Chương I: MOT CAT NHÌN TONG QUAN VỀ “TAM QUỐC DIỄN NGHĨA " -1. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ TÁC PHẨM. Tac giả: La Quán Trung tên thật là La Bản. Quán Trung là tên tự.
Ông là người có tài văn chương, giỏi từ khúc. từng viết nhiều tác phẩm thuộc nhiều thể loại khác nhau nhưng thành công nhất là “lam Quốc Diễn Nghĩa". Về nơi sinh, ngày sinh, ngày mất của ông thì các tài liệu chưa thống nhất, chỉ biết ông sống vào khoảng thế kỷ XII - XIV, vào khoảng cuối Nguyên (Thoát Hoan _Thiếp Mộc Nhị tức Nguyên Thuận Dé) đầu Minh (Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương ). Nơi sinh có thể là Thái Nguyên.
Lu Lang, Tiền Đường, Đồng Nguyên. Bình sinh La Quán Trung ít hòa hợp với mọi người, thường chu du đây đó vì thế ông có biệt hiệu là Hỗ Hải Tản Nhân. Việc này có thể do thời thế nhiễu nhương mà nên. Sau này có thuyết cho ring ông có tham gia vào cuộc khởi nghĩa nông dan, có liên hệ với Trương Sĩ Thành _ một lãnh tụ nghĩa quân cuối đời nhà Nguyên.
Kết cục cuộc đời ông không không được nhắc đến. Hiện nay chúng ta biết chdc chấn ring cuộc đời ấy, con người ấy đã để lại cho đời sau một thành tựu văn học xuất sắc _bộ tiểu thuyết lịch sử lừng danh “Tam Quốc Diễn Nghĩa `. Quá trình hình thành tác phẩm: “ Tam Quốc Diễn Nghĩa" tà một bộ tiểu thuyết dài. Những tiên dé cơ sở hình thành đã có từ trước khi nó trở thành bộ tiểu thuyết hoàn chỉnh rất lâu.hàng ngàn năm có lẻ.
Ngay từ thời Đường, Lý Thương An trong bài “Kiêu Nhi Thi” viết rằng “Hoặc giéu Trương Phi nóng nảy, hoặc cười Dang Ngãi nói lắp” đã chứng tỏ trong dân gian ít nhiều đã xuất hiện những viai thoại về các nhân vật trong “Tam Quốc Diễn Nghia”. “Chi Lam” của Tô học sĩ (Tô Đông Pha ) có viết rằng "ở thôn quê lúc trẻ con quấy nghịch người ta thường cho tiền chúng đi nghe — TT ———-—-— SVTH: NGUYEN TILÀXII LONG ‘Chang 9 C81). TRAN XUAN ĐỀ —----—-—- —ễ kể chuyện Tam Quốc. Nghe Lưư Bị thất bại mọi người nhăn may, có kẻ khóc, nghe Tào Tháo thất bại mọi người vui mừng".
Cứ liệu ấy chứng tỏ rằng ngay từ thời Tống đã xuất hiện một nhóm người chuyên kể chuyện Tam Quốc, hơn nữa nó còn chứng minh rằng tư tưởng “Ủng Lưu phản Tào *đã hình thành từ bấy giờ. Đến đời Nguyên có trên 30 vở kịch lịch sử lấy để tài từ chuyện Tam Quốc, quán triệt tư tưởng “Ung Lưu phản Tao”. Khẳng định tập đoàn Thục Hán trong đó các nhân vật đã có hình dáng và tính cách không khác xa “Tam Quốc Diễn Nghĩa " là bao. Vào khoảng cuối Nguyên đầu Minh La Quán Trung đã viết “Tam Quốc Diễn Nghĩa” dựa trên ba nguồn tài liệu, trước hết là sử sách đặt biệt là cuốn sử biên niên “Tam Quốc Chi” của Trần Tho và cuốn “Tam Quốc Chí Chi” của Bùi Tùng Chi.
Thứ đến La Quán “Trung căn cứ vào đã sử, truyền thuyết và truyện kể dân gian, cuối cùng là tạp kịch và thoại bản đờ: Nguyên đặc biệt là cuốn “Tam Quốc Chí Bình Thoại". “Tam Quốc Diễn Nghĩa" của La Quán Trung có tên đầy đủ là “Tam Quốc Chí Thông Tục Diễn Nghia”. Về sau tác phẩm được hai cha con Mao Luân và Mao Tôn Cương tu sửa và chỉnh lý gọi là “Đệ Nhất Tài Tử Thư”. Dù sao đi nữa thì La Quán Trung vẫn xứng đáng là tác giả của bộ tiểu thuyết lừng danh này.
