0679 nghiên cứu việc vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm cho thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ kinh tế phạm thị tuyết t

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích 0679 nghiên cứu việc vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm cho thị trường chứng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Hải
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Việc Vận Hành Và Phát Triển Sản Phẩm Chứng Quyền Có Bảo Đảm Cho Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN HÀNH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM CHỨNG QUYỀN CÓ BẢO ĐẢM CHO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Khái quát về sản phẩm chứng quyền có bảo đảm
• 1.2. Điều kiện vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm trên thị trường chứng khoán
• 1.3. Sự cần thiết phải phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam
• 1.4. Chứng quyền có bảo đảm giúp hoàn chỉnh cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam và phù hợp với lợi ích của các chủ thể tham gia thị trường
• KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ CHO VIỆC VẬN HÀNH VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM CHỨNG QUYỀN CÓ BẢO ĐẢM CHO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình giao dịch chứng quyền có bảo đảm trên thế giới trong những năm gần đây
• 2.2. Kinh nghiệm trong việc vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm ở một số nước
• 2.3. Thực trạng chuẩn bị cho việc vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam
• 2.4. Những tồn tại, vướng mắc trong việc chuẩn bị cho sự ra đời, phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại thị trường chứng khoán Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM VẬN HÀNH VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM CHỨNG QUYỀN CÓ BẢO ĐẢM CHO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Giải pháp nhằm vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm cho thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.2. Về vấn đề thuế và phí
• 3.3. Về tổ chức phát hành
• 3.4. Nâng cao hiệu quả, hoạt động quản lý giám sát giao dịch chứng quyền có bảo đảm
• 3.5. Cải thiện quy mô, thanh khoản của thị trường
• 3.6. Về khung pháp lý
• 3.7. Về cơ sở vật chất
• 3.8. Phát triển các tổ chức định mức tín nhiệm
• 3.9. Đào tạo nhà đầu tư là vấn đề then chốt
• 3.10. Các kiến nghị khác
• KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm

Nghiên cứu phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm cho thị trường chứng khoán Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Sản phẩm này không chỉ giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư mà còn tạo ra cơ hội mới cho các nhà đầu tư. Việc phát triển sản phẩm này sẽ góp phần nâng cao tính thanh khoản và ổn định cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của chứng quyền có bảo đảm

Chứng quyền có bảo đảm (CW) là một sản phẩm tài chính phái sinh, cho phép nhà đầu tư có quyền mua hoặc bán một tài sản cơ sở với giá xác định trong một khoảng thời gian nhất định. Sản phẩm này có tính thanh khoản cao và rủi ro thấp hơn so với các sản phẩm phái sinh khác.

1.2. Vai trò của chứng quyền có bảo đảm trong thị trường chứng khoán

Chứng quyền có bảo đảm đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các công cụ đầu tư đa dạng, giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận. Sản phẩm này cũng giúp cải thiện cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam.

II. Thách thức trong việc phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như khung pháp lý chưa hoàn thiện, thiếu sự hiểu biết của nhà đầu tư và sự cạnh tranh từ các sản phẩm tài chính khác đang cản trở sự phát triển của sản phẩm này.

2.1. Khung pháp lý và quy định hiện hành

Khung pháp lý cho sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Các quy định chưa rõ ràng và thiếu sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, gây khó khăn cho việc triển khai sản phẩm này.

2.2. Nhận thức của nhà đầu tư về chứng quyền có bảo đảm

Nhiều nhà đầu tư vẫn chưa hiểu rõ về sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, dẫn đến sự e ngại trong việc tham gia. Việc nâng cao nhận thức và kiến thức về sản phẩm này là rất cần thiết để thu hút nhà đầu tư.

III. Phương pháp phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm hiệu quả

Để phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và phát triển phù hợp. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn sẽ giúp tạo ra các sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường.

