Nghiên cứu xác định kim loại trong nước sinh hoạt tại xã Thạch Sơn - Lâm Thao - Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu xác định một số kim loại trong nguồn nước sinh hoạt ở khu vực xã thạch sơn lâm thao phú, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Đỗ Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Văn Ri
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hóa phân tích
• Đề tài: Nghiên Cứu Xác Định Một Số Kim Loại Trong Nguồn Nước Sinh Hoạt Ở Khu Vực Xã Thạch Sơn - Lâm Thao - Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Vài nét về xã Thạch Sơn-Lâm Thao-Phú Thọ và tình trạng ô nhiễm ở đây
• 1.2. Sản xuất nông nghiệp
• 1.3. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp và vấn đề Môi trường
• 1.4. Giới thiệu chung về chì, đồng và kẽm
• 1.5. Tính chất vật lý
• 1.6. Tính chất hoá học
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tối ưu hóa các điều kiện của phép đo phổ F-AAS xác định các nguyên tố chì, đồng, kẽm
• 3.2. Khảo sát các điều kiện đo phổ
• 3.3. Khảo sát các điều kiện nguyên tử hóa mẫu
• 3.4. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng khác
• 3.5. Phương pháp đường chuẩn đối với kỹ thuật F-AAS
• 3.6. Tổng kết các điều kiện đo phổ F-AAS của Cu, Pb, Zn
• 3.7. Khảo sát các điều kiện làm giàu và tách chiết bằng phương pháp chiết pha rắn sử dụng chelex 100
• 3.8. Khảo sát môi trường tạo phức pH
• 3.9. Khảo sát tốc độ nạp mẫu
• 3.10. Khảo sát khả năng rửa giải
• 3.11. Khảo sát ảnh hưởng của tốc độ rửa giải
• 3.12. Khảo sát ảnh hưởng của thể tích mẫu thử
• 3.13. Khảo sát ảnh hưởng của một số ion đến khả năng hấp thu của Cu2+, Pb2+ và Zn2+
• 3.14. Đánh giá phương pháp tách và làm giàu
• 3.15. Phân tích mẫu thực
• 3.16. Lấy mẫu và sử lý mẫu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu kim loại trong nước sinh hoạt Thạch Sơn

Nghiên cứu về kim loại nặng trong nước sinh hoạt tại xã Thạch Sơn, Lâm Thao, Phú Thọ là một vấn đề cấp bách. Nguồn nước tại đây đang bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi các kim loại như Pb, Cu, Zn. Việc xác định nồng độ của các kim loại này không chỉ giúp đánh giá tình trạng ô nhiễm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.1. Tình hình ô nhiễm nước tại xã Thạch Sơn

Xã Thạch Sơn đã trải qua nhiều năm ô nhiễm nặng nề do hoạt động sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng bởi các chất thải từ các nhà máy, dẫn đến sự gia tăng nồng độ kim loại nặng trong nước.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và phương pháp thực hiện

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định nồng độ các kim loại nặng trong nước sinh hoạt và đánh giá mức độ ô nhiễm. Phương pháp sử dụng là quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS) để phân tích mẫu nước.

II. Vấn đề ô nhiễm kim loại nặng trong nước sinh hoạt

Ô nhiễm nước sinh hoạt bởi các kim loại nặng như Pb, Cu, Zn đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại Thạch Sơn. Các kim loại này không chỉ gây hại cho sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến môi trường sống.

2.1. Tác động của kim loại nặng đến sức khỏe

Nghiên cứu cho thấy rằng nồng độ cao của kim loại nặng trong nước có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như ung thư, bệnh gan và thận. Cụ thể, Pb được xác định là một trong những tác nhân gây bệnh ung thư.

2.2. Nguyên nhân gây ô nhiễm nước tại Thạch Sơn

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm nước tại Thạch Sơn bao gồm hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và việc xử lý chất thải không đúng cách. Các nhà máy như Công ty Supe Phốt phát và Hoá chất Lâm Thao là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn.

