Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mô hình logistic tại các hãng tàu nước ngoài và vận dụng để phát triển dịch vụ logistics tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giao nhận

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu mô hình logistic tại các hãng tàu nước ngoài và vận dụng để phát triển dịch vụ logistics, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Thị Quý
• Người hướng dẫn: TS. Tạ Thị Mỹ Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Thương Mại
• Đề tài: Nghiên Cứu Mô Hình Logistics Cho Dịch Vụ Giao Nhận
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG LOGISTICS TRONG GIAO NHẬN VẬN TẢI HÀNG HOÁ XUẤT NHẬP KHẨU
• 1.1. Tổng quan về logistics
• 1.1.1. Một số định nghĩa về logistics
• 1.2. Các hình thức và phân loại logistics
• 1.2.1. Các hình thức logistics
• 1.2.2. Phân loại logistics
• 1.3. Các dịch vụ cơ bản của chuỗi hoạt động logistics
• 1.4. Các dịch vụ giá trị gia tăng chủ yếu của hoạt động Logistics
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG LOGISTICS TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ GNVT HÀNG HOÁ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI TPHCM
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về TPHCM
• 2.2. Thực trạng về hoạt động logistics tại các DN kinh doanh dịch vụ GNVT hàng hóa XNK trên địa bàn TPHCM
• 2.2.1. Tổng quan về hoạt động logistics trong thời gian qua
• 2.2.2. Thực trạng hoạt động logistics tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ GNVT hàng hoá XNK tại TPHCM
• 2.2.3. Những sự khác biệt cơ bản về hoạt động logistics của các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài và các DN kinh doanh dịch vụ GNVT hàng hoá XNK tại TPHCM
• 2.3. Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động logistics tại các DN kinh doanh dịch vụ GNVT hàng hoá XNK trên địa bàn TPHCM
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG LOGISTICS CỦA CÁC CÔNG TY LOGISTICS TRỰC THUỘC CÁC HÃNG TÀU NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ GNVT HÀNG HOÁ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI TPHCM
• 3.1. Mục tiêu, quan điểm đề xuất giải pháp
• 3.2. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 3.3. Giải pháp ứng dụng mô hình hoạt động logistics của các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài vào các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ GNVT hàng hoá XNK tại TPHCM
• 3.3.1. Các giải pháp vi mô
• 3.3.1.1. Đa dạng hoá phương thức vận chuyển
• 3.3.1.2. Đẩy mạnh, hoàn thiện dịch vụ kho bãi
• 3.3.1.3. Đầu tư, cải thiện dịch vụ gom hàng lẻ
• 3.3.1.4. Đa dạng hoá loại hình dịch vụ cung cấp
• 3.3.2. Ứng dụng CNTT vào hoạt động logistics
• 3.3.3. Đẩy mạnh công tác Marketing, xây dựng và củng cố thương hiệu
• 3.3.4. Các giải pháp vĩ mô
• 3.3.4.1. Đầu tư, cải thiện trang thiết bị, phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động logistics
• 3.3.4.2. Ứng dụng CNTT vào quản lý điều hành và khai thác cảng
• 3.3.5. Các kiến nghị đối với nhà nước và các ban ngành có liên quan
• 3.3.5.1. Kiến nghị với cơ quan nhà nước
• 3.3.5.2. Kiến nghị với hải quan
• 3.3.5.3. Kiến nghị với các doanh nghiệp XNK
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình logistics cho dịch vụ giao nhận

Mô hình logistics đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình giao nhận hàng hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc áp dụng mô hình logistics hiệu quả giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Mô hình logistics không chỉ bao gồm vận chuyển mà còn tích hợp nhiều yếu tố khác như quản lý chuỗi cung ứng, kho bãi và công nghệ thông tin. Việc hiểu rõ mô hình này sẽ giúp các doanh nghiệp phát triển dịch vụ giao nhận một cách bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của mô hình logistics

Mô hình logistics là một hệ thống phức tạp bao gồm các hoạt động từ sản xuất đến tiêu dùng. Nó giúp tối ưu hóa quy trình vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa. Theo nghiên cứu của Dương Thị Quý, mô hình logistics tại các hãng tàu nước ngoài đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm chi phí và thời gian giao nhận.