3.1. Nghiên cứu thị trường và nhu cầu của nhà đầu tư

Phân tích nhu cầu của nhà đầu tư và xu hướng thị trường là bước đầu tiên trong việc phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm. Việc này giúp xác định các đặc điểm và tính năng cần thiết cho sản phẩm.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa các tổ chức tài chính

Hợp tác giữa các công ty chứng khoán, ngân hàng và các tổ chức tài chính khác sẽ tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ cho việc phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm. Điều này cũng giúp nâng cao tính thanh khoản và sự hấp dẫn của sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chứng quyền có bảo đảm

Việc áp dụng sản phẩm chứng quyền có bảo đảm đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Các nghiên cứu cho thấy rằng sản phẩm này không chỉ giúp tăng cường tính thanh khoản mà còn tạo ra cơ hội đầu tư mới cho nhà đầu tư.

4.1. Kết quả từ các thị trường chứng khoán quốc tế

Nghiên cứu từ các thị trường chứng khoán quốc tế cho thấy rằng chứng quyền có bảo đảm đã giúp cải thiện tính thanh khoản và thu hút nhà đầu tư. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để phát triển sản phẩm hiệu quả hơn.

4.2. Tác động của chứng quyền có bảo đảm đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Sự xuất hiện của chứng quyền có bảo đảm đã tạo ra một làn sóng mới trong thị trường chứng khoán Việt Nam, giúp tăng cường sự đa dạng hóa sản phẩm và thu hút thêm vốn đầu tư.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam

Sản phẩm chứng quyền có bảo đảm có tiềm năng lớn để phát triển tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Với những giải pháp hợp lý và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, sản phẩm này có thể trở thành một công cụ đầu tư phổ biến trong tương lai.

5.1. Triển vọng phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm

Triển vọng phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm tại Việt Nam là rất khả quan. Với sự gia tăng nhận thức của nhà đầu tư và sự hoàn thiện của khung pháp lý, sản phẩm này có thể thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn.

5.2. Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững

Để phát triển bền vững sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao nhận thức của nhà đầu tư đến việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường hợp tác giữa các tổ chức tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua gần 18 năm phát triển, đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho nền kinh tế, thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và nâng cao tính minh bạch. Tính đến quý I/2018, vốn hóa thị trường đạt khoảng 4,16 triệu tỷ đồng, tăng 18,4% so với cuối năm 2017, trong đó sàn HOSE chiếm 76,6% tổng vốn hóa. Tuy nhiên, thị trường hiện còn hạn chế về chủng loại sản phẩm, chủ yếu gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và mới đây là sản phẩm phái sinh. Sự thiếu đa dạng này dẫn đến xu hướng chuyển động một chiều của thị trường, gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc phòng ngừa rủi ro và tận dụng cơ hội trên thị trường giá xuống.

Luận văn tập trung nghiên cứu việc vận hành và phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm (Covered Warrant - CW) trên thị trường chứng khoán Việt Nam, nhằm đa dạng hóa sản phẩm đầu tư, tăng tính thanh khoản và ổn định thị trường. Mục tiêu cụ thể là phân tích các quy định hiện hành, đánh giá thực trạng chuẩn bị vận hành CW, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm này tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn gần đây, với dữ liệu thu thập từ các sở giao dịch, công ty chứng khoán và cơ quan quản lý.

Việc phát triển sản phẩm CW được kỳ vọng sẽ tạo thêm lựa chọn cho nhà đầu tư cá nhân, vốn chiếm hơn 98% tài khoản giao dịch trên thị trường, đồng thời giúp giải quyết bài toán cổ phiếu hết room cho nhà đầu tư nước ngoài. Sản phẩm này cũng góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành kênh huy động vốn chủ đạo, nâng cao hình ảnh thị trường trong khu vực và quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình tài chính liên quan đến sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, bao gồm:

• Lý thuyết về quyền chọn tài chính: CW được xem như một dạng quyền chọn, cho phép người sở hữu quyền mua hoặc bán tài sản cơ sở tại mức giá và thời điểm xác định. Mô hình định giá Black-Scholes và mô hình nhị phân (binomial) được áp dụng để xác định giá trị CW dựa trên các biến số như giá tài sản cơ sở, thời gian đến hạn, độ biến động và lãi suất phi rủi ro.

• Mô hình cấu trúc thị trường chứng khoán: Phân tích vai trò của CW trong việc đa dạng hóa sản phẩm, tăng tính thanh khoản và ổn định thị trường, đồng thời so sánh với các sản phẩm tương đồng như chứng quyền truyền thống và hợp đồng quyền chọn.

