Nghiên cứu phương pháp kích hoạt neutron trong phân tích vật lý

Luận văn tốt nghiệp vật lý nghiên cứu tốt nghiệp vật lý ứng dụng phương pháp ko trong phân tích kích hoạt neutron để xác định hàm lượng, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề

• Tác giả: Nguyễn Bùi Trung Kiên
• Người hướng dẫn: ThS. Trương Trường Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Vật lý học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phương Pháp Kích Hoạt Neutron Trong Phân Tích Vật Lý
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ PHÂN TÍCH KÍCH HOẠT NEUTRON
• 1.1. Lý thuyết phân tích kích hoạt
• 1.1.1. Sự kích hoạt neutron
• 1.1.2. Phân rã phóng xạ
• 1.1.3. Phóng xạ gamma
• 1.1.3.1. Tương tác của gamma với vật chất
• 1.1.3.1.1. Hiệu ứng quang điện
• 1.1.3.1.2. Tán xạ Compton
• 1.1.3.1.3. Hiệu ứng tạo cặp electron-positron
• 1.1.3.2. Do hoạt độ phóng xạ
• 1.1.3.3. Phân tích phổ tia gamma
• 1.1.4. Phương pháp kích hoạt ko trong phân tích kích hoạt
• 2. CHƯƠNG 2: DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ
• 2.1. Cấu trúc vùng hoạt
• 2.2. Các vị trí chiếu mẫu trong lò phản ứng. Dụng cụ phát hiện và ghi nhận gamma
• 2.3. Phần mềm xử lý phổ gamma (kạ-đalat)
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp kích hoạt neutron trong phân tích vật lý

Phân tích kích hoạt neutron (NAA) là một phương pháp mạnh mẽ trong lĩnh vực phân tích vật lý, cho phép xác định hàm lượng của nhiều nguyên tố trong mẫu. Phương pháp này sử dụng neutron để kích hoạt các hạt nhân trong mẫu, tạo ra các đồng vị phóng xạ. Sau đó, các bức xạ gamma phát ra từ quá trình phân rã của các đồng vị này được ghi nhận và phân tích. NAA có khả năng phát hiện hàm lượng nguyên tố ở mức độ rất thấp, thường là mg/kg hoặc ug/kg, làm cho nó trở thành một công cụ quan trọng trong nghiên cứu khoa học và công nghiệp.

1.1. Nguyên lý hoạt động của phương pháp kích hoạt neutron

Phương pháp kích hoạt neutron dựa trên nguyên lý rằng khi một mẫu được chiếu xạ bằng neutron, các hạt nhân trong mẫu sẽ bắt neutron và trở thành các đồng vị phóng xạ. Quá trình này tạo ra các bức xạ gamma đặc trưng cho từng nguyên tố, cho phép xác định định tính và định lượng các nguyên tố có trong mẫu.

1.2. Lịch sử phát triển của phân tích kích hoạt neutron

Phân tích kích hoạt neutron đã được phát triển từ giữa thế kỷ 20 và nhanh chóng trở thành một phương pháp phổ biến trong nghiên cứu hạt nhân. Sự phát triển của công nghệ đầu dò gamma và phần mềm phân tích đã nâng cao độ chính xác và hiệu quả của phương pháp này.

II. Thách thức trong việc áp dụng phương pháp kích hoạt neutron

Mặc dù phương pháp kích hoạt neutron mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại một số thách thức trong việc áp dụng. Một trong những vấn đề chính là sự tự che chắn của neutron trong mẫu, điều này có thể làm giảm độ chính xác của kết quả phân tích. Ngoài ra, việc xử lý và phân tích dữ liệu từ các bức xạ gamma cũng đòi hỏi kỹ thuật cao và phần mềm chuyên dụng.

2.1. Vấn đề tự che chắn neutron trong mẫu

Tự che chắn neutron xảy ra khi các neutron bị hấp thụ bởi các hạt nhân trong mẫu trước khi có thể kích hoạt chúng. Điều này dẫn đến việc giảm số lượng neutron có sẵn để kích hoạt, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả phân tích.

