Nghiên cứu mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu ở thị trường ...

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh nghiên cứu mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sỡ hữu và tính thanh khoản cổ phiếu ở thị trường, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Phúc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Quyền Sở Hữu Và Tính Thanh Khoản Cổ Phiếu Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Động cơ và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Mối quan hệ giữa bất cân xứng thông tin, chi phí giao dịch và tính thanh khoản cổ phiếu
• 2.2. Mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và vấn đề bất cân xứng thông tin
• 2.3. Các kết quả nghiên cứu trước đây
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả dữ liệu
• 3.2.1. Các biện pháp đo lường tính thanh khoản
• 3.2.1.1. Ước lượng Amihud
• 3.2.1.2. Chỉ số vòng quay giao dịch
• 3.2.1.3. Tỷ số thanh khoản
• 3.3. Xây dựng biến
• 3.3.1. Sự tập trung quyền sở hữu
• 3.3.2. Chỉ số quản trị doanh nghiệp
• 3.3.3. Các biến kiểm soát
• 3.4. Phương pháp ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống Kê Mô Tả
• 4.2. Sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu
• 4.3. Rà soát vấn đề nội sinh
• 4.4. Khắc phục sự phi tuyến tính
• 4.5. Ảnh hưởng của chỉ số quản trị doanh nghiệp
• 4.6. Sự tập trung quyền sở hữu, tính thanh khoản và giá trị doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận từ các kết quả nghiên cứu đạt được
• 5.2. Điểm mới của bài nghiên cứu
• 5.3. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.4. Hướng phát triển của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu

Nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu cổ phiếu và tính thanh khoản cổ phiếu tại Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư. Tuy nhiên, sự tập trung quyền sở hữu có thể ảnh hưởng đến tính thanh khoản của cổ phiếu, điều này cần được phân tích kỹ lưỡng.

1.1. Khái niệm quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu

Quyền sở hữu cổ phiếu đề cập đến quyền kiểm soát và lợi ích tài chính mà cổ đông nắm giữ trong một công ty. Tính thanh khoản cổ phiếu là khả năng chuyển đổi cổ phiếu thành tiền mặt mà không làm giảm giá trị của nó. Sự hiểu biết về hai khái niệm này là cần thiết để phân tích mối quan hệ giữa chúng.

1.2. Tình hình thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay

Thị trường chứng khoán Việt Nam, với hai sàn giao dịch chính là HOSE và HNX, đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng cổ phiếu niêm yết và khối lượng giao dịch. Tuy nhiên, tính thanh khoản vẫn là một vấn đề cần được cải thiện để thu hút thêm nhà đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu mối quan hệ này

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn tại Việt Nam. Các yếu tố như bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch có thể làm phức tạp thêm mối quan hệ này.

2.1. Bất cân xứng thông tin và ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Bất cân xứng thông tin xảy ra khi một bên nắm giữ nhiều thông tin hơn bên còn lại, dẫn đến việc cổ đông lớn có thể chiếm ưu thế trong việc quyết định giá cổ phiếu. Điều này có thể làm giảm tính thanh khoản của cổ phiếu trên thị trường.

2.2. Chi phí giao dịch và tác động đến quyền sở hữu

Chi phí giao dịch cao có thể làm giảm khả năng giao dịch cổ phiếu, từ đó ảnh hưởng đến tính thanh khoản. Các nhà đầu tư có thể ngần ngại khi tham gia vào thị trường nếu chi phí giao dịch quá cao.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản

Để nghiên cứu mối quan hệ này, bài nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy Pooled OLS và mô hình hồi quy hai giai đoạn 2SLS. Các biến độc lập và phụ thuộc được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS

Mô hình hồi quy Pooled OLS giúp phân tích mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu. Mô hình này cho phép kiểm tra các biến độc lập và phụ thuộc trong cùng một thời điểm.