• Khái niệm chính: Chứng quyền có bảo đảm, tài sản cơ sở, giá thực hiện, tỷ lệ chuyển đổi, trạng thái ITM/ATM/OTM, giá trị nội tại và giá trị thời gian của CW.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp mô tả và định tính: Tổng hợp, phân tích các quy định pháp lý, tài liệu chuyên ngành và kinh nghiệm quốc tế về sản phẩm CW.

• Phương pháp thống kê và phân tích số liệu: Thu thập dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các công ty chứng khoán. Cỡ mẫu bao gồm 07 công ty chứng khoán được phép phát hành CW tính đến tháng 3/2018.

• Phương pháp so sánh: Đánh giá thực trạng và quy định tại Việt Nam so với các thị trường phát triển như Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc.

• Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến, đánh giá và dự báo từ các chuyên gia, nhà quản lý và thành viên thị trường thông qua các hội thảo và phỏng vấn.

Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2015 đến 2018, phù hợp với quá trình chuẩn bị và triển khai sản phẩm CW tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vai trò và đặc điểm của sản phẩm CW: CW là công cụ tài chính có tính đòn bẩy cao, cho phép nhà đầu tư với vốn nhỏ có thể tiếp cận cơ hội đầu tư đa dạng. Ví dụ, với 2 triệu đồng đầu tư vào CW mua cổ phiếu ABC, nhà đầu tư có thể kiểm soát số lượng cổ phiếu tương đương 10 triệu đồng đầu tư trực tiếp, mang lại lợi nhuận gấp đôi khi giá cổ phiếu tăng 40%. CW cũng giúp cố định khoản lỗ tối đa bằng phí quyền mua, giảm thiểu rủi ro so với đầu tư cổ phiếu trực tiếp.

2. Thực trạng chuẩn bị vận hành CW tại Việt Nam: Tính đến tháng 3/2018, có 07 công ty chứng khoán đủ điều kiện phát hành CW với vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng và không có lỗ lũy kế. Tài sản cơ sở chủ yếu là cổ phiếu thuộc rổ VN30, chiếm trên 70% vốn hóa thị trường. Quy định pháp lý đã được hoàn thiện với Nghị định 60/2015/NĐ-CP và Thông tư 107/2016/TT-BTC, đảm bảo minh bạch và an toàn cho nhà đầu tư.

3. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam: Thị trường CW tại Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc phát triển mạnh với giá trị giao dịch hàng trăm tỷ USD mỗi năm. Các thị trường này cho thấy CW không gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường cổ phiếu mà còn thúc đẩy thanh khoản và ổn định giá. Đặc biệt, CW giúp nhà đầu tư cá nhân có thêm công cụ phòng vệ rủi ro và đa dạng hóa danh mục đầu tư.

4. Khó khăn và thách thức: Rủi ro đòn bẩy cao, vòng đời ngắn hạn của CW (3-24 tháng), biến động giá lớn và rủi ro từ tổ chức phát hành là những hạn chế cần được quản lý chặt chẽ. Ngoài ra, trình độ hiểu biết của nhà đầu tư còn hạn chế, đòi hỏi công tác đào tạo và truyền thông được chú trọng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy CW là sản phẩm phù hợp với cấu trúc nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế tại Việt Nam, giúp đa dạng hóa sản phẩm và tăng tính hấp dẫn của thị trường. So với các nghiên cứu tại thị trường Hồng Kông và Đài Loan, CW tại Việt Nam có thể phát triển tương tự nếu được quản lý và vận hành hiệu quả. Việc áp dụng các quy định nghiêm ngặt về tổ chức phát hành, tài sản đảm bảo và công bố thông tin sẽ giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ vốn hóa thị trường, số lượng công ty chứng khoán đủ điều kiện phát hành CW, và bảng so sánh các chỉ tiêu phát triển CW giữa Việt Nam và các thị trường quốc tế. Bảng phân tích tỷ lệ freefloat và room của cổ phiếu cũng minh họa vai trò của CW trong việc giải quyết bài toán cổ phiếu hết room.

