Nghiên Cứu Phân Lập Nấm Metarhizium Anisopliae Để Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Trên Xoài

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu phân lập tuyển chọn chủng nấm metarhizium anisopliae phòng trừ sâu bệnh hại trên xoài, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Lương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thanh Hảo
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phân Lập, Tuyển Chọn Chủng Nấm Metarhizium Anisopliae Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Trên Xoài
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 5. TÓM TẮT
• 6. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 6.1. Mục đích của đề tài
• 6.2. Yêu cầu của đề tài
• 6.3. Ý nghĩa của đề tài
• 6.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 6.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 7. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 7.1. Sơ lược chung về xoài và sâu bệnh hại xoài
• 7.2. Các biện pháp phòng trừ
• 7.3. Đặc điểm chung về nấm Metarhizium anisopliae
• 7.3.1. Đặc điểm hình thái
• 7.3.2. Cấu tạo và thành phần hóa học của tế bào vi nấm
• 7.3.3. Khả năng đồng hóa các nguồn cacbon, nitơ của nấm Metarhizium anisopliae
• 7.3.4. Độc tố diệt côn trùng của nấm lục cương Metarhizium anisopliae
• 7.3.5. Cơ chế tác động của nấm lên sâu bệnh và con đường truyền bệnh
• 7.3.6. Con đường truyền bệnh
• 7.3.7. Phổ ký chủ của nấm lục cương Metarhizium anisopliae
• 7.3.8. Tình hình nghiên cứu sử dụng Metarhizium trên Thế Giới
• 7.3.9. Tình hình nghiên cứu sử dụng Metarhizium ở Việt Nam
• 8. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 8.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 8.3. Vật liệu nghiên cứu
• 8.4. Nội dung nghiên cứu
• 8.5. Phương pháp nghiên cứu
• 8.5.1. Phương pháp phân lập các chủng vi sinh vật ký sinh sâu bệnh hại
• 8.5.2. Cách phân lập
• 8.5.3. Làm thuần mẫu phân lập
• 8.5.4. Phương pháp khảo sát khả năng phân giải chitin của các chủng vi sinh vật
• 8.5.5. Phương pháp khảo sát khả năng phân giải cellulose của các chủng vi sinh vật
• 8.5.6. Định danh các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu hại bằng kỹ thuật truyền thống
• 8.5.7. Phương pháp xác định điều kiện nuôi cấy của chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu hại
• 8.5.8. Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự sinh trưởng và phát triển chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae
• 8.5.9. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae
• 8.5.10. Nghiên cứu ảnh hưởng của pH môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của của chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae
• 8.5.11. Kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại của chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae đã tuyển chọn
• 8.5.12. Xử lí số liệu
• 9. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 9.1. Phân lập và tuyển chọn các chủng nấm Metarhizium anisopliae
• 9.1.1. Phân lập nấm Metarhizium anisopliae có khả năng diệt trừ sâu bệnh hại cây trồng
• 9.1.2. Định danh nấm Metarhizium anisopliae có khả năng diệt trừ sâu bệnh hại cây trồng bằng phương pháp truyền thống
• 9.1.3. Đánh giá khả năng khả năng phân giải chitin của các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae
• 9.1.4. Đánh giá khả năng phân giải cellulose của các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae
• 9.1.5. Ảnh hưởng của một số yếu tố đến sinh trưởng, phát triển của nấm Metarhizium anisopliae đã được tuyển chọn
• 9.1.6. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự sinh trưởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài
• 9.1.7. Ảnh hưởng của nhiệt độ nuôi cấy đến sự sinh trưởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài trên môi trường PDA
• 9.1.8. Ảnh hưởng của pH môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài trên môi trường PDA
• 9.1.9. Kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại của chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae đã tuyển chọn
• 10. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nấm Metarhizium Anisopliae Phòng Trừ Sâu Xoài

