Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học loài mít lá đen artocarpus nigrifolius c y wu

Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của mít lá đen Artocarpus nigrifolius C Y Wu, khám phá tiềm năng ứng dụng trong y học.

• Tác giả: Lê Thị Tú Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Tuyến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sinh học thực nghiệm
• Đề tài: Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học loài mít lá đen
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặc điểm thực vật của loài Artocapus nigrifolius C.
• 1.2. Ứng dụng trong y học cổ truyền của chi Artocapus
• 1.3. Hoạt tính sinh học và thành phần hóa học một số loài thuộc chi Artocapus
• 1.3.1. Hoạt tính kháng sinh
• 1.3.2. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư
• 1.3.3. Hoạt tính chống oxy hóa
• 1.3.4. Một số hoạt tính sinh học khác
• 1.4. Các phương pháp nghiên cứu hoạt tính sinh học in vitro
• 1.4.1. Phương pháp nghiên cứu hoạt tính kháng sinh in vitro
• 1.4.2. Phương pháp nghiên cứu hoạt tính gây độc tế bào ung thư in vitro
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu hoạt tính chống oxy hóa in vitro
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM
• 2.1. Mẫu thực vật và thiết bị, hóa chất
• 2.1.1. Mẫu thực vật
• 2.1.2. Thiết bị và hóa chất thử hoạt tính sinh học
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp tách chiết
• 2.2.2. Phương pháp xác định cấu trúc
• 2.2.3. Phương pháp thử hoạt tính sinh học
• 2.2.4. Phương pháp sử lý số liệu
• 2.3. Chiết mẫu thực vật
• 2.4. Sàng lọc sơ bộ hoạt tính dịch chiết các bộ phận
• 2.5. Phân lập chất
• 2.6. Thử hoạt tính các chất
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Sàng lọc sơ bộ hoạt tính dịch chiết các bộ phận
• 3.2. Thành phần hóa học cây Mít lá đen (Artocapus nigrifolius C.)
• 3.3. Hoạt tính sinh học của các chất
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học mít lá đen

Mít lá đen (Artocarpus nigrifolius C.Wu) là một loài cây mới được phát hiện tại Việt Nam. Nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài này đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học. Mít lá đen không chỉ có giá trị dinh dưỡng mà còn có tiềm năng trong y học cổ truyền. Việc tìm hiểu về hóa học mít lá đen sẽ giúp khai thác giá trị dược liệu của loài cây này.

1.1. Đặc điểm thực vật của loài mít lá đen

Mít lá đen là cây thân gỗ cao khoảng 15m, có cành nâu sậm và vỏ sần sùi. Lá cây có hình elip, mỏng và có màu xanh nâu. Cụm hoa đơn tính mọc ở nách lá, với hoa đực và hoa cái phát triển thành quả tụ. Đặc điểm này giúp phân biệt mít lá đen với các loài khác trong chi Artocarpus.

1.2. Ứng dụng trong y học cổ truyền của mít lá đen

Mít lá đen được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị nhiều bệnh như thấp khớp, hạ huyết áp và tiểu đường. Các bộ phận của cây như lá, rễ và quả đều có tác dụng dược lý. Nghiên cứu cho thấy rằng các hợp chất trong mít lá đen có khả năng kháng viêm và kháng khuẩn, mở ra hướng đi mới cho việc phát triển thuốc từ thiên nhiên.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu hóa học mít lá đen

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc nghiên cứu hóa học mít lá đen vẫn gặp phải nhiều thách thức. Thiếu tài liệu và thông tin về loài cây này là một trong những vấn đề lớn. Ngoài ra, việc xác định các hợp chất hóa học và hoạt tính sinh học của chúng cũng cần nhiều thời gian và công sức.

2.1. Thiếu thông tin về thành phần hóa học

Hiện tại, thông tin về thành phần hóa học của mít lá đen còn hạn chế. Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào các loài khác trong chi Artocarpus, dẫn đến việc mít lá đen chưa được chú ý đúng mức. Cần có các nghiên cứu chuyên sâu hơn để xác định các hợp chất chính trong loài này.