1.2. Các yếu tố cấu thành mô hình logistics

Mô hình logistics bao gồm nhiều yếu tố như quản lý chuỗi cung ứng, công nghệ thông tin, và dịch vụ khách hàng. Mỗi yếu tố đều có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển đúng thời gian và địa điểm. Việc tích hợp các yếu tố này sẽ tạo ra một hệ thống logistics hiệu quả.

II. Thách thức trong việc áp dụng mô hình logistics cho dịch vụ giao nhận

Mặc dù mô hình logistics mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó trong dịch vụ giao nhận cũng gặp không ít thách thức. Các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà cung cấp dịch vụ logistics nước ngoài. Ngoài ra, việc thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng và công nghệ hiện đại cũng là một rào cản lớn.

2.1. Cạnh tranh từ các doanh nghiệp nước ngoài

Sự gia tăng của các tập đoàn logistics nước ngoài tại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nội địa. Các doanh nghiệp này thường có kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến hơn, khiến cho việc cạnh tranh trở nên khó khăn hơn.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực và công nghệ

Nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đầu tư đủ vào công nghệ và đào tạo nhân lực. Điều này dẫn đến việc không thể tối ưu hóa quy trình logistics, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ giao nhận.

III. Phương pháp tối ưu hóa logistics cho dịch vụ giao nhận

Để cải thiện hiệu quả của mô hình logistics, các doanh nghiệp cần áp dụng một số phương pháp tối ưu hóa. Việc đầu tư vào công nghệ thông tin, cải thiện quy trình vận chuyển và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và tối ưu hóa quy trình logistics. Việc áp dụng các phần mềm quản lý logistics giúp theo dõi và điều phối hàng hóa một cách hiệu quả hơn.

3.2. Cải thiện quy trình vận chuyển

Cải thiện quy trình vận chuyển không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao tốc độ giao nhận. Các doanh nghiệp cần xem xét lại các phương thức vận chuyển và tối ưu hóa lộ trình để tiết kiệm thời gian và chi phí.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình logistics trong dịch vụ giao nhận

Mô hình logistics đã được áp dụng thành công tại nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực giao nhận. Việc áp dụng mô hình này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn cải thiện sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Các doanh nghiệp điển hình áp dụng mô hình logistics

Nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đã áp dụng mô hình logistics để tối ưu hóa quy trình giao nhận. Họ đã đạt được những kết quả tích cực trong việc giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng mô hình logistics

Việc áp dụng mô hình logistics đã giúp các doanh nghiệp cải thiện đáng kể hiệu suất hoạt động. Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu và sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình logistics

Mô hình logistics sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của dịch vụ giao nhận. Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao từ thị trường, các doanh nghiệp cần phải liên tục cải tiến và áp dụng các mô hình logistics mới.

5.1. Tương lai của mô hình logistics tại Việt Nam

Trong tương lai, mô hình logistics sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong việc đáp ứng nhu cầu của thị trường. Các doanh nghiệp cần phải đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ để cạnh tranh hiệu quả.

