Tìm Hiểu Hoạt Động Marketing Tại Trung Tâm Thông Tin - Thư Viện Trường Đại Học Lao Động - Xã Hội

Luận văn thạc sĩ phân tích hoạt động marketing tại trung tâm thông tin thư viện trường đại học lao động xã hội, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương
• Người hướng dẫn: THS. Đồng Đức Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Lao Động - Xã Hội
• Chuyên ngành: Thông Tin - Thư Viện
• Đề tài: Nghiên Cứu Hoạt Động Marketing Tại Trung Tâm Thông Tin - Thư Viện Trường Đại Học Lao Động - Xã Hội
• Loại tài liệu: luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Tình hình nghiên cứu theo hướng đề tài
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp về lý luận và thực tiễn
• 1.7. Cấu trúc của khóa luận
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: TRUNG TÂM THÔNG TIN - THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI VỚI HOẠT ĐỘNG MARKETING
• 1.1. Giới thiệu Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 1.2.1. Chức năng
• 1.2.2. Nhiệm vụ
• 1.3. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
• 1.3.1. Cơ cấu tổ chức
• 1.3.2. Đội ngũ cán bộ
• 1.4. Cơ sở vật chất
• 1.5. Nguồn lực thông tin
• 1.6. Hoạt động Marketing trong lĩnh vực thông tin - thư viện
• 1.6.1. Khái niệm Marketing
• 1.6.2. Vai trò của Marketing trong hoạt động thông tin - thư viện
• 1.6.3. Ứng dụng Marketing trong hoạt động thông tin - thư viện
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN - THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI
• 2.1. Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại Trung tâm
• 2.2. Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trung tâm
• 2.2.1. Sản phẩm thông tin - thư viện
• 2.2.2. Dịch vụ thông tin - thư viện
• 2.3. Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu tài liệu
• 2.3.1. Tổ chức thông báo sách mới
• 2.3.2. Tổ chức hội nghị người dùng tin
• 2.3.3. Tổ chức đào tạo người dùng tin
• 2.3.4. Tổ chức đào tạo cán bộ thư viện
• 2.3.5. Mối quan hệ trong và ngoài nhà trường của Trung tâm
• 4. CHƯƠNG 3: MỘT VÀI NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MARKETING TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN - THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI
• 3.1. Nhận xét, đánh giá
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Marketing tại Trung tâm
• 3.2.1. Các giải pháp về tổ chức quản lý
• 3.2.2. Các giải pháp kỹ thuật
• 3.2.3. Các giải pháp hỗ trợ
• 5. PHẦN 3: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Marketing Thư Viện Đại Học LĐ XH

Nghiên cứu marketing thư viện đại học ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh và sự phát triển của công nghệ thông tin. Tại Trường Đại học Lao động - Xã hội, việc tìm hiểu và áp dụng các hoạt động marketing thư viện hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao khả năng tiếp cận nguồn lực thông tin thư viện cho sinh viên và giảng viên. Khóa luận này tập trung vào việc nghiên cứu hoạt động marketing trong thư viện của trường, nhằm đưa ra các giải pháp thiết thực để cải thiện hiệu quả truyền thông thư viện. Theo tài liệu gốc, việc phát triển nguồn lực thông tin thư viện phù hợp với nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu là một trong những yếu tố then chốt. Việc này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ chiến lược marketing thư viện để thu hút người dùng. Cần chú trọng phân tích hoạt động marketing thư viện để đánh giá mức độ hiệu quả.

1.1. Sự Cần Thiết Của Marketing Trong Thư Viện Hiện Đại

Trong kỷ nguyên số, marketing thư viện đại học không chỉ đơn thuần là quảng bá dịch vụ mà còn là cầu nối quan trọng giữa thư viện và người dùng. Nó giúp thư viện hiểu rõ hơn về nhu cầu của sinh viên trường đại học lao động xã hội và cung cấp các dịch vụ phù hợp. Việc quảng bá thư viện đại học hiệu quả giúp tăng cường nhận thức về giá trị của thư viện, thu hút người dùng sử dụng dịch vụ thư viện đại học, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Các hoạt động truyền thông thư viện cần được triển khai một cách sáng tạo và đa dạng, phù hợp với từng đối tượng người dùng. Cần nhấn mạnh vai trò của marketing nội dung thư viện để tạo ra các nội dung hấp dẫn, thu hút người dùng truy cập và sử dụng nguồn lực thông tin thư viện.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Marketing Thư Viện

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là đánh giá thực trạng hoạt động marketing trung tâm thông tin thư viện tại Trường Đại học Lao động - Xã hội, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động quảng bá thư viện đại học, như tổ chức sự kiện, truyền thông trực tuyến, và phát triển các dịch vụ mới. Nghiên cứu cũng xem xét mối quan hệ giữa marketing thư viện và mức độ sử dụng nguồn lực thông tin thư viện của sinh viên và giảng viên. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu thị trường thư viện để tìm hiểu nhu cầu thông tin của người dùng và xu hướng phát triển của ngành marketing thư viện.