Việc phát triển CW không chỉ giúp nhà đầu tư cá nhân có thêm công cụ đầu tư mà còn tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài, góp phần nâng cao chất lượng và quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và giám sát: Cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về phát hành, giao dịch, thanh toán và công bố thông tin sản phẩm CW, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động tạo lập thị trường và phòng ngừa rủi ro của tổ chức phát hành. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

2. Phát triển năng lực tổ chức phát hành: Các công ty chứng khoán cần nâng cao năng lực tài chính, chuyên môn và đầu tư hệ thống công nghệ hiện đại để thực hiện nghiệp vụ phát hành, phòng ngừa rủi ro và tạo lập thị trường hiệu quả. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: Công ty chứng khoán.

3. Đào tạo và nâng cao nhận thức nhà đầu tư: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, cung cấp tài liệu hướng dẫn và truyền thông đa phương tiện nhằm nâng cao hiểu biết về sản phẩm CW, giúp nhà đầu tư nhận diện rủi ro và tận dụng lợi ích sản phẩm. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Sở Giao dịch Chứng khoán, các công ty chứng khoán, cơ quan quản lý.

4. Khuyến khích phát triển sản phẩm đa dạng và linh hoạt: Khuyến khích phát hành CW trên nhiều loại tài sản cơ sở khác nhau như cổ phiếu, chỉ số, ETF để đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư, đồng thời nghiên cứu áp dụng các hình thức thanh toán linh hoạt nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian: 2-4 năm; Chủ thể: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán.

5. Tăng cường công tác truyền thông và minh bạch thông tin: Đảm bảo các thông tin về sản phẩm CW, tổ chức phát hành và giao dịch được công bố kịp thời, chính xác, minh bạch để tạo niềm tin cho nhà đầu tư và thị trường. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Tổ chức phát hành, Sở Giao dịch Chứng khoán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, quy định và giám sát hoạt động phát hành, giao dịch sản phẩm CW, góp phần phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

2. Các công ty chứng khoán và tổ chức phát hành: Tham khảo để nâng cao năng lực phát hành, quản lý rủi ro, tạo lập thị trường và phát triển sản phẩm CW phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam.

3. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Hiểu rõ đặc điểm, lợi ích và rủi ro của sản phẩm CW, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả, tận dụng công cụ phòng ngừa rủi ro và đa dạng hóa danh mục đầu tư.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo về lý thuyết, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế trong phát triển sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và phát triển học thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Chứng quyền có bảo đảm là gì?
   Chứng quyền có bảo đảm (CW) là sản phẩm tài chính cho phép người sở hữu quyền mua hoặc bán tài sản cơ sở tại mức giá và thời điểm xác định, với rủi ro tối đa bằng phí mua CW. Ví dụ, nhà đầu tư có thể mua CW mua cổ phiếu ABC với giá thấp hơn giá cổ phiếu trên thị trường để tận dụng đòn bẩy.

2. Ai có thể phát hành chứng quyền có bảo đảm?
   Chỉ các công ty chứng khoán thành viên có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, không có lỗ lũy kế và được cấp phép nghiệp vụ tự doanh mới được phép phát hành CW, nhằm đảm bảo năng lực tài chính và quản lý rủi ro.

3. Lợi ích của CW đối với nhà đầu tư là gì?
   CW giúp nhà đầu tư với vốn nhỏ có thể tiếp cận cơ hội đầu tư lớn hơn nhờ tính đòn bẩy, đồng thời cố định khoản lỗ tối đa, giao dịch và thanh toán dễ dàng như cổ phiếu, phù hợp với nhà đầu tư cá nhân có khẩu vị rủi ro cao.

4. Rủi ro khi đầu tư vào CW gồm những gì?
   Rủi ro chính gồm rủi ro đòn bẩy (mất toàn bộ vốn nếu dự báo sai), rủi ro biến động giá cao, rủi ro từ tổ chức phát hành không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, và rủi ro vòng đời ngắn hạn khiến giá trị CW giảm dần theo thời gian.