2.2. Khó khăn trong việc phân tích dữ liệu gamma

Phân tích dữ liệu gamma yêu cầu các thiết bị có độ phân giải cao và phần mềm phân tích mạnh mẽ. Việc xác định các đỉnh năng lượng và tính toán hàm lượng nguyên tố từ diện tích đỉnh là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự chính xác và kỹ năng cao.

III. Phương pháp kích hoạt neutron Các kỹ thuật chính

Có nhiều kỹ thuật khác nhau trong phương pháp kích hoạt neutron, bao gồm kích hoạt neutron nhiệt và neutron nhanh. Mỗi kỹ thuật có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với các loại mẫu và mục đích phân tích khác nhau. Việc lựa chọn kỹ thuật phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả chính xác.

3.1. Kỹ thuật kích hoạt neutron nhiệt

Kỹ thuật kích hoạt neutron nhiệt sử dụng neutron có năng lượng thấp, thường được sản xuất từ lò phản ứng hạt nhân. Phương pháp này thích hợp cho việc phân tích các nguyên tố nhẹ và có độ nhạy cao.

3.2. Kỹ thuật kích hoạt neutron nhanh

Kỹ thuật kích hoạt neutron nhanh sử dụng neutron có năng lượng cao, cho phép phân tích các nguyên tố nặng hơn. Phương pháp này thường được sử dụng trong các nghiên cứu về vật liệu hạt nhân và địa chất.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp kích hoạt neutron

Phân tích kích hoạt neutron được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ nghiên cứu khoa học đến công nghiệp. Nó được sử dụng để xác định hàm lượng nguyên tố trong mẫu môi trường, thực phẩm, và vật liệu xây dựng. Các kết quả thu được từ phương pháp này có thể hỗ trợ trong việc kiểm soát chất lượng và nghiên cứu phát triển sản phẩm.

4.1. Ứng dụng trong nghiên cứu môi trường

Phân tích kích hoạt neutron được sử dụng để xác định hàm lượng kim loại nặng trong nước và đất, giúp đánh giá ô nhiễm môi trường và tác động của con người đến hệ sinh thái.

4.2. Ứng dụng trong ngành thực phẩm

Trong ngành thực phẩm, phương pháp này giúp xác định hàm lượng các nguyên tố vi lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng dinh dưỡng cho người tiêu dùng.

V. Kết luận và tương lai của phương pháp kích hoạt neutron

Phân tích kích hoạt neutron là một phương pháp mạnh mẽ và hiệu quả trong phân tích vật lý. Với sự phát triển của công nghệ và phần mềm, phương pháp này hứa hẹn sẽ tiếp tục được cải tiến và mở rộng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tương lai của NAA sẽ phụ thuộc vào khả năng giải quyết các thách thức hiện tại và phát triển các kỹ thuật mới.

5.1. Triển vọng phát triển công nghệ NAA

Công nghệ NAA đang được nghiên cứu và phát triển để nâng cao độ chính xác và hiệu quả. Các nghiên cứu mới về đầu dò gamma và phần mềm phân tích sẽ giúp cải thiện khả năng phát hiện và phân tích.

5.2. Tương lai của ứng dụng NAA trong nghiên cứu khoa học

Phân tích kích hoạt neutron sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong các lĩnh vực như vật lý hạt nhân, hóa học và môi trường. Sự phát triển của phương pháp này sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà nghiên cứu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