III. Phương pháp nghiên cứu xác định kim loại trong nước

Nghiên cứu sử dụng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS) để xác định nồng độ các kim loại nặng trong nước. Phương pháp này cho phép phân tích chính xác và nhanh chóng các mẫu nước.

3.1. Quy trình lấy mẫu và phân tích

Quy trình lấy mẫu nước được thực hiện theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt để đảm bảo độ chính xác. Mẫu nước được thu thập từ nhiều vị trí khác nhau trong xã Thạch Sơn để có cái nhìn tổng quát về tình trạng ô nhiễm.

3.2. Các điều kiện tối ưu cho phép đo

Các điều kiện tối ưu cho phép đo F-AAS bao gồm pH, nhiệt độ và thời gian phản ứng. Việc tối ưu hóa các điều kiện này giúp nâng cao độ chính xác và độ nhạy của phương pháp phân tích.

IV. Kết quả nghiên cứu và đánh giá ô nhiễm

Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ các kim loại nặng trong nước sinh hoạt tại Thạch Sơn vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Điều này cho thấy mức độ ô nhiễm nghiêm trọng và cần có biện pháp khắc phục kịp thời.

4.1. Nồng độ kim loại nặng trong mẫu nước

Kết quả phân tích cho thấy nồng độ Pb, Cu, Zn trong nước sinh hoạt tại Thạch Sơn cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn cho phép. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc xử lý ô nhiễm nước.

4.2. Đánh giá tác động đến môi trường

Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Các loài thủy sinh và đất đai cũng bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện của kim loại nặng.

V. Giải pháp khắc phục ô nhiễm nước tại Thạch Sơn

Để khắc phục tình trạng ô nhiễm nước tại Thạch Sơn, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức và áp dụng công nghệ xử lý nước là rất cần thiết.

5.1. Các biện pháp xử lý nước ô nhiễm

Các biện pháp xử lý nước ô nhiễm bao gồm sử dụng công nghệ lọc nước hiện đại và các phương pháp sinh học để loại bỏ kim loại nặng. Cần có sự đầu tư vào cơ sở hạ tầng để đảm bảo nguồn nước sạch cho người dân.

5.2. Tăng cường quản lý chất thải

Cần có các quy định nghiêm ngặt về quản lý chất thải từ các nhà máy và xí nghiệp. Việc giám sát và kiểm tra định kỳ sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu về kim loại trong nước sinh hoạt tại Thạch Sơn đã chỉ ra mức độ ô nhiễm nghiêm trọng và cần có các biện pháp khắc phục kịp thời. Tương lai, việc bảo vệ nguồn nước sạch sẽ là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

6.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước

Bảo vệ nguồn nước sạch không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức về ô nhiễm nước là rất cần thiết.

6.2. Hướng đi cho nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các công nghệ mới trong xử lý nước và đánh giá tác động lâu dài của ô nhiễm kim loại nặng đến sức khỏe con người và môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, được biết đến với biệt danh “Làng ung thư” do tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư cao, với 304 người chết trong giai đoạn 1999-2005, trong đó 34,86% là do ung thư các loại như phổi, gan, dạ dày, vòm họng, đại tràng và não. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là nguồn nước sinh hoạt, được xác định là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng tại đây. Các kim loại nặng như chì (Pb), đồng (Cu), kẽm (Zn) tồn tại trong nguồn nước với nồng độ vượt mức cho phép, gây độc tính và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người dân.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng quy trình xác định hàm lượng Pb, Cu, Zn trong nguồn nước sinh hoạt tại xã Thạch Sơn nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu được thực hiện trên các mẫu nước sinh hoạt và nước phục vụ sản xuất nông nghiệp tại địa phương trong năm 2011. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp dữ liệu khoa học chính xác về ô nhiễm kim loại nặng, hỗ trợ công tác quản lý môi trường và bảo vệ sức khỏe người dân, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng nguồn nước an toàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phân tích hóa học hiện đại, tập trung vào:

• Phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS): Phương pháp xác định hàm lượng kim loại dựa trên sự hấp thụ năng lượng ánh sáng của nguyên tử kim loại trong trạng thái hơi, với độ nhạy cao và khả năng phân tích đồng thời nhiều nguyên tố.
• Chiết pha rắn (SPE) sử dụng nhựa Chelex 100: Kỹ thuật tách và làm giàu các ion kim loại nặng từ mẫu nước, giúp nâng cao độ nhạy và độ chính xác của phép đo.
• Khái niệm kim loại nặng và tác động sinh học: Pb, Cu, Zn là các kim loại nặng có tính tích tụ sinh học, gây độc cho hệ thần kinh, gan, thận và các cơ quan khác khi vượt quá giới hạn cho phép.
• Tiêu chuẩn Việt Nam về giới hạn kim loại nặng trong nước: QCVN 08:2008/BTNMT, QCVN 09:2008/BTNMT, QCVN 24:2009/BTNMT quy định giới hạn tối đa cho phép của Pb, Cu, Zn trong nước mặt, nước ngầm và nước thải công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Mẫu nước sinh hoạt và nước sản xuất nông nghiệp được thu thập tại xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Tổng số mẫu lấy tại nhiều điểm khác nhau nhằm đảm bảo tính đại diện.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng máy đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa NovAA-400 (Analytik Jena, Đức) để xác định hàm lượng Pb, Cu, Zn. Trước khi phân tích, mẫu được xử lý tách và làm giàu bằng phương pháp chiết pha rắn với nhựa Chelex 100 ở dạng NH4+.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong năm 2011, bao gồm các bước chuẩn bị mẫu, khảo sát điều kiện tối ưu cho phép đo F-AAS, thực hiện chiết pha rắn, phân tích mẫu thực và đánh giá kết quả.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu nước được lấy từ các nguồn nước giếng, nước mặt và nước ngầm tại nhiều vị trí trong xã Thạch Sơn, đảm bảo tính đa dạng và đại diện cho toàn bộ khu vực nghiên cứu.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp đường chuẩn để định lượng kim loại, khảo sát các yếu tố ảnh hưởng như pH, tốc độ nạp mẫu, tốc độ rửa giải, ảnh hưởng của ion cạnh tranh nhằm tối ưu hóa hiệu suất thu hồi và độ chính xác của phép đo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điều kiện tối ưu cho phép đo F-AAS:

   • Vạch đo tối ưu: Pb (217,0 nm), Cu (324,8 nm), Zn (213,9 nm).
   • Khe đo tối ưu: Pb và Cu (0,5 nm), Zn (0,2 nm).
   • Cường độ dòng đèn catot rỗng: Pb (8 mA), Cu (10 mA), Zn (7 mA).
   • Chiều cao đèn nguyên tử hóa mẫu: Pb (8 mm), Cu và Zn (7 mm).
   • Tốc độ khí cháy tối ưu: Pb và Zn (45 l/h), Cu (40 l/h).

2. Ảnh hưởng của nền axit và muối:

   • Nền axit HNO3 2% cho tín hiệu hấp thụ cao và ổn định nhất cho cả ba kim loại.
   • Nền muối NH4Ac 1% được sử dụng để giảm ảnh hưởng của các hợp chất bền nhiệt, giúp tăng hiệu suất thu hồi.

3. Hiệu suất tách và làm giàu bằng chiết pha rắn:

   • Sử dụng nhựa Chelex 100 dạng NH4+ cho hiệu suất thu hồi Pb, Cu, Zn trên 95%.
   • Giới hạn phát hiện đạt mức ppb, phù hợp với yêu cầu phân tích lâm sàng và môi trường.

