phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của đề tài đƣợc trình bày trong 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về động cơ du lịch Chƣơng 2: Quy trình nghiên cứu động cơ du lịch của sinh viên Hà Nội Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu động cơ du lịch của sinh viên Hà Nội Chƣơng 4: Ứng dụng kết quả nghiên cứu động cơ du lịch của sinh viên Hà Nội 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG CƠ DU LỊCH 1. Động cơ của khách du lịch và các yếu tố tác động 1. Các khái niệm liên quan đến động cơ du lịch 1.
Du lịch Từ xa xƣa trong lịch sử nhân loại, du lịch đã đƣợc ghi nhận nhƣ một sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con ngƣời. Ngày nay du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu đƣợc trong đời sống văn hóa – xã hội và đang phát triển mạnh mẽ thành một ngành kinh tế mũi nhọn ở nhiều quốc gia trên thế giới. Theo nhiều chuyên gia thuộc Tổ chức Du lịch Thế giới (WTO), sự phát triển ồ ạt của hoạt động du lịch chỉ mới bắt đầu đƣợc quan tâm từ những năm trong thập niên 1950. Thuật ngữ du lịch bắt nguồn từ Hy Lạp: Tornos (nghĩa là đi một vòng).
Thuật ngữ này đƣợc Latinh hóa thành Tornur và sau đó thành Tour (nghĩa là đi vòng quanh, cuộc dạo chơi). Trong tiếng Việt, thuật ngữ du lịch đƣợc dịch thông qua tiếng Hán. Du có nghĩa là đi chơi, lịch có nghĩa là sự từng trải. Tuy nhiên, ngƣời Trung Quốc gọi du lịch là du lãm với nghĩa là đi chơi để nâng cao nhận thức.
Do hoàn cảnh (thời gian, khu vực) khác nhau, dƣới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau, mỗi ngƣời có một cách hiểu về du lịch khác nhau. Khi điểm lại các công trình nghiên cứu về du lịch, Giáo sƣ Tiến sĩ Berkener – một chuyên gia uy tín về du lịch trên thế giới đã đƣa ra nhận xét: “Đối với du lịch, có bao nhiêu tác giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa”[5; tr.Hunziker và Kraff đƣa ra định nghĩa: “Du lịch là tổng hợp những hiện tượng và các mối quan hệ nảy sinh từ việc di chuyển và dừng lại của con người không phải là nơi cư trú thường xuyên của họ; hơn nữa họ không ở lại đó vĩnh viễn và không có bất kỳ hoạt động thu nhập nào tại nơi đến” [10; tr.5] Năm 1963, tổ chức Liên hợp quốc định nghĩa về du lịch nhƣ sau: “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hòa bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ”.6] 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luật Du lịch Việt Nam (2017) đã nêu về khái niệm du lịch nhƣ sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”.[32] Nhƣ vậy, chúng ta thấy đƣợc du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, bao gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Nó vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa – xã hội.
Nhu cầu và nhu cầu du lịch * Nhu cầu Nhu cầu của con ngƣời là một trạng thái cảm giác thiếu hụt một sự thoả mãn cơ bản nào đó. Ngƣời ta cần có thức ăn, quần áo, nơi ở, sự an toàn, của cải, sự quý trọng và một vài thứ khác nữa để tồn tại. Chúng tồn tại nhƣ một bộ phận cấu thành cơ thể con ngƣời. Nhu cầu có liên quan đến sức mua và khả năng chi trả của nhóm khách hàng mục tiêu.
Nhu cầu thị trƣờng đối với một sản phẩm hay dịch vụ là tổng khối lƣợng sẽ đƣợc mua hay đƣợc chọn bởi: - Một nhóm khách hàng đã đƣợc xác định - Trong một vùng đã đƣợc xác định - Trong một thời điểm xác định - Dƣới một chƣơng trình tiếp thị đã đƣợc xác định. Theo Maslow, con ngƣời có 5 nhóm nhu cầu tăng từ thấp lên cao. Tuy các nhóm nhu cầu có thể cùng tồn tại trong mỗi cá nhân, nhƣng nguyên tắc chung là con ngƣời sẽ cố gắng tìm cách thỏa mãn những nhóm nhu cầu cấp thấp những nhu cầu sinh học, nhu cầu an toàn trƣớc, rồi đến nhu cầu cao hơn nhƣ nhu cầu xã hội, nhu cầu tự thể hiện và nhu cầu cao nhất là nhu cầu tự hoàn thiện chính mình. Nhƣ vậy nhu cầu sinh học là nhu cầu cơ bản nhất và phải đƣợc thoả mãn trƣớc.
