Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu tại Việt Nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu trên thị trường Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về đầu tư.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Phúc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sự Tập Trung Quyền Sở Hữu Và Tính Thanh Khoản Cổ Phiếu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Động cơ và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Mối quan hệ giữa bất cân xứng thông tin, chi phí giao dịch và tính thanh khoản cổ phiếu
• 2.2. Mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và vấn đề bất cân xứng thông tin
• 2.3. Các kết quả nghiên cứu trước đây
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả dữ liệu
• 3.2.1. Các biện pháp đo lường tính thanh khoản
• 3.2.1.1. Ước lượng Amihud
• 3.2.1.2. Chỉ số vòng quay giao dịch
• 3.2.1.3. Tỷ số thanh khoản
• 3.2.2. Xây dựng biến
• 3.2.2.1. Sự tập trung quyền sở hữu
• 3.2.2.2. Chỉ số quản trị doanh nghiệp
• 3.2.2.3. Các biến kiểm soát
• 3.3. Phương pháp ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống Kê Mô Tả
• 4.2. Sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu
• 4.3. Rà soát vấn đề nội sinh
• 4.4. Khắc phục sự phi tuyến tính
• 4.5. Ảnh hưởng của chỉ số quản trị doanh nghiệp
• 4.6. Sự tập trung quyền sở hữu, tính thanh khoản và giá trị doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận từ các kết quả nghiên cứu đạt được
• 5.2. Điểm mới của bài nghiên cứu
• 5.3. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.4. Hướng phát triển của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu

Nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Sự tập trung quyền sở hữu có thể ảnh hưởng đến khả năng giao dịch của cổ phiếu trên thị trường. Các nhà đầu tư thường quan tâm đến tính thanh khoản vì nó ảnh hưởng đến khả năng mua bán cổ phiếu một cách dễ dàng và nhanh chóng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố tác động đến mối quan hệ này, đặc biệt trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Định nghĩa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu

Quyền sở hữu cổ phiếu đề cập đến quyền kiểm soát và lợi ích mà cổ đông có được từ việc sở hữu cổ phiếu. Thanh khoản cổ phiếu là khả năng mua bán cổ phiếu trên thị trường mà không làm thay đổi giá trị của nó. Sự hiểu biết về hai khái niệm này là rất quan trọng để phân tích mối quan hệ giữa chúng.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu mối quan hệ này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của thị trường chứng khoán. Điều này có thể dẫn đến các quyết định đầu tư thông minh hơn và cải thiện hiệu suất của danh mục đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu mối quan hệ này

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu, vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Một trong những thách thức lớn nhất là sự bất cân xứng thông tin giữa các cổ đông lớn và nhỏ. Điều này có thể dẫn đến việc cổ đông nhỏ gặp khó khăn trong việc giao dịch cổ phiếu của họ.

2.1. Bất cân xứng thông tin và tác động đến thanh khoản

Bất cân xứng thông tin xảy ra khi một bên có nhiều thông tin hơn bên còn lại. Trong trường hợp này, các cổ đông lớn thường nắm giữ nhiều thông tin hơn, dẫn đến việc cổ đông nhỏ không thể đưa ra quyết định đầu tư chính xác. Điều này có thể làm giảm tính thanh khoản của cổ phiếu.

2.2. Sự tập trung quyền sở hữu và rủi ro đầu tư

Sự tập trung quyền sở hữu có thể tạo ra rủi ro cho các nhà đầu tư nhỏ. Khi một số ít cổ đông nắm giữ phần lớn cổ phiếu, họ có thể ảnh hưởng đến quyết định của công ty mà không cần quan tâm đến lợi ích của các cổ đông nhỏ. Điều này có thể dẫn đến sự giảm sút trong tính thanh khoản của cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu, các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính sẽ được áp dụng. Sử dụng dữ liệu từ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, nghiên cứu sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của cổ phiếu.