4. Hàm lượng kim loại trong mẫu nước tại xã Thạch Sơn:

   • Nồng độ Pb trong nhiều mẫu vượt giới hạn cho phép của QCVN 08:2008/BTNMT (0,02 mg/l đối với nước mặt).
   • Nồng độ Cu và Zn cũng có xu hướng vượt mức giới hạn cho phép, đặc biệt trong các mẫu nước giếng và nước mặt gần khu vực sản xuất công nghiệp.
   • So sánh với các khu vực khác, mức độ ô nhiễm kim loại nặng tại Thạch Sơn cao hơn khoảng 20-30%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy nguồn nước sinh hoạt tại xã Thạch Sơn bị ô nhiễm kim loại nặng nghiêm trọng, đặc biệt là chì, đồng và kẽm, có thể liên quan trực tiếp đến các hoạt động sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp trong khu vực. Việc sử dụng phương pháp F-AAS kết hợp chiết pha rắn đã giúp nâng cao độ nhạy và độ chính xác trong xác định hàm lượng kim loại, phù hợp với các tiêu chuẩn phân tích hiện đại.

So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ ô nhiễm Pb tại Thạch Sơn cao hơn trung bình khoảng 15-25%, phản ánh tác động lâu dài của các nguồn thải công nghiệp chưa được kiểm soát triệt để. Các biểu đồ đường chuẩn, ảnh hưởng của pH, tốc độ nạp mẫu và rửa giải minh họa rõ ràng sự phụ thuộc của hiệu suất phân tích vào các điều kiện thí nghiệm, giúp tối ưu hóa quy trình phân tích.

Kết quả này khẳng định mối liên hệ giữa ô nhiễm kim loại nặng trong nước và tỷ lệ mắc bệnh ung thư cao tại địa phương, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp kiểm soát và xử lý ô nhiễm môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát chất lượng nguồn nước: Thiết lập hệ thống quan trắc định kỳ tại các điểm lấy mẫu trọng yếu, tập trung vào các kim loại nặng Pb, Cu, Zn nhằm phát hiện sớm và cảnh báo kịp thời.

2. Áp dụng công nghệ xử lý nước thải hiện đại: Khuyến khích các doanh nghiệp, đặc biệt là Công ty Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao, đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, giảm thiểu lượng kim loại nặng thải ra môi trường trong vòng 1-2 năm tới.

3. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục về tác hại của ô nhiễm kim loại nặng và hướng dẫn sử dụng nguồn nước an toàn, ưu tiên sử dụng nước sạch được cấp từ chính sách của Nhà nước.

4. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp xử lý nước tại chỗ: Hỗ trợ người dân áp dụng các biện pháp lọc nước đơn giản, hiệu quả như lọc qua vật liệu hấp phụ chuyên dụng, nhằm giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp với kim loại nặng.

5. Xây dựng chính sách quản lý môi trường chặt chẽ: Ban hành các quy định nghiêm ngặt về kiểm soát chất thải công nghiệp, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ thân thiện môi trường trong vòng 3-5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường và y tế công cộng: Sử dụng dữ liệu và kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách giám sát, kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2. Các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp: Áp dụng các khuyến nghị về xử lý nước thải và giảm thiểu phát thải kim loại nặng nhằm tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ môi trường.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành hóa phân tích, môi trường: Tham khảo phương pháp phân tích F-AAS kết hợp chiết pha rắn, cũng như các kết quả thực nghiệm về ô nhiễm kim loại nặng trong nước.

4. Cộng đồng dân cư tại các vùng có nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng: Nắm bắt thông tin về mức độ ô nhiễm và các biện pháp phòng tránh, bảo vệ sức khỏe cá nhân và gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp F-AAS có ưu điểm gì trong phân tích kim loại nặng?
   F-AAS có độ nhạy cao, khả năng chọn lọc tốt, cho phép xác định đồng thời nhiều nguyên tố với sai số nhỏ, phù hợp với phân tích lường vết trong mẫu nước.

2. Tại sao cần sử dụng phương pháp chiết pha rắn trước khi phân tích?
   Chiết pha rắn giúp tách và làm giàu các ion kim loại nặng từ mẫu nước có nồng độ thấp, nâng cao độ nhạy và độ chính xác của phép đo, đồng thời giảm ảnh hưởng của tạp chất.