5. CW giúp giải quyết vấn đề cổ phiếu hết room như thế nào?
   CW cho phép nhà đầu tư nước ngoài đầu tư gián tiếp vào cổ phiếu đã hết room bằng cách mua CW dựa trên cổ phiếu đó, với thanh toán bằng tiền mặt thay vì cổ phiếu, giúp thu hút vốn ngoại mà không vi phạm quy định sở hữu nước ngoài.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa kiến thức về sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, bao gồm khái niệm, đặc điểm, ưu nhược điểm và quy định pháp lý tại Việt Nam.
• Đánh giá thực trạng chuẩn bị vận hành CW cho thấy Việt Nam đã có nền tảng pháp lý và năng lực tổ chức phát hành phù hợp, với 07 công ty chứng khoán đủ điều kiện tham gia.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy CW góp phần đa dạng hóa sản phẩm, tăng thanh khoản và ổn định thị trường, phù hợp với cấu trúc nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế tại Việt Nam.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực tổ chức phát hành, đào tạo nhà đầu tư và phát triển sản phẩm đa dạng nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường CW.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, hoàn thiện quy định, phát triển hệ thống công nghệ và truyền thông để đưa sản phẩm CW vào vận hành chính thức, góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam.

Hành động khuyến nghị: Các cơ quan quản lý, tổ chức phát hành và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, giám sát và điều chỉnh chính sách nhằm phát huy tối đa lợi ích của sản phẩm chứng quyền có bảo đảm trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I cũng đưa ra được một số bài học kinh nghiệm trong việc vận hành và phát triển sản phẩm CW từ một số nước có thị trường CW phát triển hàng đầu trên thế giới, qua đó rút ra bài học đối với Việt Nam.1 Khái quát về sản phẩm chứng quyền có bảo đảm 1. Mô tả sản phẩm 1. Khái niệm Tại một số nước trên thế giới, CW được định nghĩa như sau: Tại Đài Loan, định nghĩa “CW mua (bán) (tên tiếng anh là Call/ Put Warrant). Cụm từ “CW mua (bán)” sử dụng trong các quy định nói đến chứng khoán phát hành do bên thứ ba, không phải là bên phát hành các chứng khoán cơ sở, mà người sở hữu chứng quyền mua (bán) trong một khoảng thời gian quy định hay cho đến ngày đáo hạn quy định có quyền mua hay bán các chứng khoán cơ sở cho nhà phát hành tại một mức giá xác định, hoặc nhận thanh toán bằng tiền mặt thay cho khoảng chênh lệch giá (giữa giá thanh toán và giá thực tế của chứng khoán cơ sở).