Xoài, "vua của các loại trái cây," không chỉ thơm ngon mà còn bổ dưỡng, giàu vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, sâu bệnh hại là mối đe dọa lớn đối với sản xuất xoài. Các phương pháp phòng trừ hóa học tuy hiệu quả tức thời, lại gây ra nhiều vấn đề: kháng thuốc, thoái hóa đất, ô nhiễm môi trường. Do đó, tìm kiếm giải pháp sinh học, an toàn và hiệu quả là vô cùng cần thiết. Nấm Metarhizium anisopliae (Ma) nổi lên như một ứng cử viên sáng giá. Các nghiên cứu đã chứng minh khả năng của nấm trừ sâu này trong việc kiểm soát nhiều loại sâu bệnh hại. Khóa luận này đi sâu vào nghiên cứu phân lập, tuyển chọn chủng nấm Metarhizium anisopliae, từ đó mở ra hướng đi mới trong phòng trừ sâu bệnh hại trên xoài, hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của xoài và thách thức từ sâu bệnh hại

Xoài là một loại trái cây nhiệt đới quan trọng tại Việt Nam, đứng thứ hai sau chuối về diện tích trồng. Giá trị dinh dưỡng cao của xoài khiến nó trở thành một loại quả được ưa chuộng. Tuy nhiên, sâu bệnh hại xoài luôn là một thách thức lớn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng. Các loài sâu hại như rệp bông, sâu đục trái, sâu cắn lá và bọ trĩ thường xuyên tấn công xoài ở nhiều giai đoạn phát triển, từ khi ra bông đến khi quả chín. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, xoài là một trong những loại trái cây nhiệt đới chính được trồng tại Việt Nam.

1.2. Giới thiệu về nấm Metarhizium anisopliae và tiềm năng ứng dụng

Nấm Metarhizium anisopliae, còn gọi là nấm lục cương, là một loài nấm ký sinh có khả năng kiểm soát nhiều loại côn trùng gây hại. Cơ chế tác động của Metarhizium bao gồm xâm nhập, phát triển và gây bệnh cho côn trùng. Nấm có khả năng phân giải chitin, một thành phần quan trọng trong lớp vỏ của côn trùng, giúp chúng dễ dàng xâm nhập vào cơ thể vật chủ. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của nấm trong việc phòng trừ các loài sâu hại trên nhiều loại cây trồng, bao gồm cả xoài. Nấm có phổ kí sinh rộng và an toàn với môi trường.

1.3. Mục tiêu nghiên cứu phân lập tuyển chọn nấm phòng trừ sâu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân lập và tuyển chọn các chủng nấm Metarhizium anisopliae có hiệu quả cao trong việc phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài. Mục tiêu chính là tìm ra các chủng nấm có khả năng ký sinh mạnh mẽ đối với các loài sâu hại phổ biến trên xoài, đồng thời đánh giá các đặc tính sinh học của chúng để tối ưu hóa quá trình nuôi cấy nấm Metarhizium và ứng dụng trong thực tế. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần vào việc phát triển các biện pháp sinh học an toàn và bền vững trong sản xuất xoài.

II. Thách Thức Vấn Đề Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Trên Xoài

Sâu bệnh hại trên xoài là một vấn đề nan giải, gây thiệt hại không nhỏ cho người trồng. Các biện pháp hóa học truyền thống, mặc dù hiệu quả nhanh chóng, lại tiềm ẩn nhiều rủi ro: ô nhiễm môi trường, tồn dư hóa chất, phát triển tính kháng thuốc của sâu bệnh. Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật còn gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và làm suy giảm chất lượng đất. Do đó, cần có một giải pháp thay thế, thân thiện với môi trường và bền vững hơn. Biện pháp sinh học, đặc biệt là sử dụng nấm Metarhizium anisopliae, được xem là một hướng đi đầy tiềm năng.

2.1. Hậu quả của việc lạm dụng thuốc trừ sâu hóa học đối với xoài

Việc sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu hóa học trong quá trình trồng xoài có thể dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực. Đầu tiên, thuốc trừ sâu có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe của các loài sinh vật khác. Thứ hai, tồn dư hóa chất trong quả xoài có thể gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Thứ ba, việc sử dụng lâu dài các loại thuốc trừ sâu có thể khiến sâu bệnh phát triển tính kháng thuốc, làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng trừ. Cuối cùng, thuốc trừ sâu có thể ảnh hưởng đến chất lượng đất và nguồn nước.