3. Giới hạn phát hiện của phương pháp này là bao nhiêu?
   Giới hạn phát hiện đạt mức ppb (nghìn tỷ phần), đủ để phát hiện các kim loại nặng trong nước sinh hoạt theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.

4. Nguồn ô nhiễm kim loại nặng chủ yếu tại xã Thạch Sơn là gì?
   Chủ yếu từ các hoạt động sản xuất công nghiệp như Công ty Supe Phốt phát, Công ty giấy Bãi Bằng và các cơ sở tiểu thủ công nghiệp, cùng với chất thải sinh hoạt chưa được xử lý triệt để.

5. Làm thế nào để người dân giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với kim loại nặng trong nước?
   Sử dụng nước sạch được cấp từ hệ thống chính thức, áp dụng các biện pháp lọc nước tại nhà, tránh sử dụng nước giếng bị ô nhiễm và tham gia các chương trình tuyên truyền nâng cao nhận thức.

Kết luận

• Đã xây dựng thành công quy trình phân tích hàm lượng Pb, Cu, Zn trong nước sinh hoạt tại xã Thạch Sơn bằng phương pháp F-AAS kết hợp chiết pha rắn với nhựa Chelex 100, đạt hiệu suất thu hồi trên 95%.
• Kết quả phân tích cho thấy mức độ ô nhiễm kim loại nặng vượt giới hạn cho phép, đặc biệt là chì, gây nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc giám sát và quản lý ô nhiễm môi trường tại địa phương, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe người dân.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và chính sách nhằm kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng nguồn nước và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới.
• Khuyến khích các bước tiếp theo bao gồm mở rộng phạm vi khảo sát, áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến và tăng cường tuyên truyền cộng đồng về bảo vệ môi trường.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ nguồn nước và sức khỏe cho thế hệ tương lai!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 - TỔNG QUAN 1. Vài nét về xã Thạch Sơn-Lâm Thao-Phú Thọ và tình trạng ô nhiễm ở đây Thạch Sơn là xã nằm phía Tây huyện Lâm Thao, cách Hà Nội 100 km, giáp với xã Chu Hoá (Lâm Thao) ở phía Đông, giáp xã Xuân Huy, Xuân Lũng (Lâm Thao) ở phía Bắc, giáp Thị trấn Lâm Thao ở phía Nam, giáp Sông Hồng ở phía Tây. Xã Thạch Sơn có diện tích tự nhiên 518,89 ha, trong đó có 230 ha đất nông nghiệp (chiếm 44,32%), gồm đất lúa 2 vụ là 155 ha, lúa - lúa - rau là 15 ha, lúa - lúa - màu là 60 ha. Diện tích mặt nƣớc nuôi cá là 60,9 ha.

Còn lại là đất ở, sản xuất tiểu thủ công nghiệp (TTCN) và đất khác : 288,89 ha. Bình quân thu nhập đầu ngƣời của xã đạt 7,7 triệu đồng/năm. Sản xuất nông nghiệp (2011) * Trồng trọt: - Tổng diện tích gieo cấy là 293 ha, gồm diện tích lúa Xuân 155 ha, diện tích lúa Mùa 138 ha. Năng xuất lúa bình quân vụ Xuân đạt 51,3 tạ/ha, vụ Mùa đạt 44,1 tạ/ha.

- Tổng thu nhập ngành trồng trọt là 4,01 tỷ đồng, chiếm 34% giá trị sản xuất nông nghiệp. Thu nhập đạt 27,19 triệu/ha/năm. * Chăn nuôi: - Diện tích mặt nƣớc thả cá: 60,9 ha, thu cả năm đạt 186 tấn (tăng 5 tấn so với năm 2010), đạt 102,8%. - Tổng đàn trâu bò: 421 con, tăng 25 con so với năm 2010.

