Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu đặc điểm hệ thực vật tại khu rừng ngọa vân xã an sinh thị xã đông triều tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm hệ thực vật tại khu rừng ngọa vân xã an sinh thị xã đông triều tỉnh quảng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Văn Tuệ
• Người hướng dẫn: TS. Vương Duy Hưng
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân, xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
• 1.3. Các nghiên cứu về thực vật tại khu vực Ngọa Vân
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Giới hạn vấn đề nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.2. Phương pháp phỏng vấn
• 2.4.3. Phương pháp điều tra tuyến
• 2.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.2. Vị trí địa lý, địa hình
• 3.3. Nguồn tài nguyên
• 3.4. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.5. Đặc điểm thảm thực vật khu rừng Ngọa Vân
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Danh lục và bản chất hệ thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.2. Danh lục thực vật
• 4.3. Bản chất hệ thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.4. Yếu tố địa lý của hệ thực vật
• 4.5. Phổ dạng sống của hệ thực vật
• 4.6. Phổ dạng sống tại khu vực nghiên cứu
• 4.7. So sánh với phổ dạng sống của các khu vực khác
• 4.8. Các tác động đến tài nguyên thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.8.1. Tác động tích cực
• 4.8.2. Tác động tiêu cực
• 4.9. Đề xuất giải pháp bảo tồn
• 4.9.1. Nhóm giải pháp về kỹ thuật
• 4.9.2. Các nhóm giải pháp về mặt xã hội
• 5. KẾT LUẬN, TỒN TẠI, KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thực vật khu rừng Ngọa Vân Quảng Ninh

Khu rừng Ngọa Vân, nằm ở xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những khu vực có đa dạng sinh học phong phú. Nơi đây không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên hoang sơ mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài thực vật quý hiếm. Nghiên cứu về hệ thực vật tại khu vực này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh thái mà còn góp phần vào công tác bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng.

1.1. Đặc điểm địa lý và sinh thái của khu rừng Ngọa Vân

Khu rừng Ngọa Vân có vị trí địa lý thuận lợi, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, tạo điều kiện cho sự phát triển của nhiều loài thực vật khác nhau. Đặc điểm địa hình đa dạng với đồi núi, suối và thảm thực vật phong phú đã tạo nên một hệ sinh thái rừng độc đáo.

1.2. Vai trò của hệ thực vật trong bảo tồn đa dạng sinh học

Hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đặc điểm sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học. Các loài thực vật không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm cho động vật mà còn góp phần vào việc điều hòa khí hậu và bảo vệ đất.

II. Thách thức trong việc bảo tồn hệ thực vật khu rừng Ngọa Vân

Mặc dù khu rừng Ngọa Vân có giá trị sinh thái cao, nhưng hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Việc khai thác rừng không kiểm soát, xâm lấn đất rừng và ô nhiễm môi trường đang đe dọa đến sự tồn tại của nhiều loài thực vật quý hiếm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bảo tồn và quản lý tài nguyên rừng một cách hiệu quả.

2.1. Tác động của con người đến hệ thực vật

Sự gia tăng dân số và nhu cầu về lâm sản đã dẫn đến việc khai thác rừng quá mức. Nhiều loài thực vật trong khu rừng Ngọa Vân đã bị xâm hại, ảnh hưởng đến đặc điểm sinh thái và đa dạng sinh học của khu vực.

2.2. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến hệ thực vật

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng. Nhiệt độ tăng cao và lượng mưa không ổn định đã làm thay đổi môi trường sống của nhiều loài thực vật, đe dọa đến sự tồn tại của chúng.

III. Phương pháp nghiên cứu hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân

Để nghiên cứu hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân, các phương pháp điều tra hiện trường và phân tích mẫu thực vật đã được áp dụng. Việc thu thập dữ liệu về các loài thực vật và phân tích môi trường sống giúp xác định được mức độ đa dạng sinh học và tình trạng bảo tồn của khu vực.

3.1. Phương pháp điều tra hiện trường

Phương pháp điều tra hiện trường bao gồm việc khảo sát trực tiếp và ghi nhận các loài thực vật có mặt trong khu vực. Các mẫu thực vật được thu thập và phân loại để phục vụ cho việc phân tích sau này.

3.2. Phân tích mẫu và đánh giá đa dạng sinh học

Sau khi thu thập mẫu, các mẫu thực vật sẽ được phân tích tại phòng thí nghiệm. Việc đánh giá đa dạng sinh học sẽ giúp xác định được các loài thực vật quý hiếm và tình trạng bảo tồn của chúng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy khu rừng Ngọa Vân có sự phong phú về hệ thực vật, với nhiều loài thực vật quý hiếm. Những phát hiện này không chỉ có giá trị về mặt khoa học mà còn có thể được ứng dụng trong công tác bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng.