II. Thách Thức Khi Triển Khai Marketing Tại Thư Viện ĐH LĐ XH

Việc triển khai marketing trung tâm thông tin thư viện tại Trường Đại học Lao động - Xã hội đối mặt với nhiều thách thức. Nguồn lực hạn chế, nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của marketing thư viện, và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là những rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự đầu tư thích đáng về nhân lực và tài chính, đồng thời xây dựng một chiến lược marketing thư viện bài bản và linh hoạt. Quan trọng là phải chứng minh hiệu quả marketing thư viện đối với ban lãnh đạo nhà trường để nhận được sự ủng hộ và hỗ trợ. Cần chú trọng đánh giá hoạt động marketing thư viện một cách thường xuyên và có hệ thống để điều chỉnh và cải thiện chiến lược marketing.

2.1. Hạn Chế Về Nguồn Lực Và Kinh Phí Marketing Thư Viện

Một trong những thách thức lớn nhất là nguồn lực marketing thư viện còn hạn chế, đặc biệt là về kinh phí và nhân lực. Việc thiếu kinh phí ảnh hưởng đến khả năng triển khai các hoạt động truyền thông thư viện quy mô lớn, cũng như đầu tư vào các công cụ và công nghệ marketing trực tuyến thư viện. Hơn nữa, đội ngũ cán bộ marketing thư viện thường còn mỏng, thiếu kinh nghiệm và chuyên môn sâu về marketing hiện đại. Cần có các giải pháp sáng tạo để tận dụng tối đa nguồn lực hiện có, đồng thời tìm kiếm các nguồn tài trợ bên ngoài để phát triển marketing thư viện.

2.2. Thiếu Nhận Thức Về Tầm Quan Trọng Của Marketing Thư Viện

Một số cán bộ và giảng viên trong trường chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của marketing thư viện. Họ có thể cho rằng thư viện chỉ là nơi lưu trữ sách, và không cần thiết phải đầu tư vào hoạt động marketing. Điều này dẫn đến việc ít quan tâm đến việc quảng bá dịch vụ thư viện đại học và khuyến khích sinh viên sử dụng nguồn lực thông tin thư viện. Cần có các chương trình truyền thông nội bộ để nâng cao nhận thức về vai trò của marketing thư viện trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Việc chứng minh hiệu quả marketing thư viện bằng các số liệu cụ thể sẽ giúp thuyết phục những người còn hoài nghi.

III. Cách Nâng Cao Hoạt Động Marketing Tại Thư Viện ĐH LĐ XH

Để nâng cao hoạt động marketing thư viện tại Trường Đại học Lao động - Xã hội, cần áp dụng một số phương pháp marketing thư viện hiệu quả. Xây dựng một chiến lược marketing thư viện rõ ràng, tập trung vào các mục tiêu cụ thể và đo lường được là bước quan trọng. Sử dụng các kênh marketing trực tuyến thư viện, như mạng xã hội, email marketing, và website thư viện, để tiếp cận đối tượng mục tiêu. Tạo ra các nội dung hấp dẫn và giá trị, phù hợp với nhu cầu của sinh viên trường đại học lao động xã hội. Phối hợp với các khoa, phòng ban trong trường để tổ chức các sự kiện và chương trình quảng bá dịch vụ thư viện đại học.

3.1. Xây Dựng Chiến Lược Marketing Thư Viện Toàn Diện

Một chiến lược marketing thư viện toàn diện cần xác định rõ mục tiêu, đối tượng mục tiêu, thông điệp, kênh truyền thông, và các chỉ số đo lường hiệu quả. Mục tiêu có thể là tăng số lượng người dùng, tăng tần suất sử dụng dịch vụ, hoặc nâng cao mức độ hài lòng của người dùng. Đối tượng mục tiêu có thể là sinh viên, giảng viên, hoặc cán bộ trong trường. Thông điệp cần tập trung vào giá trị của nguồn lực thông tin thư viện và các dịch vụ hỗ trợ học tập và nghiên cứu. Cần lựa chọn các kênh truyền thông phù hợp với đối tượng mục tiêu, như mạng xã hội, email marketing, website thư viện, hoặc các ấn phẩm in ấn. Quan trọng nhất là phải thiết lập các chỉ số đo lường hiệu quả để đánh giá và điều chỉnh chiến lược marketing.

3.2. Tối Ưu Hóa Marketing Trực Tuyến Cho Thư Viện

Marketing trực tuyến thư viện đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tiếp cận và tương tác với người dùng. Cần tối ưu hóa website thư viện để thân thiện với người dùng và công cụ tìm kiếm. Sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin về các sự kiện, dịch vụ mới, và tài liệu quý hiếm. Xây dựng danh sách email và gửi bản tin định kỳ để thông báo về các hoạt động thư viện và nguồn lực thông tin mới. Sử dụng các công cụ phân tích để theo dõi hiệu quả của các chiến dịch marketing trực tuyến và điều chỉnh cho phù hợp. Cần chú trọng marketing nội dung thư viện để tạo ra các nội dung hấp dẫn, thu hút người dùng truy cập và chia sẻ.