Tại Hồng Kông, theo quy định CW được gọi là chứng quyền phái sinh (Derivatives Warrant - DW) cấp cho người sở hữu (người sở hữu chứng quyền) quyền (nhưng không kèm nghĩa vụ): (1) mua từ (trong trường hợp là chứng quyền mua) hay bán cho (trong trường hợp là chứng quyền bán) nhà phát hành tại một mức giá thực hiện xác định: (a) một lượng chứng khoán xác định phát hành bởi một công ty (hay nhận một khoản thanh toán bằng tiền mặt được tính toán dựa theo giá đó); (b) bất kỳ tài sản nảo (hay nhận một khoản thanh toán bằng tiền mặt được tính toán dựa theo giá đó); (2) nhận từ nhà phát hành một khoản thanh toán tiền mặt bằng với khoảng chênh lệch (nếu có): (a) trong trường hợp chứng quyền mua, giá trị của chỉ số liên quan đến chứng 1 khoán hay tài sản (hay chỉ số khác) tại ngày thực hiện chứng quyền phái sinh với giá thực hiện hay giá thanh toán; (b) trong trường hợp chứng quyền bán, giá thực hiện hay giá thanh toán với giá trị của chỉ số liên quan đến chứng khoán hay tài sản (hay chỉ số khác) tại ngày thực hiện chứng quyền phái sinh trong khoảng thời gian thanh toán xác định hay tại một hoặc nhiều ngày xác định, hay nhận các loại giấy tờ có giá khác tương tự. Tại Thái Lan, được gọi là chứng quyền phái sinh (Derivatives Warrant - DW) là: (1) một công cụ mà nhà phát hành trao người nắm giữ quyền mua (chứng quyền mua) tài sản cơ sở tại một thời điểm hay khoảng thời gian xác định, theo các điều kiện đi kèm; (2) một công cụ mà nhà phát hành trao người nắm giữ quyền bán (chứng quyền bán) tài sản cơ sở tại một thời điểm hay khoảng thời gian xác định, theo các điều kiện đi kèm; (3) một công cụ mà nhà phát hành trao người nắm giữ quyền chọn mua (chứng quyền mua) quyền nhận thanh toán tại một thời điểm hay khoảng thời gian xác định, một khoản chênh lệch giữa giá hay giá trị tài sản cơ sở và giá hay giá trị tài sản cơ sở thay thế xác định trong đó, khi giá hay giá trị tài sản cơ sở cao hơn giá hay giá trị tài sản cơ sở xác định trong công cụ đó, theo các điều kiện của công cụ đó; (4) một công cụ mà nhà phát hành trao cho người nắm giữ quyền chọn bán (chứng quyền bán) quyền nhận thanh toán tại một thời điểm hay khoảng thời gian xác định, một khoản chênh lệch giữa giá hay giá trị tài sản cơ sở và giá hay giá trị tài sản cơ sở thay thế xác định trong đó, khi giá hay giá tị tài sản cơ sở thấp hơn giá hay giá trị tài sản cơ sở xác định trong công cụ đó, theo các điều kiện của công cụ đó. Tại Hàn Quốc, “Chứng quyền trên cổ phần” (Equity linked Warrants - ELW) là chứng khoán ghi nhận quyền thực hiện một giao dịch cổ phần hay nhận tiền mặt khi có sự biểu hiện ý định đơn phương của một trong hai phía theo cách xác định trước tùy thuộc vào những thay đổi về giá của các cổ phần hay chỉ số giá của chúng 1 được giao dịch trên thị trường chứng khoán hay trên các thị trường chứng khoán nước ngoài tương tự. Tại Việt Nam, CW được định nghĩa theo Nghị định 60/2015/CP-NĐ như sau: “CW là chứng khoán có tài sản đảm bảo do công ty chứng khoán phát hành, cho phép người sở hữu được quyền mua (CW mua) hoặc được quyền bán (CW bán) chứng khoán cơ sở cho tổ chức phát hành CW đó theo một mức giá đã được xác định trước, tại hoặc trước một thời điểm đã được ấn định, hoặc nhận khoản tiền chênh lệch giữa giá thực hiện và giá chứng khoán cơ sở tại thời điểm thực hiện”.

Hoặc có thể tóm tắt ngắn gọn như sau: CW là một sản phẩm đầu tư tài chính có tính chất như một quyền chọn cho phép người nắm giữ quyền được bán hoặc mua tài sản cơ sở với một khối lượng xác định từ nhà phát hành tại một mức giá vào hoặc trước thời điểm được xác định. Các thông tin cơ bản trên một CW: - Công ty phát hành - Nhà tạo lập thanh khoản - Số lượng CW phát hành - Ngày phát hành - Tài sản cơ sở - Loại hình quyền (Mua/Bán) - Loại hình thực hiện (kiểu Mỹ/ châu Âu) - Giá phát hành (phí quyền chọn) - Giá thực hiện - Tỷ lệ chuyển đổi quyền - Ngày hết hạn - Phương thức tính Giá thực hiện - Hình thức thanh toán (Tiền/Cổ phiếu) Ba trạng thái đầu tư của CW: Tương tự như quyền chọn, có ba trạng thái quan trọng của CW mà nhà đầu tư cần chú ý. Bởi vì nó không chỉ ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của một CW. Ba trạng thái đó bao gồm: ITM (in-the-money), ATM (at-the-money), OTM (out-of the- 1 money).

Cách xác định ba trạng thái này là khác nhau đối với chứng quyền mua hoặc chứng quyền bán.  Đối với CW mua: Vào thời điểm đáo hạn hay trong bất cứ thời điểm nào khi CW còn hiệu lực, nếu giá chứng khoán cơ sở lớn hơn giá thực hiện (S>X), ta gọi CW mua đang ở trạng thái lời (ITM); nếu giá chứng khoán cơ sở nhỏ hơn giá thực hiện (S<X), ta gọi CW mua đang lỗ (OTM); còn nếu giá chứng khoán cơ sở bằng giá thực hiện (S=X), ta gọi CW mua đang ở trạng thái hòa vốn (ATM).  Đối với CW bán: Vào thời điểm đáo hạn hay trong bất cứ thời điểm nào khi CW còn giá trị, nếu giá chứng khoán cơ sở lớn hơn giá thực hiện (S>X), ta gọi CW bán đang ở trạng thái lỗ (OTM); nếu giá chứng khoán cơ sở nhỏ hơn giá thực hiện (S<X), ta gọi CW bán đang lãi (ITM); còn nếu giá chứng khoán cơ sở bằng giá thực hiện (S=X), ta gọi CW bán là hòa vốn (ATM). Giá trị của CW: Một trong những yếu tố quan trọng đối với nhà đầu tư khi tham gia đầu tư và giao dịch chứng quyền là phải hiểu được “giá CW” được xác định như thế nào.

