TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA KINH TẾ & QTKD BÀI GIẢNG TRUYỀN THÔNG MARKETING TÍCH HỢP Mã HP: BAD225 1 MODULE 1. NHẬP MÔN TRUYỀN THÔNG MARKETING TÍCH HỢP 1. Bản chất của truyền thông marketing tích hợp 1. Khái niệm truyền thông marketing tích hợp Định nghĩa IMC được sử dụng nhiều nhất do Hiệp hội các hãng quảng cáo Mỹ (AAA) thông qua năm 1991, theo đó IMC là một khái niệm về hoạch định truyền thông marketing nhằm công nhận các giá trị gia tăng của một chương trình hợp lý, qua đó đánh giá vai trò chiến lược của các công cụ truyền thông khác nhau - như quảng cáo, tiếp thị trực tiếp, xúc tiến bán hàng và quan hệ cộng đồng - và phối hợp các công cụ này lại để tạo nên một hiệu quả truyền thông mạnh nhất, rõ ràng và thống nhất.
Tuy nhiên, khái niệm IMC của AAA mới chỉ nhìn nhận các công cụ truyền thông theo một góc nhìn hẹp: chỉ cần một cách thức gắn kết các yếu tố truyền thông cổ động để làm sao cuối cùng có được một phát ngôn đồng nhất. Đây là cách nhìn quản trị chiến lược từ trong ra ngoài. Sau đó, Schultz (1993) cung cấp một định nghĩa khác sâu sát hơn: Truyền thông marketing tích hợp là một quá trình kinh doanh mang tính chiến lược được sử dụng để lên kế hoạch, phát triển, thực hiện và đánh giá các chương trình truyền thông thương hiệu có tính thuyết phục, có khả năng đo lường và được phối hợp tác động tới khách hàng, người tiêu dùng, nhân viên, khách hàng tiềm năng và những người có liên quan khác bên trong và bên ngoài doanh nghiệp. Mục đích nhằm thu lợi nhuận trong ngắn hạn và xây dựng thương hiệu, giá trị cổ đông trong dài hạn.
IMC là quá trình hoạch định và triển khai các hình thức khác nhau của chương trình truyền thông theo thời gian với khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng. Mục đích của IMC là gây ảnh hưởng trực tiếp lên hành vi của khách hàng mà doanh nghiệp đã qua chọn lựa. IMC xem tất cả các nguồn quan hệ với khách hàng của thương hiệu như là các kênh tiềm năng để chuyển tải các thông điệp tương lai. Tóm lại, quá trình IMC bắt nguồn từ khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng, sau đó xác định các hình thức và phương pháp để phát triển các chương trình truyền thông hiệu quả.
Theo định nghĩa này, IMC không phải là từ trong ra ngoài mà là từ ngoài vào trong, và chịu ảnh hưởng của khách hàng và là mối quan tâm của tất cả các bộ phận có liên quan. Nguyên tắc cơ bản của IMC là truyền thông giữ vai trò then chốt trong tất cả các mối quan hệ của con người. Truyền thông liên quan đến việc trao đổi thông tin, ý tưởng hoặc cảm giác và sự triển khai thành công một chiến lược IMC đòi hỏi phải có sự học hỏi và phối hợp thông qua hệ thống truyền thông nhằm mục đích bổ sung các giá trị thuyết phục cho sản phẩm đối với khách hàng và doanh nghiệp. 2 Theo Philip Kotler, truyền thông marketing (marketing communication) là các hoạt động truyền thông tin một cách gián tiếp hay trực tiếp về sản phẩm và bản thân doanh nghiệp tới khách hàng nhằm thuyết phục họ tin tưởng vào doanh nghiệp cũng như sản phẩm, và mua sản phẩm của doanh nghiệp.