3.2. Mô hình hồi quy hai giai đoạn 2SLS

Mô hình 2SLS được sử dụng để khắc phục vấn đề nội sinh trong nghiên cứu. Mô hình này giúp xác định rõ hơn mối quan hệ giữa các biến và đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự tập trung quyền sở hữu có tác động tiêu cực đến tính thanh khoản cổ phiếu. Các doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao thường có tính thanh khoản thấp hơn, điều này có thể ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp trên thị trường.

4.1. Tác động của sự tập trung quyền sở hữu đến tính thanh khoản

Nghiên cứu chỉ ra rằng các doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao hơn thường có tính thanh khoản thấp hơn. Điều này có thể do các cổ đông lớn nắm giữ thông tin và làm giảm khả năng giao dịch của cổ phiếu.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện tính thanh khoản của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các nhà quản lý có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chính sách và thu hút thêm nhà đầu tư.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về vấn đề này và tìm ra các giải pháp cải thiện tính thanh khoản cho thị trường chứng khoán.

5.1. Kết luận từ nghiên cứu

Kết luận cho thấy rằng sự tập trung quyền sở hữu có tác động tiêu cực đến tính thanh khoản cổ phiếu. Điều này cần được xem xét kỹ lưỡng trong các chính sách quản lý thị trường chứng khoán.

5.2. Hướng phát triển nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản cổ phiếu, cũng như các giải pháp để cải thiện tình hình này trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, với sự phát triển mạnh mẽ của hai sàn giao dịch HOSE và HNX từ đầu những năm 2000, đã thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trong giai đoạn 2011-2015, khoảng 100 công ty phi tài chính niêm yết trên hai sàn này đã trở thành đối tượng nghiên cứu nhằm phân tích mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu. Tính thanh khoản cổ phiếu là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp và quyết định chiến lược đầu tư của nhà quản trị cũng như nhà đầu tư. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ tác động của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu, đồng thời đánh giá vai trò của quản trị doanh nghiệp trong mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng với 500 quan sát trong 5 năm, tập trung vào các công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX, nhằm cung cấp cái nhìn thực tiễn và khoa học cho các nhà đầu tư, nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết đại diện (agency theory) và lý thuyết trật tự phân hạng (pecking order theory). Lý thuyết đại diện của Jensen và Meckling (1976) chỉ ra xung đột lợi ích phát sinh do bất cân xứng thông tin giữa cổ đông và nhà quản trị, ảnh hưởng đến việc công bố thông tin và tính thanh khoản cổ phiếu. Lý thuyết trật tự phân hạng của Myers và Majluf (1984) giải thích quyết định cấu trúc vốn dựa trên sự không chắc chắn và thông tin không cân xứng, trong đó các doanh nghiệp ưu tiên sử dụng vốn nội bộ trước khi phát hành nợ hoặc cổ phiếu. Các khái niệm chính bao gồm:

• Sự tập trung quyền sở hữu (Ownership Concentration): tỷ lệ cổ phần do 5 cổ đông lớn nhất nắm giữ.
• Tính thanh khoản cổ phiếu (Stock Liquidity): khả năng giao dịch cổ phiếu với chi phí thấp và không làm biến động giá lớn, được đo bằng chỉ số kém thanh khoản Amihud (ILLIQ), tỷ số vòng quay giao dịch và tỷ số thanh khoản.
• Quản trị doanh nghiệp (Corporate Governance): được đánh giá qua chỉ số quản trị dựa trên 9 tiêu chuẩn liên quan đến Ban Giám Đốc, Ban Kiểm Toán, Ban Khen Thưởng và Ban Bổ Nhiệm.
• Bất cân xứng thông tin (Information Asymmetry): sự khác biệt về thông tin giữa các bên tham gia thị trường, làm tăng chi phí giao dịch và giảm tính thanh khoản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng thu thập từ 100 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2011-2015, tổng cộng 500 quan sát. Dữ liệu về tính thanh khoản được lấy từ các trang web uy tín như cafef.vn và cophieu68.com, trong khi dữ liệu về quyền sở hữu và quản trị doanh nghiệp được thu thập từ báo cáo tài chính thường niên đã kiểm toán.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy Pooled OLS với điều chỉnh cluster theo từng công ty để kiểm soát sự phụ thuộc trong dữ liệu bảng. Để xử lý vấn đề nội sinh giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản, mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) được áp dụng với biến công cụ là sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và sự tập trung quyền sở hữu trung bình ngành.