5.2. Những xu hướng mới trong logistics

Xu hướng tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong logistics sẽ là những yếu tố quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình giao nhận. Các doanh nghiệp cần phải nắm bắt những xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành logistics tại Việt Nam, đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM), đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng nhanh chóng của hoạt động xuất nhập khẩu. Tính đến hết 4 tháng đầu năm 2009, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp trên địa bàn TPHCM đạt 11,39 tỷ USD với hơn 10.621 doanh nghiệp tham gia. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Viện Nomura (Nhật Bản), ngành giao nhận tại Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu thị trường, cho thấy tiềm năng phát triển còn rất lớn. Trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và cam kết mở cửa thị trường logistics cho doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tập đoàn logistics đa quốc gia.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích mô hình hoạt động logistics tại các công ty logistics trực thuộc các hãng tàu nước ngoài đang hoạt động tại TPHCM, từ đó vận dụng để phát triển dịch vụ logistics tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giao nhận vận tải (GNVT) hàng hóa xuất nhập khẩu trong nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công ty logistics của hãng tàu nước ngoài và các doanh nghiệp GNVT hàng hóa XNK trên địa bàn TPHCM trong giai đoạn từ năm 2007 đến 2009. Nghiên cứu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực logistics, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị logistics hiện đại, bao gồm:

• Lý thuyết quản trị dây chuyền cung ứng (Supply Chain Management): Theo GS David Simchi-Levi, hệ thống logistics là một nhóm các cách tiếp cận liên kết các nhà cung cấp, nhà sản xuất, kho và cửa hàng nhằm sản xuất và phân phối hàng hóa đúng số lượng, địa điểm và thời điểm, đồng thời giảm thiểu chi phí toàn hệ thống.

• Mô hình logistics 5 cấp độ (5PL): Từ logistics bên thứ nhất (1PL) đến logistics bên thứ năm (5PL), mô hình này thể hiện sự phát triển từ tự tổ chức vận tải đến tích hợp toàn bộ chuỗi cung ứng với ứng dụng công nghệ cao.

• Khái niệm logistics theo Hội đồng Quản trị Logistics Mỹ (CLM): Logistics là quá trình hoạch định, thực hiện và kiểm soát hiệu quả dòng lưu thông và tồn trữ nguyên liệu, hàng hóa, dịch vụ cùng với dòng thông tin tương ứng từ điểm xuất phát đến điểm tiêu dùng nhằm đáp ứng yêu cầu khách hàng.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: logistics, giao nhận vận tải, mô hình logistics của hãng tàu nước ngoài, dịch vụ gom hàng lẻ, kho bãi, vận chuyển nội địa và quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thống kê, phân tích so sánh, tổng hợp và dự báo. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2009 bằng bảng câu hỏi và phỏng vấn trực tiếp các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài, các doanh nghiệp GNVT hàng hóa xuất nhập khẩu và các nhà sản xuất, kinh doanh xuất nhập khẩu tại TPHCM. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm hơn 40 công ty logistics nước ngoài và khoảng 100 doanh nghiệp GNVT trong nước.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo ngành, số liệu thống kê của các cảng biển, các văn bản pháp luật như Luật Thương mại 2005, các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS và Excel nhằm đảm bảo tính chính xác và khách quan.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2007 đến 2009, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại TPHCM.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mô hình logistics của các hãng tàu nước ngoài tập trung vào gom hàng, kho bãi và vận chuyển: Các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài tại TPHCM như Maersk Logistics, APL Logistics, NYK Logistics chủ yếu vận hành mô hình logistics tích hợp với quy trình chặt chẽ từ nhận hàng, kiểm tra, đóng gói, lưu kho đến vận chuyển ra cảng. Khoảng 40 hãng tàu lớn nhỏ đang hoạt động tại TPHCM, trong đó nhiều hãng đã đầu tư mạnh vào kho bãi và công nghệ thông tin.

2. Thực trạng hoạt động logistics tại các doanh nghiệp GNVT trong nước còn nhiều hạn chế: Khoảng 70% doanh nghiệp GNVT có quy mô vốn dưới 5 tỷ đồng, chỉ khoảng 30% có phương tiện vận tải nội địa, phần lớn thuê ngoài dịch vụ vận chuyển. Hệ thống kho bãi nhỏ lẻ, chất lượng thấp, chủ yếu thuê kho ngoài, chưa có hệ thống quản lý kho hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chủ yếu sử dụng Excel, Access, chưa có hệ thống EDI như các công ty nước ngoài.

