Phân Lập Và Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Vi Khuẩn Đối Kháng Nấm Gây Bệnh Thán Thư Trên Cây Chuối

Nghiên cứu phân lập vi khuẩn đối kháng nấm thán thư trên cây chuối, khám phá đặc điểm sinh học và tiềm năng ứng dụng trong nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Ánh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Xuân Cảnh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
• Đề tài: Nghiên Cứu Vi Khuẩn Đối Kháng Nấm Gây Bệnh Thán Thư Trên Cây Chuối
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về chuối
• 1.2. Giá trị của chuối
• 1.3. Tình hình sản xuất chuối trên thế giới
• 1.4. Tình hình sản xuất chuối ở Việt Nam
• 1.5. Tình hình sâu bệnh trên chuối
• 1.6. Một số loài côn trùng gây hại đến cây chuối
• 1.7. Một số bệnh trên cây chuối do vius gây ra
• 1.8. Một số bệnh trên cây chuối do vi khuẩn gây ra
• 1.9. Một số bệnh trên cây chuối do nấm gây ra
• 1.10. Tổng quan về Colletotrichum musae gây bệnh thán thư trên chuối
• 1.10.1. Lịch sử bệnh thán thư trên cây chuối
• 1.10.2. Nấm Colletorichum musae
• 1.10.3. Cơ chế gây hại của nấm Colletotrichum musae gây bệnh thán thư trên cây chuối
• 1.10.4. Một số biệp pháp phòng trừ bệnh thán thư trên chuối hiện nay
• 1.11. Vi khuẩn đối kháng nấm gây bệnh trên cây chuối
• 1.11.1. Tình hình nghiên cứu vi khuẩn đối kháng nấm gây bệnh cây trồng trên thế giới
• 1.11.2. Tình hình nghiên cứu vi sinh vật đối kháng nấm gây bệnh cây trồng tại Việt Nam
• 2. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3. Các hóa chất và môi trường được sử dụng để phân lập và nghiên cứu các đặc điểm của vi khuẩn đối kháng với nấm Colletotrichum musae gây bệnh trên chuối
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp phân lập vi khuẩn
• 2.5.2. Sàng lọc nhanh các chủng vi khuẩn phân lập được có khả năng đối kháng với nấm bệnh
• 2.5.3. Phương pháp nghiên cứu khả năng đối kháng nấm của vi khuẩn
• 2.5.4. Nghiên cứu đặc điểm sinh học
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Phân lập, tuyển chọn mẫu vi khuẩn
• 3.2. Sàng lọc in vitro các chủng vi khuẩn có hoạt tính kháng nấm Colletotrichum musae
• 3.3. Nghiên cứu khả năng đối kháng nấm Colletotrichum musae của VK5
• 3.4. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của chủng VK5
• 3.4.1. Đặc điểm hình thái của chủng VK5
• 3.4.2. Đặc điểm sinh lý, sinh hóa của chủng VK5
• 3.4.3. Khả năng sinh enzyme ngoại bào
• 3.4.4. Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của thời gian đến hoạt tính đối kháng nấm Colletotrichum musae của VK5
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Vi Khuẩn Đối Kháng Nấm Thán Thư Chuối

Bệnh thán thư chuối, do nấm Colletotrichum musae gây ra, là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với năng suất và chất lượng chuối trên toàn cầu. Phương pháp phòng trừ truyền thống dựa vào thuốc hóa học, song lại gây ra những hệ lụy về môi trường và sức khỏe. Nghiên cứu về vi khuẩn đối kháng như một giải pháp sinh học đầy tiềm năng, hứa hẹn mang lại phương pháp kiểm soát bệnh an toàn và bền vững hơn. Khóa luận này tập trung vào việc phân lập vi khuẩn đối kháng, đánh giá đặc điểm sinh học, và cơ chế đối kháng của chúng đối với Colletotrichum musae, từ đó mở ra hướng đi mới cho phòng trừ sinh học bệnh thán thư trên cây chuối. Mục tiêu là tìm kiếm các chủng vi khuẩn đối kháng hiệu quả, góp phần vào sản xuất chuối bền vững. "Việc kiểm soát bằng thuốc diệt nấm bị cấm ở nhiều nước làm giảm giá trị thương mại của chuối." (Trích dẫn tài liệu gốc).