3.3. Tăng Cường Hợp Tác Để Mở Rộng Phạm Vi Marketing

Thư viện nên tăng cường hợp tác với các khoa, phòng ban, và các tổ chức sinh viên trong trường để mở rộng phạm vi marketing thư viện. Phối hợp với các khoa để tổ chức các buổi giới thiệu về nguồn lực thông tin thư viện liên quan đến chuyên ngành. Tham gia các sự kiện của trường để quảng bá dịch vụ thư viện. Hợp tác với các tổ chức sinh viên để tổ chức các cuộc thi, trò chơi, hoặc các hoạt động truyền thông thư viện sáng tạo. Tận dụng các kênh truyền thông của trường để quảng bá về thư viện. Cần xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các đối tác để tạo ra các cơ hội marketing hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Marketing Thư Viện

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng marketing thư viện hiệu quả có thể mang lại những kết quả tích cực. Số lượng người dùng tăng lên, tần suất sử dụng dịch vụ cao hơn, và mức độ hài lòng của người dùng cải thiện đáng kể. Hoạt động truyền thông thư viện sáng tạo giúp tăng cường nhận thức về giá trị của thư viện. Việc cung cấp các dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người dùng giúp nâng cao chất lượng học tập và nghiên cứu. Đánh giá hoạt động marketing thư viện cho thấy những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó giúp điều chỉnh và cải thiện chiến lược marketing.

4.1. Ảnh Hưởng Của Marketing Đến Số Lượng Người Dùng Thư Viện

Các hoạt động marketing hiệu quả có thể thu hút nhiều người dùng mới đến thư viện. Việc quảng bá thư viện đại học thông qua các kênh truyền thông khác nhau giúp tăng cường nhận thức về sự tồn tại và giá trị của thư viện. Các chương trình khuyến mãi, giảm giá, hoặc các sự kiện đặc biệt có thể khuyến khích người dùng đăng ký thẻ thư viện và sử dụng các dịch vụ. Việc cung cấp dịch vụ thư viện đại học tiện lợi và thân thiện cũng là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân người dùng. Cần theo dõi số lượng người dùng mới đăng ký thẻ thư viện và so sánh với trước khi triển khai các hoạt động marketing để đánh giá hiệu quả.

4.2. Tác Động Của Marketing Đến Tần Suất Sử Dụng Dịch Vụ

Marketing thư viện không chỉ giúp thu hút người dùng mới mà còn khuyến khích người dùng hiện tại sử dụng dịch vụ thường xuyên hơn. Việc thông báo về các nguồn lực thông tin thư viện mới, các dịch vụ hỗ trợ học tập và nghiên cứu, hoặc các sự kiện đặc biệt có thể kích thích người dùng truy cập thư viện và sử dụng dịch vụ. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ và cung cấp các trải nghiệm tốt cho người dùng cũng là yếu tố quan trọng để tăng tần suất sử dụng dịch vụ. Cần theo dõi số lượt truy cập website thư viện, số lượt mượn sách, số lượt sử dụng các dịch vụ trực tuyến, và so sánh với trước khi triển khai các hoạt động marketing để đánh giá hiệu quả.

V. Kết Luận Hướng Phát Triển Marketing Thư Viện Tương Lai

Nghiên cứu này đã trình bày tổng quan về nghiên cứu marketing trong thư viện tại Trường Đại học Lao động - Xã hội, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả. Marketing thư viện đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối thư viện với người dùng, tăng cường nhận thức về giá trị của nguồn lực thông tin thư viện, và nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Trong tương lai, marketing thư viện sẽ tiếp tục phát triển và đổi mới, áp dụng các công nghệ mới và phương pháp tiếp cận sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng. Cần chú trọng phân tích hoạt động marketing thư viện một cách thường xuyên và có hệ thống để điều chỉnh và cải thiện chiến lược marketing.

5.1. Tổng Kết Kết Quả Nghiên Cứu Và Đề Xuất Giải Pháp

Nghiên cứu đã chỉ ra những thách thức và cơ hội trong việc triển khai marketing thư viện tại Trường Đại học Lao động - Xã hội. Các giải pháp được đề xuất bao gồm xây dựng chiến lược marketing thư viện toàn diện, tối ưu hóa marketing trực tuyến, tăng cường hợp tác với các khoa, phòng ban, và đo lường hiệu quả của các hoạt động marketing. Việc áp dụng các giải pháp này có thể giúp thư viện thu hút nhiều người dùng hơn, tăng tần suất sử dụng dịch vụ, và nâng cao mức độ hài lòng của người dùng. Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp này để điều chỉnh và cải thiện cho phù hợp.