3.1. Mô hình nghiên cứu và biến số

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các biến số như tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn, chỉ số thanh khoản và các yếu tố kiểm soát khác. Việc xác định các biến số này là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Phân tích dữ liệu sẽ được thực hiện thông qua các phương pháp hồi quy và phân tích thống kê. Điều này sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu một cách rõ ràng và chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự tập trung quyền sở hữu có tác động tiêu cực đến tính thanh khoản của cổ phiếu. Các doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao thường có tính thanh khoản thấp hơn. Điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nhỏ và làm giảm sự hấp dẫn của cổ phiếu trên thị trường.

4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu

Kết quả cho thấy rằng các doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao thường gặp khó khăn trong việc duy trì tính thanh khoản. Điều này có thể do sự bất cân xứng thông tin và rủi ro đầu tư mà các cổ đông nhỏ phải đối mặt.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nên cân nhắc sự tập trung quyền sở hữu khi đưa ra quyết định đầu tư. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu có thể giúp họ đưa ra các quyết định đầu tư thông minh hơn và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu là một lĩnh vực quan trọng và cần được tiếp tục khai thác. Các kết quả nghiên cứu hiện tại đã chỉ ra rằng sự tập trung quyền sở hữu có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tính thanh khoản, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự tập trung quyền sở hữu có tác động tiêu cực đến tính thanh khoản của cổ phiếu. Điều này có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không chính xác từ các nhà đầu tư nhỏ.

5.2. Hướng phát triển nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa quyền sở hữu và thanh khoản cổ phiếu. Điều này có thể bao gồm việc xem xét các yếu tố như quản trị doanh nghiệp và chính sách công bố thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, với hai sàn giao dịch chính là HOSE và HNX, đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2015, có khoảng 100 công ty phi tài chính niêm yết trên hai sàn này được nghiên cứu nhằm đánh giá mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu. Tính thanh khoản cổ phiếu là một chỉ số quan trọng phản ánh khả năng giao dịch nhanh chóng và hiệu quả của cổ phiếu trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị doanh nghiệp và quyết định đầu tư của nhà đầu tư. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích tác động của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu, đồng thời xem xét vai trò của quản trị doanh nghiệp trong mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng với 500 quan sát doanh nghiệp-năm, tập trung vào các công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2011-2015. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà đầu tư, nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách nhằm cải thiện tính thanh khoản và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết đại diện (Agency Theory) và lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory). Lý thuyết đại diện của Jensen và Meckling (1976) chỉ ra rằng sự bất cân xứng thông tin giữa cổ đông và nhà quản trị dẫn đến xung đột lợi ích, ảnh hưởng đến việc công bố thông tin và tính thanh khoản cổ phiếu. Lý thuyết trật tự phân hạng của Myers và Majluf (1984) giải thích các quyết định tài chính của doanh nghiệp dựa trên sự không cân xứng thông tin, ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ trước khi phát hành nợ hoặc cổ phiếu mới. Ngoài ra, các khái niệm chính được sử dụng gồm: tính thanh khoản cổ phiếu (được đo bằng chỉ số kém thanh khoản Amihud, tỷ số vòng quay giao dịch và tỷ số thanh khoản), sự tập trung quyền sở hữu (phần trăm cổ phiếu do 5 cổ đông lớn nhất nắm giữ), và chỉ số quản trị doanh nghiệp (dựa trên 9 tiêu chuẩn liên quan đến Ban Giám Đốc, Ban Kiểm Toán, Ban Khen Thưởng và Ban Bổ Nhiệm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng thu thập từ 100 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2011-2015, tổng cộng 500 quan sát doanh nghiệp-năm. Dữ liệu về tính thanh khoản được lấy từ các trang web uy tín như cafef.vn và cophieu68.com, trong khi dữ liệu về quyền sở hữu và quản trị doanh nghiệp được thu thập từ báo cáo tài chính thường niên đã kiểm toán. Phương pháp phân tích chính là hồi quy Pooled OLS với điều chỉnh cluster theo từng công ty để kiểm soát sự phụ thuộc trong dữ liệu bảng. Để xử lý vấn đề nội sinh, mô hình hồi quy hai giai đoạn 2SLS được áp dụng với biến công cụ là sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và sự tập trung quyền sở hữu trung bình ngành. Ngoài ra, nghiên cứu kiểm tra tính phi tuyến tính của mối quan hệ bằng cách phân chia sự tập trung quyền sở hữu thành 4 phân vị và sử dụng biến giả tương ứng. Chỉ số quản trị doanh nghiệp được xây dựng dựa trên 9 tiêu chuẩn quản trị, mỗi tiêu chuẩn được chấm điểm 0 hoặc 1, tổng điểm dao động từ 1 đến 9, phản ánh chất lượng quản trị của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tiêu cực của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu: Kết quả hồi quy Pooled OLS cho thấy một phần trăm gia tăng trong sự tập trung quyền sở hữu làm tăng chỉ số kém thanh khoản Amihud khoảng 10.94%, đồng thời giảm tỷ số vòng quay giao dịch và tỷ số thanh khoản lần lượt 9.78% và 10%, với mức ý nghĩa thống kê cao (1% và 10%). Điều này chứng tỏ tính thanh khoản cổ phiếu giảm khi quyền sở hữu tập trung hơn.

