Nghiên cứu sự tương quan giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện của các công ty cổ phần ...

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện của công ty cổ phần niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM.

• Tác giả: Nguyễn Thành Chung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Sự Tương Quan Giữa Chính Sách Tài Trợ Và Chi Phí Đại Diện Của Các Công Ty Cổ Phần Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Tp.Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LUẬN VĂN
• 1.1. GIỚI THIỆU
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.4. Bố cục của bài luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.2. Mức độ sở hữu nhà quản trị và chi phí đại diện
• 2.3. Mức độ tập trung vốn sở hữu và chi phí đại diện
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Các biến trong mô hình
• 3.2.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.2. Biến độc lập
• 3.2.3. Biến kiểm soát
• 3.3. Đặc điểm dữ liệu
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình
• 4.2. Mô hình hồi quy theo phương pháp FEM và REM
• 4.3. Kiểm định Hausman
• 4.4. Kiểm tra mức độ vi phạm các giả định cần thiết cho mô hình
• 4.4.1. Tự tương quan
• 4.4.2. Phương sai thay đổi
• 4.5. Khắc phục hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi
• 4.5.1. Khắc phục mô hình 01
• 4.5.2. Khắc phục mô hình 02
• 4.6. Các hạn chế của đề tài
• 4.7. Các kiến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, HẠN CHẾ ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện của các công ty cổ phần niêm yết tại TP.HCM là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Chi phí đại diện phát sinh từ xung đột lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp các công ty tối ưu hóa cấu trúc vốn và giảm thiểu chi phí đại diện.

1.1. Định nghĩa chính sách tài trợ và chi phí đại diện

Chính sách tài trợ đề cập đến cách thức mà các công ty huy động vốn, bao gồm cả nợ và vốn chủ sở hữu. Chi phí đại diện là chi phí phát sinh từ xung đột lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính và đầu tư của công ty.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu này tại TP.HCM

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về chi phí đại diện trong bối cảnh Việt Nam mà còn giúp các công ty niêm yết tại TP.HCM cải thiện quản trị doanh nghiệp và tối ưu hóa chính sách tài trợ.

II. Những thách thức trong việc quản lý chi phí đại diện tại các công ty cổ phần

Các công ty cổ phần tại TP.HCM đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí đại diện. Những thách thức này bao gồm sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền kiểm soát, cũng như mức độ kiểm soát yếu của các cổ đông lớn. Điều này dẫn đến việc gia tăng chi phí đại diện và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.1. Sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền kiểm soát

Sự tách biệt này tạo ra xung đột lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, làm gia tăng chi phí đại diện. Các nhà quản lý có thể ưu tiên lợi ích cá nhân hơn là lợi ích của cổ đông.

2.2. Mức độ kiểm soát yếu của cổ đông lớn

Khi cổ đông lớn không có đủ quyền lực để giám sát quản lý, chi phí đại diện có thể gia tăng. Điều này dẫn đến việc các quyết định tài chính không tối ưu và ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của công ty.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện

Phương pháp nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy đa biến để phân tích mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện. Mô hình này giúp xác định mức độ ảnh hưởng của cấu trúc vốn và cấu trúc sở hữu đến chi phí đại diện của các công ty niêm yết tại TP.HCM.

3.1. Mô hình hồi quy đa biến

Mô hình hồi quy đa biến cho phép phân tích nhiều yếu tố cùng lúc, từ đó xác định được mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện một cách chính xác.

3.2. Kiểm định Hausman trong nghiên cứu

Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất với tập dữ liệu, đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về chính sách tài trợ và chi phí đại diện

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tương quan giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện. Cụ thể, cấu trúc vốn và cấu trúc sở hữu có ảnh hưởng đáng kể đến chi phí đại diện của các công ty cổ phần niêm yết tại TP.HCM. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng cho thấy tỷ lệ nợ cao có thể làm giảm chi phí đại diện.

4.1. Tác động của cấu trúc vốn đến chi phí đại diện

Cấu trúc vốn được đại diện bằng tỷ lệ đòn bẩy cho thấy rằng các công ty có tỷ lệ nợ cao thường có chi phí đại diện thấp hơn, do áp lực từ các chủ nợ trong việc giám sát hoạt động của công ty.

4.2. Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến chi phí đại diện

Cấu trúc sở hữu tác động cùng chiều đến chi phí đại diện khi đo lường bằng tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE). Các công ty có tỷ lệ sở hữu cao của nhà quản lý thường có chi phí đại diện thấp hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện tại các công ty cổ phần niêm yết tại TP.HCM. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng thực tiễn để cải thiện quản trị doanh nghiệp. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác trong tài chính doanh nghiệp.