• Lý do chọn đề tài: Tác giả nêu bật nhu cầu đo hàm lượng đa nguyên tố trong mẫu bằng phương pháp phân tích kích hoạt neutron (Neutron Activation## Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
• Lý do chọn đề tài: Tác giả nêu bật nhu cầu đo hàm lượng đa nguyên tố trong mẫu bằng phương pháp phân tích kích hoạt neutron (Neutron Activation Analysis – NAA) do khả năng phát hiện hàm lượng rất thấp (mg / kg) và độ chính xác cao. Phương pháp này đã được áp dụng rộng rãi trong các phòng thí nghiệm hạt nhân, nhưng việc chuẩn hoá và tự động hoá quy trình vẫn còn hạn chế, đặc biệt đối với lò phản ứng Đà Lạt (đã được mô tả chi tiết trong văn bản).
• Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
  1. Xây dựng và kiểm chứng quy trình chuẩn hoá phương pháp ko‑NAA cho lò phản ứng Đà Lạt.
  2. Xác định các thông số phổ neutron (lượng neutron nhiệt, neutron nhanh, hệ số lệch phân bố) tại vị trí chiếu mẫu kênh 7‑1.
  3. Đánh giá hiệu suất ghi tuyệt đối của đầu dò HPGe (GMX‑30190) tại các khoảng cách 53,7 mm và 140 mm.
  4. Tính toán hàm lượng các nguyên tố trong mẫu chuẩn NIST‑2711a (Mol‑82a) và so sánh với giá trị chuẩn.
• Đối tượng, phạm vi:
  • Đối tượng: mẫu chuẩn NIST‑2711a (Mol‑82a) có khối lượng 0,03050 g, được kích hoạt bằng neutron tại kênh 7‑1 của lò phản ứng Đà Lạt.
  • Phạm vi không gian: lò phản ứng Đà Lạt (vùng hoạt dạng hình trụ, cao 60 cm, đường kính 44,2 cm).
  • Phạm vi thời gian: các thí nghiệm thực hiện trong năm 2021; thời gian chiếu mẫu 45 s, thời gian rã 15,22 phút, thời gian đo 0,5–3 giờ để đạt 10 000 đếm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

• Khung lý thuyết:
  • Phân tích kích hoạt neutron (NAA) – phương pháp phân tích định tính và định lượng các nguyên tố dựa trên phản ứng (n,γ), (n,p), (n,α) tạo đồng vị phóng xạ, sau đó đo phổ gamma bằng detector HPGe.
  • Hiệu suất ghi tuyệt đối – xác suất một tia gamma phát ra từ nguồn để lại toàn bộ năng lượng trong detector, phụ thuộc vào kích thước, hình học detector, khoảng cách nguồn‑detector, và các lớp che chắn.
  • Phổ neutron – gồm neutron nhiệt (E < 0.5 eV), neutron trên nhiệt (0,55 eV < E < 100 keV) và neutron nhanh (E > 100 keV). Các tham số quan trọng: thông lượng neutron nhiệt (Φ_T), thông lượng neutron nhanh (Φ_F), hệ số lệch phân bố aa, tỉ số Φ_T / Φ_F = f, và nhiệt độ neutron (T_n).
• Phương pháp nghiên cứu: Thực nghiệm kích hoạt mẫu bằng hệ thống khí nén tự động (PTS) tại kênh 7‑1; đo phổ gamma bằng detector HPGe GMX‑30190; chuyển đổi file dữ liệu từ Genie 2000 sang định dạng ASCII chuẩn (.RPT) để nhập vào phần mềm k‑Dalat (phần mềm xử lý NAA). Các bước chi tiết được nêu trong chương 2 – 4.
• Nguồn dữ liệu:
  • Dữ liệu thô từ detector HPGe (đếm gamma, thời gian sống, thời gian thực).
  • Thông số thiết bị (kích thước detector, độ phân giải 2,3 keV tại 1332,5 keV, hiệu suất 20 %–30 %).
  • Các lá dò chuẩn (Al‑0,1 % Au, Al‑0,1 % Lu, Zr 99,8 %, Ni 99,98 %).
  • Bảng 1 (phản ứng và tia gamma), Bảng 2 (kích thước detector), Bảng 4 (kết quả hạt nhân sau phân tích mẫu Mol‑82a), và các bảng so sánh hàm lượng nguyên tố (Al, As, Ba, Ca, Cu).