5.2. Hướng Phát Triển Marketing Thư Viện Trong Tương Lai

Trong tương lai, marketing thư viện sẽ tiếp tục phát triển và đổi mới, áp dụng các công nghệ mới và phương pháp tiếp cận sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng. Các xu hướng chính bao gồm: tăng cường marketing nội dung, sử dụng trí tuệ nhân tạo để cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, áp dụng các công cụ phân tích dữ liệu để hiểu rõ hơn về hành vi của người dùng, và xây dựng cộng đồng trực tuyến cho người dùng thư viện. Cần liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng về marketing để đáp ứng những thay đổi của thị trường và công nghệ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri thức, giáo dục đại học giữ vai trò then chốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) đất nước. Tại Việt Nam, giáo dục và đào tạo được xác định là quốc sách hàng đầu. Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học, các cơ sở đào tạo không ngừng nâng cấp hệ thống hỗ trợ học tập và nghiên cứu, trong đó thư viện đại học giữ vai trò là trung tâm thông tin văn hóa, khoa học và giáo dục.

Trường Đại học Lao động - Xã hội là cơ sở đào tạo đầu ngành trực thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Nhằm phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên và học sinh - sinh viên (HS - SV), Trung tâm Thông tin - Thư viện (TTTT-TV) của trường đã được thành lập và từng bước đầu tư hiện đại hóa. Tuy nhiên, để nguồn tài liệu phong phú được khai thác tối đa và đáp ứng chính xác nhu cầu của người dùng tin, cơ quan thông tin - thư viện không chỉ dừng lại ở công tác tạo lập sản phẩm, dịch vụ mà bắt buộc phải triển khai các hoạt động Marketing nhằm quảng bá, thu hút độc giả và nâng cao vị thế của thư viện.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Phương (ngành Thông tin - Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội) tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động Marketing trong lĩnh vực thông tin - thư viện và vai trò của Marketing đối với thư viện đại học thuộc khối dịch vụ công phi lợi nhuận.
2. Khảo sát, phân tích lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức, cơ sở vật chất, nguồn lực thông tin và thực trạng hoạt động Marketing (nghiên cứu người dùng tin, sản phẩm - dịch vụ, hoạt động tuyên truyền giới thiệu tài liệu, đào tạo người dùng tin) tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội.
3. Đưa ra nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Marketing tại Trung tâm trong giai đoạn tiếp theo.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động Marketing tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội.
• Phạm vi nghiên cứu: Các nội dung cốt lõi của hoạt động Marketing tại Trung tâm, bao gồm hoạt động tuyên truyền, giới thiệu tài liệu; tổ chức đào tạo người dùng tin; tổ chức hội nghị người dùng tin và mối quan hệ trao đổi thông tin trong và ngoài nhà trường.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống lý luận Marketing hiện đại và Marketing ứng dụng trong khu vực dịch vụ phi lợi nhuận:

• Khái niệm và bản chất Marketing: Tiếp cận định nghĩa của Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (AMA), quan điểm quản trị của D. Gupta (2007) và lý thuyết "Marketing xã hội" của Philip Kotler dành cho các tổ chức phi lợi nhuận. Theo đó, Marketing thư viện tập trung vào việc xác định nhu cầu, mong muốn của người dùng tin để cung cấp sản phẩm, dịch vụ phù hợp với chi phí hợp lý thông qua các phương thức xúc tiến hiệu quả.
• Mô hình Marketing hỗn hợp (Marketing-Mix): Vận dụng mô hình 4P truyền thống (Product - Sản phẩm, Place - Phân phối, Price - Giá cả, Promotion - Xúc tiến/Chiêu thị) và mô hình mở rộng 7P dành cho dịch vụ (bổ sung People - Con người, Physical evidence - Minh chứng vật chất, Process - Quy trình) vào môi trường cơ quan thông tin - thư viện.

Tác giả đã triển khai kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn sau:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Thu thập, xử lý các văn bản pháp quy, báo cáo tổng kết hoạt động của trường và Trung tâm, tài liệu chuyên ngành về quản trị thư viện và Marketing thông tin.
• Phương pháp quan sát: Ghi nhận thực tế cách thức tổ chức không gian, quy trình phục vụ bạn đọc, công tác tra cứu và thái độ phục vụ tại các phòng chức năng của Trung tâm.
• Phương pháp thống kê số liệu: Xử lý và phân tích số liệu về vốn tài liệu (sách, báo, tạp chí, luận văn, cơ sở dữ liệu điện tử), số lượng bạn đọc, cơ cấu nhân sự và lượt mượn trả tài liệu.
• Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với cán bộ quản trị, cán bộ nghiệp vụ và bạn đọc tại chỗ để thu thập ý kiến chuyên sâu.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thực hiện khảo sát cấu trúc nhu cầu tin và mức độ thỏa mãn của các nhóm người dùng tin tại Trường Đại học Lao động - Xã hội.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội với hoạt động Marketing

Chương 1 giới thiệu khái quát quá trình phát triển của Trung tâm Thông tin - Thư viện và làm rõ nền tảng lý luận về Marketing thư viện. Trường Đại học Lao động - Xã hội có tiền thân là Trường Trung học Lao động Tiền lương thành lập năm 1961 (thuộc Bộ Lao động). Sau các giai đoạn hợp nhất (1991) và nâng cấp lên Cao đẳng (1997), trường chính thức trở thành trường đại học vào tháng 1/2005. Ngày 11/3/2005, Hiệu trưởng ký Quyết định số 57/QĐ thành lập Trung tâm Thông tin - Thư viện. Trường cũng mở rộng quy mô với 2 cơ sở đào tạo mới tại Thị xã Sơn Tây (Hà Nội) và Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phê duyệt dự án xây dựng thư viện điện tử với kinh phí 6,9 tỷ đồng.