Đầu tiên, cần xác định rằng: Giá trị CW = Giá trị nội tại + Giá trị thời gian. Giá trị nội tại: Tức là giá trị tự bản thân của CW có, không bị mất đi theo thời gian. Giá trị này chỉ bị ảnh hưởng khi giá chứng khoán cơ sở thay đổi, và với các CW nào ở trạng thái (ITM) thì mới có giá trị nội tại. Tại các trạng thái OTM và ATM, CW không có giá trị nội tại mà chỉ có giá trị về thời gian.

Giá trị thời gian: Tức là giá trị từ lúc CW được phát hành cho đến khi CW đáo hạn. Điều đó có nghĩa là tất cả CW đều có giá trị thời gian bất kể trạng thái ITM, ATM hay OTM. Càng gần thời điểm đáo hạn, giá trị thời gian của CW sẽ giảm đi và trở về 0 khi CW đáo hạn. Định giá CW: Khi được giao dịch trên thị trườn thứ cấp, bên cạnh tác động của cung – cầu CW trên thị trường, giá của CW còn chịu tác động bởi các yếu tố đặc thù như: - Giá của chứng khoán cơ sở: Đây là tham chiếu để xác định giá trị nội tại của CW.

1 - Thời gian đến khi đáo hạn, có nghĩa khoảng thời gian từ thời điểm xác định giá đến ngày đáo hạn của chứng quyền. Khoảng thời gian càng dài thì CW càng có giá trị (thời gian) cao. - Độ biến động của chứng khoán cơ sở: Độ biến động càng cao thì giá CW sẽ càng cao. - Giá thực hiện (exercise price).

- Lãi suất phi rủi ro. Các yếu tố trên là các biến đầu vào của các mô hình định giá CW, được sử dụng tương tự như mô hình định giá quyền chọn: mô hình Black-Scholes hoặc mô hình nhị phân (binomial-model). Trong các nhân tố trên, độ biến động của chứng khoán cơ sở và lãi suất phi rủi ro là hai nhân tố quan trọng nhất và khó xác định nhất, phụ thuộc vào kinh nghiệm của nhà đầu tư và công ty chứng khoán trên thị trường. Phân loại Sản phẩm CW được phân loại như sau:  Dựa vào nội dung thực hiện quyền, có CW mua (là CW cho phép người nắm giữ có một quyền được mua) và CW bán (là CW cho phép người nắm giữ có một quyền được bán).

Cụ thể: - CW mua là loại chứng quyền mà người sở hữu chứng quyền được quyền mua một số lượng chứng khoán cơ sở theo mức giá thực hiện hoặc nhận khoản tiền chênh lệch khi giá của chứng khoán cơ sở cao hơn giá thực hiện tại thời điểm thực hiện.1 minh họa về chứng quyền mua.1: CW mua 1 - CW bán là loại chứng quyền mà người sở hữu chứng quyền được quyền bán một số lượng chứng khoán cơ sở theo mức giá thực hiện hoặc nhận khoản tiền chênh lệch khi giá của chứng khoán cơ sở thấp hơn giá thực hiện tại thời điểm thực hiện.2 minh họa về chứng quyền bán.2: CW bán  Dựa vào thời điểm thực hiện, có CW theo kiểu Mỹ (là người nắm giữ được thực hiện quyền vào bất kỳ ngày nào trước khi CW đến hạn) và CW theo kiểu châu Âu (là người nắm giữ chỉ được thực hiện quyền vào ngày CW đến hạn).  Dựa vào hình thức thanh toán, có CW thanh toán bằng tiền mặt và CW thanh toán bằng tài sản cơ sở.