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Bệnh Thán Thư Trên Chuối

Bệnh thán thư chuối gây thiệt hại đáng kể về kinh tế, ảnh hưởng đến thu nhập của người nông dân và nguồn cung chuối trên thị trường. Việc kiểm soát bệnh hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì năng suất và chất lượng chuối. Khóa luận này tập trung vào một vấn đề cấp thiết của ngành trồng chuối, đó là tìm ra các biện pháp phòng trừ bệnh thán thư chuối hiệu quả và an toàn. Bệnh do nấm Colletotrichum musae gây ra là bệnh nghiêm trọng nhất sau thu hoạch (Robinson & Saúco, 2010).

1.2. Ưu Điểm Của Phương Pháp Phòng Trừ Sinh Học Với Vi Khuẩn

So với việc sử dụng hóa chất, phòng trừ sinh học bằng vi khuẩn đối kháng mang lại nhiều ưu điểm vượt trội. Nó an toàn với môi trường, không gây hại cho sức khỏe con người, và có thể giúp giảm thiểu tình trạng kháng thuốc của nấm bệnh. Vi khuẩn đối kháng không những có khả năng kháng nấm gây bệnh mà chúng còn tiết ra một chất dịch chứa các protein gây hại cho côn trùng, giúp xua đuổi sâu hại.

1.3. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu Phân Lập Vi Khuẩn Đối Kháng

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân lập và xác định các chủng vi khuẩn đối kháng có khả năng ức chế sự phát triển của nấm Colletotrichum musae. Nghiên cứu sẽ tập trung vào đánh giá đặc điểm sinh học và cơ chế đối kháng của các chủng vi khuẩn tiềm năng, nhằm lựa chọn ra những chủng tốt nhất để phát triển thành sản phẩm sinh học phòng trừ thán thư.

II. Vấn Đề Cấp Thiết Hạn Chế Của Thuốc Trừ Bệnh Hóa Học

Việc lạm dụng thuốc trừ bệnh hóa học để kiểm soát bệnh thán thư đã dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực. Các loại thuốc này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng và làm suy giảm đa dạng sinh học trong đất. Ngoài ra, việc sử dụng lâu dài thuốc trừ bệnh hóa học có thể dẫn đến sự phát triển của các chủng nấm kháng thuốc, gây khó khăn hơn trong việc kiểm soát bệnh. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả hơn là vô cùng cần thiết, đặc biệt là việc ứng dụng phân lập vi khuẩn đối kháng và phòng trừ sinh học bệnh thán thư.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Đến Môi Trường Và Sức Khỏe

Thuốc trừ bệnh hóa học có thể tồn dư trong đất, nước, và không khí, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến các sinh vật có lợi khác. Bên cạnh đó, dư lượng thuốc trừ bệnh trên quả chuối có thể gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Sử dụng thuốc diệt nấm hóa học làm ô nhiễm môi trường nước, không khí và đất. Hơn nữa, làm mất đa dạng sinh học, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

2.2. Nguy Cơ Kháng Thuốc Của Nấm Gây Bệnh

Việc sử dụng thuốc trừ bệnh hóa học liên tục có thể tạo áp lực chọn lọc, dẫn đến sự phát triển của các chủng nấm Colletotrichum musae kháng thuốc. Điều này làm giảm hiệu quả của các loại thuốc hiện có và đòi hỏi phải sử dụng các loại thuốc mạnh hơn, gây ra nhiều tác động tiêu cực hơn. Về lâu dài sẽ xuất hiện những mầm bệnh kháng thuốc làm phòng trừ khó khăn hơn.

2.3. Yêu Cầu Về Sản Xuất Chuối An Toàn Và Bền Vững

Xu hướng tiêu dùng hiện nay ngày càng chú trọng đến các sản phẩm nông nghiệp an toàn và bền vững. Việc giảm thiểu sử dụng thuốc trừ bệnh hóa học và áp dụng các biện pháp phòng trừ sinh học là yêu cầu tất yếu để đáp ứng nhu cầu của thị trường và đảm bảo sản xuất chuối bền vững. Các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu 1 thuốc kháng nấm sinh học. Đây được xem là giải pháp tối ưu, an toàn, bền vững và dài lâu.

