Chương 1 cũng trình bày chi tiết cấu trúc của đề tài nghiên cứu. – Chương 2 - Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu: Chương này trình bày tổng quan cơ sở lý thuyết về các mối quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp, thành quả đạt được từ các quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp. Các khoảng trống nghiên cứu được nhận dạng, và việc lấp các khoảng trống nghiên cứu cũng được thảo luận trong chương này. Từ tổng quan cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu có liên quan đến đề tài nghiên cứu, tác giả đề xuất toàn bộ các khái niệm của mô hình nghiên cứu, và biện luận các lý do hình thành các giả thuyết nghiên cứu.
Chương 2 còn diễn giải ý nghĩa của mô hình nghiên cứu đề xuất. – Chương 3 - Phương pháp và quy trình nghiên cứu: Chương này trình bày quy trình và phương pháp nghiên cứu một cách chi tiết như cách thức xây dựng thang đo, phương pháp thu thập dữ liệu – cách thức lấy mẫu, và phương pháp phân tích dữ liệu. Trong chương này cũng trình bày chi tiết các thang đo của nghiên cứu. Chương 3 còn trình bày thống kê mô tả mẫu thu thập được của nghiên cứu.
– Chương 4 - Kết quả và thảo luận: Chương này trình bày toàn bộ các kết quả phân tích dữ liệu của nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Cụ thể, các kết quả kiểm định thang đo và mô hình như phân tích nhân tố khám phá, phân tích nhân tố khẳng định, và phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính theo phương pháp Bayes để kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu. Ngoài ra, việc thảo luận kết quả kiểm định mô hình và các giả thuyết cũng được diễn giải một cách chi tiết. Chương 4 còn so sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu liên quan, và các đóng góp của nghiên cứu.
5 Quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp – Chương 5 - Kết luận và kiến nghị: Chương này tóm lược toàn bộ đề tài nghiên cứu cùng với các đóng góp của nghiên cứu về các mặt lý thuyết – phương pháp, về mặt thực tiễn – quản trị. Bên cạnh đó, chương 5 còn đưa ra các hàm ý quản trị có liên quan từ các kết quả nghiên cứu. Cuối cùng, những hạn chế và các hướng nghiên cứu tiếp theo cũng được trình bày trong chương này. 6 Quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương 2 giới thiệu tổng quan cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu.
Trong đó, bao gồm cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp, thành quả đạt được từ quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp. Dựa trên cơ sở lý thuyết, một mô hình nghiên cứu để xem xét mối quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp, với bối cảnh của ngành hệ thống thông tin quản lý được đề xuất. Chương này cũng trình bày ý nghĩa của mô hình nghiên cứu.1 Tổng quan cơ sở lý thuyết 2.1 Ngành hệ thống thông tin quản lý Ngành hệ thống thông tin quản lý (MIS - Management Information Systems) đang là một trong những ngành mới nhất trên thế giới. Tuy nhiên, ở Việt Nam, ngành hệ thống thông tin quản lý chưa được quan tâm nhiều cả về nghiên cứu - đào tạo và thực tiễn.
Mặc dù, có nhiều trường đại học trên cả nước đào tạo ngành hệ thống thông tin quản lý. Ví dụ, các trường đại học công lập (v., Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Thương mại, Đại học Kinh tế TP. HCM, Trường Đại học Kinh tế Luật và Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Công nghệ thông tin, Học viện Ngân hàng, Đại học Ngân hàng TP. HCM…), các trường đại học ngoài công lập (v., Đại học Hoa sen, Đại học Công nghệ TP.
Tuy nhiên, ngành hệ thống thông tin quản lý chưa phải là ngành chủ lực của các trường đại học ở Việt Nam. Một mặt, do các trường đại học và các học viện chưa xây dựng được các khung chương trình theo chuẩn quốc tế. Mặt khác, các trường còn chưa định hình rõ thiên hướng ngành hệ thống thông tin quản lý, nghiên về quản lý (M - Management) hay nghiên về hệ thống thông tin (IS - Information Systems), hoặc kết hợp cân bằng giữa quản lý và hệ thống thông tin. Cụ thể, Đại học Bách khoa với Khoa Quản lý công nghiệp xây dựng ngành hệ thống thông tin quản lý theo hướng cân bằng giữa quản lý và hệ thống thông tin.
Đại học Kinh tế - Luật với Khoa Hệ thống thông tin thiết kế chương trình đào tạo 8 Quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp ngành hệ thống thông tin quản lý theo hướng nghiên về quản lý. Trường Đại học Kinh tế TP. HCM với Khoa Công nghệ thông tin kinh doanh xây dựng chương trình đào tạo của ngành hệ thống thông tin quản lý theo hướng nghiên về hệ thống thông tin( 1). 0F Mặc dù, ngành hệ thống thông tin quản lý đang có xu hướng nghề nghiệp rất nóng, đang khan hiếm về nguồn nhân lực cả số lượng lẫn chất lượng.
Tuy nhiên, hầu hết các trường đại học đều gặp khó khăn trong việc tuyển sinh ngành hệ thống thông tin quản lý và các chuyên ngành. Ví dụ, tại Trường Đại học Kinh tế TP. HCM, năm 2017 chỉ tuyển được có 40 sinh viên ngành hệ thống thông tin quản lý( 2), thậm chí tại 1F Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, năm 2018 cũng chỉ tuyển được có bốn học viên cao học ngành hệ thống thông tin quản lý( 3) – đây là những con số khiêm tốn so 2F với hàng ngàn sinh viên/học viên ở các ngành khác.