Ngoài ra, nghiên cứu kiểm tra tính phi tuyến tính của mối quan hệ bằng cách phân chia sự tập trung quyền sở hữu thành 4 phân vị và sử dụng biến giả tương ứng trong mô hình hồi quy. Chỉ số quản trị doanh nghiệp được đưa vào mô hình để đánh giá tác động của quản trị lên tính thanh khoản. Các biến kiểm soát bao gồm quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, biến động tỷ suất sinh lợi, tỷ lệ tài sản hữu hình, nghịch đảo giá cổ phiếu, tuổi doanh nghiệp, cùng biến giả năm và ngành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tiêu cực của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu: Kết quả hồi quy Pooled OLS cho thấy một phần trăm gia tăng trong sự tập trung quyền sở hữu làm tăng chỉ số kém thanh khoản Amihud (ILLIQ) khoảng 10.94%, đồng thời giảm tỷ số vòng quay giao dịch và tỷ số thanh khoản lần lượt 9.78% và gần 10%, với mức ý nghĩa thống kê cao (1% và 10%). Điều này chứng tỏ tính thanh khoản cổ phiếu giảm khi quyền sở hữu tập trung hơn.

2. Vấn đề nội sinh không ảnh hưởng đáng kể: Mô hình hồi quy 2SLS với biến công cụ sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và trung bình ngành xác nhận kết quả trên, với hệ số dương và có ý nghĩa thống kê, đồng thời kiểm định Sargan cho thấy biến công cụ phù hợp, giảm lo ngại về nội sinh.

3. Không phát hiện mối quan hệ phi tuyến tính rõ ràng: Khi phân chia sự tập trung quyền sở hữu thành 4 phân vị và sử dụng biến giả tương ứng, các hệ số đều dương và có ý nghĩa, nhưng không có bằng chứng cho thấy mối quan hệ phi tuyến tính giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu.

4. Quản trị doanh nghiệp không ảnh hưởng đáng kể đến mối quan hệ: Phân tích tương tác giữa chỉ số quản trị doanh nghiệp và sự tập trung quyền sở hữu không cho thấy hệ số tương tác có ý nghĩa thống kê, cho thấy quản trị doanh nghiệp chưa đóng vai trò trọng yếu trong việc giảm bất cân xứng thông tin và cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu tại Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc sự tập trung quyền sở hữu làm giảm tính thanh khoản là do các cổ đông lớn nắm giữ nhiều thông tin nội bộ, tạo ra bất cân xứng thông tin và làm tăng chi phí giao dịch cho các nhà đầu tư khác. Kết quả này phù hợp với lý thuyết lựa chọn nghịch và các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi khác như Thái Lan.

So sánh với các nghiên cứu tại Mỹ và các nước phát triển, kết quả tại Việt Nam có sự khác biệt do đặc thù về cấu trúc doanh nghiệp gia đình, mức độ phát triển thị trường tài chính còn hạn chế và quản trị doanh nghiệp chưa hoàn thiện. Việc không phát hiện mối quan hệ phi tuyến tính có thể do sự ổn định cao của quyền sở hữu trong các doanh nghiệp Việt Nam và mức độ tập trung quyền sở hữu đã ở mức cao.