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1. Giới thiệu về phân tích kích hoạt neutron

• Trình bày nguyên lý NAA, các phản ứng (n,γ), (n,p), (n,α) và khái niệm tiết điện bắt neutron (đơn vị cm² · barn).
• Đưa ra công thức phản ứng hạt nhân, tốc độ phản ứng R = Φ·σ·N và các phương trình mô tả sự kích hoạt và phân rã (phương trình 1.5 – 1.6).

CHƯƠNG 2. Dụng cụ và thiết bị

• Hệ thống khí nén PTS: gồm 5 bộ phận (hệ chuyên mẫu, buồng lưu mẫu, cảm biến quang học, PLC điều khiển, bộ lọc khí). Kênh 7‑1 được dùng làm vị trí chiếu mẫu, thông lượng neutron nhiệt ≈ 4,4 × 10 n cm⁻².
• Detector HPGe GMX‑30190: kích thước A = 57 mm, B = 73,6 mm, C = 0,05 mm, D = 3 mm, E = 67,1 mm, F = 0,5 mm, G = 11 mm, H = 66,9 mm; độ phân giải 2,3 keV tại 1332,5 keV; hiệu suất ghi tuyệt đối 30 % (đánh giá bằng nguồn chuẩn điểm tại 53,7 mm và 140 mm).
• Phần mềm k‑Dalat: chuyển đổi dữ liệu Genie 2000 sang ASCII, nhập các tham số neutron (Φ_T, Φ_F, a, f, T_n), tự động tính hàm lượng, sai số và LOD.

CHƯƠNG 3. Thực nghiệm và xử lý số liệu

• Chuẩn bị mẫu: Mẫu Mol‑82a (NIST‑2711a) khối lượng 0,03050 g, được đưa vào khay chứa trong môi trường chân không.
• Kích hoạt: Chiếu neutron 45 s tại kênh 7‑1, sau đó nghỉ 15,22 phút để rã.
• Đo phổ gamma: Thời gian đo 120 s tại khoảng cách 8–140 mm; các đo lặp lại (Mol‑82a ~ 1, Mol‑82a ~ 2). Đạt ≥ 10 000 đếm tại các đỉnh gamma quan tâm.
• Kết quả đo: Hằng số hiệu suất tại 53,7 mm: 0,0043, 0,0019, 0,0049, …; tại 140 mm: 0,0035, 0,0008, 0,0027, … (từ bảng hiệu suất).

CHƯƠNG 4. Kết quả phân tích hàm lượng nguyên tố

Nguyên tố	Khoảng hàm lượng (ppm)	Trung bình (ppm)	Sai số (ppm)
Aluminum (Al)	9 800 – 15 000	13 200	± 2 600
Arsenic (As)	81 – 110	89	± 45
Barium (Ba)	500 – 1 100	730	± 15
Calcium (Ca)	14 000 – 17 000	14 000	± 1 200
Copper (Cu)	120 – 160	130	± 2

• Các giá trị hàm lượng được tính bằng phần mềm k‑Dalat dựa trên các thông số neutron đã đo và hiệu suất ghi detector. Kết quả thực nghiệm khớp tốt với giá trị chuẩn NIST, sai số chủ yếu do không xét hiệu ứng suy giảm gamma và không hiệu chỉnh hiện tượng chồng chập đếm.

CHƯƠNG 5. Thảo luận và đề xuất

• Đánh giá độ tin cậy của phương pháp ko‑NAA ở lò Đà Lạt: hệ số hiệu suất ghi tuyệt đối ổn định; sai số hàm lượng dưới 5 % đối với các nguyên tố nặng (Ba, Cu) và dưới 30 % đối với nguyên tố nhẹ (Al).
• Nhấn mạnh ưu điểm của phần mềm k‑Dalat: tự động hoá quá trình nhập dữ liệu, tính toán và xuất báo cáo.
• Đề xuất cải tiến: (i) bổ sung mô hình suy giảm gamma trong mẫu; (ii) áp dụng hiệu chỉnh cho hiện tượng chồng chập đếm khi đếm > 10 000 s; (iii) mở rộng quy trình sang các lò phản ứng khác (HANARO, MINT).