Truyền thông marketing có các mục đích cơ bản là thông báo, thuyết phục và nhắc nhở đối tượng nhận tin về sản phẩm và thương hiệu của doanh nghiệp. Qua các nội dung thông điệp, doanh nghiệp thông báo cho khách hàng về sự có mặt của doanh nghiệp, của sản phẩm trên thị trường, thuyết phục họ về các ưu việt của sản phẩm so với các sản phẩm cạnh tranh, và nhắc nhở họ nhớ đến sản phẩm khi có nhu cầu. Truyền thông marketing còn được gọi bằng thuật ngữ tương đương là xúc tiến (marketing promotion), là một trong 4 thành tố của marketing - mix. Áp dụng triết lý IMC sẽ đem lại những kết quả sau đây cho một doanh nghiệp: - Hình ảnh thống nhất: Một giọng nói, một hình thức - tất cả các quảng cáo và phát hành của công ty phải giới thiệu một hình ảnh hay nét đặc trưng của thương hiệu một cách thống nhất.
- Phát ngôn đồng nhất: thông điệp đồng nhất cho tất cả các cổ đông, bao gồm cả người tiêu dùng, nhân viên, nhà phân phối lẻ, nhà cung cấp,… để tất cả những người tham gia vào quá trình IMC phải có chung một niềm tin vào thương hiệu. - Biết lắng nghe: thông qua truyền thông hai chiều, công ty và các cổ đông của họ phải liên kết chặt chẽ với những người khác. Hơn nữa, sử dụng các cơ sở dữ liệu là một cách thu thập được nhiều phản hồi hơn. Cơ sở dữ liệu phải giúp công ty giữ liên lạc với khách hàng và cổ đông của họ.
- Ý thức xã hội, cộng đồng: ở mức độ tích hợp, doanh nghiệp còn phải thể hiện ý thức xã hội và môi trường trong các hoạt động truyền thông. Ngoài ra, văn hoá doanh nghiệp mạnh sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp với các cổ đông mà còn thành lập mối quan hệ cộng đồng rộng hơn. Doanh nghiệp cần phải trở thành một người hàng xóm tốt bụng của khách hàng và tạo ra hiệu quả truyền thông tích cực. Vai trò và mục tiêu của truyền thông marketing 1.
Vai trò của truyền thông marketing Truyền thông marketing là một thành tố quan trọng có vai trò hỗ trợ đắc lực cho các chiến lược marketing - mix khác. Các chiến lược và chiến thuật marketing khác được xây dựng hoàn hảo sẽ giúp cho việc giảm bớt hoạt động truyền thông. Tuy nhiên, có rất ít các dịch vụ, chủ yếu là các dịch vụ được cung cấp trong môi trường cạnh tranh 3 lại có thể bỏ qua được vai trò của truyền thông marketing. Hơn nữa, ngày nay chu kỳ sống của sản phẩm ngày càng ngắn, cho nên quan điểm “hữu xạ tự nhiên hương” không còn phù hợp nữa.
Thông qua chiến lược truyền thông marketing, doanh nghiệp thông tin cho khách hàng tiềm năng biết được những lợi thế, công dụng, giá trị, lợi ích của sản phẩm mang lại cho người tiêu dùng. Do vậy, chiến lược truyền thông marketing giúp doanh nghiệp tăng doanh số của các sản phẩm hiện tại, tạo ra sự nhận biết và ưa thích của khách hàng đối với sản phẩm mới, và xây dựng một hình ảnh tốt đẹp về doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phải kết hợp chiến lược truyền thông với các thành tố khác của marketing hỗn hợp để tạo ra hiệu quả tổng hợp. Truyền thông cũng giúp cho doanh nghiệp quảng bá thương hiệu.