Về nhân sự và cơ sở vật chất:

• Đội ngũ cán bộ: Trung tâm có 14 cán bộ (01 Giám đốc, 01 Phó Giám đốc, 02 cán bộ Tổ xử lý nghiệp vụ, 07 cán bộ Tổ phục vụ bạn đọc và các vị trí liên quan). Trình độ chuyên môn gồm: 05 Thạc sĩ, 06 Cử nhân và 03 Cao đẳng.
• Cơ sở vật chất: Tổng diện tích gần 1.000 m² tại Tầng 6 (Nhà E), bao gồm: Phòng đọc lớn 400 m² (trên 400 chỗ ngồi), Phòng mượn 150 m², Phòng kho giáo trình 80 m², Phòng xử lý nghiệp vụ 60 m², Phòng tra cứu 20 m² (trang bị 02 máy tính tra cứu), và Phòng bán tài liệu tách biệt diện tích 70 m². Hệ thống mạng LAN thiết lập năm 2005 với 06 máy tính, kết nối Internet từ năm 2006; ứng dụng phần mềm quản trị thư viện tích hợp Smilib V4 (do Công ty CMC cung cấp từ tháng 4/2004).

Về nguồn lực thông tin: Tổng vốn tài liệu sách đạt trên 150.000 bản, trong đó giáo trình và bài giảng do trường tự biên soạn chiếm 120.000 cuốn. Cơ cấu tài liệu được thống kê cụ thể:

STT	Phân loại lĩnh vực sách	Số lượng (Bản)	Tỷ lệ (%)
1	Kinh tế - Kế toán	37.132	25,2%
2	Quản trị nhân lực	39.646	26,9%
3	Công tác quần chúng	49.882	33,4%
4	Bảo hiểm xã hội	9.068	6,1%
5	Mác Lênin - Tư tưởng Hồ Chí Minh	16.264	11,0%
6	Chính trị xã hội và các lĩnh vực khác	12.585	—
Tổng	Vốn tài liệu sách (theo ngôn ngữ)	149.377	100%
-	Tiếng Việt	148.672	99,5%
-	Tiếng Anh	705	0,5%

Ngoài ra, nguồn lực thông tin của Trung tâm còn có gần 150 loại báo, tạp chí chuyên ngành; 1.792 bản tài liệu xám (luận văn, luận án: 200 bản - 11,2%; báo cáo khoa học: 357 bản - 19,9%; đề tài khoa học: 450 bản - 25,1%; báo cáo thực tập tốt nghiệp: 670 bản - 37,4%; báo cáo chuyên đề: 115 bản - 6,4%); cùng hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử tích hợp 7.413 biểu ghi (Giáo trình: 5.388 biểu ghi; Tài liệu tham khảo: 853 biểu ghi; Luận văn/đề tài: 841 biểu ghi; Báo/tạp chí: 331 biểu ghi).

Chương 2: Thực trạng hoạt động Marketing tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội

Chương 2 phân tích chi tiết việc triển khai các thành tố Marketing trong thực tiễn hoạt động của Trung tâm:

1. Phân đoạn người dùng tin và đặc điểm nhu cầu:

• Nhóm 1 - Cán bộ lãnh đạo, quản lý (chiếm 5%): Yêu cầu thông tin khái quát, mang tính dự báo, tổng hợp đa ngành để phục vụ công tác điều hành và ra quyết định.
• Nhóm 2 - Cán bộ giảng dạy, nghiên cứu (chiếm 10%): Cần thông tin chuyên sâu, tính thời sự cao, gắn liền với các công trình nghiên cứu và phương pháp sư phạm đổi mới.
• Nhóm 3 - Học sinh, sinh viên (chiếm 85%): Quy mô đông đảo nhất. Nhu cầu phân hóa thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 tập trung vào giáo trình đại cương, môn cơ sở; Giai đoạn 2 tập trung tài liệu tham khảo chuyên ngành sâu để làm đề tài, tiểu luận, khóa luận.