3. Cạnh tranh gay gắt và lợi nhuận thu hẹp trong dịch vụ gom hàng lẻ: Giá cước gom hàng lẻ từ TPHCM đến các cảng chính như Singapore, Busan, Shanghai có xu hướng tăng nhẹ từ năm 2007 đến 2009, tuy nhiên do cạnh tranh, nhiều doanh nghiệp phá giá thị trường khiến lợi nhuận giảm sút. Các công ty GNVT trong nước thường gom hàng cho tất cả khách hàng, kể cả đối thủ cạnh tranh, dẫn đến rủi ro giao nhầm hàng và khó kiểm soát chất lượng.

4. Cơ sở hạ tầng logistics tại TPHCM còn nhiều bất cập: Mạng lưới đường bộ chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống cảng biển hiện đại như Cát Lái, VICT vẫn chưa đủ công suất để đáp ứng lượng container xuất nhập ngày càng tăng (dự kiến tăng từ 1,115,399 TEU năm 2001 lên khoảng 5 triệu TEU năm 2009). Các dự án cảng nước sâu như Cái Mép - Thị Vải đang được đầu tư nhằm giảm áp lực cho các cảng nội thành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong hoạt động logistics của doanh nghiệp trong nước là do quy mô nhỏ, thiếu vốn đầu tư, thiếu kinh nghiệm quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin. So với các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài, các doanh nghiệp trong nước chưa thể triển khai mô hình logistics tích hợp toàn diện mà chỉ tập trung vào các khâu đơn lẻ như khai thuê hải quan, gom hàng lẻ, vận chuyển thuê ngoài.

Kết quả khảo sát cho thấy sự khác biệt rõ rệt về năng lực quản lý vận chuyển nội địa, kho bãi và công nghệ thông tin giữa doanh nghiệp trong nước và các công ty nước ngoài. Ví dụ, các công ty nước ngoài đã áp dụng hệ thống EDI giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, trong khi doanh nghiệp trong nước vẫn sử dụng phương pháp thủ công.

Việc áp dụng mô hình logistics của các hãng tàu nước ngoài vào doanh nghiệp trong nước sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ doanh nghiệp có phương tiện vận tải nội địa, biểu đồ tăng trưởng lượng container qua các cảng và bảng so sánh giá cước gom hàng lẻ qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng kho bãi và phương tiện vận tải nội địa: Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư kho bãi hiện đại, trang thiết bị nâng hạ và phương tiện vận tải để chủ động trong hoạt động gom hàng và giao nhận. Mục tiêu tăng tỷ lệ doanh nghiệp có phương tiện vận tải nội địa từ 30% lên 60% trong vòng 3 năm.

2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý logistics: Triển khai hệ thống EDI, quản lý kho bằng phần mềm chuyên dụng, xây dựng hệ thống theo dõi vận chuyển trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Thời gian thực hiện trong 2 năm, phối hợp với các nhà cung cấp công nghệ.

3. Đa dạng hóa dịch vụ logistics và hoàn thiện dịch vụ gom hàng lẻ: Phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng như đóng gói, phân loại, tư vấn logistics, đồng thời xây dựng quy trình gom hàng lẻ chuyên nghiệp để tăng lợi nhuận và giảm rủi ro. Mục tiêu tăng doanh thu dịch vụ giá trị gia tăng lên 20% trong 3 năm.

4. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao: Đào tạo nhân viên về quản lý logistics, vận tải, công nghệ thông tin và kỹ năng giao tiếp khách hàng. Hợp tác với các trường đại học và tổ chức đào tạo trong và ngoài nước. Kế hoạch đào tạo liên tục hàng năm.