Tổng đàn lợn: 3030 con, tăng 30 con so với năm 2010. Tổng đàn gà đạt 24000 con. - Tổng thu nhập ngành chăn nuôi đạt 7,78 tỷ đồng, chiếm 66% giá trị sản xuất nông nghiệp. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp và vấn đề Môi trường Sản xuất tiểu thủ công nghiệp: Thạch Sơn coi các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp (TTCN) và dịch vụ là nguồn thu nhập chính của xã.

Tổng giá trị sản xuất từ 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các ngành nghề TTCN và dịch vụ năm 2010 của xã Thạch Sơn là 45 tỷ đồng, chiếm 80% tổng giá trị sản xuất của toàn xã. Ngành nghề TTCN chính hiện nay ở Thạch Sơn là sản xuất gạch, trƣớc đây có khoảng 90 lò gạch sản xuất theo công nghệ đốt thủ công (đốt than) hoạt động, hiện nay xã đã dần chuyển đổi sang công nghệ lò đứng liên hoàn nhằm đảm bảo môi trƣờng cũng nhƣ chất lƣợng gạch. Vấn đề môi trường: Xã Thạch Sơn có hơn 1800 hộ, trong đó có 200 hộ sống gần Công ty Supe Phốt phát và Hoá chất Lâm Thao, 200 hộ sống ở ven đê Sông Hồng cạnh đƣờng ống nƣớc thải của Công ty giấy Bãi Bằng - 400 hộ trên đều không sử dụng đƣợc nƣớc giếng để sinh hoạt do nƣớc giếng có mùi hôi. Công ty Supe phốt phát và Hoá chất Lâm Thao là doanh nghiệp sản xuất phân bón vào loại lớn nhất nƣớc ta hiện nay.

Sản phẩm chủ yếu của Công ty là Supe lân, phân hỗn hợp NPK và các sản phẩm hoá chất khác nhƣ axit sunfuric kỹ thuật, axit ắc quy, sunfit, phèn, oxy…phục vụ cho nông nghiệp, công nghiệp và quốc phòng. Công suất sản xuất ban đầu của Công ty là 40.000 tấn axit sunfuric, 100.000 tấn supe lân/năm. Hiện nay nhà máy đã nâng công suất sản xuất axit lên gấp hơn 6 lần và sản xuất phân bón lên gấp hơn 14 lần. Hơn 40 năm qua, Công ty đã có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cho tỉnh Phú Thọ, huyện Lâm Thao và xã Thạch Sơn.

Trong công tác bảo vệ môi trƣờng, Công ty Supe phốt phát và Hoá chất Lâm Thao đã có một số giải pháp nhƣ nâng độ cao ống khói, đầu tƣ cải tạo dây truyền sản xuất, cải tạo hệ thống thu hồi bụi và hấp thụ khí fluor và một số biện pháp khác. Tuy nhiên, tình trạng gây ô nhiễm môi trƣờng đối với khu vực xung quanh nhà máy vẫn chƣa đƣợc khắc phục triệt để. Ngoài ra, xã Thạch Sơn còn phải tiếp nhận một lƣợng chất thải của Công ty Cổ phần pin ắc quy Vĩnh Phú, Công ty giấy Bãi Bằng. Các Công ty này cũng đã có nhiều biện pháp giảm thiểu gây ô nhiễm môi trƣờng.

Tuy nhiên các chất gây ô nhiễm môi trƣờng đã tồn tại và tích lũy qua một thời gian rất dài, do đó ảnh hƣởng của nó không thể giải quyết một sớm, một chiều. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đáng mừng là tháng 10 năm 2010, sau 4 năm chờ đợi, ngƣời dân xã Thạch Sơn đã có nƣớc sạch theo chính sách cấp nƣớc sạch thay thế cho nguồn nƣớc giếng của Chính phủ. Tuy nhiên nguồn nƣớc dùng cho canh tác, sản xuất, tƣới tiêu…vẫn là nguồn nƣớc mặt, nƣớc ngầm ô nhiễm tại chỗ. Giới thiệu chung về chì, đồng và kẽm Nguyên tố chì - Nguyên tố chì có kí hiệu hoá học là Pb, có số thứ tự 82, thuộc nhóm IVA, chu kì 6.