2. Sản phẩm thông tin - thư viện:

• Bộ máy tra cứu truyền thống: Hệ thống mục lục được xây dựng quy chuẩn gồm: Mục lục chữ cái theo nhan đề tài liệu (xếp A-Z, phiếu in ép plastic); Mục lục phân loại (theo môn loại tri thức cho sách và tài liệu xám); Mục lục chuyên đề (chia theo 7 chuyên ngành: Lao động - việc làm, Tiền lương - tiền công, Bảo hiểm xã hội, Công tác quần chúng, Kinh tế - kế toán, Tin học, Ngoại ngữ).
• Ấn phẩm thư mục: Biên soạn thư mục thông báo sách mới (áp dụng chuẩn mô tả quốc tế ISBD và phần mềm Ilib hỗ trợ), thư mục chuyên đề phối hợp cùng các khoa chuyên môn, và thư mục giới thiệu sách nhân các ngày lễ lớn (27/7, ngày thành lập trường).
• Kho tài liệu tra cứu: Bao gồm các bộ kinh điển (Lênin toàn tập 52 tập, Hồ Chí Minh toàn tập 50 tập, Mác - Ăngghen 50 tập), bách khoa toàn thư, từ điển đa ngữ và sổ tay tra cứu OPAC.
• Bộ máy tra cứu hiện đại: Triển khai hệ thống mục lục trực tuyến OPAC qua phần mềm Smilib V4 (tuân thủ chuẩn biên mục MARC 21, ISBD) cho phép tra cứu qua mạng nội bộ LAN và Internet theo nhiều tiêu chí (tác giả, nhan đề, từ khóa, phân loại).

3. Dịch vụ thông tin - thư viện:

• Dịch vụ đọc tại chỗ: Phòng đọc lớn phục vụ trung bình 200 lượt/ngày, đạt mức cao điểm 800 - 850 lượt/ngày vào các kỳ thi. Quy định sinh viên được mượn tối đa 4 tài liệu trong một buổi làm việc (mỗi lần lấy 1 tài liệu).
• Dịch vụ cho mượn về nhà: Phục vụ giáo trình và sách tham khảo. Giáo trình cơ bản được mượn thời hạn 01 học kỳ; sách tham khảo được mượn tối đa 5 cuốn với thời hạn 01 tuần (mức phí phạt quá hạn quy định 500 đồng/ngày/tài liệu).
• Dịch vụ sao chụp (photocopy): Phục vụ in sao tài liệu nghiên cứu, tạp chí chuyên ngành, báo cáo tốt nghiệp với mức giá 150 đồng/trang A4.
• Dịch vụ cấp thẻ: Miễn phí cho toàn bộ cán bộ, giảng viên và sinh viên các hệ (cấp sau 2 tuần nhập học, thời hạn thẻ từ 2 đến 4 năm tùy hệ đào tạo).
• Dịch vụ hỏi - đáp, tư vấn thông tin và trưng bày bán tài liệu: Trả lời trực tiếp/qua điện thoại miễn phí; tổ chức phòng trưng bày bán giáo trình, bài giảng và văn phòng phẩm tại khu vực riêng 70 m².

4. Hoạt động tuyên truyền, quảng bá và đào tạo: Trung tâm duy trì bản tin thông báo sách mới; định kỳ tổ chức hội nghị người dùng tin nhằm tiếp thu ý kiến phản hồi và củng cố hình ảnh chuyên gia thông tin của người làm thư viện; thực hiện các lớp đào tạo người dùng tin đầu khóa cho tân sinh viên theo từng lớp học, hướng dẫn quy chuẩn tra cứu phích mục lục (quy ước ký hiệu M: sách phòng mượn, D: sách phòng đọc) và hệ thống OPAC điện tử.

Chương 3: Một vài nhận xét và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Marketing tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng, tác giả đưa ra hệ thống nhận xét và các nhóm giải pháp:

