Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty tại các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán tphcm

Khóa luận phân tích mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty tại các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán TPHCM.

• Tác giả: Trương Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Xuân Vinh
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Phi Tuyến Giữa Sở Hữu Nước Ngoài Và Giá Trị Công Ty Tại TPHCM
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty

Mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty tại TPHCM đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các khía cạnh của mối quan hệ này, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang phát triển mạnh mẽ. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng mối quan hệ này không phải là tuyến tính, mà có thể có những yếu tố tác động khác nhau. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và doanh nghiệp có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường.

1.1. Định nghĩa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty

Sở hữu nước ngoài được hiểu là tỷ lệ cổ phần mà các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trong một công ty. Giá trị công ty thường được đo bằng giá trị thị trường của cổ phiếu. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu mối quan hệ này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty không chỉ giúp hiểu rõ hơn về động lực của thị trường mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang mở cửa nền kinh tế và thu hút đầu tư nước ngoài.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu mối quan hệ này

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định chính xác mối quan hệ này. Các yếu tố như quy định pháp lý, sự biến động của thị trường và tâm lý nhà đầu tư có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Việc thiếu dữ liệu chính xác và cập nhật cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Các yếu tố tác động đến mối quan hệ

Nhiều yếu tố có thể tác động đến mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty, bao gồm quy định pháp lý, tình hình kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng trong quá trình nghiên cứu.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ là một thách thức lớn trong nghiên cứu này. Nhiều công ty niêm yết không công bố thông tin đầy đủ, điều này gây khó khăn cho việc phân tích và đưa ra kết luận chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ phi tuyến

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty. Các phương pháp như hồi quy OLS, mô hình tác động cố định và mô hình GMM sẽ được áp dụng để xử lý các vấn đề nội sinh và khuyết tật của mô hình. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.1. Phương pháp hồi quy OLS

Phương pháp hồi quy OLS (Ordinary Least Squares) sẽ được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty. Phương pháp này giúp phân tích các biến độc lập và phụ thuộc một cách hiệu quả.

3.2. Mô hình tác động cố định và GMM

Mô hình tác động cố định sẽ giúp kiểm soát các yếu tố không quan sát được có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Phương pháp GMM (Generalized Method of Moments) sẽ được áp dụng để xử lý các vấn đề nội sinh trong mô hình.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty tại TPHCM. Cụ thể, sở hữu nước ngoài có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến giá trị công ty tùy thuộc vào mức độ sở hữu. Kết quả này có thể giúp các nhà đầu tư và doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng sở hữu nước ngoài có mối quan hệ nghịch chiều với giá trị công ty. Điều này có thể do nhà đầu tư nước ngoài thường tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn hơn là phát triển bền vững.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp cũng có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chiến lược phát triển của mình.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty tại TPHCM. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để làm rõ các yếu tố tác động và cách thức mà sở hữu nước ngoài ảnh hưởng đến giá trị công ty. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố nội sinh và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sở hữu nước ngoài có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến giá trị công ty. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả quy định pháp lý và tâm lý thị trường.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu mới

Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích các yếu tố nội sinh và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và giá trị công ty. Việc này sẽ giúp làm rõ hơn về động lực của thị trường và các yếu tố tác động đến giá trị công ty.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Phần giới thiệu. Giới thiệu tổng quan về lý do chọn đề tài, mục tiêu, đối tượng, phạm vi và câu hỏi nghiên cứu nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết. Trình bày các khái niệm, cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước có liên quan đến vấn đề của đề tài để làm cơ sở xây dựng mô hình nghiên cứu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trình bày mô hình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và cách thu thập số liệu.

Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu. Phân tích thống kê mô tả dữ liệu, phân tích mối quan hệ giữa các biến và phân tích hồi quy mô hình. Chương 5: Kết luận và kiến nghị: Tóm tắt các kết quả của đề tài, nêu ra các hạn chế của đề tài, đưa ra các kiến nghị và hướng nghiên cứu mới. Trương Trung Hiếu Trang 4 Chương 2: Cơ sở lý thuyết GVHD: PGS.

Võ Xuân Vinh CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Tổng quan về đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) 2. Khái niệm Nguồn vốn đầu tư nước ngoài đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của các quốc gia trên thế giới nói chung cũng như ở Việt Nam nói riêng. Nguồn vốn này bao gồm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI - Foreign Direct Investment) và nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII - Foreign Institutional Investment).