III. Phương Pháp Phân Lập Vi Khuẩn Đối Kháng Nấm Thán Thư Chuối

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân lập vi khuẩn đối kháng từ các mẫu đất thu thập từ các vườn chuối. Quá trình phân lập bao gồm nhiều bước, từ việc chuẩn bị môi trường nuôi cấy, pha loãng mẫu đất, cấy trải trên đĩa thạch, đến việc lựa chọn và làm thuần các chủng vi khuẩn đối kháng. Các chủng vi khuẩn được phân lập sẽ được kiểm tra khả năng ức chế sự phát triển của nấm Colletotrichum musae trên môi trường in vitro, từ đó lựa chọn ra các chủng có tiềm năng nhất để nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học và cơ chế đối kháng.

3.1. Thu Thập Mẫu Đất Từ Vùng Trồng Chuối Bị Bệnh

Mẫu đất được thu thập từ các vùng trồng chuối có biểu hiện bệnh thán thư, với mục đích tăng khả năng tìm thấy các chủng vi khuẩn đối kháng có khả năng thích nghi và cạnh tranh với nấm bệnh trong môi trường tự nhiên. Chúng tôi đã tiến hành thu thập các mẫu đất ở vườn chuối ở địa bàn Yên Lịch, Dân Tiến, Khoái Châu, Hưng Yên, sau đó tiến hành phân lập các chủng vi khuẩn đối kháng với nấm gây bệnh thán thư trên chuối, cụ thể là đối kháng với nấm Colletotrichum musae.

3.2. Quy Trình Phân Lập Và Tuyển Chọn Vi Khuẩn Đối Kháng

Quy trình phân lập bao gồm nhiều bước: pha loãng mẫu đất, cấy trải trên môi trường chọn lọc, quan sát và lựa chọn các khuẩn lạc có hình thái đặc trưng, và làm thuần các chủng vi khuẩn. Sau đó, các chủng vi khuẩn được kiểm tra khả năng ức chế nấm Colletotrichum musae trên môi trường thạch. Kết quả phân lập làm thuần được 22 chủng vi khuẩn đặc điểm hình thái khác nhau.

3.3. Đánh Giá Khả Năng Đối Kháng Nấm Trong Phòng Thí Nghiệm

Khả năng đối kháng của các chủng vi khuẩn được đánh giá bằng cách đo đường kính vòng vô khuẩn xung quanh khuẩn lạc vi khuẩn trên đĩa thạch đã cấy nấm Colletotrichum musae. Các chủng vi khuẩn có vòng vô khuẩn lớn nhất được coi là có khả năng đối kháng mạnh nhất. Sau đó sàng lọc khả năng đối kháng của 22 chủng phân lập được với nấm Colletotrichum musae, thu được 5 chủng có khả năng kháng nấm Colletotrichum musae là VK1; VK2; VK3; VK4; VK5

IV. Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Của Chủng Vi Khuẩn VK5 Tiềm Năng

Chủng vi khuẩn VK5, được xác định là có khả năng đối kháng nấm Colletotrichum musae mạnh nhất, đã được chọn để nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học. Các nghiên cứu này bao gồm việc xác định hình thái tế bào, đặc điểm khuẩn lạc, khả năng sinh enzyme ngoại bào (như chitinase, protease, amylase, cellulase), và các đặc tính sinh hóa khác. Mục đích là để hiểu rõ hơn về cơ chế đối kháng của VK5 và tiềm năng ứng dụng của nó trong phòng trừ sinh học bệnh thán thư.

4.1. Xác Định Hình Thái Và Đặc Điểm Khuẩn Lạc

Việc xác định hình thái tế bào (hình dạng, kích thước, cấu trúc) và đặc điểm khuẩn lạc (màu sắc, hình dạng, bề mặt) giúp phân loại và định danh sơ bộ chủng vi khuẩn. Kết quả nghiên cứu đặc điểm hình thái, VK5 có khuẩn lạc hình bầu dục, nhẵn bóng, mép có răng cưa, hai đầu tròn, là gram dương, tế bào dài hình que và có nội bào tử.

4.2. Đánh Giá Khả Năng Sinh Enzyme Ngoại Bào Quan Trọng

Khả năng sinh enzyme ngoại bào, đặc biệt là chitinase (phân hủy chitin, thành phần chính của thành tế bào nấm), protease (phân hủy protein), amylase (phân hủy tinh bột) và cellulase (phân hủy cellulose) cho thấy khả năng tấn công trực tiếp vào tế bào nấm bệnh của chủng vi khuẩn. Ngoài ra, VK5 còn có khả năng sinh các enzyme ngoại bào như cellulase, chitinase, amylase, và protease.

