạo độ tối) và Tone (pha xám làm giảm độ bão hòa). Trên nền tảng đó, 4 hình thức phối màu bổ túc được phân định:

Hình thức phối màu	Tên tiếng Anh	Cấu trúc trên vòng thuần sắc	Đặc điểm thị giác chính
Bổ túc bộ 2 (Trực tiếp)	Complementary	Hai màu đối diện qua tâm vòng tròn thuần sắc ($180^\circ$)	Độ tương phản cao nhất, kích thích thị giác mạnh mẽ, tạo sự đối lập rõ nét.
Bổ túc bộ 3	Triadic	Ba màu nằm ở ba đỉnh của một tam giác đều	Cân bằng, phong phú sắc thái, mức độ tương phản vừa phải và an toàn.
Bổ túc xen kẽ	Split Complementary	Một màu chính và hai màu liền kề với màu bổ túc của nó	Tạo hình tam giác cân; duy trì độ tương phản sắc nét nhưng êm dịu hơn bộ 2.
Bổ túc bộ 4	Tetradic / Square	Bốn màu tạo thành hình chữ nhật (tetradic) hoặc hình vuông (square)	Gồm hai cặp màu bổ túc trực tiếp; độ phong phú màu tối đa, cấu trúc phức tạp.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp ba phương pháp chính:

1. Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu thứ cấp: Hệ thống hóa lý thuyết về quang phổ học, tâm lý học màu sắc, lý luận truyền thông và nhận diện thương hiệu.
2. Phương pháp nghiên cứu trường hợp (Case study): Khảo sát thực tế các chiến dịch truyền thông trong nước (Triển lãm HÙ: Quả Báo 2021, chiến dịch Flying with the street taste của Vietnam Airlines, video quảng cáo Fanta Nho, nhãn hàng Omo, Grab, Shopee) và quốc tế (Los Angeles Lakers, Heineken, Pixar, Disney).
3. Phương pháp thiết kế đồ họa ứng dụng: Áp dụng quy trình thiết kế 4 bước tiêu chuẩn (Tiếp nhận Creative brief -> Phát triển ý tưởng qua Moodboard/Mindmap/Key visual -> Thiết kế chi tiết bằng phần mềm đồ họa -> Đánh giá, hiệu chỉnh sản phẩm).

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm tài liệu chuyên khảo xuất bản, các ấn phẩm thực tế thu thập từ fanpage của các nhà xuất bản (Nhã Nam, Kim Đồng), các thương hiệu thương mại và dữ liệu tác phẩm nguyên bản của tác giả Eiko Kadono.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHỐI MÀU BỔ TÚC VÀ ẤN PHẨM TRUYỀN THÔNG

Chương 1 thiết lập khung lý thuyết nền tảng cho toàn bộ đồ án. Tác giả phân tích nguồn gốc lịch sử của vòng tròn thuần sắc từ thí nghiệm của Isaac Newton đến các biến thể vòng màu Goethe và James Clerk Maxwell. Nội dung làm rõ bản chất của thuật ngữ "bổ túc" theo góc nhìn thị giác: mắt người khi nhìn nhận một sắc độ sẽ có xu hướng tự tạo kích thích sắc độ đối lập để đạt trạng thái cân bằng sinh lý. Tác giả phân tích chi tiết 4 kỹ thuật hòa sắc bổ túc cùng các thuộc tính Hue, Tint, Shade, Tone.

Ở phần thứ hai của chương, tác giả đi sâu vào bản chất của "ấn phẩm truyền thông", được định nghĩa là phương tiện kết hợp giao tiếp ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, là một thành tố của hệ thống nhận diện thương hiệu. Tác giả phân loại ấn phẩm thành hai nhóm:

• Ấn phẩm truyền thông in ấn: Poster (áp phích khổ vừa và lớn đặt nơi công cộng), Banner (khổ ngang, kích thước lớn), Standee (khung đứng 60x160cm hoặc 80x180cm), Backdrop (phông nền sân khấu sự kiện), Brochure (tờ gấp giới thiệu súc tích), Catalogue (tập tài liệu từ 16–20 trang trở lên), Flyer (tờ rơi phát đại trà).
• Ấn phẩm truyền thông điện tử: Các ấn phẩm in ấn được số hóa, Landing page/Website, hình ảnh tĩnh, ảnh động và video trên các nền tảng mạng xã hội.