2. Kiểm soát nội sinh bằng mô hình 2SLS: Sử dụng biến công cụ sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và trung bình ngành, kết quả hồi quy hai giai đoạn xác nhận mối quan hệ tiêu cực giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu, với hệ số có ý nghĩa thống kê cao và chỉ số R² đạt khoảng 68.4%. Kiểm định Sargan cho thấy biến công cụ phù hợp, giảm lo ngại về nội sinh.

3. Không phát hiện mối quan hệ phi tuyến tính rõ ràng: Khi phân chia sự tập trung quyền sở hữu thành 4 phân vị và sử dụng biến giả tương ứng, các hệ số đều dương và có ý nghĩa, nhưng không có bằng chứng cho thấy mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu là phi tuyến tính.

4. Chỉ số quản trị doanh nghiệp không ảnh hưởng đáng kể: Phân tích tương tác giữa sự tập trung quyền sở hữu và chất lượng quản trị doanh nghiệp không cho thấy quản trị doanh nghiệp có vai trò làm giảm tác động tiêu cực của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu. Điều này phản ánh thực trạng quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam còn nhiều hạn chế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của mối quan hệ tiêu cực giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu được giải thích bởi vấn đề bất cân xứng thông tin. Các cổ đông lớn thường nắm giữ thông tin nội bộ, làm tăng chi phí giao dịch và giảm sự sẵn lòng giao dịch của các nhà đầu tư khác, dẫn đến tính thanh khoản giảm. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi khác như Thái Lan, đồng thời khác biệt với một số nghiên cứu tại thị trường phát triển như Mỹ, nơi sự tập trung quyền sở hữu có thể cải thiện tính thanh khoản. Việc không tìm thấy vai trò tích cực của quản trị doanh nghiệp phản ánh thực trạng quản trị còn yếu kém tại Việt Nam, chưa đủ để giảm thiểu bất cân xứng thông tin. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng tăng chỉ số kém thanh khoản theo mức độ tập trung quyền sở hữu, hoặc bảng so sánh các hệ số hồi quy giữa các mô hình khác nhau để minh họa sự ổn định của kết quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin: Các doanh nghiệp cần cải thiện công bố thông tin tài chính và phi tài chính nhằm giảm bất cân xứng thông tin, qua đó nâng cao tính thanh khoản cổ phiếu. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp, Sở giao dịch chứng khoán.

2. Cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp: Xây dựng và thực thi các tiêu chuẩn quản trị nghiêm ngặt hơn, bao gồm thành lập Ban Kiểm toán, Ban Khen Thưởng và Ban Bổ Nhiệm độc lập. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước.

3. Khuyến khích phân tán quyền sở hữu hợp lý: Nhà đầu tư và các cơ quan quản lý nên thúc đẩy cơ chế phân tán quyền sở hữu nhằm giảm sự tập trung quá mức, từ đó cải thiện tính thanh khoản. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Nhà đầu tư tổ chức, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

4. Hoàn thiện khung pháp lý: Cập nhật và bổ sung các quy định về công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp và quyền lợi cổ đông nhằm tạo môi trường minh bạch và công bằng hơn trên thị trường chứng khoán. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Giúp hiểu rõ tác động của cấu trúc quyền sở hữu đến tính thanh khoản cổ phiếu, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả hơn.