2.2. Khó khăn trong việc thử nghiệm hoạt tính sinh học

Việc thử nghiệm hoạt tính sinh học của mít lá đen gặp khó khăn do thiếu các phương pháp chuẩn hóa. Các nghiên cứu hiện tại chủ yếu dựa vào các phương pháp truyền thống, cần được cải tiến để đạt được kết quả chính xác hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu hoạt tính sinh học của mít lá đen

Để nghiên cứu hoạt tính sinh học của mít lá đen, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm chiết xuất, phân lập và thử nghiệm hoạt tính sinh học in vitro. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả của nghiên cứu.

3.1. Phương pháp chiết xuất và phân lập

Chiết xuất từ các bộ phận của mít lá đen được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau như chiết xuất bằng dung môi và sắc ký. Các hợp chất sau đó được phân lập và xác định cấu trúc bằng các kỹ thuật hiện đại như NMR và MS.

3.2. Phương pháp thử nghiệm hoạt tính sinh học

Các phương pháp thử nghiệm hoạt tính sinh học bao gồm thử nghiệm kháng sinh, gây độc tế bào và chống oxy hóa. Những phương pháp này giúp đánh giá khả năng của các hợp chất trong việc ức chế sự phát triển của vi khuẩn và tế bào ung thư.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn của mít lá đen

Kết quả nghiên cứu cho thấy mít lá đen chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học cao. Các hợp chất này có khả năng kháng vi khuẩn, kháng nấm và gây độc tế bào ung thư. Những phát hiện này mở ra cơ hội ứng dụng mít lá đen trong y học và dược phẩm.

4.1. Hoạt tính kháng sinh của mít lá đen

Nghiên cứu cho thấy cao chiết từ mít lá đen có khả năng kháng nhiều chủng vi sinh vật, bao gồm cả Pseudomonas aeruginosa và Staphylococcus aureus. Điều này cho thấy tiềm năng của mít lá đen trong việc phát triển các loại thuốc kháng sinh tự nhiên.

4.2. Tác dụng gây độc tế bào ung thư

Một số hợp chất trong mít lá đen đã được chứng minh có khả năng gây độc tế bào đối với các dòng tế bào ung thư như KB và Hep-G2. Kết quả này cho thấy khả năng ứng dụng của mít lá đen trong điều trị ung thư.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu mít lá đen

Nghiên cứu về mít lá đen đang mở ra nhiều triển vọng mới trong lĩnh vực dược liệu. Các hợp chất có hoạt tính sinh học cao trong mít lá đen có thể được phát triển thành các sản phẩm dược phẩm. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để khai thác tối đa tiềm năng của loài cây này.

5.1. Tương lai của nghiên cứu hóa học mít lá đen

Nghiên cứu hóa học mít lá đen cần được mở rộng để khám phá thêm nhiều hợp chất mới. Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong nghiên cứu sẽ giúp phát hiện ra các hoạt chất có giá trị cao hơn.

5.2. Ứng dụng trong phát triển sản phẩm dược phẩm

Các hợp chất từ mít lá đen có thể được ứng dụng trong sản xuất thuốc kháng sinh và điều trị ung thư. Việc phát triển các sản phẩm từ thiên nhiên sẽ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về dược phẩm an toàn và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hệ thực vật phong phú với khoảng 10.500 loài đã được ghi nhận, trong đó khoảng 30% là cây thuốc có giá trị y học. Nhu cầu sử dụng dược liệu trong nước ngày càng tăng, với hơn 3.000 loại thuốc có nguồn gốc thảo dược được cấp số đăng ký lưu hành hàng năm. Chi Artocarpus (họ Dâu tằm, Moraceae) gồm khoảng 60 loài trên thế giới, trong đó 15 loài phân bố tại Việt Nam, được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian để điều trị các bệnh như thấp khớp, hạ huyết áp, tiểu đường. Loài mít lá đen Artocarpus nigrifolius C. Wu là loài mới được phát hiện tại Việt Nam năm 2011, chưa được nghiên cứu sâu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học.