2.2. Nhu cầu cấp thiết về giải pháp sinh học bền vững cho cây xoài

Trước những tác hại của thuốc trừ sâu hóa học, nhu cầu về một giải pháp sinh học bền vững trong phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nông nghiệp bền vững đòi hỏi các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, an toàn cho sức khỏe con người và duy trì được năng suất ổn định. Việc sử dụng biện pháp sinh học như nấm Metarhizium anisopliae là một trong những giải pháp tiềm năng để đáp ứng những yêu cầu này. Kiểm soát sinh học giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào thuốc trừ sâu hóa học và bảo vệ môi trường.

2.3. Tiềm năng của nấm Metarhizium anisopliae trong phòng trừ sâu bệnh hại

Nấm Metarhizium anisopliae có tiềm năng rất lớn trong việc phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài. Nấm có khả năng ký sinh và tiêu diệt nhiều loại côn trùng gây hại phổ biến trên xoài, bao gồm rệp, sâu đục quả và bọ trĩ. Hiệu quả phòng trừ sâu bệnh của nấm đã được chứng minh trong nhiều nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, nấm còn có tính an toàn cao đối với con người và môi trường, không gây ra các tác dụng phụ như thuốc trừ sâu hóa học. Sản phẩm từ nấm có thể ứng dụng rộng rãi.

III. Cách Phân Lập Tuyển Chọn Chủng Nấm Metarhizium Anisopliae

Việc phân lập và tuyển chọn chủng nấm Metarhizium anisopliae phù hợp là bước quan trọng để đảm bảo hiệu quả phòng trừ sâu bệnh hại. Quá trình này bao gồm thu thập mẫu bệnh phẩm từ sâu bệnh hại nhiễm nấm, phân lập nấm từ mẫu bệnh phẩm, định danh nấm và đánh giá khả năng ký sinh của các chủng nấm phân lập được. Các chủng nấm có khả năng ký sinh mạnh mẽ và đặc hiệu với các loài sâu hại trên xoài sẽ được lựa chọn để sử dụng trong các nghiên cứu tiếp theo và ứng dụng vào thực tế.

3.1. Quy trình thu thập mẫu bệnh phẩm và phân lập nấm Metarhizium

Quy trình phân lập các chủng vi sinh vật bắt đầu với việc thu thập mẫu sâu bệnh hại nhiễm nấm từ các vườn xoài. Các mẫu được thu thập cần đảm bảo chất lượng và được bảo quản đúng cách để tránh ảnh hưởng đến quá trình phân lập. Sau khi thu thập, mẫu được đưa về phòng thí nghiệm để tiến hành phân lập nấm. Phương pháp phân lập thường được sử dụng là phương pháp pha loãng và cấy trải trên môi trường thạch dinh dưỡng. Môi trường thường dùng là WA, PDA, PCA.

3.2. Phương pháp định danh nấm Metarhizium anisopliae truyền thống

Định danh các chủng nấm là bước quan trọng để xác định chính xác loài nấm và đảm bảo tính chính xác của các nghiên cứu tiếp theo. Phương pháp định danh truyền thống dựa trên các đặc điểm hình thái của nấm, bao gồm hình dạng khuẩn lạc, màu sắc, kích thước và hình dạng bào tử. Các đặc điểm này được quan sát dưới kính hiển vi và so sánh với các tài liệu tham khảo để xác định loài nấm. Sử dụng khóa phân loại nấm.

3.3. Tiêu chí đánh giá và tuyển chọn chủng nấm Metarhizium tiềm năng

Việc tuyển chọn chủng nấm Metarhizium tiềm năng dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm khả năng sinh trưởng và phát triển trên môi trường dinh dưỡng, khả năng phân giải chitin, khả năng ký sinh và tiêu diệt sâu hại. Các chủng nấm có khả năng sinh trưởng nhanh, phân giải chitin mạnh mẽ và có độc lực cao đối với sâu hại sẽ được ưu tiên lựa chọn. Ngoài ra, tính ổn định di truyền và khả năng sản xuất bào tử cũng là những tiêu chí quan trọng cần xem xét.

IV. Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Môi Trường Đến Sinh Trưởng Nấm Trừ Sâu

Các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, pH và môi trường dinh dưỡng có ảnh hưởng rất lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của nấm Metarhizium anisopliae. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố này đến khả năng sinh trưởng, phát triển và hoạt lực của các chủng nấm đã được tuyển chọn. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp xác định các điều kiện tối ưu cho việc nuôi cấy nấm Metarhizium và sản xuất chế phẩm sinh học.