2. Ban lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở để cải thiện quản trị và công bố thông tin, nâng cao giá trị doanh nghiệp và thu hút đầu tư.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm phát triển thị trường chứng khoán minh bạch và hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa quyền sở hữu, quản trị doanh nghiệp và tính thanh khoản trong các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự tập trung quyền sở hữu ảnh hưởng thế nào đến tính thanh khoản cổ phiếu?
   Sự tập trung quyền sở hữu cao làm tăng bất cân xứng thông tin, khiến chi phí giao dịch tăng và tính thanh khoản giảm. Ví dụ, một phần trăm tăng trong tập trung quyền sở hữu làm giảm tỷ số vòng quay giao dịch gần 10%.

2. Quản trị doanh nghiệp có vai trò gì trong mối quan hệ này?
   Nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng quản trị doanh nghiệp cải thiện tính thanh khoản trong bối cảnh Việt Nam, do chất lượng quản trị còn hạn chế.

3. Phương pháp nào được sử dụng để kiểm soát nội sinh trong nghiên cứu?
   Mô hình hồi quy hai giai đoạn 2SLS với biến công cụ là sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và trung bình ngành được sử dụng để kiểm soát nội sinh.

4. Tính thanh khoản cổ phiếu được đo lường như thế nào?
   Bằng ba chỉ số: chỉ số kém thanh khoản Amihud, tỷ số vòng quay giao dịch và tỷ số thanh khoản, phản ánh các khía cạnh khác nhau của khả năng giao dịch cổ phiếu.

5. Tại sao không phát hiện mối quan hệ phi tuyến tính giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản?
   Kết quả cho thấy mối quan hệ tuyến tính âm, có thể do đặc thù thị trường Việt Nam và cấu trúc quyền sở hữu ổn định, không có sự biến động lớn trong các phân vị quyền sở hữu.

Kết luận

• Sự tập trung quyền sở hữu cao làm giảm tính thanh khoản cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Mối quan hệ này được kiểm soát nội sinh bằng mô hình 2SLS và có tính ổn định qua các phương pháp đo lường khác nhau.
• Không có bằng chứng cho thấy mối quan hệ phi tuyến tính giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản.
• Chất lượng quản trị doanh nghiệp chưa đóng vai trò tích cực trong việc cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp nâng cao tính thanh khoản và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.