Kết quả và đóng góp

• Kết quả chính:
  • Xác định thành công các thông số neutron tại kênh 7‑1 (Φ_T ≈ 4,4 × 10 n cm⁻², Φ_F, a, f, T_n) và hiệu suất ghi detector tại 53,7 mm (0,0043) và 140 mm (0,0035).
  • Tính hàm lượng 5 nguyên tố chính trong mẫu Mol‑82a với sai số ≤ 30 % và giá trị trung bình gần với giá trị chuẩn NIST.
• Giải pháp/kiến nghị: Áp dụng phần mềm k‑Dalat kết hợp với hệ thống PTS để tự động hoá toàn bộ quy trình NAA, đồng thời thiết lập quy trình chuẩn hoá định kỳ cho detector HPGe (hàng năm theo ISO‑17025).
• Đóng góp so với nghiên cứu trước: Thêm bước chuẩn hoá hiệu suất ghi cho các khoảng cách đa dạng (3 cm–20 cm), cung cấp bảng hệ số khớp đa thức bậc 4 cho hiệu suất, và đưa ra phương pháp xác định thông số neutron thông qua các lá dò đa nguyên tố (Au, Zr, Ni, Lu) – những điểm chưa được chi tiết trong các công trình NAA truyền thống.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Không tính đến sự suy giảm gamma trong mẫu và hiệu ứng chồng chập đếm khi nguồn gamma mạnh.
  • Phương pháp sử dụng nguồn neutron từ một lò phản ứng duy nhất; tính chất neutron (ccường độ, năng lượng) có thể khác ở các lò khác.
• Hướng nghiên cứu:
  • Phát triển mô hình số học để hiệu chỉnh suy giảm gamma và tự chặn (self‑attenuation).
  • Thử nghiệm phương pháp ko‑NAA trên các mẫu phức tạp hơn (đất, nước, sinh vật) và trên các lò phản ứng với năng lượng neutron khác nhau.
  • Tích hợp thuật toán học máy để tự động phát hiện và loại bỏ các đỉnh gamma không mong muốn.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng: sinh viên ngành Vật lý, Hóa học, Kỹ thuật hạt nhân; nhà nghiên cứu đang thực hiện phân tích nguyên tố bằng NAA; kỹ sư thiết kế hệ thống PTS hoặc detector HPGe.
• Phần đáng tham khảo:
  • Bảng 2 (đặc điểm detector HPGe) – hữu ích cho việc lựa chọn và hiệu chuẩn detector.
  • Phương trình tính hiệu suất ghi (1.34) và các hệ số khớp đa thức bậcc 4 – hướng dẫn chi tiết chuẩn hoá detector.
  • Quy trình chuyển đổi dữ liệu Genie 2000 → ASCII → k‑Dalat – mẫu thực tiễn cho tự động hoá xử lý dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp

1. Neutron flux tại vị trí chiếu kênh 7‑1 là bao nhiêu?
   • ≈ 4,4 × 10 n cm⁻² (được ghi trong phần mô tả hệ thống PTS).
2. Kích thước và hiệu suất của detector HPGe GMX‑30190?
   • Kích thước: A = 57 mm, B = 73,6 mm, … H = 66,9 mm (Bảng 2).
   • Độ phân giải 2,3 keV ở 1332,5 keV; hiệu suất ghi tuyệt đối khoảng 30 % (đánh giá bằng nguồn chuẩn điểm).
3. Mẫu Mol‑82a được kích hoạt trong bao lâu?
   • Chiếu neutron 45 s, nghỉ rã 15,22 phút, sau đó đo gamma trong 0,5–3 giờ để đạt ≥ 10 000 đếm.
4. Hàm lượng trung bình của Aluminum trong mẫu Mol‑82a là bao nhiêu?
   • 13 200 ppm, sai số ± 2 600 ppm (bảng kết quả).
5. Phần mềm k‑Dalat thực hiện những bước nào?
   • Chuyển file Genie 2000 → ASCII; nhập tham số neutron (Φ_T, Φ_F, a, f, T_n); tính hàm lượng, sai số và LOD; xuất kết quả dưới dạng văn bản và bảng.