Mục tiêu của luận văn là nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài Artocarpus nigrifolius C. Wu nhằm phát hiện các hợp chất có tiềm năng ứng dụng trong y học. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu thu hái tại khu Bảo tồn thiên nhiên Copia, Sơn La vào năm 2010, tập trung phân tích các bộ phận như lá, vỏ thân, cành, rễ. Ý nghĩa của nghiên cứu góp phần khai thác nguồn dược liệu bản địa, phát triển thuốc từ thiên nhiên, đồng thời bổ sung kiến thức khoa học về loài cây mới này. Các chỉ số hoạt tính sinh học được đánh giá bao gồm hoạt tính kháng sinh, gây độc tế bào ung thư và chống oxy hóa, với các phương pháp thử nghiệm in vitro hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Thành phần hóa học thực vật: Các hợp chất sinh học thứ cấp như flavonoid, triterpen, steroid có vai trò quan trọng trong hoạt tính sinh học của dược liệu.
• Hoạt tính sinh học in vitro: Các phương pháp đánh giá hoạt tính kháng sinh, gây độc tế bào ung thư và chống oxy hóa được áp dụng để xác định tiềm năng dược lý của các hợp chất.
• Mô hình tác động sinh học: Hoạt tính kháng khuẩn dựa trên khả năng ức chế sự phát triển vi sinh vật; hoạt tính gây độc tế bào dựa trên khả năng ức chế sự phát triển dòng tế bào ung thư; hoạt tính chống oxy hóa dựa trên khả năng loại bỏ gốc tự do DPPH.

Các khái niệm chính bao gồm: MIC (nồng độ ức chế tối thiểu), IC50 (nồng độ ức chế 50%), EC50 (nồng độ hiệu quả 50%), các dòng tế bào ung thư KB, HepG2, MCF-7, LU, và các phương pháp sắc ký phân lập hợp chất.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Mẫu thực vật Artocarpus nigrifolius C. Wu thu tại khu Bảo tồn thiên nhiên Copia, Sơn La (2010). Mẫu gồm lá, vỏ thân, cành, rễ được xử lý, sấy khô và chiết xuất bằng methanol.
• Phương pháp chiết tách và phân lập: Chiết methanol nhiều lần, phân đoạn bằng dung môi n-hexan, diclometan, etyl axetat; phân lập các hợp chất bằng sắc ký cột silica gel, sắc ký bản mỏng, xác định cấu trúc bằng phổ NMR 1D, 2D, phổ khối.
• Phương pháp thử hoạt tính sinh học:
  • Kháng sinh: Phương pháp vi định lượng trên môi trường lỏng, đánh giá MIC, IC50 trên các chủng vi khuẩn Gram (+), Gram (-) và nấm.
  • Gây độc tế bào: Phương pháp MTT trên các dòng tế bào ung thư KB, HepG2, MCF-7, LU.
  • Chống oxy hóa: Phương pháp DPPH đo khả năng bẫy gốc tự do, tính EC50.
• Timeline nghiên cứu: Thu mẫu và xử lý (2010), chiết tách và phân lập (2010-2011), thử hoạt tính sinh học (2011-2012), phân tích và báo cáo kết quả (2012).
• Phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê xác suất, tính giá trị trung bình, phương sai, sai số chuẩn, khoảng tin cậy với mức ý nghĩa 95%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu suất chiết tách: Cao chiết methanol từ lá và vỏ thân có hiệu suất cao nhất, lần lượt 6,62% và 6,15%, trong khi thân và rễ chỉ đạt khoảng 3,2-3,25%.

2. Hoạt tính kháng sinh: Các cao chiết từ lá, vỏ thân, cành, rễ đều có hoạt tính kháng vi khuẩn Gram (+) với IC50 thấp nhất là 3,65 µg/ml trên Bacillus subtilis (lá), 4,25 µg/ml trên Lactobacillus fermentum (lá), và 20,97 µg/ml trên Staphylococcus aureus (vỏ thân). Không phát hiện hoạt tính trên vi khuẩn Gram (-) và nấm Candida albicans ở nồng độ thử ≤128 µg/ml.