Các nhà quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp thực hiện các giải pháp cải thiện minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp để nâng cao tính thanh khoản, thu hút đầu tư và phát triển bền vững thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN NGỌC PHÚC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ TẬP TRUNG QUYỀN SỞ HỮU VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỔ PHIẾU Ở THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh-2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN NGỌC PHÚC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ TẬP TRUNG QUYỀN SỞ HỮU VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỔ PHIẾU Ở THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. Hồ Chí Minh-2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi và được sự hướng dẫn, giúp đỡ trong nghiên cứu khoa học từ giảng viên hướng dẫn – PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo. Đề tài nghiên cứu, nội dung nghiên cứu và kết quả có được từ đề tài là trung thực và chưa được công bố hay trình bày từ bất cứ luận văn nào từ trước tới nay. Số liệu thực hiện đề tài được tác giả thu thập được từ các nguồn đáng tin cậy và được trích dẫn rõ ràng trong đề tài. Hơn nữa, trong luận văn của mình, tôi có trích dẫn một số nhận xét và đánh giá từ các đề tài khác của các tác giả khác nhau và đều được trích dẫn rõ nguồn gốc để phân biệt. Trong trường hợp có bất cứ gian lận nào bị phát hiện, tôi xin cam đoan chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Khoa Tài Chính Doanh Nghiệp về đề tài của mình. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 5 năm 2017 Nguyễn Ngọc Phúc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH VẼ TÓM TẮT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu.2 Câu hỏi nghiên cứu .3 Động cơ và đối tượng nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .5 Dữ liệu nghiên cứu .6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài . 8 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Mối quan hệ giữa bất cân xứng thông tin, chi phí giao dịch và tính thanh khoản cổ phiếu.2 Mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và vấn đề bất cân xứng thông tin .2 Các kết quả nghiên cứu trước đây . 15 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Mô hình nghiên cứu .2 Mô tả dữ liệu.1 Các biện pháp đo lường tính thanh khoản .a Ước lượng Amihud .b Chỉ số vòng quay giao dịch .c Tỷ số thanh khoản . 25 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (TIẾP THEO) 3.2 Xây dựng biến .a Sự tập trung quyền sở hữu .b Chỉ số quản trị doanh nghiệp.c Các biến kiểm soát .3 Phương pháp ước lượng . 31 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống Kê Mô Tả .2 Sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu .3 Rà soát vấn đề nội sinh .4 Khắc phục sự phi tuyến tính .5 Ảnh hưởng của chỉ số quản trị doanh nghiệp .6 Sự tập trung quyền sở hữu, tính thanh khoản và giá trị doanh nghiệp. 44 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Kết luận từ các kết quả nghiên cứu đạt được.2 Điểm mới của bài nghiên cứu .3 Hạn chế của bài nghiên cứu .4 Hướng phát triển của đề tài. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT: HNX – Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội HOSE – Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh GI – Chỉ số quản trị doanh nghiệp. ILLIQ – Chỉ số kém thanh khoản Amihud (2002) OWNERSHIP CONCENTRATION (OC) – Sự tập trung quyền sở hữu 2SLS – Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (Two-stage least square) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH VẼ Bảng 3.b – Các tiêu chuẩn quản trị Bảng 3.c – Mô tả các biến kiểm soát Bảng 4.1 – Thống kê mô tả.2 – Kết quả hồi quy Pooled OLS với phương pháp cluster cho biến thanh khoản.3 – Kết quả hồi quy 2 giai đoạn 2SLS cho biến OC và biến ILLIQ Bảng 4.4 – Khắc phục Phi Tuyến Tính Bảng 4.5 – Ảnh hưởng của chỉ số Quản Trị Doanh Nghiệp.6 – Ảnh hưởng của tính thanh khoản lên Giá trị Doanh Nghiệp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT Hiện nay, thị trường cổ phiếu Việt Nam đang trong giai đọạn phát triển và thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, kết hợp giữa lý thuyết tài chính như lý thuyết đại diện, lý thuyết tính thanh khoản cổ phiếu và cấu trúc vi mô của thị trường… Trong bài nghiên cứu này, tôi tìm hiểu tác động của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu doanh nghiệp được niêm yết trên 2 sàn giao dịch chứng khoán HOSE và HNX. Ngoài ra đi kèm với đó là sự tác động của quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng như thế nào đến tính thanh