Chương này dẫn chứng quan điểm của Th.S Nguyễn Quang Hòa về 4 vai trò của ấn phẩm truyền thông (đối với doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối, người tiêu dùng và xã hội), trích dẫn nghiên cứu của Nguyễn Hồng Hưng khẳng định 85% hành vi mua hàng chịu sự chi phối từ động lực thúc đẩy nhất thời có liên quan trực tiếp đến màu sắc. Đồng thời, chương 1 chuẩn hóa quy trình thiết kế ấn phẩm truyền thông qua 4 giai đoạn cụ thể.

CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU PHỐI MÀU BỔ TÚC TRONG THIẾT KẾ ẤN PHẨM TRUYỀN THÔNG

Chương 2 tập trung khảo sát thực tiễn ứng dụng các nguyên tắc phối màu bổ túc trong các chiến dịch truyền thông đa dạng:

• Khảo sát trong nước: Triển lãm HÙ: Quả Báo (Khô Mực Studio, 12/2021) áp dụng cặp bổ túc bộ 2 đỏ - xanh lá kết hợp sắc đen để biểu đạt khái niệm tâm linh và quan hệ nhân quả; chiến dịch Flying with the street taste của Vietnam Airlines sử dụng cặp cam - xanh lam tạo tương phản giữa vị giác ẩm thực và không gian hàng không; video Fanta Nho ứng dụng bộ 3 xanh lá - cam - tím; Omo Tết 2023 dùng đỏ - xanh lá với sắc độ gia giảm ấm áp; Shopee ứng dụng bổ túc bộ 4 (đỏ - cam - xanh dương - xanh lá); Grab sử dụng bổ túc xen kẽ (xanh lá chủ đạo phối cam và xanh dương).
• Khảo sát quốc tế: Câu lạc bộ bóng rổ Los Angeles Lakers sử dụng cặp bổ túc vàng - tím khẳng định sự xuất sắc và đẳng cấp; thương hiệu bia Heineken định vị nhận diện qua cặp đỏ - xanh lá; xưởng phim hoạt hình Pixar dùng bộ 3 đỏ - xanh dương - vàng; áp phích các phim của Disney khai thác triệt để tương phản xanh - cam.

Dựa trên dữ liệu khảo sát và các nguyên lý của Interaction Design Foundation, tác giả phân tích vai trò định hướng thị giác của độ tương phản màu bổ túc. Chương 2 đúc kết các quy tắc ứng dụng kỹ thuật: khi sử dụng bổ túc bộ 2 cần chọn một màu chủ đạo, một màu phụ, phân bổ tỷ lệ diện tích bất đối xứng và thay đổi độ sáng/độ bão hòa (Tint/Shade) để tránh hiện tượng chói mắt; đối với bổ túc bộ 3 cần chọn màu dẫn dắt và tiết chế độ tươi; đối với bổ túc xen kẽ và bộ 4, người thiết kế phải phân cấp tỷ lệ nghiêm ngặt giữa màu nóng và màu lạnh để duy trì trật tự thị giác.

CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG NGHIÊN CỨU PHỐI MÀU BỔ TÚC VÀO THIẾT KẾ ẤN PHẨM TRUYỀN THÔNG CHO SỰ KIỆN RA MẮT SÁCH “DỊCH VỤ GIAO HÀNG CỦA KIKI”

Chương 3 là phần thực hành thiết kế của đồ án. Tác giả giới thiệu tổng quan cuốn tiểu thuyết kỳ ảo thiếu nhi Dịch vụ giao hàng của Kiki (Kiki's Delivery Service) của tác giả Eiko Kadono (Fukuinkan Shoten xuất bản năm 1985, Studio Ghibli chuyển thể anime năm 1989, phiên bản điện ảnh năm 2014). Tác phẩm truyền tải thông điệp về hành trình tự lập ở tuổi 13 của cô phù thủy nhỏ Kiki cùng chú mèo Jiji.

Bối cảnh thực tế của sự kiện được xác lập: Sự kiện do Nhà sách Nhã Nam phối hợp cùng Ban quản lý Phố sách Hà Nội tổ chức vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 10 tháng 12 năm 2023 tại Phố sách 19/12, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tác giả khảo sát các ấn phẩm sự kiện văn học tương tự (Tang lễ của người An Nam của Gustave Dumoutier, Xứ sở miên man của Jun Phạm) để rút ra bài học kinh nghiệm về bố cục thông tin.