3. Hoạt tính chống oxy hóa: Cao chiết vỏ thân có hoạt tính mạnh nhất với EC50 là 42,08 µg/ml, gấp khoảng 5 lần so với chất đối chứng resveratrol (8,5 µg/ml). Cao chiết rễ và lá cũng có hoạt tính tốt với EC50 lần lượt 61,05 và 80,09 µg/ml.

4. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư: Cao chiết methanol từ cành có hoạt tính mạnh nhất trên dòng HepG2 (IC50 = 10,06 µg/ml) và KB (IC50 = 19,21 µg/ml). Vỏ thân và lá cũng có hoạt tính gây độc tế bào đáng kể với IC50 khoảng 20-24 µg/ml trên các dòng KB, MCF-7, HepG2, LU. Rễ có hoạt tính yếu hơn (IC50 > 50 µg/ml).

5. Phân lập và xác định cấu trúc: Từ cao chiết vỏ thân, bốn hợp chất chính được phân lập gồm β-sitosterol (AFD2), friedelan-3-one (AFL2), axit betulinic (AFD3) và một hợp chất chưa xác định rõ (AFD6). Các hợp chất này đều thuộc nhóm steroid và triterpen, có hoạt tính sinh học đã được ghi nhận trong tài liệu.

Thảo luận kết quả

• Hiệu suất chiết tách cao ở lá và vỏ thân phù hợp với đặc điểm sinh học của cây, các bộ phận này chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học.
• Hoạt tính kháng sinh chủ yếu trên vi khuẩn Gram (+) do cấu trúc thành tế bào khác biệt, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về chi Artocarpus.
• Hoạt tính chống oxy hóa mạnh của cao chiết vỏ thân cho thấy tiềm năng ứng dụng làm chất chống oxy hóa tự nhiên, hỗ trợ phòng ngừa các bệnh liên quan gốc tự do.
• Hoạt tính gây độc tế bào của các cao chiết và hợp chất phân lập như axit betulinic phù hợp với các nghiên cứu quốc tế, cho thấy khả năng phát triển thuốc chống ung thư từ nguồn dược liệu bản địa.
• Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh IC50 của các cao chiết trên các dòng tế bào, bảng tổng hợp hiệu suất chiết tách và EC50 chống oxy hóa để minh họa rõ ràng hiệu quả từng mẫu.
• Kết quả nghiên cứu bổ sung kiến thức về loài Artocarpus nigrifolius C. Wu, mở rộng phạm vi ứng dụng của chi Artocarpus trong y học hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiếp tục nghiên cứu phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất hoạt tính cao từ các bộ phận khác của cây, đặc biệt là cành và lá, nhằm khai thác triệt để nguồn dược liệu.

2. Phát triển quy trình chiết xuất và tinh chế quy mô lớn các hợp chất có hoạt tính sinh học như axit betulinic và friedelan-3-one để ứng dụng trong sản xuất dược phẩm và thực phẩm chức năng, với mục tiêu nâng cao hiệu quả và độ tinh khiết trong vòng 2-3 năm.

3. Thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng các hợp chất phân lập có hoạt tính gây độc tế bào và chống oxy hóa để đánh giá tính an toàn, hiệu quả trên mô hình động vật và người, phối hợp với các viện nghiên cứu chuyên ngành.

4. Xây dựng mô hình sản xuất bền vững và bảo tồn nguồn gen loài Artocarpus nigrifolius C. Wu tại các khu bảo tồn thiên nhiên, đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

5. Tăng cường hợp tác quốc tế và đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật phân tích hóa học và sinh học phân tử để nâng cao năng lực nghiên cứu, đồng thời quảng bá giá trị dược liệu bản địa ra thị trường toàn cầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu dược liệu và sinh học thực nghiệm: Có thể ứng dụng phương pháp chiết tách, phân lập và thử hoạt tính sinh học để nghiên cứu các loài thực vật khác, mở rộng kho tàng dược liệu Việt Nam.

2. Cơ sở sản xuất dược phẩm và thực phẩm chức năng: Tham khảo để phát triển sản phẩm mới từ nguồn nguyên liệu tự nhiên, đặc biệt các hợp chất có hoạt tính kháng sinh, chống oxy hóa và chống ung thư.