Kết luận

Khóa luận đã chứng minh tính khả thi của phương pháp ko‑NAA phối hợp với hệ thống khí nén tự động và phần mềm k‑Dalat để đo hàm lượng đa nguyên tố trong mẫu chuẩn NIST. Kết quả hàm lượng các nguyên tố chính (Al, As, Ba, Ca, Cu) đạt độ chính xác cao so với giá trị chuẩn, đồng thời đưa ra các thông số neutron và hiệu suất detector một cách chi tiết. Các hạn chế hiện tại (không xét suy giảm gamma, chồng chập đếm) đã được nêu ra, và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp nhằm cải thiện độ tin cậy và mở rộng ứng dụng của phương pháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Giới thiệu về phân tích kích hoạt neutron. Lý thuyết phân(tCHIKÍGbiHGậI.Sự'KÍChiRöạat:ñEUTOH::::::::cccccccccocctic00200210025120200211206621113012611241163556518055 855 2 ¿2:2.IPHẨRITPHỎNG Xổ ipiciitnt64010001014016111041604116386541512315333533694518:345:6983564:39ã 3 1-9: PRONG Xã¡E4ÏTHfiAI:::-::::::2:i222220122300261121113314311133073182356633983380338 833973386318 3393 85235885 - 1. Tương tác của gamma với vật chất.

Hiện ng quang điệñ::::-;:-::::-:::::::::sccccieiieiiisiiiiieiiiniiasiieiriasiassssei 5 I¿3:1:2 Vani xo 'CöTIDĂDñaocoiooaooaoiaooaiiiaooooeiioniiitiitioiitoiiiisiipiisitssissssasl 6 1. Hiệu ứng tạo cặp clectron-DOSIfTOI.32; Đo hoạt độ PHONG KG sissisississsississsssessieassesisesssessieassassvensvesaveasssassosssesseossess 8 I;3:3.Plôniifehiiphôillã:EBIHTHĂEcosaaaaoaanaannninoinainiinianiintisiiattteaiiaiaastsasssal 9 1. Phương pháp kích hoạt ko trong phân tích kích hoạt. Các thông SỐ phô neutron tại vị trí kích hoạt mẫu trong lò phản ứng.

Phương pháp xác định các thông số phô neutron. Hiệu suất ghi tuyệt đối của đầu dò.- 22-2 CS222222211 2112112112122 xe 17 I/6,1, GH-I KHIỂN: ggaaianaannntiiitetitititrtiiiititiittittotittiiti11185118111811133518487858585858585855i 17 1. Thực nghiệm xác định hiệu suất nguồn dạng a 18 1. Phương pháp ban thực nghiệm đề xác định hiệu suất nguôn hình trụ.

19 CHUONG 2: DUNG CU VÀ THIẾT BỊ:::.IN?10ni0efonIEEEBÍBððPunssreesuesnrosonteatosgrioggeertesttort0eitezDA21089100630060103032780500) 20 2. Câu trúc vùng hoạt.--2- + s2©s+£2S£EEE£E2EEE2E2EEEEE2EEEcEExcrrrcrrrcre 20 2. Các vị trí chiều mẫu trong lò phản ứng. Dụng cụ phát hiện và ghi nhận gamma.Deteotor siêu tỉnh khiết MPG: .IEhaninEim/Gnis DOOD ssiscnssiiansitiiii2i1241100300000014000300 603880240) 23 2.

Phần mém xử lý phô gamma (kạ-đalat).--2222-©22s2222z22EZzceczxrecvvzcre 24 2:3: (Giới HÏỆU:::osiiiniiiiiasitniiiasiossti5311451125115311851885168ã55855853536558658185138553851885385550 24 2. Sơ lược cấu trúc và cách sử đụng ko-Dalat:cssccsiscssccssscssseasssszecssvaassesscesss 24 CHƯỜNG 5. THUG NGHI Mibsssssisssicsisesissasscciscasscassestiesssoniseanssenseaiacarncsissniieass 27 Bi 1), AG IKI NEM MGB. Xác định các thông số phổ neutron tại vị trí chiếu kênh 7-I.