• Đánh giá tổng quát: Trung tâm đã có bước chuyển biến rõ rệt về diện tích phòng đọc, số lượng đầu sách chuyên ngành và bước đầu tin học hóa hoạt động tra cứu. Tuy nhiên, hoạt động Marketing vẫn còn mang tính thụ động; cơ sở dữ liệu sách tiếng nước ngoài còn rất hạn chế (chiếm 0,5%); số lượng máy tính phục vụ tra cứu điện tử cho độc giả còn ít (02 máy); chưa xây dựng được mục lục chữ cái theo tác giả.
• Hệ thống kiến nghị của tác giả:
  1. Các giải pháp về tổ chức quản lý: Tăng cường nghiên cứu định kỳ nhu cầu tin của từng nhóm đối tượng; hoàn thiện chính sách bổ sung tài liệu sát với khung chương trình đào tạo; đổi mới công tác quản lý nhân sự và bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, nghiệp vụ Marketing cho thủ thư.
  2. Các giải pháp kỹ thuật: Đẩy nhanh tiến độ dự án thư viện điện tử 6,9 tỷ đồng; nâng cấp hạ tầng mạng máy tính tra cứu OPAC; hoàn thiện cơ sở dữ liệu toàn văn và số hóa tài liệu nội sinh (luận văn, đề tài nghiên cứu); tích hợp phần mềm thư viện hiện đại.
  3. Các giải pháp hỗ trợ: Mở rộng liên kết, chia sẻ nguồn lực thông tin liên thư viện với các trường đại học khối kinh tế - xã hội; tăng cường công tác truyền thông đa kênh; đa dạng hóa các hình thức ấn phẩm thông tin và trưng bày giới thiệu sách chuyên đề.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa số liệu thực tiễn: Khóa luận cung cấp bức tranh định lượng chi tiết về nguồn lực thông tin của Trường Đại học Lao động - Xã hội năm 2010 với 149.377 bản sách, 1.792 tài liệu nghiên cứu khoa học, hệ thống 7.413 biểu ghi điện tử và cơ cấu người dùng tin (85% sinh viên, 10% giảng viên, 5% lãnh đạo).
• Ứng dụng lý thuyết Marketing dịch vụ: Khóa luận làm rõ cơ chế vận hành của mô hình Marketing-Mix (4P và 7P) trong một trung tâm thông tin thư viện đại học công lập, chỉ ra sự kết hợp giữa bộ máy tra cứu truyền thống (mục lục chữ cái, phân loại, chuyên đề) và bộ máy tra cứu điện tử (Smilib V4 - OPAC).
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Tác giả xây dựng hệ thống kiến nghị đồng bộ từ quản trị, công nghệ đến kỹ năng phục vụ, góp phần giúp Trung tâm từng bước chuyển đổi từ phương thức phục vụ truyền thống sang mô hình thư viện điện tử hiện đại.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát tập trung tại một cơ sở đào tạo chuyên ngành thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tại thời điểm năm 2010. Các dữ liệu về thư viện điện tử phản ánh giai đoạn đầu ứng dụng phần mềm Smilib V4 và hệ thống mạng cục bộ, chưa khảo sát sâu trên diện rộng tại hai cơ sở mới (Sơn Tây và TP. Hồ Chí Minh).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả Marketing số (Digital Marketing) trên môi trường Internet và mạng xã hội khi dự án thư viện điện tử 6,9 tỷ đồng hoàn thành; khảo sát chuyên sâu hành vi khai thác cơ sở dữ liệu số toàn văn của người dùng tin sau đại học.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên cao học và giảng viên ngành Thông tin - Thư viện, Quản trị thông tin; cán bộ quản lý thư viện các trường đại học, cao đẳng định hướng dịch vụ công.
• Nội dung giá trị: Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tiễn hữu ích về phương pháp phân đoạn người dùng tin đại học, quy trình biên soạn ấn phẩm thư mục theo chuẩn quốc tế ISBD, cách thiết lập nội quy - chính sách mượn trả và phương thức tổ chức đào tạo người dùng tin đầu khóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu người dùng tin tại Trung tâm được phân chia như thế nào?

Theo kết quả điều tra bằng bảng hỏi trong khóa luận, người dùng tin của Trung tâm được chia thành 3 nhóm: Nhóm cán bộ lãnh đạo, quản lý (chiếm 5%); Nhóm cán bộ giảng dạy, nghiên cứu (chiếm 10%); và Nhóm học sinh - sinh viên (chiếm 85%).

2. Phần mềm quản trị và chuẩn nghiệp vụ nào được áp dụng tại Trung tâm thời điểm nghiên cứu?

Trung tâm sử dụng phần mềm "Hệ thống quản trị thư viện tích hợp Smilib V4" do Công ty CMC cung cấp (triển khai từ tháng 4/2004), hỗ trợ giao diện tiếng Việt, nhập dữ liệu theo chuẩn MARC 21 và hiển thị đồng thời hai định dạng ISBD và MARC 21.

3. Quy định mượn tài liệu về nhà và mức xử phạt quá hạn được quy định ra sao?

Sinh viên được mượn tối đa 5 đầu sách. Giáo trình các môn học cơ bản được mượn trong thời hạn 01 học kỳ; sách tham khảo được mượn trong 01 tuần. Trường hợp trả muộn quá hạn sẽ nộp phạt 500 đồng/ngày/tài liệu.

4. Hệ thống mục lục truyền thống của Trung tâm gồm những loại nào?

Hệ thống mục lục truyền thống của Trung tâm gồm có: Mục lục chữ cái tên tài liệu (sắp xếp theo vần tên sách từ A-Z, không có mục lục tên tác giả), Mục lục phân loại (chia thành phân loại sách và phân loại luận văn/đề tài), và Mục lục chuyên đề (chia theo 7 lĩnh vực đào tạo trọng điểm của trường).