Trong khi FDI có vai trò thúc đẩy sản xuất thì FII lại có vai trò thúc đẩy thị trường tài chính phát triển theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng quy mô và tăng tính minh bạch. Ngược lại, sự phát triển của thị trường tài chính ở Việt Nam, đặc biệt là sự phát triển của thị trường chứng khoán có ảnh hưởng rất quan trọng trong việc thu hút FII, thu hút vốn FII trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo Điều 3 Luật Đầu tư của Việt Nam được thông qua năm 2005 và có hiệu lực từ tháng 7/2006 đã xác định: “Đầu tư gián tiếp là hình thức đầu tư thông qua việc mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác; thông qua quỹ đầu tư chứng khoán và thông qua các định chế tài chính trung gian khác mà nhà đầu tư không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư”. Theo cách hiểu này, đầu tư gián tiếp nước ngoài là các khoản đầu tư gián tiếp do các nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thông qua hai hình thức chủ yếu sau: - Nhà đầu tư trực tiếp mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác của các doanh ngiệp, của chính phủ và của các tổ chức được phép phát hành trên thị trường tài chính.

- Nhà đầu tư gián tiếp thực hiện đầu tư thông qua Quỹ đầu tư chứng khoán hoặc định chế tài chính trung gian khác trên thị trường tài chính. Tầm quan trọng của đầu tư gián tiếp nước ngoài Đầu tư gián tiếp đã hình thành và phát triển mạnh ở Mỹ và Châu Âu, mở ra cho các doanh nghiệp cách tiếp cận các nguồn vốn mới bân cạnh các nguồn vốn truyền thống, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển. Khác với đầu tư trực tiếp nước ngoài là chỉ đóng góp vào các ngành sản xuất công nghiệp, tăng kim ngạch xuất khẩu, tạo việc làm. Nhưng nguồn vốn này Trương Trung Hiếu Trang 5 Chương 2: Cơ sở lý thuyết GVHD: PGS.

Võ Xuân Vinh không giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam mà chỉ có nguồn vốn từ đầu tư gián tiếp nước ngoài mới có thể giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận được nguồn vốn, tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đầu tư gián tiếp nước ngoài rất quan trọng đối với các doanh nghiệp đang thiếu vốn và cần nguồn vốn mới/ ngoài ra, đầu tư gián tiếp nước ngoài còn giúp doanh nghiệp tiếp cận được kỹ thuật sản xuất và cách đều hành quản lý tiên tiến để thúc đẩy phát triển kinh doanh. Đặc trưng cơ bản của FII - Thứ nhất, nhà đầu tư không trực tiếp tham gia quản lý doanh nghiệp phát hành chứng khoán hoặc các hoạt động quản lý nói chung của cơ quan phát hành chứng khoán. - Thứ hai, nhà đầu tư không kèm theo cam kết chuyển giao tài sản vật chất, công nghệ, đào tạo lao động và kinh nghiệm quản lý như trong trực tiếp đầu tư (FDI).

FII là đầu tư tài chính thuần túy trên thị trường tài chính. Trên thực tế, mặc dù FII dùng để chỉ các hình thức đầu tư không phải là đầu tư trực tiếp nước ngoài truyền thống (tức đầu tư để lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, lập liên doanh hoặc công ty cổ phần và kinh doanh theo hợp đồng hợp tác kinh doanh…), song sự phân biệt này không phải lúc nào cũng rạch ròi và thống nhất. Chẳng hạn, khi nhà đầu tư dùng vốn của mình để mua cổ phiếu của doanh nghiệp, nếu tỷ lệ cổ phiếu do nhà đầu tư nắm giữ thấp hơn mức nhất định (49% theo tiêu chuẩn của Việt Nam hiện hành) là đầu tư gián tiếp, nhưng khi vượt ngưỡng này lại được xếp vào đầu tư trực tiếp và khi đó, nhà đầu tư có thể dùng quyền bỏ phiếu của mình để can thiệp trực tiếp vào thực tế quản lý, kinh doanh của doanh nghiệp… 2. Các tác động của đầu tư gián tiếp nước ngoài  Tác động tích cực: - Trước hết FII là một kênh dẫn vốn có quy mô lớn hơn nhiều so với đầu tư trực tiếp truyền thống, cho phép có thể thu hút lượng vốn lớn của nước ngoài đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và các mục tiêu tài chính.

Hơn nữa, chính hình thức đầu tư FII còn giúp đẩy mạnh FDI thông qua mua cổ phiếu, nhà đầu tư nước ngoài có thể dễ dàng sở hữu và trực tiếp quản lý doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra FII giúp các doanh nghiệp trong nước có thể hoạt động hiệu quả hơn, năng động hơn và nâng cao giá trị của mình. Trương Trung Hiếu Trang 6 Chương 2: Cơ sở lý thuyết GVHD: PGS. Võ Xuân Vinh - Vốn FII chảy vào có thể đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của một nước bằng cách làm tăng khả năng thanh toán và hiệu suất của thị trường vốn nội địa.