3. Chuyên gia y học cổ truyền và lâm sàng: Áp dụng kết quả nghiên cứu để bổ sung kiến thức về dược liệu bản địa, hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến viêm nhiễm, ung thư và rối loạn oxy hóa.

4. Quản lý bảo tồn và phát triển nguồn gen thực vật: Sử dụng thông tin về đặc điểm sinh học, phân bố và giá trị dược liệu của loài Artocarpus nigrifolius C. Wu để xây dựng kế hoạch bảo tồn và khai thác bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Loài Artocarpus nigrifolius C. Wu có đặc điểm sinh học gì nổi bật?
   Loài này là cây thân gỗ cao khoảng 15m, lá mỏng như giấy, có màu đen gần cuống lá, cành nâu sậm, phân bố tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam như Sơn La. Đặc điểm này giúp nhận diện và phân biệt với các loài cùng chi.

2. Các hợp chất chính được phân lập từ loài này là gì?
   Bao gồm β-sitosterol, friedelan-3-one, axit betulinic và một số hợp chất triterpen khác. Những hợp chất này có hoạt tính sinh học đa dạng như kháng sinh, chống oxy hóa và gây độc tế bào ung thư.

3. Phương pháp thử hoạt tính sinh học được sử dụng như thế nào?
   Hoạt tính kháng sinh được đánh giá bằng phương pháp vi định lượng trên môi trường lỏng, hoạt tính gây độc tế bào bằng phương pháp MTT trên các dòng tế bào ung thư, hoạt tính chống oxy hóa bằng phương pháp DPPH đo khả năng bẫy gốc tự do.

4. Hoạt tính kháng sinh của các cao chiết có phổ rộng không?
   Các cao chiết chủ yếu kháng vi khuẩn Gram (+) như Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus với IC50 thấp, trong khi không có hoạt tính trên vi khuẩn Gram (-) và nấm Candida albicans ở nồng độ thử nghiệm.

5. Ý nghĩa ứng dụng của nghiên cứu này trong y học hiện đại?
   Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển thuốc từ dược liệu bản địa, đặc biệt các hợp chất có hoạt tính chống ung thư và chống oxy hóa, góp phần đa dạng hóa nguồn thuốc và nâng cao hiệu quả điều trị các bệnh mãn tính.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được thành phần hóa học chính của loài Artocarpus nigrifolius C. Wu gồm β-sitosterol, friedelan-3-one, axit betulinic với hoạt tính sinh học đa dạng.
• Cao chiết methanol từ vỏ thân và lá có hiệu suất chiết cao, đồng thời thể hiện hoạt tính kháng sinh, chống oxy hóa và gây độc tế bào ung thư đáng kể.
• Hoạt tính sinh học của các cao chiết và hợp chất phân lập phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về chi Artocarpus, mở ra tiềm năng ứng dụng trong phát triển thuốc và thực phẩm chức năng.
• Đề xuất nghiên cứu sâu hơn về phân lập hợp chất, thử nghiệm tiền lâm sàng và phát triển quy trình sản xuất bền vững.
• Khuyến khích các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp dược phẩm và cơ quan quản lý bảo tồn tham khảo để khai thác và phát triển nguồn dược liệu bản địa hiệu quả.

Khởi động dự án nghiên cứu mở rộng quy mô phân lập hợp chất và thử nghiệm lâm sàng trong vòng 3 năm tới nhằm đưa sản phẩm ứng dụng vào thực tiễn y học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 - TỔNG QUAN 1.1 Đặc điểm thực vật của loài Artocarpus nigrifolius C. Wu Chi Artocarpus thuộc họ dâu tằm (Moraceae), là một họ thực vật lớn gồm khoảng 60 chi và hơn 1400 loài, phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á. Trên thế giới chi này gồm khoảng 60 loài, phần lớn là cây thân gỗ, có nhựa mủ màu trắng. Hoa đơn tính cùng gốc.