Quá trình triển khai thiết kế trong chương 3 được thực hiện đồng bộ:

1. Định hướng Key visual và màu sắc: Tác giả xây dựng bảng màu bổ túc phù hợp với không khí vui tươi, trong trẻo nhưng giàu tính phiêu lưu của cuốn sách thiếu nhi, thiết lập hệ thống kiểu chữ (Typography) và đường nét đồ họa mang phong cách minh họa nhẹ nhàng.
2. Thiết kế bìa sách ấn bản đặc biệt: Đề xuất 2 phương án xử lý tiêu đề chữ, 2 phương án phác thảo bìa và tiến hành hoàn thiện thiết kế bìa sách chính thức cùng hình ảnh mô phỏng (mockup) thực tế.
3. Bộ ấn phẩm truyền thông in ấn tại sự kiện: Triển khai 3 phương án poster chính, thiết kế banner quảng cáo khổ lớn, 2 mẫu standee dựng đứng (60x160cm / 80x180cm), phông nền sân khấu (backdrop) và dựng mockup không gian thực tế tại Phố sách.
4. Bộ ấn phẩm truyền thông kỹ thuật số: Thiết kế bộ bài đăng 4 ảnh trên Fanpage Facebook Nhã Nam, ảnh bìa sự kiện (Event Cover), ảnh đại diện (Avatar) và ảnh bìa trang chủ Facebook, bài đăng lẻ Facebook, bộ ảnh Carousel trên Instagram và mẫu tin dạng Story dọc trên Instagram.
5. Hệ thống ấn phẩm phụ trợ và quà tặng: Thiết kế thẻ Ban tổ chức sự kiện, bộ postcard sưu tầm, bookmark kẹp sách đánh dấu trang và card bo góc lưu niệm dành cho độc giả tham dự.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đạt được các kết quả cụ thể về cả phương diện học thuật và sản phẩm ứng dụng:

Nhóm kết quả	Nội dung chi tiết
Cơ sở dữ liệu lý luận	- Hệ thống hóa 4 phương pháp phối màu bổ túc (bộ 2, bộ 3, xen kẽ, bộ 4) gắn liền với lịch sử vòng thuần sắc. - Tổng hợp 4 vai trò của ấn phẩm truyền thông theo lý luận của Th.S Nguyễn Quang Hòa và 4 giai đoạn trong quy trình thiết kế đồ họa.
Dữ liệu khảo sát thực tế	- Đánh giá chi tiết 6 trường hợp thiết kế trong nước và 4 trường hợp quốc tế về hiệu quả thị giác của các cặp màu bổ túc. - Phân tích số liệu tâm lý hành vi: 85% người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng dựa trên tác động màu sắc nhất thời.
Hệ thống sản phẩm thiết kế	- Ấn phẩm xuất bản: Bìa sách ấn bản đặc biệt Dịch vụ giao hàng của Kiki (hoàn thiện từ 2 phương án phác thảo). - Ấn phẩm in ấn: 03 mẫu poster sự kiện, 01 banner quảng cáo, 02 mẫu standee, 01 backdrop sân khấu chính. - Ấn phẩm truyền thông số: Bộ 04 ảnh bài đăng Facebook, ảnh bìa sự kiện, bộ nhận diện trang chủ Facebook (avatar và cover), bài đăng lẻ Facebook, bài đăng 4 ảnh Instagram, ấn phẩm tin Instagram Story. - Vật phẩm sự kiện: Thẻ đeo Ban tổ chức, bộ postcard mỹ thuật, bookmark kẹp sách, card bo góc lưu niệm.

Về giải pháp và đề xuất kỹ thuật, tác giả nêu rõ:

• Trong thiết kế ấn phẩm truyền thông, không nên sử dụng các cặp màu bổ túc ở mức độ bão hòa tuyệt đối trên cùng một diện tích tương đương vì dễ gây căng thẳng thị giác cho người xem.
• Phải thiết lập trật tự màu sắc theo tỷ lệ diện tích: màu chủ đạo chiếm ưu thế làm nền hoặc định hướng tổng thể, màu bổ túc thứ hai dùng để nhấn mạnh các yếu tố chuyển đổi hành vi như tiêu đề, ngày giờ, địa điểm tổ chức hoặc nút kêu gọi.
• Cần linh hoạt điều chỉnh các sắc độ Tint, Shade và Tone để làm mềm độ gay gắt của các cặp màu đối kháng (như đỏ - xanh lá hoặc cam - xanh lam), từ đó tạo nên sự rung cảm thị giác hài hòa nhưng vẫn duy trì tính năng động.