4.1. Ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng đến sự sinh trưởng của nấm

Môi trường dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của nấm Metarhizium anisopliae. Nghiên cứu này sẽ đánh giá ảnh hưởng của các loại môi trường dinh dưỡng khác nhau, bao gồm môi trường tự nhiên và môi trường tổng hợp, đến tốc độ sinh trưởng, mật độ bào tử và khả năng phân giải chitin của nấm. So sánh PDA, CMA, WA...

4.2. Tác động của nhiệt độ và pH đến sự phát triển của chủng nấm xanh

Nhiệt độ và pH là hai yếu tố môi trường quan trọng có ảnh hưởng đến hoạt động của enzyme. Sự sinh trưởng và phát triển của nấm Metarhizium anisopliae. Nghiên cứu này sẽ xác định khoảng nhiệt độ và pH tối ưu cho sự sinh trưởng và phát triển của các chủng nấm đã được tuyển chọn. Các thí nghiệm sẽ được thực hiện trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Nhiệt độ thích hợp khoảng 30oC.

4.3. Tối ưu hóa điều kiện nuôi cấy nấm Metarhizium trong phòng thí nghiệm

Dựa trên kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường, nhiệt độ và pH, các điều kiện nuôi cấy tối ưu cho nấm Metarhizium anisopliae sẽ được xác định. Các điều kiện này sẽ được sử dụng để sản xuất chế phẩm sinh học có chất lượng cao và hiệu quả trong việc phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài. Điều kiện nuôi cấy được tối ưu hóa sẽ giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí sản xuất.

V. Kiểm Tra Hoạt Lực Ký Sinh Diệt Trừ Sâu Hại Của Nấm Xoài

Việc kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại của nấm Metarhizium anisopliae là bước cuối cùng và quan trọng nhất trong quá trình nghiên cứu. Hoạt lực của nấm được đánh giá thông qua các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và ngoài đồng ruộng, sử dụng các loài sâu hại phổ biến trên xoài. Kết quả đánh giá sẽ cho thấy hiệu quả thực tế của nấm Metarhizium anisopliae trong việc phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài.

5.1. Phương pháp đánh giá hoạt lực ký sinh của nấm trên sâu hại

Hoạt lực ký sinh của nấm Metarhizium anisopliae được đánh giá bằng cách cho nấm tiếp xúc với sâu hại trong điều kiện kiểm soát. Sau một thời gian nhất định, tỷ lệ sâu hại bị nhiễm nấm và chết được ghi nhận. Các phương pháp đánh giá hoạt lực ký sinh cần đảm bảo tính chính xác và khách quan để đưa ra kết luận chính xác về hiệu quả của nấm.

5.2. Thí nghiệm kiểm tra khả năng diệt trừ sâu đục thân xoài

Sâu đục thân là một trong những loài sâu hại nguy hiểm nhất trên cây xoài. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc kiểm tra khả năng diệt trừ sâu đục thân của nấm Metarhizium anisopliae. Các thí nghiệm sẽ được thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm và ngoài đồng ruộng để đánh giá hiệu quả của nấm trong việc kiểm soát loài sâu hại này.

5.3. Đánh giá hiệu quả của chế phẩm nấm Metarhizium trong thực tế

Dựa trên kết quả kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại, hiệu quả của chế phẩm sinh học từ Metarhizium trong thực tế sẽ được đánh giá. Các đánh giá sẽ được thực hiện trên các vườn xoài thực tế, so sánh hiệu quả của chế phẩm nấm với các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại khác. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc ứng dụng chế phẩm nấm trong sản xuất xoài.