Tóm tắt tác phẩm: Thời Hán Hoàng Đế, Hán Linh Đế, nền chính trị ruỗng nát. Vua tin dùng lũ hoạn quan, ngoại thích cấm cố hiển sĩ đời sống nhân dân khổ cực trăm bể. Giặc Hoàng Cân do ba anh em họ Trương (Trương Giác, Trương Lương, Trương Bảo) nổi lên với thế manh như vũ bão. Triểu đình dan áp khốc liệt, nghĩa quân tan vỡ cuộc khởi nghĩa bị dìm trong bể máu.
Nhưng, chính nó đã làm cho chính quyền Đông Hán suy yếu cùng cực và đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn. Dẹp yên cuộc khởi nghĩa Hoàng Cân bọn hoạn quan ngoại thích quay sang cấu xé lẫn nhau. Năm 189 Đại tướng quân Hà Tiến _ kẻ cầm đầu thế lực ngoai thích giả chiếu mệnh thiên tử triệu các tưởng lĩnh vào cung đẹp giặc tận dung thời cơ đó tập đoàn Đổng SYTIL: NGEYỄ¿ THÀNH LONG Chang 10 CBHD: TRAN XUAN DE ——— e ——— eeee Trác vào kinh khuynh loát triểu đình tự tiện phế lập thiên tử. Viên Thiệu cầm đầu 17 đạo quân Quan Đông vào Lạc Dương dep giặc (190).
Cuộc giao tranh giữa các tập đoàn quân phiệt bắt đầu. Năm 196 loạn Đổng Trac bị dep tắt, hậu quả để lại là một đất nước bị tàn phá nghiêm trọng. Hai kinh đô Trường An và Lạc Dung chỉ còn là những đống tro tần. Trong khi đó các thế lực quân phiệt tang cường bóc lột nhũng nhiễu nhân dân, củng cố thé lực của mình, mạnh nhất có các tập đoàn Viên Thiệu, Viên Thuật, Tào Tháo.
: Năm 197 Tào Tháo dẹp được loạn Lý Thôi, Quách Di. Trong vòng mười năm (197_207) Tào Tháo tập trung toàn lực để tiêu diệt Viên Thuật, Viên Thiệu, Lã Bố thống nhất phương Bắc. Không dừng lại ở đó, Tào Tháo đốc quân xuống phương Nam hòng tiêu diệt Lưu Bị, vượt Trường Giang phá Tôn Quyển thực hiện chí lớn thông nhất Trung Quốc nhưng bị đại bại ở trận Xích Bích 83 vạn quân bị thiêu ra tro. Từ đây Tào Tháo không còn đủ lực lượng để thống nhất Trung Quốc.
Thục mạnh dần lên, hình thành thế Tam Quốc. Năm 221 Lưu Bị lên ngôi hoàng đế, sau đó một năm Lưu Bị cất đại quân phạt Ngô báo thù cho Quan Vân Trường nhưng bị đại bại tại tại Hào Đình sự nghiệp Lưu Bị bắt đầu sụp đổ từ đó. Sau khi Luu Bị mất ở thành Bạch Đế, Khổng Minh nhận lời thác cô quyết -ra tay thay đổ thế thời sáu lần ra Kỳ Sơn vẫn không sao thay đổi được thời cuộc. Khổng Minh bỏ mình sau một trận ốm ở Ngũ Nguyên Trượng.
Chín lần phạt Trung Nguyên của Khương Duy không thành. Năm 263 hoàng đế Lưu Thiện đầu hàng nhà Thục bị diệt. ‘Nam 265 Tư Mã Viêm diệt Ngụy lập nhà Tấn. Năm 280 hoàng đế nhà Tấn diệt Ngô thống nhất Trung Quốc.
Tư tưởng chủ đạo: Tu tưởng chủ đạo xuyên suốt “Tam Quốc Diễn Nghĩa" là "Đế (huc khấu Nguy”, (Thue là vua, Ngụy là giặc) có nghĩa là “Ủng Luu phan Tào”. Thực chất tư tưởng này thoát thai từ tư tưởng chính thống của ý thức hệ phong kiến. Tu tưởng chính thống đóng vai trò _~_ re =———— SYTH: X6UTYÊN THÀNH L0WG Ching 14 CBD. TRAN XUAN ĐỀ =O eee đắc lực trong việc hình thành và củng cố sự thống trị của một dòng he doi với toàn din, Đây chính là tư tưởng mang màu sắc phan động.