5. Hợp tác với các công ty logistics nước ngoài để chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm: Thiết lập quan hệ đối tác chiến lược nhằm học hỏi mô hình hoạt động, quy trình quản lý và công nghệ tiên tiến. Thời gian thực hiện trong 3 năm đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giao nhận vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu tại TPHCM: Giúp hiểu rõ mô hình logistics hiện đại, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ.

2. Các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài: Tham khảo kinh nghiệm tổ chức hoạt động logistics, áp dụng mô hình quản lý hiệu quả và công nghệ thông tin tiên tiến.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và các ban ngành liên quan: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển ngành logistics, cải thiện cơ sở hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành thương mại, logistics và quản trị kinh doanh: Tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng, mô hình và giải pháp phát triển logistics tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình logistics của các hãng tàu nước ngoài có điểm gì nổi bật?
   Mô hình tập trung vào tích hợp các hoạt động gom hàng, kho bãi và vận chuyển với sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ thông tin như hệ thống EDI, giúp tối ưu hóa chi phí và thời gian vận chuyển.

2. Tại sao doanh nghiệp GNVT trong nước chưa phát triển mạnh dịch vụ logistics?
   Do hạn chế về vốn, quy mô nhỏ, thiếu kinh nghiệm quản lý và ứng dụng công nghệ, cùng với cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, dẫn đến việc chỉ tập trung vào các khâu đơn lẻ trong chuỗi logistics.

3. Lợi ích khi áp dụng mô hình logistics của hãng tàu nước ngoài vào doanh nghiệp trong nước là gì?
   Giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí vận chuyển, tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng dịch vụ giá trị gia tăng, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.

4. Các doanh nghiệp nên làm gì để cải thiện dịch vụ gom hàng lẻ?
   Cần xây dựng quy trình gom hàng chuyên nghiệp, đầu tư kho bãi riêng biệt, áp dụng công nghệ quản lý và tăng cường đào tạo nhân lực để giảm thiểu rủi ro và nâng cao lợi nhuận.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong phát triển logistics là gì?
   Công nghệ thông tin giúp quản lý chính xác tồn kho, theo dõi vận chuyển, giảm thời gian xử lý thủ tục và nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tiết kiệm chi phí và tăng sự hài lòng của khách hàng.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết mô hình logistics của các công ty logistics trực thuộc hãng tàu nước ngoài tại TPHCM và thực trạng hoạt động logistics của doanh nghiệp GNVT trong nước.
• Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt về năng lực quản lý, công nghệ và cơ sở hạ tầng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực như đầu tư cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin, đa dạng hóa dịch vụ và đào tạo nhân lực nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam mở cửa thị trường logistics theo cam kết WTO, giúp doanh nghiệp nội địa chuẩn bị tốt hơn cho sự cạnh tranh quốc tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường hợp tác quốc tế và tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi ứng dụng mô hình logistics tại các địa phương khác.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực logistics của doanh nghiệp bạn và góp phần phát triển kinh tế bền vững tại TPHCM!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG LOGISTICS TRONG GIAO NHẬN VẬN TẢI H ÀNG H ÓA XUẤT NHẬP KHẦU 1. Tổng quan về logistics: 1. Một số định nghĩa về logistics: Dịch vụ Logistics chính là sự phát triển ở giai đoạn cao của các khâu dịch vụ giao nhận kho vận, trên cơ sở tận dụng các ưu điểm của công nghệ tin học để điều phối hàng hoá từ khâu tiền sản xuất tới tận tay người tiêu dùng cuối cùng qua các công đoạn: dịch chuyển, lưu kho và phân phối hàng hoá. Theo Escap (Ủy Ban Kinh Tế và Xã Hội Châu Á – Thái Bình Dương) thì logistics được phát triển qua 3 giai đoạn: Giai đoạn 1: Phân phối vật chất.

Giai đoạn 2: Hệ thống Logistics. Giai đoạn 3: Quản trị dây chuyền cung ứng. Logistics là quá trình tối ưu hoá về vị trí, lưu trữ và chu chuyển các tài nguyên/yếu tố đầu vào từ điểm xuất phát đầu tiên là nhà cung cấp, qua nhà sản xuất, người bán buôn, bán lẻ, đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế (xem Logistics and Supply Chain Management, tác giả: Ma Shou, tài liệu giảng dạy của World Maritine University 1999). Hội đồng Quản trị Logistics của Mỹ (CLM) đưa ra khái niệm: Logistics là quá trình hoạch định, thực hiện và kiểm soát hiệu quả, hiệu năng dòng lưu thông và tồn trữ nguyên liệu, hàng hoá, dịch vụ cùng với dòng thông tin tương ứng từ điểm xuất phát đến điểm tiêu dùng nhằm mục đích đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Theo Martin Christopher (UK): Logistics là quá trình quản trị chiến lược TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 thu mua, di chuyển và dự trữ nguyên vật liệu,bán thành phẩm, thành phẩm (và dòng thông tin tương ứng) trong một công ty và qua các kênh phân phối của công ty để tối đa hoá lợi nhuận hiện tại và tương lai thông qua việc hoàn tất các đơn hàng với chi phí thấp. Theo quan điểm “5 right” thì “Logistics là quá trình cung cấp đúng sản phẩm, đến đúng vị trí, vào đúng thời điểm với điều kiện và chi phí phù hợp cho khách hàng tiêu dùng sản phẩm. Đối với Giáo sư David Simchi-Levi (MIT-Mỹ), khái niệm hệ thống Logistics (Logistics Network) đồng nghĩa với Quản trị dây chuyền cung ứng: Hệ thống Logistics là một nhóm các cách tiếp cận được sử dụng để liên kết các nhà cung cấp, nhà sản xuất, kho, cửa hàng một cách hiệu quả để hàng hoá được sản xuất và phân phối đúng số lượng, đúng địa điểm và đúng thời điểm nhằm mục đích giảm thiểu chi phí trên toàn hệ thống đồng thời đáp ứng được các yêu cầu về mức độ phục vụ. Theo quan điểm của GS TS Đoàn Thị Hồng Vân thì: Logistics là quá trình tối ưu hoá về vị trí, vận chuyển và dự trữ nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế.

Luật Thương mại 2005 (Điều 233): “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Dịch vụ logistics được phiên âm theo tiếng Việt là dịch vụ lô-gi-stíc” Logistics luôn luôn là một chuỗi các dịch vụ về giao nhận hàng hoá như: làm các thủ tục giấy tờ, tổ chức vận tải, bao bì đóng gói ghi nhãn hiệu, lưu kho lưu bãi, phân phối hàng hoá (nguyên liệu hoặc thành phẩm) tới các địa chỉ khác nhau, chuẩn bị cho hàng hoá luôn luôn sẵn sàng trong trạng thái có TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 yêu cầu của khách hàng là đi ngay được (inventory level). Chính vì vậy, nói tới Logistics bao giờ người ta cũng nói tới một chuỗi hệ thống dịch vụ (logistics system chain). Với hệ thống chuỗi dịch vụ này, người cung cấp dịch vụ Logistics (Logistics service provider) sẽ tối ưu hoá dòng hàng hoá, dòng thông tin, dòng tiền tệ để phục vụ yêu cầu khách hàng, giúp khách hàng có thể tiết kiệm được chi phí của đầu vào trong các khâu dịch chuyển, lưu kho, lưu bãi và phân phối hàng hoá (nguyên liệu, bán thành phẩm, hoặc thành phẩm), cũng như chi phí dịch vụ logistics.

Các hình thức và phân loại logistics: Bảng 1.1: Các hình thức logistics Hình thức Logistics Đặc điểm chủ yếu Logistics bên thứ nhất Người chủ hàng hoá tự mình tổ chức và (1PL – First Party thực hiện các hoạt động Logistics để đáp ứng Logistics) nhu cầu của bản thân. Điều này đòi hỏi đầu tư vào phương tiện vận chuyển, kho chứa, hệ thống thông tin quản lý, nguồn nhân lực vận hành; làm tăng quy mô công ty và có khuynh hướng giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực (do không phát huy tính kinh tế theo quy mô, thiếu kinh nghiệm và kỹ năng vận hành, quản lý logistics). Logistics bên thứ hai (2PL Người cung cấp dịch vụ logistics bên thứ – Second Party Logistics) hai là người cung cấp dịch vụ cho một hoạt động đơn lẻ của logistics (vận tải, kho chứa, thanh toán,.) để đáp ứng nhu cầu của người chủ hàng, chưa tích hợp hoạt động logistics. Loại hình này bao gồm người vận chuyển TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 đường biển, đường bộ, người vận hành kho bãi, hãng hàng không, trung gian thanh toán,.

Logistics bên thứ ba (3PL Là người thay mặt cho khách hàng quản – Third Party Logistics) lý và thực hiện các dịch vụ logistics cho từng bộ phận chức năng (ví dụ như thay mặt cho người gửi hàng thực hiện thủ tục xuất khẩu và vận chuyển nội địa, thay mặt cho người nhập khẩu thông quan và vận chuyển đến cửa), do đó 3PL tích hợp các dịch vụ khác nhau, kết hợp chặt chẽ sự trao đổi, xử lý thông tin và có tính tích hợp vào dây chuyền cung ứng của khách hàng. Logistics bên thứ tư (4PL Là người tích hợp logistics (integrator), – Fourth Party Logistics) chịu trách nhiệm quản lý dòng lưu chuyển logistics, cung cấp giải pháp dây chuyền cung ứng, hoạch định, tư vấn logistics, quản trị vận tải. 4PL hướng đến quản trị một quá trình như quá trình nhận hàng ở nơi sản xuất, làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển đến nơi tiêu thụ. Logistics bên thứ năm Là sự phát triển cao nhất của hoạt động (5PL – Fifth Party logistics cho đến thời điểm này.

5PL là các Logistics) chuyên gia hàng đầu trong việc ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến nhất, không những xử lý hệ thống thông tin linh hoạt mà họ còn đưa ra những thông tin giúp khách hàng một cách hoàn hảo nhất về quản lý TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 nguồn cung ứng lẫn nhu cầu sản phẩm. Nâng tầm quản lý logistics lên một tiêu chuẩn mới, các 5PL có thể thiết kế và vận hành toàn bộ dây chuyền cung ứng sản phẩm. Thậm chí một công ty không có bất cứ một thiết bị nào, chỉ cần có ý tưởng và hành động, mọi việc được nhà cung cấp dịch vụ 5PL thực hiện. Nguồn: tổng hợp từ nhiều nguồn.2: Phân loại logistics: Phân loại logistics Đặc điểm Logistics hãng tàu (shipping logistics) Là loại hình logistics chủ yếu tập trung vào vận chuyển và kho hàng CFS.

Logistics theo hợp đồng/ dự án Là loại hình logistics được thực hiện (contract/project logistics) theo hợp đồng, dự án đã được ký kết. Logistics chuyển phát nhanh (express Là loại hình logistics tập trung vào logistics) chuyển phát nhanh các chứng từ, những lô hàng nhỏ, lẻ theo yêu cầu của khách hàng. Nguồn: nghiên cứu của tác giả Các dịch vụ cơ bản của chuỗi hoạt động logistics: - Dịch vụ vận chuyển nội địa. - Dịch vụ vận chuyển quốc tế.

- Dịch vụ phân loại, đóng gói bao bì hàng hoá. - Dịch vụ khai thuê hải quan. - Dịch vụ kho bãi. Các dịch vụ giá trị gia tăng chủ yếu của hoạt động Logistics: - Giao nhận hàng không từ cửa tới cửa.