Về mặt đóng góp, đề tài bổ sung tài liệu nghiên cứu mang tính hệ thống hóa về phương pháp phối màu bổ túc áp dụng riêng cho chuyên ngành thiết kế ấn phẩm truyền thông tại Việt Nam—một mảng kiến thức vốn thường chỉ được đề cập chung trong các giáo trình mỹ thuật cơ bản mà ít có hướng dẫn ứng dụng thực hành đa kênh cụ thể.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo tự nhìn nhận của tác giả trong văn bản đồ án, nghiên cứu còn một số mặt hạn chế nhất định:

• Nguồn tài liệu học thuật chuyên khảo nghiên cứu sâu về phương pháp phối màu bổ túc bằng tiếng Việt còn tương đối khan hiếm, phần lớn phải tổng hợp từ các tài liệu nước ngoài hoặc giáo trình tạo hình chung.
• Nghiên cứu về vai trò và cách áp dụng phương pháp phối màu bổ túc trên các định dạng ấn phẩm truyền thông điện tử hiện đại vẫn còn ở mức khái quát, chưa có điều kiện khảo sát sâu về mặt đo lường kỹ thuật hiển thị trên nhiều cấu hình thiết bị khác nhau.
• Về phạm vi thực nghiệm, đề tài mới dừng lại ở việc xây dựng và mô phỏng giải pháp thiết kế cho một sự kiện ra mắt sách cụ thể trong không gian văn hóa Phố sách Hà Nội, chưa thực hiện các khảo sát định lượng sau sự kiện để đo lường mức độ tương tác (traffic, engagement) và phản hồi thực tế của độc giả đối với bộ ấn phẩm.

Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo được tác giả xác định là tiếp tục đào sâu kỹ thuật hòa sắc bổ túc trên các nền tảng kỹ thuật số mới, nghiên cứu các chuẩn màu tương thích giữa hệ màu in ấn (CMYK) và hiển thị số (RGB), đồng thời mở rộng phạm vi ứng dụng sang các sự kiện văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn hơn.

Giá trị tham khảo

Đồ án tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Khánh Linh là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho:

• Sinh viên các ngành: Thiết kế Đa phương tiện, Thiết kế Đồ họa, Truyền thông Đa phương tiện và Công nghệ Truyền thông tại các cơ sở đào tạo đại học.
• Người làm thực hành nghề nghiệp: Các nhà thiết kế đồ họa sự kiện, nhân viên truyền thông - marketing thuộc các nhà xuất bản, công ty phát hành sách và các đơn vị tổ chức sự kiện văn hóa.
• Các phần nội dung đáng tham khảo nhất:
  • Mục 1.1 và 1.2: Cung cấp cấu trúc lý thuyết cô đọng, mạch lạc về vòng thuần sắc, các cấp bậc màu và phân loại chi tiết các loại hình ấn phẩm truyền thông hiện đại.
  • Mục 2.2: Hướng dẫn phương pháp luận và lưu ý kỹ thuật khi xử lý từng nhóm phối màu bổ túc (bộ 2, bộ 3, xen kẽ, bộ 4), đặc biệt là kinh nghiệm cân bằng sắc độ để tránh xung đột thị giác.
  • Mục 3.2 và 3.3: Quy trình triển khai đồng bộ một bộ nhận diện sự kiện hoàn chỉnh, từ bản vẽ phác thảo bìa sách đến cách thức biến thể một Key visual sang nhiều định dạng kích thước khác nhau (poster, banner, standee, mạng xã hội, vật phẩm quà tặng).

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài khảo sát và phân loại các hình thức phối màu bổ túc nào dựa trên vòng tròn thuần sắc?
Đồ án phân định 4 hình thức phối màu bổ túc chính: Phối màu bổ túc bộ 2 (Complementary - hai màu đối xứng $180^\circ$), Phối màu bổ túc bộ 3 (Triadic - ba màu tạo tam giác đều), Phối màu bổ túc xen kẽ (Split Complementary - một màu chính và hai màu kề màu đối diện, tạo tam giác cân), và Phối màu bổ túc bộ 4 gồm dạng hình chữ nhật (Tetradic/bổ túc kép) và dạng hình vuông (Square).