Hoa đực gồm hai hay bốn phiến, một nhị với chỉ nhị ở giữa với 2 bao phấn ở hai bên, mở bởi hai kẽ nứt. Hoa cái có màu hơi xanh, nhỏ phát triển thành gié nạc, ngắn. Sau khi thụ phấn chúng phát triển thành quả tụ, có thể phát triển rất to. Lá kèm từ nhỏ như ở Artocarpus integer (Thunb.) Merr (mít tố nữ) và nguyên cho tới lớn và xẻ thùy Artocarpus communis Forst.

Một số loài trong chi có quả ăn được nên được trồng ở nhiều nước trên thế giới như Artocarpus heterophyllus, Artocarpus integer, Artocarpus rigidus, Artocarpus tokinensis. Theo Phạm Hoàng Hộ, chi Artocarpus ở Việt Nam có 15 loài và dưới loài [4]. Loài Artocarpus nigrifolius C. Wu Cây thân gỗ cao 15m, mọc thẳng, cành nâu sậm, vỏ sần sùi có nếp nhăn dày 1- 2,5 mm.

Chồi non ngắn lá có lông màu nâu đen rỉ sắt. Cuống lá đen, mỏng, dài 1,8 -2,8 cm có lông màu nâu đen khi còn non, phiến lá hình elip hoặc elip hẹp, kích thước 5-11 x 2-4 cm, mỏng như giấy, phía xa gân giữa lá có màu xanh nâu và lông rất nhỏ màu trắng, phía gần gân giữa lá có màu gần như đen và không lông, gần cuống lá có hình nêm rộng, gân lá không đối xứng; phần đuôi lá có chóp nhọn dài 0,5-1,5cm. Phần gân lá chính và gân loại 2 nổi rõ ở cả hai mặt lá, gân loại 3 không lộ. Cụm hoa đơn tính mọc ở nách lá.

Cụm hoa đực có kích thước 4-7mm hoa đôi, cụm hoa cái có màu trắng khi còn non, màu xanh sậm khi khô, hình nón ngược, 5- 9mm, có nốt sần, chỏm cánh hoa có dạng tù, cuống dài 1-1,5 cm, mỏng. Tiến hành thu mẫu tại các tỉnh: Sơn La, Phú Thọ thu tiêu bản và vật mẫu cành, lá, quả. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Đặc ặc điểm đ ể thực vật loài Mít lá đen Artocarpus nigrifolius C. Cành Mít lá đen ồi Mít lá đen.

Chồi Artocarpus nigrifolius C.Wu là một loài mới được ợc nghiên nghi cứu và bổ sung ước ta, do đó, các tài liệu ghi nhận vào hệ sinh vật của nư ậ vềề chúng ch chưa nhiều; rất cần được nghiên cứu.2 Ứng dụng ng trong y học h cổ truyền của chi Artocarpus oài trong chi Artocarpus được dùng trong y học Nhiều loài ọc cổ truyền ở các nước Đông Nam Á đểể điều đ ều trị các bệnh như kháng viêm, sốt ốt rét, trị ung nhọt, nh áp xe, tiêu chảy. Thịt quả và hạt được đư sử dụng như thuốc bổ có tác dụng làm àm mát, hạ h huyết áp, rễ cây uống để trị bệnh tiêu êu chảy ế sữa ch và hạ sốt, lá giúp tăng tiết ữa cho phụ ph nữ, động vật có vú; tro đốt của lá là loại ại thuốc ền nhiều nước …[31] thu trị giun trong y học cổ truyền Ở nước ta, a, dân gian dùng dù lá xa kê (Artocarpus altilis)) chữa ch phù thũng, viêm ằng cách nấu gan vàng da bằng n là tươi để uống. Ngoài ài ra, theo lương lươ y Nguyễn Công Đức, lá xa kêê còn có thể ốc khác trị được th phối hợp với một số loại thuốc đ một số bệnh ậ tiểu như gút, sỏi thận, ểu đđường týp 2, chứng huyết áp cao dao động [[2]. Thịt quả xa kê TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thường dùng để ăn, quả còn xanh có bột dùng để làm thực phẩm.