Thị trường vốn với khả năng thanh khoản và hiệu suất cao cho phép nguồn lực được sử dụng một cách có hiệu quả nhất dẫn đến đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng. - Khi nguồn vốn FII chảy vào sẽ có tác động làm tăng tính thanh khoản của thị trường, bởi các giao dịch vốn trên thị trường trở nên sôi động hơn khi có sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài, qua đó sẽ tạo điều kiện phát triển phân phối nguồn lực và từ đó có tác động tích cực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. - Thị trường vốn phát triển có tác động làm giảm rủi ro thanh khoản. Thị trường vốn với khả năng thanh khoản cao làm cho đầu tư dài hạn hấp dẫn hơn, bởi vì nó cho phép người gửi tiết kiệm có thể nhanh chóng bán chứng khoán với chi phí giao dịch thấp khi họ cần sử dụng khoán tiền tiết kiệm của mình.

Khi đầu tư dài hạn trở nên hấp dẫn hơn sẽ tạo điều kiện cải thiện tình hình phân phối vốn và tăng năng lực sản xuất. - Thị trường phát triển đồng thời làm tăng hiệu quả quản lý doanh nghiệp. Thị trường chứng khoán phát triển tạo điều kiện quản lý doanh nghiệp hiệu quả hơn vì tính công khai, minh bạch thông tin của thị trường, buộc các nhà quản lý doanh nghiệp phải thực hiện vai trò quản lý tốt hơn. Mặt khác, nếu thị trường chứng khóan phát triển tạo điều kiện cho các nhà đầu tư bên ngoài có thể mua lại các doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả, thay đổi bộ máy quản lý và khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển.

 Tác động tiệu cực: - So với các hình thức đầu tư nước ngoài, đầu tư gián tiếp có xu hướng không ổn định hơn so với các hình thức đầu tư khác do đặc tính thị trường và khả năng thanh khoản cao. Sự không ổn định của nguồn vốn FII ở một mức độ nhất định là có giá trị, bởi vì nó tạo cơ hội tiềm năng thu hút các nhà đầu tư và kích thích thị trường hoạt động hiệu quả hơn. Tuy nhiên, tính không ổn định cũng sẽ gây ra rủi ro, những rủi ro này nếu không được quản lý hiệu quả có thể gây ra tình trạng mất ổn định của hệ thống tài chính và các khó khăn kinh tế khác. - Những rủi ro có thể xảy ra khi đầu tư nước ngoài chảy vào nhiều, nhất là đầu tư gián tiếp đó là những rủi ro vĩ mô: Dòng vốn lớn chảy vào cũng có thể làm mất cân bằng vĩ mô, đặc biệt là khi chính sách vĩ mô không nhất quán và hướng tới Trương Trung Hiếu Trang 7 Chương 2: Cơ sở lý thuyết GVHD: PGS.

Võ Xuân Vinh những mục tiêu mâu thuẫn. Nguy cơ phổ biến nhất là tỷ giá tăng lên quá mức chính điều đó phá vỡ cân bằng tài khoản vốn và làm tích nợ nước ngoài. - Bên cạnh đó, vốn đổ vào có thể gây ra áp lực lạm phát trong một số trường hợp như: khi tỷ giá cố định đươc duy trì, dòng vốn đổ vào dẫn đến tình trạng mở rộng điều kiện tiền tệ trong nền kinh tế, qua đó sẽ tác động đến mức giá, tỷ lệ lạm phát có thể gia tăng. Điều đó sẽ gây bất lợi cho hoạt động kinh tế nói chung và hoạt động của hệ thống trung gian tài chính nói riêng.

- Rủi ro khủng hoảng tài chính tiền tệ có thể xảy ra khi các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ào ạt, nhất là đối với các nguồn đầu tư gián tiếp. Các cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ ở Mêxicô năm 1994 và Thái Lan năm 1997 là một minh chứng rất rõ nét về rút vốn ồn ạt của các nhà đầu tư gián tiếp. Mặc dù các cuộc khủng hỏang tài chính tiền tệ, có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau (khủng hoảng lòng tin, khủng hoảng các chỉ số kinh tế cơ bản…), nhưng bối cảnh đó, nguồn vốn đầu tư gián tiếp chiếm tỷ trọng cao trong các khoản vay nợ nước ngoài sẽ càng làm trầm trọng thêm mức độ khủng hoảng. Chính vì vậy, để tránh những tác động xấu của nhà đầu tư gián tiếp, việc kiểm soát chặt chẽ luồng vốn này là rất cần thiết.

Thực trạng đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam Làn sóng đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam trong thời gian gần đây có xu hướng tăng mạnh, nhất là từ thời điểm những tháng cuối năm 2006, khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO.