Luận văn thạc sĩ về lao động nữ trong các khu công nghiệp tại Bình Phước

Chuyên đề về lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao trong chuyên ngành

• Tác giả: Lê Thị Yến Loan
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thúy Nga
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Lao Động Về Lao Động Nữ Từ Thực Tiễn Các Khu Công Nghiệp Tại Tỉnh Bình Phước
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY VỀ LAO ĐỘNG NỮ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của lao động nữ
• 1.2. Khái niệm, nội dung pháp luật về lao động nữ
• 1.3. Quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về lao động nữ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ Ở CÁC DOANH NGHIỆP TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng lao động nữ ở các doanh nghiệp tại Các khu công nghiệp tỉnh Bình Phước
• 2.2. Khái quát về tình hình sử dụng lao động nữ tại các doanh nghiệp trong các KCN tỉnh Bình Phước
• 2.3. Thực tiễn thực hiện pháp luật về lao động nữ tại các doanh nghiệp trong các KCN tỉnh Bình Phước
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ TỪ KINH NGHIỆM CỦA BÌNH PHƯỚC
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về lao động nữ ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật về lao động nữ

Tóm tắt

I. Khái quát về lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước

Nghiên cứu về lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước cho thấy sự gia tăng đáng kể trong số lượng lao động nữ tham gia vào các ngành công nghiệp như dệt may, da giày và chế biến thủy sản. Tỷ lệ lao động nữ trong các ngành này có thể lên tới 80-90%. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu lao động và vai trò của phụ nữ trong nền kinh tế. Tuy nhiên, tình hình lao động nữ vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc đảm bảo quyền lợi và điều kiện làm việc. Các chính sách hiện hành cần được xem xét và cải thiện để bảo vệ quyền lợi của lao động nữ. Theo đó, việc thực hiện các quy định pháp luật về lao động nữ cần được chú trọng hơn nữa.

1.1. Tình hình lao động nữ tại khu công nghiệp

Tình hình lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước cho thấy sự tham gia mạnh mẽ của họ trong lực lượng lao động. Tuy nhiên, nhiều vấn đề như điều kiện làm việc, quyền lợi và chính sách lao động vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nhiều lao động nữ gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ như nhà ở, chăm sóc trẻ em và bảo hiểm xã hội. Điều này dẫn đến việc họ phải đối mặt với áp lực lớn trong công việc và cuộc sống. Cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện tình trạng việc làm và đảm bảo quyền lợi cho lao động nữ.

1.2. Chính sách lao động và quyền lợi của lao động nữ

Chính sách lao động hiện hành tại Việt Nam đã có những bước tiến trong việc bảo vệ quyền lợi của lao động nữ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều quy định vẫn chưa được thực thi hiệu quả. Quyền lợi lao động nữ trong việc tuyển dụng, đào tạo nghề và điều kiện làm việc cần được cải thiện. Các doanh nghiệp cần có trách nhiệm trong việc đảm bảo môi trường làm việc an toàn và công bằng cho lao động nữ. Việc thực hiện các chính sách này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của lao động nữ mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

II. Thách thức đối với lao động nữ tại khu công nghiệp

Mặc dù có nhiều cơ hội việc làm, lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là điều kiện làm việc không đảm bảo. Nhiều lao động nữ làm việc trong môi trường có nguy cơ cao về sức khỏe và an toàn. Họ thường xuyên phải làm việc trong các ca dài mà không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn đến tinh thần làm việc của họ. Ngoài ra, quyền lợi về bảo hiểm xã hội và các chế độ phúc lợi khác cũng chưa được đảm bảo đầy đủ cho lao động nữ.

2.1. Điều kiện làm việc và sức khỏe

Điều kiện làm việc của lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước thường không đạt tiêu chuẩn. Nhiều công nhân phải làm việc trong môi trường ô nhiễm, thiếu an toàn. Điều này dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và cuộc sống hàng ngày của họ. Cần có các biện pháp cải thiện điều kiện làm việc để bảo vệ sức khỏe cho lao động nữ.

2.2. Quyền lợi và chính sách hỗ trợ

Mặc dù có nhiều quy định về quyền lợi lao động nữ, nhưng thực tế cho thấy nhiều lao động nữ không được hưởng đầy đủ các quyền lợi này. Các chính sách hỗ trợ như bảo hiểm xã hội, chế độ thai sản và các phúc lợi khác vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự can thiệp từ phía nhà nước và các tổ chức liên quan để đảm bảo rằng lao động nữ được hưởng đầy đủ quyền lợi của mình.

III. Định hướng và giải pháp cho lao động nữ tại khu công nghiệp

Để cải thiện tình hình lao động nữ tại khu công nghiệp Bình Phước, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao nhận thức về quyền lợi lao động nữ trong cộng đồng. Các doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm túc các quy định về lao động nữ và đảm bảo môi trường làm việc an toàn, công bằng. Ngoài ra, cần có các chương trình đào tạo nghề và phát triển kỹ năng cho lao động nữ để họ có thể nâng cao năng lực và cải thiện thu nhập.

3.1. Nâng cao nhận thức và đào tạo

Nâng cao nhận thức về quyền lợi lao động nữ là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo nghề và phát triển kỹ năng cần được triển khai để giúp lao động nữ nâng cao năng lực. Điều này không chỉ giúp họ cải thiện thu nhập mà còn tạo cơ hội thăng tiến trong công việc. Các doanh nghiệp cũng cần có trách nhiệm trong việc tổ chức các khóa đào tạo này.

3.2. Cải thiện chính sách và điều kiện làm việc

Cải thiện chính sách và điều kiện làm việc cho lao động nữ là một trong những giải pháp quan trọng. Cần có các quy định rõ ràng về quyền lợi của lao động nữ trong hợp đồng lao động. Các doanh nghiệp cần đảm bảo môi trường làm việc an toàn và công bằng, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ phúc lợi cho lao động nữ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, lao động nữ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt tại các khu công nghiệp. Tỉnh Bình Phước, với 13 khu công nghiệp và lực lượng lao động nữ chiếm khoảng 70% tổng số lao động trong các khu công nghiệp, là một điển hình nghiên cứu về thực trạng pháp luật lao động đối với lao động nữ. Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền lợi lao động nữ, thực tế tại Bình Phước vẫn tồn tại nhiều khó khăn như thu nhập thấp, điều kiện làm việc chưa phù hợp, và việc thực thi pháp luật chưa đồng bộ. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng thực hiện pháp luật lao động về lao động nữ tại các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh Bình Phước, đánh giá những hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi lao động nữ. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ năm 2015 đến 2020, với phạm vi khảo sát tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách pháp luật lao động, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao điều kiện làm việc cho lao động nữ, từ đó cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin và phương pháp luận duy vật biện chứng để phân tích các quy định pháp luật lao động về lao động nữ. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm: lý thuyết về quyền lao động nữ trong quan hệ lao động và lý thuyết về bình đẳng giới trong lao động. Mô hình nghiên cứu tập trung vào bốn nhóm nội dung pháp luật: tuyển dụng, việc làm và đào tạo nghề; giao kết, thực hiện, thay đổi, tạm hoãn, chấm dứt hợp đồng lao động; điều kiện lao động phù hợp với lao động nữ; và chính sách bảo hiểm xã hội. Các khái niệm chuyên ngành như hợp đồng lao động, đào tạo nghề dự phòng, bảo hiểm xã hội, bình đẳng giới và quyền lao động nữ được làm rõ để làm cơ sở phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp để đánh giá các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng tại các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tỉnh Bình Phước. Phương pháp thống kê được áp dụng để xử lý số liệu khảo sát về lao động nữ, thu nhập, điều kiện làm việc và thực hiện chính sách. Cỡ mẫu khảo sát khoảng 39.200 lao động nữ tại các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, trong đó có 36.970 người đã ký hợp đồng lao động. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm doanh nghiệp khác nhau (FDI và trong nước). Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2020, tập trung thu thập dữ liệu thực tiễn và phân tích các văn bản pháp luật hiện hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ lao động nữ và đặc điểm lao động: Lao động nữ chiếm khoảng 79,5% trong tổng số 49.300 người làm việc tại các khu công nghiệp tỉnh Bình Phước, với đa số là lao động trẻ tuổi (18-25 tuổi) và lao động nhập cư chiếm trên 60%. Tuy nhiên, chỉ khoảng 6,7% lao động nữ có trình độ đại học, cao đẳng, còn lại chủ yếu có trình độ trung học cơ sở và trung học phổ thông (84%).

2. Thu nhập và điều kiện làm việc: Thu nhập bình quân của lao động nữ là khoảng 6,2 triệu đồng/tháng, chỉ bằng 82,6% thu nhập của lao động nam (7,5 triệu đồng/tháng). Khoảng 31,3% lao động nữ nhập cư có thu nhập dưới 4 triệu đồng/tháng, 39,7% từ 4-5 triệu đồng/tháng, và 28,6% từ 6-7 triệu đồng/tháng. Hơn 88% lao động nữ phải làm thêm giờ để cải thiện thu nhập. Môi trường làm việc có khoảng 23% lao động làm việc trong môi trường độc hại, trong khi việc trang bị bảo hộ lao động còn mang tính hình thức.

3. Thực hiện pháp luật lao động: Tỷ lệ lao động nữ ký hợp đồng lao động đạt 94,3%, trong đó hợp đồng không xác định thời hạn chiếm 35,9%. Tuy nhiên, việc thực thi các quy định về nghỉ thai sản, làm thêm giờ, và điều kiện làm việc cho lao động nữ còn nhiều hạn chế. Chỉ khoảng 74,5% doanh nghiệp thực hiện chế độ thai sản đầy đủ, 10,2% không thực hiện. Việc đào tạo nghề dự phòng cho lao động nữ chỉ được thực hiện ở khoảng 5% doanh nghiệp, chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước.

4. Khó khăn trong tuyển dụng và sử dụng lao động nữ: Doanh nghiệp thường ưu tiên tuyển lao động nam do chi phí sử dụng lao động nữ cao hơn từ 10-15% và các ràng buộc về thời gian nghỉ thai sản, chăm sóc con nhỏ. Lao động nữ thường bị phân biệt đối xử trong tuyển dụng, đào tạo và bố trí công việc. Ví dụ, lao động nữ mang thai hoặc sức khỏe yếu thường bị chuyển sang công việc không phù hợp hoặc bị sa thải.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do việc thực thi pháp luật lao động chưa đồng bộ và thiếu sự giám sát chặt chẽ. Mặc dù pháp luật đã quy định rõ ràng về quyền lợi và bảo vệ lao động nữ, nhưng nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện nghiêm túc, phần lớn do chi phí và lợi ích kinh tế. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, tình trạng bất bình đẳng giới trong lao động tại Bình Phước phản ánh xu hướng chung của thị trường lao động Việt Nam, nơi mà định kiến xã hội và áp lực kinh tế vẫn còn ảnh hưởng lớn. Việc thiếu các chính sách hỗ trợ thiết thực như nhà trẻ, cơ sở vật chất phù hợp và đào tạo nghề dự phòng làm giảm khả năng duy trì việc làm và phát triển nghề nghiệp của lao động nữ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố thu nhập lao động nữ theo nhóm thu nhập và bảng so sánh tỷ lệ ký hợp đồng lao động theo loại hình doanh nghiệp để minh họa rõ hơn thực trạng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chính sách pháp luật: Rà soát, bổ sung các quy định pháp luật về lao động nữ, đặc biệt về đào tạo nghề dự phòng, điều kiện làm việc phù hợp và chế độ nghỉ thai sản. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

2. Tăng cường giám sát và xử lý vi phạm: Thiết lập hệ thống giám sát thực thi pháp luật lao động tại các khu công nghiệp, xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm quyền lợi lao động nữ. Thời gian triển khai ngay và duy trì liên tục, do Sở Lao động tỉnh Bình Phước và công đoàn các cấp thực hiện.

3. Phát triển cơ sở vật chất hỗ trợ lao động nữ: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà trẻ, khu vực nghỉ ngơi, nhà vệ sinh riêng biệt và trang thiết bị bảo hộ lao động phù hợp. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, phối hợp giữa doanh nghiệp, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội.

4. Nâng cao nhận thức và đào tạo kỹ năng: Tổ chức các chương trình đào tạo, tuyên truyền về quyền lợi lao động nữ và kỹ năng nghề nghiệp, đặc biệt đào tạo nghề dự phòng. Thời gian thực hiện liên tục, do các tổ chức công đoàn và trung tâm đào tạo nghề phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về lao động: Giúp hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý lao động nữ tại các khu công nghiệp.

2. Doanh nghiệp trong các khu công nghiệp: Nắm bắt các quy định pháp luật, cải thiện điều kiện làm việc và chính sách đối với lao động nữ, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và uy tín doanh nghiệp.

3. Công đoàn và tổ chức xã hội: Sử dụng luận văn làm cơ sở để bảo vệ quyền lợi lao động nữ, tổ chức các hoạt động hỗ trợ và giám sát thực thi pháp luật.

4. Người lao động nữ và các nhà nghiên cứu: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ, đồng thời có tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về lao động nữ và bình đẳng giới.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật Việt Nam có quy định gì đặc biệt về lao động nữ mang thai?
   Pháp luật quy định lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 không được làm thêm giờ, làm ca đêm hoặc đi công tác xa. Doanh nghiệp phải tạo điều kiện chuyển sang công việc nhẹ hơn và đảm bảo quyền lợi nghỉ thai sản theo quy định.

2. Lao động nữ có được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội khi nghỉ thai sản không?
   Có. Lao động nữ đóng bảo hiểm xã hội đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con được hưởng chế độ thai sản với mức hưởng bằng 100% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội trong 6 tháng trước khi nghỉ.

3. Doanh nghiệp có bắt buộc phải xây dựng nhà trẻ cho lao động nữ không?
   Pháp luật khuyến khích doanh nghiệp xây dựng nhà trẻ và hỗ trợ chi phí trông giữ trẻ cho lao động nữ, tuy nhiên hiện nay tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện còn thấp, khoảng 5% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh Bình Phước có nhà trẻ.

4. Lao động nữ có quyền được đào tạo nghề dự phòng không?
   Có. Luật quy định doanh nghiệp phải đào tạo nghề dự phòng cho lao động nữ để đảm bảo việc làm khi không thể tiếp tục công việc chính. Tuy nhiên, thực tế chỉ khoảng 5% doanh nghiệp thực hiện quy định này.

5. Lao động nữ có bị phân biệt đối xử trong tuyển dụng không?
   Mặc dù pháp luật nghiêm cấm phân biệt đối xử, nhưng thực tế lao động nữ thường bị hạn chế tuyển dụng do chi phí cao hơn và trách nhiệm sinh đẻ, nuôi con nhỏ. Doanh nghiệp thường ưu tiên tuyển lao động nam.

Kết luận

• Lao động nữ chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động tại các khu công nghiệp tỉnh Bình Phước, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế địa phương.
• Pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định bảo vệ quyền lợi lao động nữ, nhưng việc thực thi còn nhiều hạn chế, đặc biệt về thu nhập, điều kiện làm việc và đào tạo nghề dự phòng.
• Thu nhập bình quân của lao động nữ chỉ đạt khoảng 82,6% so với lao động nam, nhiều lao động nữ phải làm thêm giờ để cải thiện cuộc sống.
• Các doanh nghiệp chưa đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất hỗ trợ lao động nữ như nhà trẻ, khu vực nghỉ ngơi, và việc thực hiện chế độ thai sản chưa đồng đều.
• Cần có các giải pháp đồng bộ về hoàn thiện pháp luật, giám sát thực thi, phát triển cơ sở vật chất và nâng cao nhận thức để bảo vệ và thúc đẩy quyền lợi lao động nữ.

Next steps: Triển khai các đề xuất giải pháp trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi khảo sát và đánh giá tác động chính sách.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi lao động nữ, góp phần phát triển bền vững nguồn nhân lực tại các khu công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY VỀ LAO ĐỘNG NỮ 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của lao động nữ 1.Khái niệm về lao động nữ Lao động là hoạt động sáng tạo nên các giá trị vật chất và tinh thần để thoả mãn các nhu cầu của con người, có mục đích nhằm biến đổi các vật chất tự nhiên thành của cải vật chất cần thiết cho đời sống của mình cũng tạo nên các giá trị, phẩm giá cho con người. Lao động gắn chặt với việc làm, được thực hiện thông qua việc làm - công việc theo ngành nghề, lĩnh vực chuyên môn nhất định và có tính ổn định lâu dài. Đây chính là điều kiện chủ yếu để xã hội loài người được tồn tại, là cơ sở của sự tiến bộ về văn hóa, kinh tế, văn hoá và xã hội.

Người lao động nữ là người lao động thuộc giới nữ và khi tham gia quan hệ lao động từ đủ 15 tuổi trở lên có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi lao động, các quyền và nghĩa vụ của người lao động, đồng thời, được pháp luật lao động dành cho những quy định áp dụng riêng. Ở các nước đều quy định hai loại độ tuổi: độ tuổi thứ nhất là tuổi lao động tối thiểu nghĩa là có đầy đủ năng lực lao động; độ tuổi thứ hai (thấp hơn độ tuổi thứ nhất) nếu được sự đồng ý của cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật thì trẻ em vẫn có thể tham gia ký kết các HĐLĐ, Tuổi tối thiểu để tham gia lao động là do pháp luật lao động riêng nước đó quy định tùy thuộc điều kiện cụ thể của đất nước đó. Theo khoản 3 Điều 2 Công ước số 138 của ILO1 về tuổi tối thiểu được tham gia vào thị trường lao động năm 1973 quy định: Tuổi lao động tối thiểu trong bất kỳ trường hợp nào cũng không được dưới 15 tuổi. Liên quan đến điều kiện về độ tuổi của NLĐ, chúng ta cần đề cập đến vấn đề lao động trẻ em.

Trình trang lao động nhỏ tuổi 1. ILO (1973), Công ước số 138 của ILO về Tuổi tối thiểu được đi làm việc. 6 Luan van phải chịu nguy cơ bị bóc lột lao động và lạm dụng tình dục. Trẻ em và thanh, thiếu niên làm việc ở khu vực kinh tế phi chính thức, trong môi trường lao động không được quản lý và điều chỉnh.

Nước ta đã và đang xây dựng nền móng bền vững và hiệu quả để phòng chống lao động trẻ em. Tháng 11/2000, Chính phủ đã phê duyệt Công ước số 182 về Các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất (năm 1999) và trong năm 2003, Chính phủ cũng đã phê duyệt Công ước 138 về Tuổi làm việc tối thiểu (năm 1973). Việc phê chuẩn các công ước của ILO đã cho cộng đồng quốc tế thấy được quyết tâm của nước ta trong việc khẩn trương thực hiện các biện pháp kịp thời nhằm xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất trên toàn quốc. Với sự hỗ trợ của Bộ Lao động Hoa Kỳ, ILO đang triển khai dự án ENHANCE (Hỗ trợ kỹ thuật tăng cường năng lực quốc gia Phòng ngừa và Giảm thiểu Lao động trẻ em tại Việt Nam) nhằm hỗ trợ kỹ thuật để thúc đẩy các giải pháp quốc gia của Chính phủ trong giải quyết lao động trẻ em.

Xây dựng từ những thành quả hiện tại, dự án đang nỗ lực giảm thiểu lao động trẻ em trong một số lĩnh vực ưu tiên như may mặc, thủ công mỹ nghệ, nông nghiệp và đánh bắt thủy sản. Với đối tác chính là Bộ Lao Động - Thương Binh và Xã Hội, dự án có sự tham gia của nhiều cơ quan liên quan, các đối tác xã hội và các tổ chức dân sự trong quá trình thực hiện nhằm xây dựng và củng cố giải pháp toàn diện và có hiệu quả với sự tham gia của nhiều bên liên quan để phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em tại Việt Nam. Giới nữ cũng có thể mạnh mẽ và quyết đoán, trở thành lãnh đạo, phi công, thợ máy.Ngược lại nam giới có thể dịu dàng và kiên nhẫn, có thể làm đầu bếp, nhân viên đánh máy, thư ký. Những đặc điểm có thể hoán đổi đó là những khái niệm, nếp nghĩ và tiêu chuẩn mang tính chất xã hội.

Chúng thay đổi từ nền văn hoá này sang nền văn hoá khác trong một bối cảnh cụ thể của một xã hội, do các yếu tố xã hội, lịch sử, tôn giáo, kinh tế quyết định. Vì vậy, địa vị của người phụ nữ phương Tây khác với địa vị của người phụ nữ phương Đông, địa vị xã hội của phụ nữ Việt Nam khác với địa vị xã hội của phụ nữ Hồi giáo, địa 7 Luan van vị của phụ nữ nông thôn khác với địa vị của phụ nữ vùng thành thị.2 Đặc điểm của lao động nữ Lao động nữ khi tham gia vào quá trình lao động đều mang những đặc điểm của người phụ nữ Việt Nam và của người lao động. Qua đó đưa ra những biện pháp phòng ngừa lao động cho người lao động nữ, đưa ra những biện pháp, phòng chống, bảo vệ lao động nữ trong thời gian lao động. Những điều này gắn liền ảnh hưởng trực tiếp đến những đặc tính của người lao động nữ.

Ngoài những đặc điểm của người phụ nữ Việt Nam và của người lao động. Sự khác biệt về đặc điểm đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến việc làm, học vấn, cơ hội thăng tiến, trách nhiệm của phụ nữ cả ở công việc lẫn gia đình.Trước tiền, cần khẳng định rằng LĐN mang những đặc điểm chung của người lao động, họ đều là những người được nhận lương khi đi làm bằng sức lao động của mình. Họ không tham gia quyết định các vấn đề liên quan đến tổ chức lao động sản xuất và quyền quyết định phụ thuộc vào NSDLĐ. Thứ nhất là về mặt sinh lý: bất kỳ một phụ nữ lao động nào cũng được ban thiên chức làm mẹ.

Từ ngàn xưa đến nay và mãi mãi sau này, người phụ nữ Việt Nam vẫn khẳng định vai trò quan trọng của mình trong việc đóng góp to lớn cho xã hội phát triển và thực hiện chức năng xây dựng gia đình hạnh phúc. Đó là vai trò không thể thay thế được bởi thiên chức cao quý của người phụ nữ mà tạo hóa đã ban tặng, chỉ có phụ nữ mới thực hiện được chức năng này. Người phụ nữ có thiên chức cao quý là sinh đẻ để duy trì nòi giống và nuôi dạy con cái từ khi con cất tiếng chào đời đến khi con đã trưởng thành. Có thể nói rằng, chỉ có giới tính nữ mới thực hiện cùng lúc hai nhiệm vụ, đó là việc làm mẹ và việc thực hiện công việc tại một đơn vị nhất định.