4.3. Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Hóa Của Chủng Vi Khuẩn

Các thử nghiệm sinh hóa (như khả năng sử dụng các nguồn carbon khác nhau, khả năng khử nitrate, khả năng sinh H2S) giúp xác định các đặc tính trao đổi chất của chủng vi khuẩn, từ đó có thể hiểu rõ hơn về khả năng thích nghi và tồn tại của nó trong môi trường tự nhiên. Chủng VK5 này còn có khả năng khử nitrate (NO3-) trong môi trường thành nitrit (NO2-), khả năng sinh acetylmethylcarbinol (acetoin) và khả năng tạo và duy trì acid trong quá trình lên men glucose.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Đối Kháng Của Vi Khuẩn VK5 Theo Thời Gian

Hiệu quả đối kháng của vi khuẩn VK5 có thể thay đổi theo thời gian, do đó việc đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum musae ở các thời điểm khác nhau là rất quan trọng. Nghiên cứu này sẽ theo dõi sự phát triển của vòng vô khuẩn xung quanh khuẩn lạc VK5 theo thời gian, từ đó xác định thời điểm mà VK5 có hiệu quả đối kháng cao nhất. Điều này giúp tối ưu hóa việc ứng dụng VK5 trong thực tế.

5.1. Theo Dõi Sự Phát Triển Của Vòng Vô Khuẩn Theo Thời Gian

Đường kính vòng vô khuẩn được đo đạc định kỳ (ví dụ: sau 24 giờ, 48 giờ, 72 giờ, ...) để theo dõi sự thay đổi của khả năng ức chế nấm theo thời gian. Các phép đo này giúp xác định thời điểm mà vi khuẩn có hiệu quả cao nhất và thời điểm cần phải bổ sung vi khuẩn vào môi trường.

5.2. Xác Định Thời Điểm Hiệu Quả Đối Kháng Cao Nhất

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích để xác định thời điểm mà vi khuẩn VK5 có hiệu quả đối kháng cao nhất. Thời điểm này sẽ được sử dụng để tối ưu hóa việc ứng dụng vi khuẩn trong thực tế, đảm bảo hiệu quả phòng trừ bệnh tốt nhất. Kết quả VK5 đối kháng nấm Colletotrichum muase sau 3,5,7 ngày.

5.3. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Hiệu Quả Đối Kháng

Các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, pH có thể ảnh hưởng đến hiệu quả đối kháng của vi khuẩn VK5. Nghiên cứu cần xem xét các yếu tố này để đảm bảo VK5 có thể phát huy tối đa khả năng của mình trong điều kiện thực tế. Cần nghiên cứu thêm để có thể ứng dụng vi khuẩn đối kháng hiệu quả.

VI. Kết Luận Tiềm Năng Ứng Dụng Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này đã thành công trong việc phân lập và xác định một số chủng vi khuẩn đối kháng có khả năng ức chế nấm Colletotrichum musae gây bệnh thán thư trên chuối. Đặc biệt, chủng vi khuẩn VK5 cho thấy tiềm năng lớn trong việc phát triển thành sản phẩm sinh học phòng trừ thán thư. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế đối kháng của VK5, cũng như đánh giá hiệu quả của nó trong điều kiện thực tế trên đồng ruộng. Nghiên cứu về vi khuẩn đối kháng cần được đẩy mạnh để góp phần vào sản xuất chuối bền vững và giảm thiểu tác động tiêu cực của thuốc trừ bệnh hóa học.

6.1. Tổng Kết Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Các kết quả chính của nghiên cứu bao gồm việc phân lập thành công các chủng vi khuẩn đối kháng, xác định chủng VK5 có khả năng đối kháng mạnh nhất, và mô tả các đặc điểm sinh học của VK5. Thông qua kết quả sàng lọc, cho thấy VK5 là chủng tiềm năng có khả năng đối kháng với nấm Colletotrichum musae mạnh nhất nên được chọn để thực hiện hiên các nghiên cứu tiếp theo.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Để Ứng Dụng Thực Tế

Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của VK5 trên đồng ruộng, xác định cơ chế đối kháng của VK5 ở cấp độ phân tử, và phát triển chế phẩm sinh học từ VK5 để ứng dụng rộng rãi trong sản xuất chuối. Nghiên cứu về việc sử dụng kiểm soát sinh học thay thế cho các thuốc diệt nấm hóa học đã được tiến hành trong nhiều thập kỷ (Pal & Gardener, 2006).