VI. Kết Luận Triển Vọng Ứng Dụng Nấm Metarhizium Cho Xoài

Nghiên cứu về nấm Metarhizium anisopliae trong phòng trừ sâu bệnh hại trên xoài đã mang lại những kết quả đầy hứa hẹn. Việc phân lập, tuyển chọn và đánh giá các chủng nấm có hiệu quả cao là tiền đề quan trọng cho việc phát triển các chế phẩm sinh học an toàn và bền vững. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình sản xuất chế phẩm nấm và đánh giá hiệu quả của chúng trong điều kiện thực tế.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về nấm và tiềm năng ứng dụng

Nghiên cứu đã thành công trong việc phân lập, tuyển chọn và đánh giá các chủng nấm Metarhizium anisopliae có tiềm năng ứng dụng trong phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài. Kết quả nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc tính sinh học, hoạt lực ký sinh và khả năng diệt trừ sâu hại của các chủng nấm này.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng nấm

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình sản xuất nấm Metarhizium anisopliae và đánh giá hiệu quả của chúng trong điều kiện thực tế. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các công thức chế phẩm nấm có độ ổn định cao, khả năng bảo quản tốt và hiệu quả phòng trừ sâu bệnh hại cao.

6.3. Giải pháp phát triển sản phẩm sinh học từ nấm cho nông nghiệp

Để thúc đẩy ứng dụng sản phẩm sinh học từ Metarhizium trong nông nghiệp bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân. Cần có các chính sách hỗ trợ, khuyến khích việc sản xuất và sử dụng chế phẩm nấm, đồng thời nâng cao nhận thức của người nông dân về lợi ích của việc sử dụng các biện pháp sinh học trong phòng trừ sâu bệnh hại. Cần có sự tham gia của các tổ chức khuyến nông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Đề tài: “NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP, TUYỂN CHỌN CHỦNG NẤM METARHIZIUM ANISOPLIAE PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI TRÊN XOÀI” HÀ NỘI - 2022 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Đề tài: “NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP, TUYỂN CHỌN CHỦNG NẤM METARHIZIUM ANISOPLIAE PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI TRÊN XOÀI” Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Lƣơng Mã sinh viên : 637046 Lớp : K63CNSHA Giảng viên hƣớng dẫn : 1. Nguyễn Thanh Hảo 2. Nguyễn Thị Hồng Minh HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng các kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong khóa luận là trung thực, khách quan và chƣa từng đƣợc dùng để bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Đồng thời, tôi cũng xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận đều đã đƣợc cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày 01 tháng 03 năm 2022 Sinh viên Nguyễn Thị Lƣơng i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, trƣớc hết cho phép tôi đƣợc bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: TS. Phạm Thị Lý Thu đã tạo điều kiện thuận lợi nhất, đƣa cho tôi những lời động viên, quan tâm, quan sát tôi trong mỗi quá trình thực hiện bài luận án để giúp tôi hoàn thiện hơn trong kỹ năng cũng nhƣ bài luận án của mình. Nguyễn Thị Hồng Minh đã hƣớng dẫn chi tiết, tận tình các kỹ thuật, đƣa ra những nhắc nhở để tôi đƣợc sáng tỏ hơn. Bên cạnh đó, cô cũng đƣa ra những lời khuyên rất hữu ích, giúp tôi hoàn thiện những kỹ năng trong phòng thí nghiệm.

Nguyễn Thanh Hảo đã hƣớng dẫn, giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình làm luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám đốc Viện Di truyền Nông nghiệp, Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, các thầy cô và các anh chị trong Bộ môn Công nghệ sinh học, những ngƣời đã giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm và giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận án. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình cùng những ngƣời thân và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo động lực cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu cũng nhƣ trong quá trình làm luận án. Hà Nội, ngày 01 Tháng 03 Năm 2022 Sinh viên Nguyễn Thị Lƣơng ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH ẢNH.

Mục đích và yêu cầu của đề tài. Mục đích của đề tài. Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Sơ lƣợc chung về xoài và sâu bệnh hại xoài.

Các biện pháp phòng trừ. Đặc điểm chung về nấm Metarhizium anisopliae. Đặc điểm hình thái. Cấu tạo và thành phần hóa học của tế bào vi nấm.

Khả năng đồng hóa các nguồn cacbon, nitơ của nấm Metarhizium anisopliae. Độc tố diệt côn trùng của nấm lục cƣơng Metarhizium anisopliae. Cơ chế tác động của nấm lên sâu bệnh và con đƣờng truyền bệnh. Con đƣờng truyền bệnh.