Việc quản trị doanh nghiệp chưa có tác động rõ ràng đến tính thanh khoản phản ánh thực trạng quản trị còn yếu kém, thiếu minh bạch và chưa có các cơ chế giám sát hiệu quả, điều này cũng được thể hiện qua chỉ số quản trị doanh nghiệp trung bình thấp (khoảng 2.3 trên thang 9 điểm).

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện mối tương quan âm giữa sự tập trung quyền sở hữu và các chỉ số thanh khoản, bảng hồi quy chi tiết các mô hình Pooled OLS và 2SLS, cùng biểu đồ phân vị sự tập trung quyền sở hữu và chỉ số ILLIQ để minh họa sự không tồn tại của mối quan hệ phi tuyến tính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin và công bố báo cáo tài chính: Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần thúc đẩy việc công bố thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời nhằm giảm bất cân xứng thông tin, qua đó cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán, doanh nghiệp niêm yết.

2. Cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp: Xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn quản trị nghiêm ngặt hơn, bao gồm việc thành lập Ban Kiểm toán, Ban Khen Thưởng và Ban Bổ Nhiệm độc lập, nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và minh bạch. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Doanh nghiệp, các tổ chức tư vấn quản trị.

3. Khuyến khích đa dạng hóa quyền sở hữu: Hỗ trợ các doanh nghiệp giảm sự tập trung quyền sở hữu bằng cách thu hút thêm cổ đông nhỏ lẻ và tổ chức đầu tư, tạo điều kiện cho giao dịch cổ phiếu sôi động hơn. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Sở Giao dịch Chứng khoán, các quỹ đầu tư, nhà đầu tư cá nhân.

4. Hoàn thiện khung pháp lý về quyền sở hữu và giao dịch cổ phiếu: Cập nhật và bổ sung các quy định về quyền sở hữu, giao dịch và công bố thông tin nhằm bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số và tăng cường tính minh bạch trên thị trường. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính.

5. Đào tạo và nâng cao nhận thức nhà đầu tư: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo nhằm nâng cao hiểu biết về quản trị doanh nghiệp và tính thanh khoản cổ phiếu cho nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Sở Giao dịch Chứng khoán, các tổ chức tài chính, trường đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Giúp hiểu rõ tác động của cấu trúc quyền sở hữu đến tính thanh khoản cổ phiếu, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả, giảm thiểu rủi ro do bất cân xứng thông tin.

2. Ban lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở khoa học để cải thiện quản trị công ty, nâng cao minh bạch thông tin và thu hút vốn đầu tư thông qua việc cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quy định nhằm tăng cường tính minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư và phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa quyền sở hữu, quản trị doanh nghiệp và tính thanh khoản trong các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự tập trung quyền sở hữu ảnh hưởng như thế nào đến tính thanh khoản cổ phiếu?
   Sự tập trung quyền sở hữu cao làm giảm tính thanh khoản cổ phiếu do cổ đông lớn nắm giữ nhiều thông tin nội bộ, gây bất cân xứng thông tin và tăng chi phí giao dịch. Ví dụ, một phần trăm tăng trong tập trung quyền sở hữu làm tăng chỉ số kém thanh khoản Amihud khoảng 10.94%.

2. Quản trị doanh nghiệp có vai trò gì trong việc cải thiện tính thanh khoản?
   Nghiên cứu tại Việt Nam chưa tìm thấy bằng chứng rõ ràng về tác động tích cực của quản trị doanh nghiệp lên tính thanh khoản cổ phiếu, do chất lượng quản trị còn thấp và thiếu minh bạch thông tin.

3. Phương pháp nào được sử dụng để kiểm soát vấn đề nội sinh trong nghiên cứu?
   Mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) với biến công cụ là sự tập trung quyền sở hữu dự đoán và trung bình ngành được sử dụng để kiểm soát nội sinh, đảm bảo kết quả nghiên cứu có tính khách quan và tin cậy.