6.3. Giải Pháp Phòng Trừ Bệnh Thán Thư Chuối Bền Vững

Việc ứng dụng vi khuẩn đối kháng như VK5 là một phần quan trọng trong chiến lược phòng trừ bệnh thán thư chuối bền vững, giúp giảm thiểu sử dụng thuốc trừ bệnh hóa học, bảo vệ môi trường, và đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Đây là yếu tố quan trọng để đảm bảo sản xuất chuối bền vững và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Cạnh tranh sinh học là nền tảng để quản lý bệnh hại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Mức sống của thế giới tăng nhanh kéo theo nhu cầu tiêu dùng các thực phẩm chất lượng tăng cao hơn. Chuối là một trong các loại thực phẩm tự nhiên, an toàn và đầy đủ dinh dưỡng cần thiết. Nó là một trong số các mặt hàng nông sản chính có giá trị nhất thế giới (Mohapatra & cs. Ngành công nghiệp chuối được chú trọng bởi chi phí đầu tư thấp nhưng mang lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao.

Vì vậy, giá trị xuất nhập khẩu của chuối trên thế giới ngày càng tăng. Từ năm 2019, theo báo cáo rà soát thị trường chuối của FAO lượng xuất khẩu chuối trên thế giới tại các khu vực tăng nhanh. Cụ thể hơn, tổng lượng xuất khẩu chuối trên thế giới là 20.077 nghìn tấn năm 2019 tăng 3.077 nghìn tấn so với năm 2017. Xuất khẩu chuối của cả thế giới đạt được trên 4,7 tỷ một năm đã đem lại nguồn thu nhập lớn cho nhiều nước (theo số liệu của FAO,2019).

Ở Việt Nam, chuối được xem là mặt hàng xuất khẩu tiềm năng. Cây chuối trở thành một trong những cây xóa đói giảm nghèo, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Tuy nhiên, sản xuất chuối ở nước ta còn nhiều khó khăn, phần lớn do dịch bệnh hại chuối. Bệnh thán thư hại chuối là bệnh hại nguy hiểm, gây ảnh hưởng lớn đối với mẫu mã và chất lượng sản xuất.

Đây là nguyên nhân chính khiến chất lượng chuối ở nước ta không cao. Do đó khó gia nhập vào các thị trường xuất khẩu lớn và khó tính trên thế giới. Bệnh do nấm Colletotrichum musae gây ra là bệnh nghiêm trọng nhất sau thu hoạch (Robinson & Saúco, 2010). Hiện nay, phương pháp phổ biến nhất trong việc phòng trừ, kiểm soát bệnh nhiễm nấm là sử dụng thuốc diệt nấm hóa học (Brow & cs.

Mặc dù mang lại hiệu quả nhanh, nhưng về mặt lâu dài nó đã để lại hệ lụy to lớn. Sử dụng thuốc diệt nấm hóa học làm ô nhiễm môi trường nước, không khí và đất. Hơn nữa, làm mất đa dạng sinh học, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Về lâu dài sẽ xuất hiện những mầm bệnh kháng thuốc làm phòng trừ khó khăn hơn.

Việc kiểm soát bằng thuốc diệt nấm bị cấm ở nhiều nước làm giảm giá trị thương mại của chuối. Ngày nay, các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu 1 thuốc kháng nấm sinh học. Đây được xem là giải pháp tối ưu, an toàn, bền vững và dài lâu. Theo hội nghị tư vấn khu vực châu Á Thái Bình Dương đã khẳng định cạnh tranh sinh học là nền tảng để quản lý bệnh hại.

Các nghiên cứu về việc sử dụng kiểm soát sinh học thay thế cho các thuốc diệt nấm hóa học đã được tiến hành trong nhiều thập kỷ (Pal & Gardener, 2006). Cơ chế bao gồm cạnh tranh về không gian và chất dinh dưỡng, kích hoạt hệ thống phòng thủ của vật chủ và sản xuất các enzyme ngoại bào hoạt động chống lại đối với thành tế bào mầm bệnh (Pal & Gardener, 2006). Vi khuẩn là một trong số các vi sinh vật được xem là có triển vọng cao trong công cuộc nghiên cứu và phát triển chế phẩm sinh học phòng trừ bệnh hại cây trồng. Các chủng vi khuẩn được ưu tiên sử dụng vì không những có khả năng kháng nấm gây bệnh mà chúng còn tiết ra một chất dịch chứa các protein gây hại cho côn trùng, giúp xua đuổi sâu hại.