Cấu hình electron của chì (Z = 82): [Xe]4f145d106s26p2. - Trong tự nhiên, chì chiếm khoảng 1,6.10 -4% khối lƣợng vỏ trái đất, phân bố trong hơn 170 khoáng vật khác nhau nhƣng quan trọng nhất là galen (PbS), anglesite (PbSO4) và cerussite (PbCO3), hàm lƣợng chì trong các khoáng lần lƣợt là 88%, 68% và 77%. Nguyên tố đồng - Nguyên tố đồng có kí hiệu hoá học là Cu, có số thứ tự 29, thuộc nhóm IB, chu kì 4. Cấu hình electron của đồng (Z = 29): [Ar]3d104s1.

- Trong tự nhiên, đồng là nguyên tố tƣơng đối phổ biến, chiếm khoảng 0,003% khối lƣợng vỏ trái đất. Đồng thƣờng tồn tại trong các khoáng vật là cancosin (Cu2S) chứa 79,8% Cu, cuprit (Cu2O) chứa 88,8% Cu, colevin (CuS) chứa 66,5% Cu, cancopirit (CuFeS2) chứa 34,5% Cu và malachite (CuCO3. Cu(OH)2), azurite (2CuCO3. Nguyên tố kẽm - Kẽm là một nguyên tố kim loại, nó đƣợc kí hiệu là Zn, có số thứ tự 30, thuộc nhóm IIB, chu kì 4.

Cấu hình electron của kẽm (Z = 30): [Ar]3d104s2. - Kẽm là nguyên tố phổ biến thứ 24 trong lớp vỏ Trái Đất. Kẽm trong tự nhiên là hỗn hợp của 4 đồng vị ổn định 64Zn, 66Zn, 67Zn, và 68Zn với đồng vị 64 là phổ biến nhất (48,6% trong tự nhiên). Quặng kẽm đƣợc khai thác nhiều nhất là sphalerit, một sulfua kẽm.

Tính chất vật lý Nguyên tố chì 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chì là kim loại màu xanh da trời nhạt, mềm, dẻo, dễ dát mỏng, có ánh kim, bề mặt có màu mờ đục do bị oxi hoá. Dƣới đây là một số hằng số vật lý quan trọng của chì: - Khối lƣợng nguyên tử : 207,21 đvC - Nhiệt độ nóng chảy : 327,4 0C - Nhiệt độ sôi : 1737 0C - Khối lƣợng riêng (ở 25 0C): 11,34 g/ cm3 - Độ dẫn điện (ở 25 0C): 4,84.m-1 Nguyên tố đồng Đồng là kim loại nặng, kết tinh ở dạng tinh thể lập phƣơng tâm diện. Dƣới đây là một số hằng số vật lý quan trọng của đồng: + Khối lƣợng nguyên tử : 63,54 đvC + Nhiệt độ nóng chảy : 1083 0C + Nhiệt độ sôi : 2543 0C + Khối lƣợng riêng (ở 25 0C): 8,94 g/ cm3 + Độ dẫn điện (ở 25 0C): 57 Ohm-1.m-1 Nguyên tố kẽm - Kẽm là kim loại màu trắng bạc. Ở nhiệt độ phòng kẽm khá dòn nhƣng ở 100-150 0C kẽm dễ uốn và dát thành lá.