Phổ ký chủ của nấm lục cƣơng Metarhizium anisopliae. Tình hình nghiên cứu sử dụng Metarhizium trên Thế Giới. Tình hình nghiên cứu sử dụng Metarhizium ở Việt Nam. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tƣợng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp phân lập các chủng vi sinh vật ký sinh sâu bệnh hại. Cách phân lập. Làm thuần mẫu phân lập.

Phƣơng pháp khảo sát khả năng phân giải chitin của các chủng vi sinh vật. Phƣơng pháp khảo sát khả năng phân giải cellulose của các chủng vi sinh vật. Định danh các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu hại bằng kỹ thuật truyền thống. Phƣơng pháp xác định điều kiện nuôi cấy của chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu hại.

Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự sinh trưởng và phát triển chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae. Nghiên cứu ảnh hưởng của pH môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển của của chủng nấm xanh ký sinh Metarhizium anisopliae. Kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại của chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae đã tuyển chọn.

Xử lí số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Phân lập và tuyển chọn các chủng nấm Metarhizium anisopliae. Phân lập nấm Metarhizium anisopliae có khả năng diệt trừ sâu bệnh hại cây trồng.

Định danh nấm Metarhizium anisopliae có khả năng diệt trừ sâu bệnh hại cây trồng bằng phƣơng pháp truyền thống. Đánh giá khả năng khả năng phân giải chitin của các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae. Đánh giá khả năng phân giải cellulose của các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae. Ảnh hƣởng của một số yếu tố đến sinh trƣởng, phát triển của nấm Metarhizium anisopliae đã đƣợc tuyển chọn.

Ảnh hƣởng của môi trƣờng nuôi cấy đến sự sinh trƣởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài. Ảnh hƣởng của nhiệt độ nuôi cấy đến sự sinh trƣởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài trên môi trƣờng PDA. Ảnh hƣởng của pH môi trƣờng đến sự sinh trƣởng và phát triển của các chủng nấm Metarhizium anisopliae ký sinh sâu đục thân xoài trên môi trƣờng PDA. Kiểm tra hoạt lực ký sinh và diệt trừ sâu hại của chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae đã tuyển chọn.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 46 v DANH MỤC VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải nghĩa WA Water Agar CMA Corn Meal Agar PDA Potato Dextrose Agar PCA Potato Carrot Agar PDB Potato Dextrose Broth Ma Metarhizium anisopliae M. flavoviride Metarhizium flavoviride ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long cs Cộng sự sp.

Species ĐC Đối chứng vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Nguồn gốc, hình thái của các chủng nấm Metarhizium anisopliae phân lập đƣợc. Đặc điểm hình thái chủng nấm Metarhizium anisopliae. Khả năng phân giải chitin của các chủng nấm xanh Ma đƣợc quan sát sau 5 ngày nuôi cấy.

Khả năng phân giải cellulose của các chủng nấm xanh Ma đƣợc quan sát sau 5 ngày nuôi cấy. Ảnh hƣởng của môi trƣờng nuôi cấy đến sinh trƣởng, phát triển của nấm M. Ảnh hƣởng của điều kiện nhiệt độ đến sinh trƣởng, phát triển của nấm M. Anisopliae trên môi trƣờng PDA.

Ảnh hƣởng của pH đến sinh trƣởng, phát triển của nấm M. Anisopliae trên môi trƣờng PDA. Hoạt lực diệt sâu non đục thân xoài của chế phẩm sinh học trong điều kiện phòng thí nghiệm.40 vii DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2. Các pha phát dục của sâu đục thân Plocaderus ruficornis.

Mẫu sâu đục thân bị chết do nhiễm nấm xanh Metarhizium anisopliae. Một số hình ảnh của quá trình phân lập. Một số bƣớc trong kỹ thuật 1 thu dịch enzyme để khảo sát khả năng phân giải chitin, cellulose của Ma. Kỹ thuật 2 cấy chấm điểm để khảo sát khả năng phân giải chitin, cellulose của Ma.

Định danh nấm bằng phƣơng pháp truyền thống. Phƣơng pháp đếm mật độ bào tử. Một số bƣớc trong thí nghiệm kiểm tra hoạt lực ký sinh của nấm Ma trên sâu. Kết quả của phân lập nấm Metarhizium anisopliae ký sinh trên sâu.