Tuy nhiên, các nghiên cứu về vi khuẩn đối kháng nấm gây bệnh thán thư trên chuối còn rất ít. Hơn nữa, các chủng vi khuẩn có khả năng đối kháng được báo cáo vẫn còn nhiều hạn chế. Xuất phát từ cơ sở khoa học và đòi hỏi của thực tế nêu trên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của vi khuẩn đối kháng nấm gây bệnh thán thƣ trên chuối”. Mục đích Phân lập và đánh giá một số đặc điểm sinh học của chủng vi khuẩn đối kháng với nấm gây bệnh thán thư trên chuối.

Yêu cầu - Phân lập được chủng vi khuẩn có khả năng đối kháng với nấm gây bệnh thán thư trên cây chuối. - Đánh giá được đặc điểm sinh học và đặc điểm hóa sinh của chủng vi khuẩn tuyển chọn. - Đánh giá được ảnh hưởng thời gian đến khả năng đối kháng nấm Colletotrichum musae của chủng vi khuẩn chọn lọc. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Tổng quan về chuối 2. Tổng quan về chuối Chuối là tên gọi cho các loài cây thuộc chi Musa, họ Musaceae, nó là một loại cây ăn quả hàng đầu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới (Al- Harthi & Al-Yahyai, 2009). Cây chuối có bẹ lá tạo thành các thân giả giống thân cây. Các cụm hoa mọc xuyên qua trung tâm của thân giả.

Hoa phát triển thành từng chùm và xoắn quanh trục chính. Các chùm quả bao gồm nhiều "nải" khác nhau dọc theo trục thân ở giữa. Mỗi "nải" gồm hai hàng quả. Chất lượng quả được xác định bởi kích thước, độ chín đều, không bị dập, khuyết tật và sự sắp xếp của các cụm quả.

Lá chuối to, dài, gân lá đối xứng qua sống lá, lá non có màu xanh lá mạ, mỏng và mềm; lá già màu xanh đậm, gân nổi rõ; lá khô có màu nâu. Quả chuối có nhiều loại, hình dáng và kích cỡ khác nhau. Màu sắc thường là xanh, vàng, đỏ,… (Nguồn: https://binhquan.vn/tim-hieu-dinh-duong-va-loi-ich-cua-than-cay-chuoi-cho-dan-lon) Hình 2. Cây chuối (họ Musaceae) Chuối phát triển tốt nhất ở vùng khí hậu nóng ẩm, cần lượng mưa ít nhất 1000 mm mỗi năm và chúng có nhu cầu ánh sáng cao.

Cây chuối phát triển tối ưu ở 27°C và yêu cầu đất sâu, giàu chất hữu cơ, thoát nước tốt và thoáng khí tốt. Cây sẽ phát triển tối ưu trong đất có độ pH từ 5,5 đến 7,0. Cây chuối thường được nhân giống sinh dưỡng, thường là từ chồi (chồi mọc từ chồi ở gốc cây) hoặc từ thân cây (củ ngầm được gọi là thân rễ). Giá trị của chuối Trong chuối có hàm lượng chất xơ lành mạnh, giàu kali, vitamin B6 và C.

Chuối chứa khoảng 74% nước, 23% carbohydrate, 1% protein, và 0,5% chất béo. Trong 100g chuối chín cung cấp 100 calo. Lượng chất glucid có trong chuối chín rất cao, ở dạng glucoza (20%), fructoza (1,5%) và saccharoza (65%) là những loại đường tự nhiên tốt cho sức khỏe. Các bộ phận khác của cây chuối cũng được sử dụng như một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng.

Nụ đực của hoa chuối và thân chuối non được ăn như một loại rau. Lá chuối không ăn nhưng có thể dùng để gói thức ăn trong nấu nướng. Các tán lá và bộ phận còn lại của chuối được sử dụng làm thức ăn cho gia súc. Ngoài ra, chuối còn là một nguồn dược liệu quý giá, chúng có thể giúp kiểm soát các vấn đề về đường tiêu hoá như tiêu chảy và loét, giảm cholesterol và huyết áp.