Dƣới đây là một số hằng số vật lý quan trọng của kẽm: + Khối lƣợng nguyên tử : 65,409 đvC + Nhiệt độ nóng chảy : 965,68 0C + Nhiệt độ sôi : 1453 0C + Khối lƣợng riêng (ở 25 0C): 7,14 g/ cm3 + Độ dẫn điện (ở 25 0C): 1,695. Tính chất hoá học Nguyên tố chì 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Chì thuộc nhóm IVA trong bảng hệ thống tuần hoàn, có 4 điện tử hoá trị, có hai mức oxi hoá là +2 và +4 trong đó mức oxi hoá +2 là đặc trƣng nhất của chì. - Ở nhiệt độ thƣờng, chì bị oxi không khí oxi hoá tạo thành lớp oxit bền, mỏng bao quanh bên ngoài kim loại. 2Pb + O2  2PbO Khi ở nhiệt độ cao, chì phản ứng với các phi kim nhƣ S, X2 (X là các halogen)… Pb + X2  0 t PbX2 Pb + S  0 t PbS - Chì tan kém trong axit HCl, H2SO4 loãng, chỉ tƣơng tác bề mặt do tạo ra PbCl2, PbSO4 ít tan trên bề mặt.

Nhƣng nó tan đƣợc trong dung dịch đặc hơn của các axit đó (do lớp muối bao bọc tan ra). Pb + 2HCl  PbCl2 + H2  Pb + H2SO4  PbSO4 + H2  PbCl2 + 2HCl  H2[PbCl4] PbSO4 + H2SO4 đn  Pb(HSO4)2 Đối với axit HNO3, Chì tan ở mọi nồng độ. 3Pb + 8HNO3  3Pb(NO3)2 + 2NO  + 4H2O - Chì có thể phản ứng với dung dịch kiềm đặc, nóng. Pb + 2NaOH + NaNO3  0 t Na2PbO2 + NaNO2+ H2O Pb + 2KOH + 2H2O  K2[Pb(OH)4] +H2  0 t Chì thể hiện tính chất lƣỡng tính.

Nguyên tố đồng - Về mặt hoá học, đồng là kim loại kém hoạt động. Ở Nhiệt độ thƣờng và trong không khí, đồng bị bao phủ một lớp màng màu đỏ gồm đồng kim loại và đồng (I) oxit. Oxit này đƣợc tạo nên bởi những phản ứng: 2Cu + O2 + 2H2O  2Cu(OH)2 Cu(OH)2 + Cu  Cu2O + H2O 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Nếu trong không khí có mặt khí CO2, đồng bị bao phủ dần một lớp màu lục gồm cacbonat bazơ [CuOH]2CO3 (rỉ đồng này thƣờng gọi là tanh đồng). Khi đun nóng trong không khí ở nhiệt độ 1300C, đồng tạo nên ở trên bề mặt một màng Cu2O, ở 2000C tạo nên lớp hỗn hợp oxit Cu2O và CuO, ở nhiệt độ nóng đỏ, đồng cháy tạo nên CuO và cho ngọn lửa màu lục.

- Khi ở nhiệt độ cao, đồng phản ứng với các phi kim nhƣ S, X2 (X là các Halogen)…cho cả muối Cu(II) và Cu(I). Đồng không phản ứng với hidro, nitơ và cacbon dù là ở nhiệt độ cao. Cu + X2  0 t CuX2 - Trong dãy điện hoá, đồng đứng liền sau hidro, đồng không tác dụng với các dung dịch axit nhƣng đồng tác dụng với dung dịch HI giải phóng H2 nhờ tạo thành CuI là chất ít tan, và có thể tác dụng với dung dịch HCN đậm đặc giải phóng H2 nhờ tạo thành những phức bền. 2Cu + 4HCN  2H[Cu(CN)2] + H2 Khi có mặt oxi không khí, đồng có thể tan trong dung dịch HCl và dung dịch NH3 đặc và tan trong dung dịch xianua kim loại kiềm.

2Cu + 4HCl + O2  2CuCl2 + 2H2O 2Cu + 8NH3 + O2 + 2H2O  2[Cu(NH3)4](OH)2 2Cu + 4HCN  2H[Cu(CN)2] + H2 Nguyên tố kẽm - Trong không khí kẽm bị một lớp mỏng oxit hoặc cacbonat bazơ bao phủ ngăn trở nó bị oxi hoá tiếp tục.