Hạt xa kê luộc hoặc rang ăn ngon như hạt rẻ có tác dụng lợi trung tiện, kích dục. Artocarpus altilis không chỉ làm thức ăn chăn nuôi, lá của nó được sử dụng để điều trị xơ gan, tăng huyết áp và bệnh tiểu đường ở Indonesia [30]. Ở Tân đảo, rễ cây được dùng để trị hen và các rối loạn dạ dày, ruột, một số rối loạn khi mang thai, đau răng miệng và trị bệnh về da. Ở Papua Niu- Guinea, vỏ cây được dùng để trị bệnh ghẻ; nhựa cây được pha loãng uống trị ỉa chảy và lỵ; lá dùng phối hợp với lá đu đủ giã với vôi cho đến khi có màu vàng, lấy hỗn hợp này đắp trị sưng háng, lá cũng được dùng trị đinh nhọt, sưng háng [3].

Thân và rễ loài Artocarpus altilis đã được sử dụng ở Đài Loan từ lâu để điều trị bệnh xơ gan và chứng tăng huyết áp. Ngoài ra chúng còn được dùng để kháng viêm, giải độc. Ở Ấn Độ, trong một nghiên cứu sàng lọc tác dụng dược lý của cao khô chiết từ vỏ và lá xa kê bằng cồn 500, các tác giả nhận thấy cao thô có tác dụng lợi tiểu rõ rệt trong thí nghiệm với chuột cống trắng so với lô đối chứng. Ở Trinidad và Banhamas, người ta dùng nước sắc lá xa kê để hạ huyết áp và trị hen suyễn, lá giã nát đắp trị tưa lưỡi, nước ép từ lá dùng như thuốc nhỏ tai, tro đốt từ lá dùng bôi lên da chữa nhiễm trùng và bột lá khô dùng để điều trị lá lách mở rộng.

Quả giã nát làm thuốc đắp lên vết sưng tấy giúp mau mưng mủ, hoa chữa đau răng bằng cách hơ nóng chà lên niếu xung quanh chỗ đau. Nhựa cây dùng để chữa trị bệnh về da và giảm đau thần kinh tọa, pha loãng uống trị tiêu chảy. Ở nước ta, hạt mít dai ( A. heterophyllus) được dùng trị ghẻ lở, sản hậu ít sữa.

Múi mít dùng chữa sốt rét rừng và giải say rượu [1]. Hạt mít nướng hay luộc ăn thì hạ khí, thông trung tiện. Lá mít được dùng làm thuốc lợi sữa, chữa ăn uống không tiêu, ỉa chảy, và trị huyết áp cao. Lá mít giã đắp cũng làm mụn nhọt bớt sưng đau.

Gỗ và lá mít còn được dùng làm thuốc an thần, chữa huyết áp cao hay những trường hợp co quắp: mài gỗ mít lên miếng đá nháp hay chỗ nháp của trôn bát, cho thêm ít nước đến khi nước trở nên đục nhiều thì uống với liều hàng ngày là 6-10g. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Gỗ và nhựa mít làm tiêu sưng, giải độc, chữa sưng tấy, mụn nhọt, dưới dạng sắc nước uống (gỗ) và bôi (nhựa). Rễ cây sắc nước uống trị ỉa chảy và cùng với vỏ trị các loại viêm gây sốt. Dịch nhựa cây thường được dùng đắp rút mủ mụn nhọt, còn dùng trị bệnh giang mai và trừ giun.

Dái mít dùng chữa sa dạ con và lõi mít có tính gây sảy thai[2]. Ở Ấn Độ người ta dùng lá chữa các bệnh ngoài da và trị rắn cắn [31]. Rễ sắc uống trị tiêu chảy và vàng da. Dịch ép của cây đắp vào chỗ sưng hạch và áp xe để làm mưng mủ.

Quả xanh có tác dụng làm săn, quả chin nhuận tràng. Nhựa mủ bôi trị vết thương [2]. Ở Indonesia, dịch ép quả mít non có trong thành phần một thuốc uống trị sốt. Quả non trộn với cao khô từ lá cây Uncaria gambir ăn trị đau bụng.