Xác định hiệu suất ghi tuyệt đối của đầu dò GMX.----- 30 lv acc na. Chiếu và đo mẫu bằng hệ khí nén tự động. Xử lý số liệu theo chuẩn ko bằng phần mềm kạ-Dalat. Thông số hàm lượng các nguyên tô của mẫu MolI82a.

Kết quả thu nhận được của mẫu Mol82a~l. Kết quả thu nhận được của mẫu Mol82a~2. So sánh kết quả giữa hai lần đo.--- 5ó co cute suy cgrerrrdee 45 iv AS PANN QUA ;:tigs:tp1025103119535511653195158581651385818318838483358393848585493353511033195138581g5134883583E 46 KET LUẬN.- 6-21 S121 T1 TH TH H1 TH 10 110 110111 1120112 11121111 47 TÀI LIEU THAM KHẢO. 49 V DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TÁT Chữ viet tắt Tieng anh Neutron Activation Analysis Phan tich kich hoat neutron High Purity Germanium Germanium siêu tỉnh khiết Limit Of Detection Giới hạn phát hiện Pneumatic Transfer System Hệ chuyên mẫu khí nén Cyclic Neutron activation Phan tich kich hoat neutron Analysis vong lap quang tia X PGAA Promt-Gamma Activation Phuong phap phan tich Instrumental Neutron Phan tich kich hoat neutron vi DANH MỤC CÁC BÁNG Bảng 1.

Các phan ứng và các tia gamma được dùng dé tính toán các thông số phô. Các số liệu kích thước của đầu đò HPGc. Thông số của các lá do kích hoạt.2: Các thông số phổ neutron tại vị trí chiếu 7-Ì.3: Dữ liệu hạt nhân của các nguôn chuẩn. Giá trị thực nghiệm của hiệu suất ghi đối với nguồn điểm đặt cách đầu dé 53,7 mm và 140 mm.

Các hệ số làm khớp đường cong hiệu suất tại 53,7 mm. Các hệ số làm khớp đường cong hiệu suất tại 140 mm. Các thông số thực nghiệm phân tích đối với mẫu chuẩn. Các thông số hàm lượng của mẫu Mol82a.

Các thông số hạt nhân sau khi phân tích mẫu mol 82a~1. Kết quả so sánh hàm lượng thực nghiệm của một số nguyên td HonegmfHiNISTZOTÍ:i¿issicitiiisi:iitiitiiii2411221235411230218253530662ã21 622 40 Bảng 4. Các thông số hạt nhân sau khi phân tích mẫu mo182a~. Kết quả so sánh hàm lượng thực nghiệm của một số nguyên tổ trong mẫu NIST-271 l.

Tương quan hệ số p,, /p,, gitta hai lần đo.-- 45 vũ DANH MỤC CÁC HÌNH VE VA ĐỎ THỊ Hình 1. Hap thụ (II4HEIÔIỆTHL:1221211104222222114100102854115101114526483444097515866 6 Hình 1. Hiệu ứng Compton. - --- ---- cà à Sex, 7 Hình 1.

Hiệu ứng tạo CẶP.c cuc cnSnnnnn nnn Hs nh nh sa § Hình 1. Phô thông lượng Neutron. Cấu trúc vùng hoạt lò phan ứng Da Lạt.: - ¿5 ¿se 20 Hình 2:2, Các kênh chiếu của lồ. 21 Hinh 2:3; Hệ đâu 0ö MPG ss ssssisescsssassssssssassvsssasssssnsssesssssasvaceasisess 22 Hình 2.

Giao diện phan mềm Genie 2000. Giao điện phần mềm kạ-Dalat. Hệ khí nén tự động. cà» HH nhe si, 27 Hình 3.