5.1. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu này giúp các công ty hiểu rõ hơn về cách thức tối ưu hóa chính sách tài trợ để giảm thiểu chi phí đại diện, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác như tác động của chính sách tài trợ đến hiệu quả tài chính của các công ty trong các ngành khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC ------------ NGUYỄN THÀNH CHUNG NGHIÊN CỨU SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA CHÍNH SÁCH TÀI TRỢ VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP.HCM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC ------oOo------ NGUYỄN THÀNH CHUNG NGHIÊN CỨU SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA CHÍNH SÁCH TÀI TRỢ VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP.HCM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Độc lập – Tự do – Hạnh phúc TP. Hồ Chí Minh, ngày …… tháng…… năm 2013 NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Họ và tên học viên: Nguyễn Thành Chung Khóa: K19 2. Đề tài nghiên cứu: Nghiên cứu sự tương quan giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện của các công ty cổ phần niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp.Hồ Chí Minh 4. Họ tên Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa 5. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN  Đầu tiên, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Viện đào tạo sau đại học Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt Quý Thầy Cô Khoa Tài chính Doanh nghiệp, đã hướng dẫn và truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian theo học tại trường. Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Người hướng dẫn khoa học, PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa, về những ý kiến đóng góp và những chỉ dẫn có giá trị giúp tác giả hoàn thành bài luận văn. Tác giả xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã hết lòng ủng hộ và động viên tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận văn này. Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2013 Học viên Nguyễn Thành Chung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả với sự giúp đỡ của Cô hướng dẫn và những người mà tác giả đã cảm ơn. Số liệu thống kê được lấy từ nguồn đáng tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào có tới thời điểm hiện nay.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2013 Tác giả Nguyễn Thành Chung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục bảng: Danh mục bảng: Trang Bảng 2.1: Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm trước đây .1: Biến phụ thuộc .2: Biến độc lập .3: Biến kiểm soát .4: Chính sách tài trợ các doanh nghiệp .5: Kết quả tính toán các biến độc lập.1: Ma trận hệ số tương quan .2: Kết quả hồi quy theo REM và FEM với mô hình 01 .3: Kết quả hồi quy theo REM và FEM với mô hình 02 .4: Kiểm định Hausman cho mô hình 01 .5: Kết quả Hausman cho mô hình 02 .6: Kiểm định đa cộng tuyến .7: Khắc phục mô hình 01 .8: Khắc phục mô hình 02 . 39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục phụ lục: Phụ lục 1: Hồi quy đa biến mô hình 01 – REM Phụ lục 2: Hồi quy đa biến mô hình 01 – FEM Phụ lục 3: Hồi quy đa biến mô hình 02 – REM Phụ lục 4: Hồi quy đa biến mô hình 02 – FEM Phụ lục 5: Danh sách các công ty cổ phần niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp.HCM Danh mục viết tắt Asset Turnover Tỷ lệ doanh thu trên Tổng tài sản BOARD Số lượng thành viên Hội đồng quản trị Board size Tổng số thành viên hội đồng quản trị Board remuneration Tổng thù lao cho tất cả các thành viên hội đồng quản trị Capital Biến liên quan đến cấu trúc vốn CEO-chair duality Là biến được mã hóa, là 1 nếu Giám đốc điều hành cũng là chủ tịch hội đồng quản trị, ngược lại là 0 Compensation Chi phí lương Control Biến kiểm soát CONC Tỷ lệ sở hữu của thành viên Hội đồng quản trị DID Cổ tức mỗi cổ phiếu chia giá cổ phiếu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Director ownership Quyền sở hữu cổ phần của các giám đốc (không bao gồm cổ phiếu thưởng ưu đãi) DUM Biến giả ngành External mornitory Biến liên quan đến chi phí giám sát bên ngoài là các ngân hàng Executive option use là 1 nếu các giám đốc điều hành đưa ra những kế hoạch nổi bật khi kết thúc năm tài chính, ngược lại là 0 External ownership Quyền sở hữu cổ phần của các cá nhân không phải là tổ chức hay các giám đốc vượt quá 5% vốn chủ sở hữu FEM Mô hình ảnh hưởng cố định (Fixed effects models) Firm size Tổng doanh thu hàng năm LEVERAGE Đòn cân nợ (Tổng nợ trên tổng tài sản) OETS Tỷ lệ chi phí hoạt động trên doanh thu OLS Bình phương tuyến tính nhỏ nhất (Ordinary Least Squares) Ownership Biến cấu