Ngoài ra, hầu hết sinh viên ngành hệ thống thông tin quản lý sau khi ra trường vẫn chưa được làm các công việc phù hợp với chuyên môn hệ thống thông tin quản lý, đa số họ làm các công việc về CNTT (IT) hoặc các công việc liên quan khác. Mặt khác, việc nghiên cứu về hệ thống thông tin quản lý ở các trường đại học và các học viện thường theo hướng CNTT hơn hoặc theo hướng quản trị hơn là đúng với bản chất của ngành hệ thống thông tin quản lý. Thêm nữa, việc nghiên cứu về hệ thống thông tin quản lý ở các trường đại học gần như chưa chỉ ra được mối quan hệ với việc đào tạo – nghiên cứu ngành hệ thống thông tin quản lý và thực tiễn tại các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng chưa thực sự nhận thức rõ vai trò của ngành hệ thống thông tin quản lý, thậm chí có nhiều tổ chức còn hiểu ngành hệ thống thông tin quản lý như là ngành CNTT.
Tại Trường Đại học Ngân hàng TP. HCM, dự án liên kết giữa doanh nghiệp – trường đại học (Enterprise – university links) nằm trong khuôn khổ chương trình “nâng cao năng lực của các tổ chức giáo dục thông qua các chương trình hợp tác với các doanh nghiệp”, dự kiến chương trình được thực hiện trong ba năm (từ tháng 10/2017 đến (1) Theo chương trình đào tạo ngành HTTTQL của trường đại học Bách khoa TP. HCM và trường đại học Kinh tế Luật - ĐH Quốc gia TP. HCM, và trường đại học Kinh tế TP.
(2) Thông tin tuyển sinh đại học chính quy năm học 2017-2018 ngành HTTTQL tại trường đại học Kinh tế TP. (3) Thông tin tuyển sinh cao học năm học 2018-2019 ngành HTTTQL tại trường đại học Bách khoa TP. 9 Quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp tháng 10/2020) (Phúc Thịnh, 2019). Theo đó, Nhà trường sẽ tích cực triển khai chương trình này thông qua các phương pháp giảng dạy hiện đại sao cho sinh viên sau khi ra trường có thể đáp ứng tốt nhất các nhu cầu của doanh nghiệp.
Đối với ngành hệ thống thông tin quản lý tại Trường Đại học Ngân hàng TP. HCM có các chuyên ngành “Hệ thống thông tin doanh nghiệp” và “Thương mại điện tử” thuộc Khoa Hệ thống thông tin quản lý. Các chương trình này đang được cải tiến theo xu hướng phát triển của các trường đại học trong nước và trên thế giới. Tuy nhiên, chương trình học của hai ngành này vẫn chưa được đánh giá một cách đầy đủ từ phía người học (sinh viên), và đặc biệt là từ phía thực tiễn (các doanh nghiệp và tổ chức có sử dụng lao động ngành hệ thống thông tin quản lý).2 Cơ sở lý thuyết về sự liên kết giữa các tổ chức Liên kết giữa các tổ chức là một trong những hình thức quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại.
Theo Saffu & Mamman (2000) thì sự liên kết giữa doanh nghiệp và tổ chức đào tạo nhằm đạt được động lực phát triển lâu dài. Dismukes & Petkovic (1997) khẳng định rằng các doanh nghiệp phải đối mặt với những thách thức trong cạnh tranh toàn cầu và nhấn mạnh tầm quan trọng của các hoạt động thành lập các tổ chức đào tạo là cần thiết, nhằm giúp doanh nghiệp giải quyết các vấn đề phức tạp. Heide & Stump (1995) chỉ ra các lợi ích và động lực khi bắt đầu thực hiện liên kết dựa trên giả thuyết là các mối quan hệ được hình thành nhằm nâng cao khả năng giải quyết các vấn đề cho doanh nghiệp. Trong khi đó, với việc công nghệ luôn thay đổi nhanh, và vòng đời sản phẩm/dịch vụ ngày càng ngắn tạo nhu cầu thực hiện chuyển giao công nghệ tại các doanh nghiệp theo (Whipple & Gentry, 2000).
Chuyển giao công nghệ là quá trình trong đó các ý tưởng mới bao gồm phát minh, công nghệ, thông tin, tri thức… được phát triển trong tổ chức này và áp dụng vào tổ chức khác (Zineldin & cộng sự, 2005). Do đó, các doanh nghiệp có thể liên kết với doanh nghiệp khác, trường đại học, viện nghiên cứu để thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ là điều rất cần thiết. Theo nhận định của Ellram (1991), doanh nghiệp đạt được một số lợi ích khi liên kết với tổ chức khác: (1) tài chính - giúp giảm chi phí sản xuất và góp phần gia tăng lợi 10 Quan hệ giữa trường đại học và doanh nghiệp nhuận; (2) công nghệ - giúp cho quá trình hoạt động dễ dàng hơn qua việc chia sẻ công nghệ, liên kết phát triển sản phẩm; và (3) quản lý - tập trung vào việc đơn giản hóa quy trình nghiệp vụ và áp dụng những phương pháp quản lý mới vào doanh nghiệp. Bên cạnh đó, đối với các doanh nghiệp thực hiện liên kết nhằm phát triển các ứng dụng, các hệ thống hay các sản phẩm và dịch vụ trong ngành hệ thống thông tin quản lý.