4. Tại sao không phát hiện mối quan hệ phi tuyến tính giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản?
   Do sự tập trung quyền sở hữu ở các doanh nghiệp Việt Nam đã ở mức cao và ổn định, nên tác động lên tính thanh khoản không biến đổi đáng kể theo các mức độ tập trung khác nhau.

5. Làm thế nào để cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu tại thị trường Việt Nam?
   Cần tăng cường minh bạch thông tin, cải thiện quản trị doanh nghiệp, đa dạng hóa quyền sở hữu, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao nhận thức nhà đầu tư để giảm bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch, từ đó nâng cao tính thanh khoản.

Kết luận

• Sự tập trung quyền sở hữu cao làm giảm tính thanh khoản cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam, với mức giảm khoảng 10% theo các chỉ số đo lường.
• Kết quả nghiên cứu được kiểm chứng bằng mô hình hồi quy 2 giai đoạn, giảm thiểu ảnh hưởng của nội sinh.
• Không có bằng chứng cho thấy mối quan hệ phi tuyến tính giữa sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu.
• Quản trị doanh nghiệp chưa đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tính thanh khoản cổ phiếu tại Việt Nam.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp nâng cao tính thanh khoản, góp phần phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi ngành nghề và thời gian, đồng thời đánh giá tác động của các yếu tố quản trị mới và chính sách pháp luật mới ban hành.