Một số nghiên cứu cũng đã cho thấy rằng các chất thảo dược trong chuối xanh có thể cung cấp điều trị có bệnh nhân HIV (Nghiên cứu phân tích tổng hợp năm 2017 được công bố bởi Bộ phận khoa học Y khoa Prilozi). Chuối có tác dụng nhuận tràng, nhuận phế, thanh nhiệt, giải độc. Dùng cho các trường hợp táo bón, sốt nóng khát nước, mụn nhọt, trĩ xuất huyết, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, an thai. Quả chuối được các bác sĩ khuyên sử dụng đối với các bệnh nhân mắc bệnh COVID-19.

Chuối có thể giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ điều trị rối loạn tiêu hóa. Các bệnh nhân có thể ăn chuối hàng ngày để giảm các triệu chứng sốt vì chuối làm tăng các tế bào bạch cầu, giúp cải thiện hệ miễn dịch và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Hơn nữa, nó còn có tác dụng giảm tình trạng mất ngủ, căng thẳng, trầm cảm và mệt mỏi. Chuối còn là một cây lương thực chính của hàng triệu người ở các nước đang phát triển.

Hiện nay, chuối được trồng ở 150 quốc gia trên thế giới và trên khu vực 4,84 triệu ha, cung cấp 95,6 triệu tấn, chiếm sấp xỉ 44% sản lượng trái cây tươi (Thương, 2018). Nó là cây lương thực quan trọng thứ tư trên thế giới sau gạo, ngô và lúa mì (Ghag & cs. Tình hình sản xuất chuối trên thế giới Chuối là một trong những các mặt hàng xuất khẩu chính của thế giới vì doanh thu hàng năm đạt khoảng 5 tỷ đô la Mỹ (Cordeiro & Matos, 2000). Riêng năm 2017, 22,7 triệu tấn chuối đã được giao dịch, chiếm gần 20% sản xuất toàn cầu trong năm.

Giá trị của giao dịch này là trị giá 11 tỷ USD, cao hơn giá trị xuất khẩu của bất kỳ loại trái cây nào khác. Châu Á là khu vực sản xuất chuối lớn nhất, trong đó Mỹ Latinh và Caribe chiếm khoảng 80% xuất khẩu chuối toàn cầu. Giá trị chuối bán lẻ cũng được ước tính có giá trị từ 20 tỷ và 25 tỷ USD trong năm 2016, cung cấp sinh kế cho hàng triệu nông hộ nhỏ, đồn điền và người lao động trên khắp thế giới (Voora & cs. Nhìn chung cán cân thương mại chuối (xuất - nhập khẩu) đã dao động đáng kể trong giai đoạn 2015– 2018.

Sự dao động này phần lớn là do tính thời vụ, nhu cầu chuối và các thách thức sản xuất. Những thách thức liên quan đến vận chuyển và bảo quản chuối cũng là vấn đề quan trọng để xem xét. Bởi khả năng hư hỏng của chuối cao khi nó được đóng hộp để xuất khẩu. Trong tương lai, công ty tư vấn thị trường Mordor Intelligence dự đoán rằng lĩnh vực trồng chuối sẽ trải qua giai đoạn tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) tăng 1,21% trong mức tiêu thụ từ năm 2019 đến năm 2024, đạt khối lượng tiêu thụ toàn cầu là 136 triệu tấn vào năm 2025, so với mức 116,2 triệu tấn năm 2017 (Mordor Intelligence, 2018).

Bởi việc tăng nhu cầu ở các nước sản xuất, đặc biệt là ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, hiện chiếm 61% tiêu thụ toàn cầu, dẫn đầu là Ấn Độ, Trung Quốc và Philippines. Mức tăng trưởng nhu cầu dự kiến được đưa ra bởi sự gia tăng dân số trong việc phát triển quốc gia, sự sẵn có của cây chuối trong nước, cải thiện thu nhập bình quân đầu người, và những thay đổi liên quan trong chế độ ăn uống và lợi ích sức khỏe. Năm 2019, đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng đến nhiều hệ thống nông nghiệp và các sinh kế liên quan trên toàn cầu. Ảnh hưởng của COVID, chuỗi giá trị chuối đã bị ảnh hưởng ở hầu hết các nước.

Tình trạng thiếu lao động nông nghiệp và nguyên liệu trồng trọt dẫn đến giảm sản lượng chuối. Ở những nơi phải thực hiện giãn cách xã hội, người dân không thể duy trì đồng ruộng và dẫn 5 đến mất mùa.