4.1. Danh sách các loài thực vật quý hiếm

Nghiên cứu đã xác định được nhiều loài thực vật quý hiếm trong khu rừng Ngọa Vân. Danh sách này sẽ là cơ sở để xây dựng các chương trình bảo tồn hiệu quả.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào bảo tồn

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc xây dựng các chính sách bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Việc bảo tồn hệ thực vật không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu hệ thực vật

Nghiên cứu về hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân đã chỉ ra tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có những chính sách và biện pháp cụ thể nhằm bảo vệ tài nguyên rừng và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của hệ thực vật.

5.1. Tầm quan trọng của bảo tồn hệ thực vật

Bảo tồn hệ thực vật không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường sống và phát triển kinh tế bền vững.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về hệ thực vật tại khu rừng Ngọa Vân, nhằm phát hiện và bảo tồn các loài thực vật quý hiếm, đồng thời phát triển các chương trình giáo dục cộng đồng về bảo vệ tài nguyên rừng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho thời kỳ nghiên cứu hệ thực vật.I cho rằng “ Chỉ cần điều tra trên một diện tích đủ lớn để có thể bao trùm được sự phong phú của nơi sống nhưng không có sự phân hóa về mặt địa lý”. Ông gọi đó là hệ thực vật cụ thể.I đã đưa ra một nhận định là số loài của một hệ thực vật cụ thể ở vùng nhiệt đới ẩm thường xanh là 1500-2000 loài. Brummit (1992) chuyên gia của Phòng Bảo tàng thực vật hoàng gia Anh, trong cuốn “Vascular plant families and genera” đã thống kê tiêu bản thực vật cao có mạch trên thế giới vào 511 họ, 13.884 chi, 6 ngành là: Khuyết lá thông (Plilotophyta), Thông đá (Lycopodiophyta), Cỏ tháp bút (Equisetophyta), Dương xỉ (Polypodiophyta), Hạt trần (Gymnospermae) và Hạt kín (Angiospermae). Trong đó ngành Hạt kín (Angiospermae) có 13.477 họ, 454 chi và được chia ra hai lớp là : Lớp Hai lá mầm (Dicotyledoneae) bao gồm 10.715 chi, 357 họ và Lớp Một lá mầm (Monocotyledoneae) bao gồm 2.

Takhtajan, Viện sỹ thực vật người Nga đã có những đóng góp lớn cho khoa học phân loại thực vật. Trong cuốn “Diversity and Classifcation of Flowering Plant” (1977), đã thống kê và phân chia toàn bộ thực vật Hạt kín trên thế giới khoảng 260.000 loài, vào khoảng 13.500 chi, 591 họ, 232 bộ thuộc 16 phân lớp và 2 lớp. Trong đó Lớp Hai lá mầm (Dicotyledoneae) gồm 11 phân lớp, 175 bộ, 458 họ, 10.500 chi; không dưới 195.000 loài vào Lớp Một lá mầm (Monocotyledoneae) gồm 6 phân lớp, 57 bộ, 133 họ, trên 3000 chi và khoảng 65. Lê Trần Chấn và cộng sự (1999), đưa ra con số về số lượng loài thực vật ở các vùng như sau, vùng hàn đới (đất mới, 208 loài), vùng ôn đới (Litva, 1.439 loài), cận nhiệt đới (Palextin, 2.334 loài), vùng nhiệt đới ẩm và nhiệt đới gió mùa (Philippin 8.099 loài, Bắc Việt Nam 5.

Trong phạm vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 bắc bán cầu, tỷ lệ 10 họ giàu loài nhất của hệ thực vật giảm giần từ vùng bắc cực đến vùng xích đạo (từ gần 75% đến khoảng 40%). Trong khi đó số họ chiếm vị trí nổi bật trong 10 họ giàu loài nhất tăng dần từ vùng nhiệt đới (10%) đến vùng ôn đới, nhất là hàn đới. Sau khi học thuyết tiến hóa của S. Darwin ra đời các cơ sở lý luận của địa lý thực vật cũng được hình thành và phát triển.