Các nhà quản lý, nhà đầu tư và nhà nghiên cứu nên phối hợp triển khai các giải pháp cải thiện minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp để nâng cao tính thanh khoản và giá trị doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN NGỌC PHÚC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ TẬP TRUNG QUYỀN SỞ HỮU VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỔ PHIẾU Ở THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh-2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN NGỌC PHÚC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ TẬP TRUNG QUYỀN SỞ HỮU VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỔ PHIẾU Ở THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. Hồ Chí Minh-2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi và được sự hướng dẫn, giúp đỡ trong nghiên cứu khoa học từ giảng viên hướng dẫn – PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo. Đề tài nghiên cứu, nội dung nghiên cứu và kết quả có được từ đề tài là trung thực và chưa được công bố hay trình bày từ bất cứ luận văn nào từ trước tới nay. Số liệu thực hiện đề tài được tác giả thu thập được từ các nguồn đáng tin cậy và được trích dẫn rõ ràng trong đề tài. Hơn nữa, trong luận văn của mình, tôi có trích dẫn một số nhận xét và đánh giá từ các đề tài khác của các tác giả khác nhau và đều được trích dẫn rõ nguồn gốc để phân biệt. Trong trường hợp có bất cứ gian lận nào bị phát hiện, tôi xin cam đoan chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Khoa Tài Chính Doanh Nghiệp về đề tài của mình. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 5 năm 2017 Nguyễn Ngọc Phúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH VẼ TÓM TẮT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu.2 Câu hỏi nghiên cứu .3 Động cơ và đối tượng nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .5 Dữ liệu nghiên cứu .6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài . 8 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Mối quan hệ giữa bất cân xứng thông tin, chi phí giao dịch và tính thanh khoản cổ phiếu.2 Mối quan hệ giữa sự tập trung quyền sở hữu và vấn đề bất cân xứng thông tin .2 Các kết quả nghiên cứu trước đây . 15 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Mô hình nghiên cứu .2 Mô tả dữ liệu.1 Các biện pháp đo lường tính thanh khoản .a Ước lượng Amihud .b Chỉ số vòng quay giao dịch .c Tỷ số thanh khoản . 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (TIẾP THEO) 3.2 Xây dựng biến .a Sự tập trung quyền sở hữu .b Chỉ số quản trị doanh nghiệp.c Các biến kiểm soát .3 Phương pháp ước lượng . 31 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống Kê Mô Tả .2 Sự tập trung quyền sở hữu và tính thanh khoản cổ phiếu .3 Rà soát vấn đề nội sinh .4 Khắc phục sự phi tuyến tính .5 Ảnh hưởng của chỉ số quản trị doanh nghiệp .6 Sự tập trung quyền sở hữu, tính thanh khoản và giá trị doanh nghiệp. 44 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Kết luận từ các kết quả nghiên cứu đạt được.2 Điểm mới của bài nghiên cứu .3 Hạn chế của bài nghiên cứu .4 Hướng phát triển của đề tài. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT: HNX – Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội HOSE – Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh GI – Chỉ số quản trị doanh nghiệp. ILLIQ – Chỉ số kém thanh khoản Amihud (2002) OWNERSHIP CONCENTRATION (OC) – Sự tập trung quyền sở hữu 2SLS – Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (Two-stage least square) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH VẼ Bảng 3.b – Các tiêu chuẩn quản trị Bảng 3.c – Mô tả các biến kiểm soát Bảng 4.1 – Thống kê mô tả.2 – Kết quả hồi quy Pooled OLS với phương pháp cluster cho biến thanh khoản.3 – Kết quả hồi quy 2 giai đoạn 2SLS cho biến OC và biến ILLIQ Bảng 4.4 – Khắc phục Phi Tuyến Tính Bảng 4.5 – Ảnh hưởng của chỉ số Quản Trị Doanh Nghiệp.6 – Ảnh hưởng của tính thanh khoản lên Giá trị Doanh Nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Hiện nay, thị trường cổ phiếu Việt Nam đang trong giai đọạn phát triển và thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, kết hợp giữa lý thuyết tài chính như lý thuyết đại diện, lý thuyết tính thanh khoản cổ phiếu và cấu trúc vi mô của thị trường… Trong bài nghiên cứu này, tôi tìm hiểu tác động của sự tập trung quyền sở hữu lên tính thanh khoản cổ phiếu doanh nghiệp được niêm yết trên 2 sàn giao dịch chứng khoán HOSE và HNX. Ngoài ra đi kèm với đó là sự tác động của quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng như thế nào đến tính thanh khoản cổ phiếu doanh nghiệp. Với dữ liệu nghiên cứu