2. Đồ án đã phân tích những trường hợp thực tế (case study) tiêu biểu nào trong nước và quốc tế?
Tác giả đã khảo sát các trường hợp: Triển lãm HÙ: Quả Báo của Khô Mực Studio (dùng cặp đỏ - xanh lá), chiến dịch Flying with the street taste của Vietnam Airlines (dùng cam - xanh lam), video quảng cáo Fanta Nho (bộ 3 xanh lá - cam - tím), nhãn hàng Omo, game Valorant, Shopee và Grab tại Việt Nam; cùng các thương hiệu quốc tế như đội bóng rổ Los Angeles Lakers (vàng - tím), hãng bia Heineken (đỏ - xanh lá), hãng phim hoạt hình Pixar (đỏ - xanh dương - vàng) và các poster phim của Disney.

3. Sự kiện ra mắt sách "Dịch vụ giao hàng của Kiki" trong đồ án có các thông số tổ chức thực tế như thế nào?
Sự kiện được thiết lập dựa trên kế hoạch đồng tổ chức giữa Đơn vị xuất bản Nhã Nam và Ban quản lý Phố sách Hà Nội, diễn ra vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 10 tháng 12 năm 2023 tại Phố sách Hà Nội (Phố 19/12, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội) nhân dịp phát hành ấn bản đặc biệt của tác phẩm.

4. Vì sao tác giả cảnh báo không nên dùng hai màu bổ túc trực tiếp với độ tươi và diện tích ngang bằng nhau?
Theo phân tích trong đồ án, cặp màu bổ túc bộ 2 vốn là sự kết hợp giữa một màu nóng và một màu lạnh có độ tương phản gay gắt nhất. Nếu dùng hai màu có cùng độ bão hòa cao và chia đều diện tích, thiết kế sẽ gây chói mắt, tạo cảm giác căng thẳng, nhức mắt cho thị giác người xem và làm lu mờ phân cấp thông tin; do đó bắt buộc phải chọn một màu chủ đạo, giảm sắc độ của màu phụ và phân bổ tỷ lệ bất đối xứng.

5. Bộ ấn phẩm truyền thông hoàn chỉnh được thiết kế trong đồ án bao gồm những hạng mục cụ thể nào?
Sản phẩm thiết kế gồm 3 nhóm: Ấn phẩm xuất bản (thiết kế bìa sách ấn bản đặc biệt); Ấn phẩm in ấn sự kiện (03 poster, 01 banner ngang, 02 standee đứng, 01 backdrop sân khấu); Ấn phẩm truyền thông số đa kênh (bộ 4 ảnh Facebook post, ảnh bìa sự kiện Facebook, ảnh đại diện và cover trang chủ Facebook, bài đăng lẻ Facebook, bài đăng 4 ảnh Instagram, tin Instagram Story); và Vật phẩm sự kiện (thẻ Ban tổ chức, bộ postcard lưu niệm, bookmark, card bo góc).

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của sinh viên Phạm Thị Khánh Linh đã hoàn thành toàn diện mục tiêu nghiên cứu và giải quyết trọn vẹn nhiệm vụ thiết kế đề ra thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết quang sắc học và thực hành đồ họa đa phương tiện. Công trình cung cấp một góc nhìn hệ thống, có căn cứ khoa học về cách thức vận dụng các nguyên tắc hòa sắc bổ túc nhằm tối ưu hóa hiệu quả thị giác và giá trị nhận diện của ấn phẩm truyền thông. Bộ sản phẩm thiết kế hoàn thiện cho sự kiện ra mắt tác phẩm “Dịch vụ giao hàng của Kiki” tại Phố sách Hà Nội là minh chứng rõ ràng cho tính khả thi, tính thẩm mỹ và tính đồng bộ cao của quy trình thiết kế đồ họa sự kiện trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho hệ màu RGB. Màu RGB tạo ra dựa trên phép cộng màu. Trong khi vòng tròn thuần sắc cô điển (hệ màu RYB) với các màu cơ ban là Đỏ - Vàng — Xanh lam thường được sử dụng cho hội họa trong việc pha trộn các màu sơn, bột, là cơ sở cho việc hòa trộn màu sắc, thì vòng tròn thuần sắc RGB (Đỏ - Xanh lá — Xanh lam) ứng dụng nhiều nhất trong việc hiển thị màu sắc trong các ống tia âm cực, màn hình tinh thể lỏng hay màn hình plasma. RYB vs RGB Color Wheel Hình 1.