Người lao động nữ luôn luôn trong tâm thế phải hoàn thành hai nhiệm vụ này với trách nhiệm cao. Thứ hai là về sức khỏe, thể trạng của LĐN: nhìn chung, cấu tạo cơ thể và sức khỏe của người LĐN đều yếu hơn so với nam giới, nhưng ngược lại, LĐN ở Việt Nam thời nào cũng vậy - Luôn mang trong mình những phẩm chất cao quí. Dù ở vị trí nào, , ở cương vị nào phụ nữ cũng phát huy được sự khéo léo, sức 8 Luan van mạnh, của mình. Vì vậy, họ rất thích hợp cho những công việc lao động như, thủ công mỹ nghệ, may mặc, lắp ráp điện tử.

Không những vậy, ở các lĩnh vực làm công nhân công trường, hầm mỏ cũng có sự tham gia của họ. Điều này nói lên được khả năng chịu đựng áp lực của LĐN là rất cao và họ thực sự rất nghiêm túc trong công việc. Bên cạnh đó, nhiều lLĐN đã nỗ lực rất nhiều trong học tập, lao động sáng tạo, không ngừng học hỏi, bồi dưỡng trí tuệ, tích lũy tri thức để hoàn thiện chính mình. Cùng với đó, yếu tố nền tảng quan trọng để làm nên giá trị và nhân cách của người phụ nữ chân chính đó chính là lòng yêu nước; thực hiện tốt nghĩa vụ công dân và nhiệm vụ được giao.

Thứ ba là mặt tâm lý: Quan niệm xưa cũ phương Đông về việc nữ giới phải lo chuyện bếp núc, nội trợ, quán xuyến nhà cửa và chăm sóc gia đình đã tạo ra không ít rào cản và thiệt thòi cho người phụ nữ nói chung và người LĐN nói riêng. Xã hội có những định kiến khắc nghiệt dành cho phụ nữ, họ đề cao vai trò của đàn ông hơn hẳn. Trong khi người lao động nam dành phần lớn thời gian của mình vào công việc ngoài thị trường, cơ hội thăng tiến luôn dễ dàng thì LĐN thì hầu hết khối lượng công việc không được trả công do phụ nữ đảm nhận. Các lĩnh vực liên quan đến công việc chăm sóc không được trả công bị nữ hóa cao, trong khi đó các nhu cầu, mong muốn được lao động, học tập nâng cao, được chăm sóc trang bị thêm kiến thức của phụ nữ thường bị hạn chế.

Điều đó đã khiến người phụ nữ bao giờ cũng thiệt thòi hơn đàn ông. Điều này đã khiến họ trở nên rụt rè, e ngại, không mạnh dạn, ít tự lập trong công việc, đó chính là tác nhân gây cản trở hoạt động công việc của LĐN.Tuy nhiên ngày nay, do áp lực công việc đặt ra đối với người lao động là như nhau, nên đòi hỏi xã hội phải nhìn nhận vấn đề khách quan hơn, bình đẳng hơn, bao dung hơn để đảm bảo cho sức khỏe và khả năng thực hiện công việc, khả năng lao động đối với LĐN. Với những đặc thù của LĐN vừa nêu trên, đòi hỏi pháp luật phải có những quy định riêng giúp họ vừa thực hiện nghĩa vụ lao động, lại vừa đảm nhiệm tốt chức năng làm mẹ và chăm sóc gia đình; bảo đảm cho họ quyền bình đẳng của lao động nữ trong lĩnh vực lao động; đảm bảo các quyền, lợi ích liên quan đến chức năng mang thai, 9 Luan van sinh con và nuôi con nhỏ của lao động nữ; đảm điều kiện về an toàn, vệ sinh nơi làm việc phù hợp với lao động nữ và bên cạnh đó, cần có các cơ chế, biện pháp hỗ trợ, bảo vệ lao động nữ khi quyền và lợi ích trong lĩnh vực lao động bị xâm hại. Qua những đặc điểm đặc thù nêu trên, người lao động vốn là bên yếu thế trong quan hệ lao động thì lao động nữ còn yếu thế hơn so với lao động nam.