gồm 100 mẫu các công ty phi tài chính được niêm yết trên 2 sàn giao dịch HNX và HOSE trong khoảng thời gian 5 năm từ năm 2011 đến năm 2015, tôi đã nhận thấy kết quả rằng: Những doanh nghiệp có sự tập trung quyền sở hữu cao hơn thì tính thanh khoản cổ phiếu thấp hơn. Những cổ đông lớn được cho là chiếm hữu nhiều thông tin cá nhân, dẫn đến sự bất cân xứng thông tin, do đó chi phí cho sự lựa chọn nghịch cao hơn. Từ đó dẫn đến sự tập trung quyền sở hữu cao hơn làm cho tính thanh khoản của cổ phiếu kém đi. Tuy nhiên không có bằng chứng cho thấy quản trị doanh nghiệp đóng một vai trò trọng yếu trong quyền sở hữu và tính thanh khoản ở Việt Nam. Bài nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng các kết quả dường như không bị ảnh hưởng bởi vấn đề nội sinh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU BÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài: Trong thị trường hội nhập ngày càng mở rộng với thế giới hiện nay, việc 2 sàn giao dịch HNX và HOSE hình thành và ngày cảng phát triển từ đầu những năm 2000 đã kéo theo hàng loạt các nhà đầu tư quan tâm và tìm kiếm cơ hội đầu tư tại thị trường Việt Nam. Cùng với đó, việc Nhà Nước cho phép mở rộng quy mô của khối ngoại vào các doanh nghiệp trong nước cũng tạo cho thị trường chứng khoán Việt Nam thành một thị trường mở và được chú ý. Đến thời điểm này, thi trường chứng khoán sau thời gian đi xuống đã có dấu hiệu hồi phục trở lại, thế nên, ngoài tiềm năng phát triển của các doanh nghiệp, tính thanh khoản của cổ phiếu là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà bất cứ nhà đầu tư hay nhà quản trị nào cũng quan tâm để làm gia tăng giá trị doanh nghiệp của mình. Về lý thuyết tài chính mà chúng ta đã học thì tính thanh khoản cổ phiếu lại có mối quan hệ rất mật thiết đến vấn đề bất cân xứng thông tin. Một trong những lý thuyết đề cập về điều bất cân xứng thông tin là lý thuyết đại diện được phát triển bởi Jensen mà Meckling (1976): Lý thuyết đại diện đề cập đến xung đột sẽ phát sinh khi có sự bất cân xứng thông tin giữa các cổ đông và nhà quản trị trong cùng một công ty vì cả hai bên lại có những lợi ích khác nhau và từ đó sẽ phát sinh mâu thuẫn ảnh hưởng tới việc tối đa hóa giá trị công ty thông qua việc hạn chế công bố thông tin và ảnh hưởng tới tính thanh khoản của cổ phiếu. Lý thuyết đại diện cũng nêu ra cần có một cơ chế lợi ích phù hợp đối với các nhà quản trị để làm tối thiểu hóa việc bất cân xứng thông tin giữa nhà đầu tư và nhà quản trị, từ đó các thông tin sẽ được công bố một cách rộng rãi hơn. Qua đó cải thiện được tính thanh khoản của cổ phiếu công ty được giao dịch trên thị trường. Ngoài ra, sự tập trung quyền sở hữu cổ phiếu tác động ra sao đối với tính thanh khoản cổ phiếu của doanh nghiệp cũng là một vấn đề rất được quan tâm trên thế giới. Nhiều lý thuyết tồn tại lập luận rằng: Tập trung quyền sở hữu cổ phiếu doanh nghiệp rất tốn kém, vì các cổ đông phải tốn một lượng tiền đáng kể để có thể chiếm hữu các thông tin riêng về công ty. Do đó các nhà cung cấp tính thanh khoản phải bán thộng tin cho những thương nhân này dẫn đến làm giảm tính thanh khoản của cổ phiếu công ty. Ngoài ra, khi cổ phiếu được sở hữu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 tập trung thì các công ty sẽ có một lượng rất ít các cổ đông dẫn đến mức độ giao dịch thấp hơn do xảy ra hiện tượng bất cân xứng thông tin và từ đó làm giảm đi tính thanh khoản của cổ phiếu công ty. Từ đó, những bài nghiên cứu của Dennis và Weston ( 2001) ; Kini và Mian (1995), Rubin (2007) với dữ liệu mẫu là công ty tại thị trường chứng khoán Mỹ được thực hiện nhưng lại đưa ra một kết quả trái ngược với lý thuyết. Tuy nhiên, chưa có một bài nghiên cứu cụ thể nào về sự tập trung quyền sở hữu cổ phiếu và tính thanh khoản cổ phiếu tại các thị trường kinh tế mới nổi vì các nền kinh tế mới nổi và nền kinh tế phát triển vẫn có một số đặc điểm rất khác biệt. Ví dụ, ở các nước đang phát triển, vốn cổ đông rất ít khi luân chuyển vì nguồn vốn đa phần là dựa vào vốn vay ngân hàng và quản trị doanh nghiệp ở các nước đang phát triển có xu hướng yếu hơn nhiều so với nước phát triển. Ngoài ra, các bằng chứng từ các nước phát triển vẫn còn hỗn tạp và chưa có tính thuyết phục cao. Vì vậy, không thể mở rộng kết quả từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển. Từ đó, bài nghiên cứu này ra đời nhằm tìm hiểu xem tại một nền kinh tế mới nổi và đang trong quá trình phát triển như Việt Nam hiện nay, liệu sự tập trung quyền sở hữu sẽ có tác động như thế nào đối với tính thanh khoản của cổ phiếu của các công ty phi tài chính đang niêm yết trên hai sàn chứng khoán HNX và HOSE.