4: Vòng thuần sắc RYB va vòng thuần sắc RGB (g2.com) Bên cạnh đó màu sắc còn mang những giá trị như: Hue (tông màu) là tổ hợp 12 màu đậm nhạt khác nhau trên vòng thuần sắc, tint là thuật ngữ ám chỉ màu sắc sáng dần lên khi hòa trộn Hue với màu trắng, shade là thuật ngữ ám chỉ màu sắc tối dần khi hòa trộn Hue với màu đen và tone — màu sắc sẽ mất đi độ tươi của nó khi hòa trộn Hue với các tông màu xám khác nhau [2]. Các màu sắc dù thay đổi sắc độ hay cường độ màu cũng không ảnh hưởng tới vị trí sắp xếp của chúng trên vòng tròn thuần sắc, điều đó chứng tỏ mối liên hệ mật thiết giữa các mau sắc với nhau. Các màu sắc cũng được chia theo cấp bậc là: Cấp thứ nhất (Primary) lấy ra ba màu căn bản đỏ - vàng — lam để từ đó phối ra các sắc độ màu sắc khác nhau; Cấp thứ hai (Secondary), nếu lay màu đỏ chồng lên màu vàng ta được màu cam, lay màu đỏ chồng lên màu xanh lam ta được màu tìm, lấy màu vàng chồng lên màu xanh lam ta có màu xanh lá, các màu cấp thứ hai còn được gọi là màu chồng đơn; Cấp thứ ba (Tertiary) bao gồm các màu cấp thứ nhất và cấp thứ hai phối với nhau lần lượt là đỏ cam, vàng cam, vàng xanh, Phạm Thị Khánh Linh — B19DCPT143 16 DO ÁN TOT NGHIỆP „ _ Nghiên cứu phương pháp phối màu bổ túc và ứng dụng vào thiết kế ân phâm truyên thông cho sự kiện ra mắt sách “Dịch vụ giao hàng của Kiki” xanh lơ, xanh tím và đỏ tím. [3] Điều đó tạo lên một hệ thống màu sắc chặt chẽ và đem lại cảm giác hài hòa.

Chính vì vậy, du dựa trên phép cộng hay trừ màu thì vòng tròn thuần sắc đều đáp ứng những điều kiện về mối tương quan của các màu sắc với nhau với giá trị là như nhau. pr Y CHARTREUSE AMBER tertiary tertiary GREEN & a= secondary A "AIYIN dary TEAL VERMILION tertiary tertiary BLUE RED primary primary PURPLE VIOLET MAGENTA tertiary tertiary secondary PRIMARY COLORS SECONDARY COLORS TERTIARY COLORS Hình 1. 5: Màu cấp thứ nhất, cấp thứ hai va cấp thứ ba (color-meanings.com) Goethe (1840) cho rằng sự hòa sắc mang tới cảm giác thoải mái dễ chịu cho con người. [6] Nghiên cứu về màu sắc cũng như sự hài hòa của màu sắc để tạo nên một tổng thê đẹp mắt.

Nguyễn Hạnh (2006) đề cập rằng không phải màu sắc lúc nào cũng đẹp, không phải lúc nào màu sắc cũng làm tâm hồn con người rung động. Chính vi vậy nghệ thuật phối màu thật là cần thiết. [3] Nhu vậy khoa học đã chứng minh rang sự hài hòa của màu sắc mang tính khoa học nhiều hơn là tính nghệ thuật, chúng ta không thé phối những mau sắc với nhau một cách không có chủ đích mà không tuân theo các nguyên tắc về tông màu, độ sáng hay độ tương phản. Phối màu một cách có hệ thống đem lại hiệu quả về thị giác, tâm lý con người.

Nguyễn Hồng Hung (2012) ghi rằng 85% khách hàng mua sản phẩm là do độc lực thúc đây nhất thời.