trúc sở hữu Independence Số lượng các giám đốc độc lập chia cho tổng số giám đốc trong hội đồng quản trị Institutional ownership Quyền sở hữu cổ phần của các tổ chức giới hạn trong khoảng 20 cổ đông là các tổ chức LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] REM Mô hình ảnh hưởng cố định (Random effects models) ROE Tỷ suất sinh lợi vốn chủ sở hữu SIZE Quy mô công ty (Tổng doanh thu) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục lục Trang TÓM TẮT . GIỚI THIỆU LUẬN VĂN 1. Mục tiêu nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu .3 Ý nghĩa nghiên cứu.4 Bố cục của bài luận văn . TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây . Mức độ sở hữu nhà quản trị và chi phí đại diện . Mức độ tập trung vốn chủ sở hữu và chi phí đại diện . Số lượng thành viên Hội đồng quản trị (Board) và chi phí đại diện . Đòn cân nợ và chi phí đại diện . Mô hình nghiên cứu của Hongxia Li và Liming Cui . Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm trước đây . DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu . Các biến trong mô hình . Biến phụ thuộc . 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Biến độc lập. Biến kiểm soát . Đặc điểm dữ liệu . Mô hình nghiên cứu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình . Mô hình hồi quy theo phương pháp FEM và REM . Kiểm định Hausman .4 Kiểm tra mức độ vi phạm các giả định cần thiết cho mô hình 4. Tự tương quan . Phương sai thay đổi . Khắc phục hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi .1 Khắc phục mô hình 01 .2 Khắc phục mô hình 02 . Các hạn chế của đề tài . Các kiến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo . 43 Danh mục Tài liệu tham khảo . 49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Hiện nay trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu xem xét mức độ tác động của chi phí đại diện đối với các doanh nghiệp chủ yếu tại các nước phát triển như Mỹ, Úc, Anh, Canada,. Tại Việt Nam, vấn đề chi phí đại diện vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Trong khi đó chi phí đại diện ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Bài luận văn này nghiên cứu sự tương quan giữa chính sách tài trợ và chi phí đại diện của các công ty cổ phần niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp.HCM (HOSE) giai đoạn 2009 – 2012. Chi phí đại diện được đo lường thông qua hai biến: Tổng doanh thu trên tổng tài sản (Asset Turnover) và Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE). Sử dụng mô hình kiểm định đa biến bài luận văn cung cấp bằng chứng cho thấy sự tác động của chính sách tài trợ bao gồm cấu trúc vốn và cấu trúc sở hữu lên chi phí đại diện. Tương quan ngược chiều giữa cấu trúc vốn được đại diện bằng Tỷ lệ đòn bẩy và chi phí đại diện đã chứng minh một công ty có tỷ lệ nợ cao sẽ làm giảm chi phí đại diện. Nếu một công ty có tỷ lệ nợ trên tài sản cao, những chủ nợ quan tâm nhiều hơn đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp và sẽ khuyến khích họ kiểm soát công ty. Trong khi đó, kết quả phân tích hồi quy cho thấy cấu trúc sở hữu tác động cùng chiều lên chi phí đại diện khi đo lường bằng ROE. Từ khóa: chi phí đại diện, chính sách tài trợ, cấu trúc sở hữu, cấu trúc vốn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU LUẬN VĂN 1. GIỚI THIỆU Thị trường chứng khoán Việt Nam được thành lập từ năm 2000 đã trải qua hơn 10 năm phát triển. Đến thời điểm tháng 12/2012 đã có hơn 700 công ty niêm yết trên hai sàn giao dịch chứng khoán. Tổng giá trị vốn hóa thị trường đến thời điểm tháng 8/2012 đạt 28,79% GDP. Điều này cho thấy những công ty niêm yết đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Mặc dù các doanh nghiệp Việt Nam đã cải tiến rất nhiều trong phương thức quản trị nhưng vấn đề chi phí đại diện được xem là rất khó kiểm soát, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước vì định nghĩa mơ hồ của kiểm soát cổ phần nhà nước. Một vài đặc điểm doanh nghiệp Việt Nam hiện nay: trình độ quản trị doanh nghiệp còn hạn chế, mức độ kiểm soát yếu của các cổ đông lớn, việc xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong công ty chưa được xem trọng, mức độ tuân thủ công bố thông tin cho cổ đông bên ngoài chưa được kiểm soát…là một trong vài nguyên nhân làm gia tăng chi phí đại diện. Sau Jensen và Meckling (1976), vấn đề chi phí đại diện trong công ty và những chi phí liên kết với chúng đã được nghiên cứu rộng rãi trong các tài liệu tài chính doanh nghiệp. Một số lượng lớn các nghiên cứu thực nghiệm cung cấp bằng chứng rằng các quyết định tài chính, quyết định đầu tư bị ảnh hưởng đáng kể bởi xung đột đại diện và mức độ chi phí đại diện trong hoạt động của công ty.