Lá hoặc quả có trong thành phần bài thuốc chữa uồng trị tiêu chảy, nước sắc lá giã nát dùng làm thuốc chữa đau răng. Hạt Chay lá to (Artocarpus lakocha) ở Ấn Độ được dùng làm thuốc xổ, vỏ cây dùng tán bột đắp vết thương để rút mủ hoặc pha thuốc đắp mụn nhọt và các vết nứt nẻ ở da. Ở Thái Lan, nạc của trái được xem như thuốc bổ gan, gỗ, quả chay sắc nước uống dùng trị giun kim, giun đũa, sán xơ mít và dùng ngoài da trị ghẻ. Ở nước ta, vỏ, mủ trị đau lá lách; hột làm thuốc xổ.

Các loại trái cây Artocarpus lakocha thường được ăn tươi. Bột trái cây ăn được và dùng như là một loại thuốc bổ cho gan. Ở Thái Lan, bột Artocarpus lakoocha Roxb còn gọi là Puag-Haad được sử dụng làm thuốc trị sán dây truyền thống [8].Vỏ cây có chứa 8,5% tannin được nhai như trầu và cũng được sử dụng để điều trị bệnh về da. Chay Bắc bộ (Artocarpus tonkinensis) có quả dùng để chữa phổi nóng, ho ra máu, thổ huyết, chảy máu mũi, đau họng, dạ dày thiếu toan, kém ăn.

Nếu không có quả chay tươi có thể dùng quả chay khô hay rễ chay sắc uống. Rễ chay dùng chữa tê thấp, đau lưng, mỏi gối và chữa rong kinh, bạch đới; còn dùng làm chắc chân răng. Liều dùng 20-40g dạng thuốc sắc. Ngoài ra, những loài khác trong chi Artocarpus cũng được sử dụng trong y học dân gian ở các nước Đông Nam Á từ lâu: nhựa từ Artocarpus lowii truyền TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thống được sử dụng như một loại dầu ăn và thuốc mỡ trong y học dân gian.

Artocarpus chempeden là một trong các loại thuốc dân tộc Indonesia; hạt cây đã được sử dụng để chống lại tiêu chảy và rễ của nó chống lại bệnh sốt rét. Phía Tây Java, Artocarpus elasticus Reinw. ex Blume đã được sử dụng để điều trị viêm, tránh thai cho nữ (vỏ cây), bệnh lỵ và lá non cho điều trị bệnh lao. Bên cạnh việc sử dụng làm thuốc, các loài trong chi Artocarpus được sử dụng như một loại thực phẩm và vật liệu xây dựng nhà ở [31].3 Hoạt tính sinh học và thành phần hóa học của một số loài thuộc chi Artocarpus Với việc được sử dụng khá phổ biến và hiệu quả trong y học cổ truyền, chi Artocarpus đã sớm được các nhà khoa học trên thế giới để ý.

Từ chi này, rất nhiều các hợp chất sinh học thứ cấp đã được tách chiết, tinh sạch, sàng lọc hoạt tính và nhiều trong số chúng có hoạt tính tốt, hứa hẹn khả năng được áp dụng vào thực tiễn. Các hoạt tính thường được thăm dò là: hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm, gây độc với các tế bào ung thư và khả năng chống các gốc oxy hóa. Ngoài ra, tùy theo những tác dụng của loài trong y học dân gian, tùy theo tính chất của các nhóm chất, người ta có thể thăm dò các hoạt tính khác như: tính kháng virus, ức chế các enzyme, chống tiểu đường… Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu về những hoạt tính sinh học của các hợp chất đã được tách từ các loài thuộc chi Artocarpus.1 Hoạt tính kháng sinh: Cao chiết methanol vỏ cây loài Artocarpus communis và một số hợp chất tự nhiên tinh sạch được từ loài này như artonin E (1), 2-[(3,5-dihydroxyl)-(Z)-4-(3- methylbut-1-enyl) phenyl]benzofuran-6-ol (2) có khả năng kháng nhiều chủng vi sinh vật như : P. Trong đó (1) và (2) cho giá trị MIC là 32 µg/ml với P.aeruginosa, giá trị này cao hơn cả chất kháng sinh đối chiếu là chloramphenicol [32].

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.