Hai chủng nấm Metarhizium anisopliae là AS2 và BNX1 phân lập đƣợc sau 2 ngày và 7 ngày nuôi cấy. Hình thái khuẩn lạc, chùm bào tử và bào tử của chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae. Kết quả thí nghiệm đánh giá khả năng sinh enzyme chitinase của các chủng nấm Ma. Kết quả thí nghiệm đánh giá khả năng sinh enzyme cellulase của các chủng nấm Ma.

Ảnh hƣởng của môi trƣờng nuôi cấy đến đƣờng kính tản nấm M. Anisopliae sau 3, 5 và 7 ngày. Ảnh hƣởng của nhiệt độ nuôi cấy đến đƣờng kính tản nấm M. Anisopliae sau 3, 5 và 7 ngày.

Ảnh hƣởng của pH môi trƣờng đến đƣờng kính tản nấm M. Anisopliae sau 3, 5 và 7 ngày. Kết quả kiểm tra hoạt lực diệt trừ sâu hại của Ma.41 viii TÓM TẮT Với đề tài “Nghiên cứu phân lập, tuyển chọn chủng nấm Metarhizium anisopliae phòng trừ sâu bệnh hại trên cây xoài”. Chúng tôi tiến hành phân lập, tuyển chọn và định danh các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae, hay còn gọi là nấm lục cƣơng sống ký sinh và tiêu diệt sâu hại trên cây xoài.

Sau đó, tiến hành khảo sát đánh giá khả năng phân giải chitin, cellulose giữa các chủng nấm Metarhizium anisopliae đã đƣợc tuyển chọn với nhau. Đồng thời đánh giá đặc điểm sinh học về môi trƣờng, nhiệt độ và pH của chủng nấm Metarhizium anisopliae để tìm ra điều kiện sống tốt nhất phục vụ cho các nghiên cứu sau này. Từ các mẫu sâu đục thân bị nhiễm nấm Metarhizium anisopliae đã thu thập đƣợc tại vƣờn xoài ở tỉnh Bến Tre và một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, bằng cách phân lập theo phƣơng pháp của Barnett và Hunter (1972), chúng tôi đã thu và định danh đƣợc hai chủng Metarhizium anisopliae đƣợc đặt tên là AS2 và BNX1. Trong đó, khả năng phân giải chitin và cellulose của chủng AS2 cao hơn so với chủng BNX1.

Đem hai chủng AS2 và BNX1 đánh giá đặc điểm sinh học thấy rằng: 1. Môi trƣờng dinh dƣỡng tốt nhất cho sự sinh trƣởng và phát triển của cả hai chủng là PDA. Ngƣỡng nhiệt độ thích hợp nhất trong sinh trƣởng và phát triển của hai chủng đều ở 30oC ± 2 oC. Ngƣỡng pH thích hợp nhất cho cả hai chủng là pH6-pH7.

Qua nghiên cứu cho thấy, cả 2 chủng AS2 và BNX1 đều có khả năng diệt sâu khá cao khoảng 70-82%, hoạt lực ký sinh và diệt sâu của chủng AS2 cao hơn chủng BNX1. Xoài là hoa quả quốc gia của Ấn Độ, Pakistan, Philippines, và cây quốc gia của Bangladesh. Tháng 4/2021, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, xoài là một trong những loại trái cây nhiệt đới chính đƣợc trồng tại Việt Nam, chỉ đứng sau chuối. Việt Nam là nƣớc sản xuất xoài lớn thứ 13 thế giới với tổng diện tích trồng trong cả nƣớc khoảng hơn 87.000 ha, số liệu đƣợc thống kê năm 2020.

Giá trị dinh dƣỡng của xoài: Xoài là loại quả đƣợc mệnh danh là “vua của các loại trái cây” do xoài không chỉ thơm ngon mà còn bổ dƣỡng nhờ giàu nguồn axit amino, vitamin E, B1, B2, flavonoid, flavine, acid folic, calci, phosphor, sắt, beta caroten,…Theo Alexis Mucumbitsi, chuyên gia phụ trách dinh dƣỡng tại Bộ Y tế Rwanda cho biết: "Trong xoài rất giàu sắt, vitamin A và C, chứa hơn 80% lƣợng magie và canxi cần thiết hằng ngày, rất quan trọng trong việc phòng nhiều loại bệnh khác nhau".