5. Vốn tài liệu sách của Trung tâm tập trung chủ yếu vào những ngành nào?

Vốn tài liệu sách tập trung chủ yếu vào các ngành đào tạo cốt lõi của trường: Công tác quần chúng (33,4%), Quản trị nhân lực (26,9%), Kinh tế - Kế toán (25,2%), Mác Lênin - Tư tưởng Hồ Chí Minh (11,0%), Bảo hiểm xã hội (6,1%). Trong đó, tài liệu tiếng Việt chiếm 99,5% và tài liệu tiếng Anh chiếm 0,5%.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Phương đã phản ánh toàn diện thực trạng tổ chức nguồn lực thông tin và hoạt động Marketing tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội năm 2010. Bằng việc phân tích sâu sắc mối quan hệ giữa người dùng tin và hệ thống sản phẩm - dịch vụ thư viện, tác giả đã khẳng định vai trò thiết yếu của Marketing trong việc nâng cao hiệu quả khai thác tài liệu tại các cơ sở giáo dục đại học. Các giải pháp quản lý, kỹ thuật và truyền thông được đề xuất trong công trình mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho tiến trình hiện đại hóa thư viện đại học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo; nội dung khóa luận gồm 3 chơjơng: Chojơng 1: Trung tam Thong tin - Thơi vién Trojong Dai hoc Lao động - Xã hội với hoạt động Marketing. ChoqJơng 2: Thực trạng hoạt động Marketing tại Trung tâm Thông tin - Thơ viện TroJờng Đại học Lao động - Xã hội. ChoqJơng 3: Một vài nhận xét và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Marketing tại Trung tam Thong tin — Tho vién Trojong Dai học Lao động - Xã hội. K51 Thong tin — Thư viện 8 Khoá luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Phương PHẢN 2: NỘI DUNG CHGJONG 1: TRUNG TAM THONG TIN - THG] VIEN TRGJONG DAI HOCLAO DONG - XA HOI VOI HOAT DONG MARKETING 1.1 Giới thiệu Trung tâm Thông tỉn - Thơi viện Trơjòng Đại học Lao động - Xã hội 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Năm 1961, troyờng DH LD - XH dojgc thành lập lấy tiền thân từ trojong Trung học Lao động TiềnloJơng thuộc Bộ Lao động.

Nam 1991, trojong hop nhat voi trojong Quan ly Can b6 Thojong binh Xã hội lấy tén 1a Trojong Can bo Lao déng — Xahdi. Tháng | - 1997 trojong dojgc nang cấp lên thành trơiờng Cao đắng Lao động Xã hội. Tháng 1 - 2005 trojong tro thanh trojong DH LD — XH. Song song với sự thành lập của troJờng, TT TT - TV cũng đojợc hình thành và phát triển, cùng trực thuộc Bộ Lao động ThoJơng binh và Xã hội, chịu sự quản lý của Nhà nojớc và Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Khi mới thành lập, Thơi viện chỉ là một bộ phận nhỏ trực thuộc phòng Đào tạo. Bộ phận này phục vụ rất đơn giản và thủ công cho học sinh các khóa tại cơ sở đào tạo cán bộ lao động tiền lojơng. Thời gian này hoạt động của Thơ viện gặp nhiều khó khăn, cơ sở vật chất nghèo nàn, thiếu thốn, kho tài liệu ít chỉ vài nghìn cuốn sách giáo khoa và tài liệu tham khảo. Đội ngũ cán bộ Thơi viện vào thời điểm đó có duy nhất 01 cán bộ, hình thức phục vụ chủ yếu là cho đọc và motợn tài liệu về nhà.

Tháng 10/1999 tổ Thơ viện đã tách khỏi phòng Đào tạo với tên gọi riêng là tổ Tho vién — Toy ligu truc thuộc Ban giám hiệu và số cán bộ dojoc biên chế là 02 ngojời gồm 01 tổ trojong va 01 nhân viên. K51 Thong tin — Thư viện 9 Khoá luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Phương Đến tháng 10 — 2004 số cán bộ đơiợc biên chế đã tăng lên Ø7 cán bộ, trong đó 04 cán bộ có trình độ nghiệp vụ thơi viện. Ngày 11/3/2005 Theo Quyết định số 57/QÐ của Hiệu trơjởng Trơiờng ĐH LĐÐ - XH, quyết định thành lập Trung tâm Thông tin - Thơi viện Trojong Đại học Lao động — Xã hội trên cơ sở Thơi viện Trojờng Cao đẳng Lao động - Xã hội. Sự kiện này đánh dấu mốc lịch sử quan trọng của Trung tâm.

Vào thời gian này, Trung tâm đã có điều kiện vỀ cơ SỞ vật chất, trang thiết bị, vốn tài liệu để phục vụ bạn đọc. Trong thời gian tới, đojợc sự phê duyệt của Bộ Lao động ThoJơng binh và Xã hội, Nhà trojờng sẽ triển khai xây dựng và lắp đặt thơi viện điện tử với kinh phí 6,9 tỷ đồng cùng với hệ thống phần mềm, thiết bị hiện đại, gop phan đắc lực cho công tác giáo dục - đào tạo toàn diện của nhà trojong. Hiện nay, quy mô đào tạo của troJờng đã đơjợc mở rộng hơn va trojong đã 2 cơ sở đào tạo mới ở Thị xã Sơn Tây (Hà Nội) và Thành phố Hồ Chí Minh.2 Chức năng, nhiệm vụ 1.