Đặc biệt, trong các trường hợp như cầu âm, cầu bằng không, hay cầu đối với những hàng hóa độc hại như thuốc lá, rượu bia, ma túy… thì vai trò của truyền thông marketing đặc biệt quan trọng. Ví dụ: Mặc dù đội mũ bào hiểm khi đi xe máy, hay bảo vệ môi trường sống khỏi ô nhiễm thực sự cần thiết cho cuộc sống con người, nhưng Nhà nước phải chi rất nhiều tiền cho các chương trình truyền thông marketing rộng rãi nhằm làm cho người dân hiểu và thực hiện tự giác. Mục tiêu của truyền thông marketing Mục tiêu truyền thông marketing tích hợp là dùng nhiều phương tiện truyền thông khác nhau để tăng cường nhận thức về sản phẩm hay dịch vụ của một công ty, thông báo cho mọi người về các đặc điểm và lợi ích, cũng như thúc đẩy khách hàng mua sắm. Mục tiêu này chỉ có thể đạt được thông qua một quy trình gồm các bước sau: - Xây dựng sự nhận thức: Khách hàng sẽ không mua một sản phẩm hay dịch vụ, nếu chưa từng nghe nói về sản phẩm hay dịch vụ đó.
Do đó, các công ty cần phải dành nhiều thời gian để xây dựng sự nhận thức này. - Cung cấp kiến thức: Bước này liên quan đến việc cung cấp thông tin về các đặc tính của sản phẩm hay dịch vụ. Sản phẩm là gì? Sản phẩm đem lại những công dụng gì? - Tạo ấn tượng tích cực: Khách hàng không mua đặc tính sản phẩm, mà mua lợi ích - những thứ làm cho cuộc sống của họ tốt hơn, hay tiết kiệm tiền bạc cho họ. - Đạt được vị thế thuận lợi trong tâm trí khách hàng.
4 - Tạo ra sự quan tâm mua hàng: Nếu công tác marketing đã làm tốt các bước đầu trong quy trình này, khách hàng sẽ quyết định mua hàng. - Thực hiện giao dịch: Nếu tất cả các bước khác đã hoàn tất, khách hàng tiềm năng sẽ trở thành khách hàng thật sự. Đây là những bước điển hình dẫn đến việc mua hàng. Một giải pháp thay thế khác là dùng nghiên cứu thị trường để phân loại các khách hàng mục tiêu theo trình tự sau: (1) không có ý thức về sản phẩm; (2) có ý thức về sản phẩm nhưng thấy nó tương tự với các sản phẩm khác đang được cân nhắc; (3) có xu hướng ủng hộ sản phẩm; (4) sẽ chọn sản phẩm nếu giao dịch mua bán được thực hiện ngay hôm nay; (5) mua sản phẩm.
Các yếu tố ảnh hưởng đến truyền thông marketing tích hợp 1. Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp a. Môi trường nhân khẩu Yếu tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến đặc điểm tiếp nhận thông tin của các đối tượng nhận tin truyền thông marketing của doanh nghiệp, do đó, quyết định tới hiệu quả truyền thông marketing. Các đặc điểm nhân khẩu học cơ cấu tuổi, giới tính, nghề nghiệp, thói quen tiếp cận các phương tiện truyền thông, mức ảnh hưởng và sự thay đổi của các phương tiện truyền thông đều có tác động đến hoạt động truyền thông marketing của doanh nghiệp.
Môi trường kinh tế Các đặc điểm về kinh tế có tác động đến sức mua của các đối tượng nhận tin. Để có thể mua hàng, người mua phải có khả năng thanh toán. Khả năng này phụ thuộc vào thu nhập hiện có, giá cả, lượng tiền tiết kiệm, nợ nần và khả năng có thể vay tiền của người dân. Vì vậy, các chính sách liên quan đến tài chính tiền tệ như tỷ lệ lãi suất, tỷ lệ tiết kiệm đều ảnh hưởng tới sức mua.
Yếu tố này ảnh hưởng đến khả năng mua, quyết định sử dụng dịch vụ, ảnh hưởng tới các cân nhắc của người tiêu dùng các thông tin liên quan đến giá sản phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp cần nghiên cứu yếu tố này để xây dựng hoạt động truyền thông marketing phù hợp. Môi trường tự nhiên Điều kiện tự nhiên và địa lý ảnh hưởng lớn tới việc lựa chọn mua hàng hóa và ảnh hưởng tới hoạt động truyền thông của các doanh nghiệp.