Sau đó, trong nửa sau thế kỷ XIX có nhiều công trình nghiên cứu địa lý thực vật xuất hiện và phát triển theo các xu hướng chính, Đánh giá số lượng thực vật, phân vùng địa lý thực vật. Về xác định yếu tố địa lý của từng loài có các tác giả như, Aliochin (1961), Schmidthusen (1976), Pócs Tamás (1965), Takhtajan (1978), K.2 Tình hình nghiên cứu ở trong nƣớc Nằm ở vùng Đông Nam châu Á với diện tích khoảng 330.541 km2, Việt Nam là một trong 16 nước có tính đa dạng sinh học cao trên thế giới (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2002- Chiến lược quốc gia quản lý hệ thống khu bảo tồn của Việt Nam 2002-2010). Đặc điểm về vị trí địa lý, khí hậu. của Việt Nam đã góp phần tạo nên sự đa dạng về hệ sinh thái và các loài sinh vật.

Về mặt địa sinh học, Việt Nam là giao điểm của các hệ động, thực vật thuộc vùng Ấn Độ - Miến Điện, Nam Trung Quốc và Inđo-Malaysia. Các đặc điểm trên đã tạo cho nơi đây trở thành một trong những khu vực có tính đa dạng sinh học (ĐDSH) cao của thế giới, với khoảng 10% số loài sinh vật, trong khi chỉ chiếm 1% diện tích đất liền của thế giới (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2002-Báo cáo quốc gia về các khu bảo tồn và Phát triển kinh tế). Việt Nam là một trong những trung tâm đa dạng sinh học của thế giới, rừng Việt Nam mang đầy đủ những đặc điểm cơ bản nhất của rừng nhiết đới, nó có cấu trúc phức tạp, phong phú và đa dạng về loài. Rừng nước ta chiếm ¾ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 diện tích đất đai toàn quốc, trong đó có nhiều gỗ và đặc sản quý hiếm, nhiều dược liệu có giá trị phân bố hầu hết ở các vùng trung du và miền núi.Việc nghiên cứu về tài nguyên rừng Việt Nam đã được tác giả trong và ngoài nước tiến hành nghiên cứu.

Một số danh y đã được biết đến nhờ việc nghiên cứu về thực vật và tìm ra những phương thuốc chữa bệnh như Tuệ Tĩnh, Hải thượng Lãn Ông,… Việc nghiên cứu thực vật theo hướng khoa học mới được biết đến khi Pháp xâm chiếm Việt Nam. Công trình thống kê mô tả thực vật như “Thực vật rừng Nam Bộ” của Pierre (1879-1899), ông đã tìm ra và đặt tên cho nhiều loài mới ở Việt Nam. Cuối thế kỷ XIX A.Chevalier (1919) đã có những nghiên cứu về các hệ sinh thái rừng Bắc Bộ.Maurand 1943, đã nghiên cứu “các kiểu quần thể” của ba vùng sinh thái Bắc Đông Dương. Nam Đông Dương và vùng trung gian.

Dương Hàm Y 1956, công bố nghiên cứu về “Tài nguyên rừng rú ở Việt Nam”. Ngoài ra còn có một số công trình nghiên cứu khác như Loeschau 1960, Thái Văn Trừng 1970, 1978, Trần Ngũ Phương 1970, 2000,… đã nghiên cứu về rừng Bắc Bộ Việt Nam.Richards 1952, đã đi sâu nghiên cứu cấu trúc rừng mưa nhiệt đới về mặt hình thái, tác giả này đã mô tả một số đặc điểm nổi bật của rừng mưa nhiệt đới là tuyệt đại bộ phận thực vật đều thuộc thân gỗ, rừng có nhiều tầng (thường có 3 tầng, ngoại trừ tầng cây bụi và tầng cây thân cỏ), nhiều loài cây leo đủ hình dáng và kích thước, cùng nhiêu thực vật phụ sinh trên thân hoặc cành cây.Baur 1962, nghiên cứu các vấn đề cơ sở sinh thái học trong kinh doanh rừng mưa nói riêng, trong đó ông đã đi sâu nghiên cứu các nhân tố cấu trúc rừng, các kiểu xử lý về mặt lâm sinh áp dụng cho rừng mưa tự nhiên. Theo tác giả, các phương thức xử lý lâm sinh bao gồm: mục tiêu thứ nhất là nhằm cải thiện rừng nguyên sinh vốn thường hỗn loài và không đồng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 tuổi bằng cách đào thải những cây quá thành thục và vô dụng để tạo không gian thích hợp cho các cây còn lại sinh trưởng. Mục tiêu thứ hai là tạo lập tái sinh bằng cách xúc tiến tái sinh, thực hiện tái sinh nhân tạo không giải phóng lớp cây tái sinh có sẵn có ở trong trạng thái ngủ để thay thế cho những cây đã lấy ra khỏi rừng trong khai thác hoặc chăm sóc và nuôi dưỡng rừng sau đó.