khoản cổ phiếu doanh nghiệp. Với dữ liệu nghiên cứu gồm 100 mẫu các công ty phi tài chính được niêm yết trên 2 sàn giao dịch HNX và HOSE trong khoảng thời gian 5 năm từ năm 2011 đến năm 2015, tôi đã nhận thấy kết quả rằng: Những doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao hơn thì tính thanh khoản cổ phiếu thấp hơn. Những cổ đông lớn được cho là chiếm hữu nhiều thông tin cá nhân, dẫn đến sự bất cân xứng thông tin, do đó chi phí cho sự lựa chọn nghịch cao hơn. Từ đó dẫn đến sự tập trung quyền sở hữu cao hơn làm cho tính thanh khoản của cổ phiếu kém đi. Tuy nhiên không có bằng chứng cho thấy quản trị doanh nghiệp đóng một vai trò trọng yếu trong quyền sở hữu và tính thanh khoản ở Việt Nam. Bài nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng các kết quả dường như không bị ảnh hưởng bởi vấn đề nội sinh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài: Trong thị trường hội nhập ngày càng mở rộng với thế giới hiện nay, việc 2 sàn giao dịch HNX và HOSE hình thành và ngày cảng phát triển từ đầu những năm 2000 đã kéo theo hàng loạt các nhà đầu tư quan tâm và tìm kiếm cơ hội đầu tư tại thị trường Việt Nam. Cùng với đó, việc Nhà Nước cho phép mở rộng quy mô của khối ngoại vào các doanh nghiệp trong nước cũng tạo cho thị trường chứng khoán Việt Nam thành một thị trường mở và được chú ý. Đến thời điểm này, thi trường chứng khoán sau thời gian đi xuống đã có dấu hiệu hồi phục trở lại, thế nên, ngoài tiềm năng phát triển của các doanh nghiệp, tính thanh khoản của cổ phiếu là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà bất cứ nhà đầu tư hay nhà quản trị nào cũng quan tâm để làm gia tăng giá trị doanh nghiệp của mình. Về lý thuyết tài chính mà chúng ta đã học thì tính thanh khoản cổ phiếu lại có mối quan hệ rất mật thiết đến vấn đề bất cân xứng thông tin. Một trong những lý thuyết đề cập về điều bất cân xứng thông tin là lý thuyết đại diện được phát triển bởi Jensen mà Meckling (1976): Lý thuyết đại diện đề cập đến xung đột sẽ phát sinh khi có sự bất cân xứng thông tin giữa các cổ đông và nhà quản trị trong cùng một công ty vì cả hai bên lại có những lợi ích khác nhau và từ đó sẽ phát sinh mâu thuẫn ảnh hưởng tới việc tối đa hóa giá trị công ty thông qua việc hạn chế công bố thông tin và ảnh hưởng tới tính thanh khoản của cổ phiếu. Lý thuyết đại diện cũng nêu ra cần có một cơ chế lợi ích phù hợp đối với các nhà quản trị để làm tối thiểu hóa việc bất cân xứng thông tin giữa nhà đầu tư và nhà quản trị, từ đó các thông tin sẽ được công bố một cách rộng rãi hơn. Qua đó cải thiện được tính thanh khoản của cổ phiếu công ty được giao dịch trên thị trường. Ngoài ra, sự tập trung quyền sở hữu cổ phiếu tác động ra sao đối với tính thanh khoản cổ phiếu của doanh nghiệp cũng là một vấn đề rất được quan tâm trên thế giới. Nhiều lý thuyết tồn tại lập luận rằng: Tập trung quyền sở hữu cổ phiếu doanh nghiệp rất tốn kém, vì các cổ đông phải tốn một lượng tiền đáng kể để có thể chiếm hữu các thông tin riêng về công ty. Do đó các nhà cung cấp tính thanh khoản phải bán thộng tin cho những thương nhân này dẫn đến làm giảm tính thanh khoản của cổ phiếu công ty. Ngoài ra, khi cổ phiếu được sở hữu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 tập trung thì các công ty sẽ có một lượng rất ít các cổ đông dẫn đến mức độ giao dịch thấp hơn do xảy ra hiện tượng bất cân xứng thông tin và từ đó làm giảm đi tính thanh khoản của cổ phiếu công ty. Từ đó, những bài nghiên cứu của Dennis và Weston ( 2001) ; Kini và Mian (1995), Rubin (2007) với dữ liệu mẫu là công ty tại thị trường chứng khoán Mỹ được thực hiện nhưng lại đưa ra một kết quả trái ngược với lý thuyết. Tuy nhiên, chưa có một bài nghiên cứu cụ thể nào về sự tập trung quyền sở hữu cổ phiếu và tính thanh khoản cổ phiếu tại các thị trường kinh tế mới nổi vì các nền kinh tế mới nổi và nền kinh tế phát triển vẫn có một số đặc điểm rất khác biệt. Ví dụ, ở các nước đang phát triển, vốn cổ đông rất ít khi luân chuyển vì nguồn vốn đa phần là dựa vào vốn vay ngân hàng và quản trị doanh nghiệp ở các nước đang phát triển có xu hướng yếu hơn nhiều so với nước phát triển. Ngoài ra, các bằng chứng từ các nước phát triển vẫn còn hỗn tạp và chưa có tính thuyết phục cao. Vì vậy, không thể mở rộng kết quả từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển. Từ đó, bài nghiên cứu này ra đời nhằm tìm hiểu xem tại một nền kinh tế mới nổi và đang trong quá trình phát triển như Việt Nam hiện nay, liệu sự tập trung quyền sở hữu sẽ có tác động như thế nào đối với tính thanh khoản của cổ phiếu của các công ty phi tài chính đang niêm yết trên hai sàn chứng khoán HNX và HOSE.