- Giao nhận hàng hải từ cửa tới cửa. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 - Quản lý hàng hoá/nhà vận tải (Freight/ Carrier Management) - Gom hàng nhanh tại kho (Consolidation/Cross Docking) - Quản lý đơn hàng (PO Management) - Quản lý và theo dõi cam kết của nhà cung cấp (Vendor management/Compliance) - Gom hàng từ nhiều quốc gia đến một cảng trung chuyển (Multi-Country Consolidation) - Dịch vụ kiểm soát chất lượng hàng hoá (QA and QI programs) - Quản lý dữ liệu và cung cấp dữ liệu đầu cuối cho khách hàng (Data Management/EDI clearing house) - Dịch vụ quét và in mã vạch (Barcode scanning and Label Production) - Dịch vụ thu kiểm và chuyển chứng từ (Documentation) - Dịch vụ container treo dành cho hàng may mặc (GOH and Hanger Pack Service) - Dịch vụ phân phối hàng (Deconsolidation) - Dịch vụ theo dõi kiểm tra hàng thông qua mạng internet (Systemwide Track and Trace / Web-base Visibility). Mô hình hoạt động logistics tại các công ty logistics trực thuộc các hãng tàu nước ngoài trên địa bàn TPHCM: 1. Giới thiệu về lịch tàu, kho CFS: Lịch tàu: Lịch tàu định tuyến cung cấp những thông tin về lịch trình cụ thể của một tuyến hàng hoá nhất định như lịch tàu đi Châu Á, Châu Âu, Châu Mỹ, Trung đông, Địa trung hải,….Trên lịch tàu sẽ thể hiện những thông tin như ngày tàu chạy, tên tàu feeder, tên tàu mẹ, cảng đi, cảng đến, ngày đến,…….Lịch tàu thường chỉ có tính chất tham khảo trong một thời gian nhất định.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Ví dụ: lịch tàu đi Châu Âu của hãng tàu Hyundai: HCMC SIN CONNECTING VSLS VOY. SIN LE- ROTTER - FEEDER VESSEL VOYAGE HAVRE DAM NO. ETD ETA ETD FRLEH NLRTM PACIFIC GLORIA 041 S 12-Nov 14-Nov MOL SOLUTION 048W 18-Nov 4-Dec #N/A 023W 18-Nov 5-Dec #REF! #### S HY BRAVE 006W 18-Nov 12-Dec 10-Dec #REF! #### BUNGA SEROJA DUA 011W 22-Nov 10-Dec STELLAR PACIFIC 372 S 16-Nov 18-Nov MOL PARAMOUNT 021W 23-Nov 15-Dec 9-Dec SINAR BIAK 113 S 16-Nov 18-Nov APL RUSSIA 003W 21-Nov 15-Dec OSAKA EXPRESS 011W 23-Nov 15-Dec PACIFIC PEARL 062 S 19-Nov 21-Nov HYUNDAI BUSAN 016W 25-Nov 11-Dec NYK ORPHEUS 003W 25-Nov 12-Dec STELLAR PACIFIC 373 S MAERSK ALGOL 001W 25-Nov 1-Jan 5-Jan #REF! #### HAMBURG EXPRESS 044W 29-Nov 17-Dec YANGJIANGHE 228 S 23-Nov 25-Nov MOL PROGRESS 043W 30-Nov 22-Dec 16-Dec SINAR BIAK 114 S 23-Nov 25-Nov MOL COSMOS 003W 28-Nov 5-Jan NYK VIRGO 010W 30-Nov 22-Dec Kho CFS: CFS được viết tắt của cụm từ Container Freight Station, là địa điểm kiểm tra hàng hoá tập trung và là nơi gom nhiều hàng hoá xuất khẩu thành lô hàng lớn đóng trong những container để xuất khẩu cũng như là nơi khai thác hàng nhập khẩu chung một vận tải đơn của nhiều chủ hàng khác nhau.