Cuối cùng tác giả đưa ra những tổng kết hết sức phong phú về các nguyên lý tác động xử lý lâm sinh nhằm đem lại rừng cơ bản đều tuổi, rừng không đều tuổi và các phương thức xử lý cải thiện rừng mưa. Công trình Thực vật chí Đông Dương gồm 7 tập chính và 1 tập bổ sung, đã được công bố từ năm 1907 – 1952 bởi nhà thực vật người Pháp H. Lecomte chủ biên. Trong công trình này, tác giả đã thu mẫu, định tên và lập khóa mô tả cho 7004 loài thực vật bậc cao có mạch ở Đông Dương.

Trên cơ sở bộ Thực vật chí Đông Dương, Thái Văn Trừng (1978) trong công trình “Thảm thực vật rừng Việt Nam” đã thống kê ở khu hệ thực vật nước ta có 7004 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 1850 chi và 289 họ. Thía Văn Trừng đã khẳng định ưu thế của ngành Hạt kín trong hệ thực vật Việt Nam với 6336 loài (chiếm 90,9%), 1727 chi (chiếm 93,4%) và 239 họ (chiếm 82,7%). Công trình nghiên cứu của Thái Văn Trừng (1963-1978), Trần Ngũ Phương về thảm thực vật rừng Việt Nam. Các tác giả đã phân chia thảm thực vật rừng nước ta thành các kiểu rừng, kiểu phụ và các ưu hợp, quần hợp thực vật phổ biến.

Trong tác phẩm “Những hệ sinh thái rừng nhiệt đới Việt Nam” 1978, tác giả Thái Văn Trừng đã tiếp tục hoàn thiện quan điểm “Sinh thái phát sinh quần thể trong các kiểu thảm thực vật” rừng ở Việt Nam, mô tả - phân tích cấu trúc và đề xuất những định hướng nhằm phục hồi và bảo vệ các hệ sinh thái rừng nhiệt đới Việt Nam. Aubréville chủ biên, đã công bố bộ Thực vật chí Camphuchia, Lào và Việt Nam do 29 tập nhỏ gồm 74 họ thực vật có mạch. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Viện điều tra quy hoạch rừng công bố Cây gỗ rừng Việt Nam (1971 - 1988) gồm 7 tập và cuốn Những loài thực vật rừng quý hiếm cần bảo vệ ở Việt Nam. Phạm Hoàng Hộ (1991-1993), (1999 – 2000) có bộ Cây cỏ Việt Nam tác giả đã thống kê có mô tả và kèm theo hình vẽ của hơn 11.600 loài thực vật Việt Nam.

Tập thể các Nhà thực vật học Việt Nam (2001, 2003, 2005) biên soạn cuốn Danh lục các loài thực vật Việt Nam và bộ Thực vật chí Việt Nam. Hiện nay đã xuất bản được 11 tập. Đây là các tài liệu rất hữu ích cho các nghiên cứu tiếp theo về tài nguyên thực vật Việt Nam. Năm 1969, Phan Kế Lộc đã thống kê và bổ sung số loài ở miền Bắc lên 5.069 loài thực vật Hạt kín và 540 loài thuộc các ngành còn lại.

Thái Văn Trừng đã thống kê thực vật Việt Nam, gồm 7.004 loài, 1850 chi, 289 họ. Nguyễn Nghĩa Thìn (1997) đã chỉ ra hệ thực vật Việt Nam hiện biết 11. Phan Kế Lộc (1998) đã tổng kết hệ thực vật Việt Nam có 9.628 loài cây hoang dại có mạch, 2.010 chi, 291 họ, 733 loài. Lê Trần Chấn nghiên cứu hệ thực vật Việt Nam đã ghi nhận 10.298 chi, 285 họ của 6 ngành thực vật.

Nguyễn Tiến Bân (2005) đã thống kê hệ thực vật Việt Nam hiện biết 11.603 loài, trong đó ngành Ngọc lan với 10. Trần Đình Lý và cộng sự, (1993) 1900 cây có ích ở Việt Nam. Võ Văn Chi, 1997, (2012) Từ điển cây thuốc Việt Nam. Võ Văn Chi và Trần Hợp, (1999) Cây cỏ có ích ở Việt Nam.

Nguyễn Thiện Tịch (2001), Lan Việt Nam. Trần Hợp (2002), Tài nguyên cây gỗ Việt Nam. Đỗ Tất Lợi, (1977) Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Nghiên cứu về yếu tố địa lý thực vật Pocs Tamas (1965) đã phân tích và sắp xếp các loài thực vật ở Bắc Việt Nam có 5.