Nhưng cái chính yếu không phải ở chổ đó mà chính là nó xuất phát từ lý tưởng, nguyện vọng của quần chúng nhân dân, Quan điểm “Ung Lưu phản Tào” thể hiện mơ ước của toàn dân về mot quốc gia yên ổn thống nhất, một triểu đình biết thực hiện các chính sách tiến bộ phù hợp với lợi ích của nhân dân, một ông vua biết yếu thương trăm họ. Từ đó tác giả đã đứng về phía Lưu Thục, ca ngươi, biện minh cho tập đoàn này. Theo La tiên sinh thì nhà nước Thuc Hán là nhà nước mẫu mực, là niềm mơ ước của người dân Lưu Bị là đấng minh quân thương yêu trăm họ. Khổng Minh, Quan Công, Trương Phi, Triệu Vân.
là những văn thần võ tướng van võ toàn tài vỗ yên trăm họ. Tap đoàn Tào Tháo là đại điện cho những gì xấu xa tần ác đi ngược lại lợi ích của nhân dân. Đây là tư tưởng mang dấu ấn ít nhiều tiến bộ nhưng do han chế của lịch sử, của thời đại mà nó chỉ đừng lại ở một chừng hạn nhất định. La Quán Trung và nhân dân bấy giờ tuy rằng căm ghét ách thống trị tàn bạo của bọn vua chúa phong kiến nhưng không nghĩ đến việc lật đổ nó.
Họ chỉ mơ ước xây dựng được nhà nước phong kiến tốt hơn. Ở đó có vua hiển tôi giỏi biết thương yêu chăn dắt muôn dân. Vị vua phải là bậc “Chân mệnh thiên tử” thực hiện “nhân chính" cho trăm họ được nhờ. Nguyện vọng, mơ ước thiết tha của quan chúng nhân dân được thể nién qua nhân vật Lưu Huyền Đức và tập đoàn Thục Hán.
Những nét chấm phá cơ bản: “Tam Quốc Diễn Nghĩa” là một bộ tiểu thuyết có quy mô dé sô vào bậc nhất Trung Hoa. Sự 46 sộ không chỉ thể hiện qua số lượng 75 vạn chữ mà còn thể hiện ở tầm độ không gian mà nó bao quát toàn cõi Trung Hoa. Thời gian các sự kiện xảy ra gần trọn môt thế kỷ (97 năm). Không chỉ thế “Tam Quốc Diễn Nghĩa" còn có sự xuất hiện của hàng trăm nhân vật (có tên tuổi ) mỗi người mdi vẻ không ai giống ai.
Trong số các nhân vật ấy ta thấy nổi lên một số ít nhân vật đóng vai trò chủ yếu thể hiện chủ dé tác phẩm SYTH: NGUYÊN THÀNH LONG Thay {2 C BI): TRAN XUAN DE da là những Lua Bi, Tào Tháo, Gia Cát Lượng, Quan Công. Ở bốn nhân vật này là sự đầu tư bằng cả tâm huyết của Hồ Hải Tản Nhân [hanh công rực rỡ cũng tập trung và đây. Các nhân vật đó đã được Lắc giả xây dung một cách xuất sắc cả về bình diện nôi dung lẫn bình điện nghệ thuật mà giáo sư Trần Xuân Để gọi là "tứ tuyết” "Tuyệt nhân” Lưu Bị, “tuyệt trí "Khổng Minh, "tuyệt gian” Tào háo, “tuyệt nghìa” Quan Công. Tuy để tài chủ yếu bàn về “cái nghĩa” của Quan Công nhưng người viết thiết nghĩ cũng nên có đôi dong bàn đên các nhân vật khác trong “tứ tuyệt” vì giữa chúng hẳn phat có mỗi quan hệ hỗ tương, Lite Bi được La tiên sinh xây đựng nên như một mốc son chói lor cho tứ tưởng “Ung Lưu phan Tào”.
Lưu Bị xuất hiện như một vị mình quân chân chúa của thời buổi nhiều nhương loạn lạc. "Biết ai thiên tứ. biết ai than” và “Được thua phải trái thoat thành không `. Ong là một vị vua mẫu mực mà nhân dha hàng ao ước, biết yêu thưởng trăm họ trong cánh loan lạc lầm than.
Người đọc có lẽ không bao giờ quên được hình ảnh một Lưu Huyền Đức cương quyêt cũng dân dị một ngày và: dim đường chứ không nữ bỏ đi mot mình dù biết đó là hạ sack trong chiến cuộc. Lưu Bi chủ trương dùng lòng thành, dùng nhân nghĩ ma đối đãi với mọi người. Hẳn không ai quên được lời nói bat hủ của Lưu sứ quân “Ta thà chết chứ không làm diéu phụ nghĩa".