Do đó, khi mức sống của ngƣời dân tăng lên họ sẽ chuyển đổi từ “ăn no mặc ấm” sang “ ăn ngon mặc đẹp”, chú trọng đến sức khỏe và sẽ có nhu cầu đƣợc hƣởng thụ, thƣ giãn. Nghĩa là khi con ngƣời có thu nhập ngày càng cao, cuộc sống ngày càng đầy đủ về vật chất họ sẽ có nhu cầu về mặt tinh thần nhƣ nghỉ ngơi, hƣởng thụ sau khoảng thời gian làm việc mệt mỏi với nhịp sống khẩn 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trƣơng trong giai đoạn nền kinh tế đất nƣớc đang trên con đƣờng hội nhập kinh tế quốc tế. Bên cạnh đó, khi thu nhập đảm bảo cuộc sống cho gia đình thì nhu cầu nâng cao sự hiểu biết, cảm nhận cái đẹp để tự khẳng định mình đã thôi thúc con ngƣời đi ra khỏi nơi cƣ trú của mình để thỏa mãn các nhu cầu trên từ đó nảy sinh nhu cầu du lịch. Mô hình tháp nhu cầu của Maslow (Nguồn: Giáo trình Nhập môn Du lịch học, Lê Thu Hương (2011)) * Nhu cầu du lịch Trong sự phát triển không ngừng của nền sản xuất xã hội thì du lịch là một đòi hỏi tất yếu của ngƣời lao động.
Du lịch trở thành nhu cầu của con ngƣời khi trình độ kinh tế, xã hội và dân trí đã phát triển. Nhu cầu du lịch là một loại nhu cầu đặc biệt và tổng hợp của con ngƣời, nhu cầu này đƣợc hình thành và phát triển trên nền tảng của nhu cầu sinh lý (sự đi lại) và các nhu cầu tinh thần (nhu cầu nghỉ ngơi, tự khẳng định nhận thức, giao tiếp) Nhu cầu du lịch gồm có 3 nhóm: nhu cầu cơ bản, thiết yếu (đi lại, ăn uống, lƣu trú); nhóm nhu cầu đặc trƣng (nghỉ ngơi, giải trí, tham quan, tìm hiểu, thƣởng thức, giao tiếp.) và nhóm nhu cầu bổ sung (thông tin, làm đẹp. Trong thực tế rất khó để có thể xếp hạng, thứ bậc cho các loại nhu cầu mà nó phát sinh trong khách du lịch. Hầu nhƣ tất cả các dịch vụ từ tham quan, giải trí, nghỉ ngơi, 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ăn uống, vui chơi.
đều cần thiết ngang nhau để thỏa mãn các nhu cầu phát sinh trong chuyến hành trình và lƣu lại của khách. Điều đó chỉ phù hợp và với nhu cầu sự cảm nhận riêng của từng cá nhân. Ngày nay, con ngƣời đi du lịch là sự kết hợp nhằm đạt đƣợc nhiều mục đích khác nhau trong cùng một chuyến đi và do đó các nhu cầu cần đƣợc đồng thời thỏa mãn. Tƣơng ứng với mỗi loại nhu cầu, cần thiết phải có các hoạt động dịch vụ nhằm đáp ứng và thỏa mãn cho khách du lịch.
Đây chính là cơ sở để xác định các loại hình kinh doanh du lịch chính của các doanh nghiệp du lịch. Nhóm I: Nhu cầu cơ bản, thiết yếu (vận chuyển, ăn uống, lưu trú) Nhu cầu vận chuyển và nhu cầu lƣu trú, ăn uống là các nhu cầu thiết yếu; là điều kiện tiền đề để thỏa mãn nhu cầu thụ cảm cái đẹp và giải trí. * Nhu cầu vận chuyển Nhu cầu vận chuyển trong du lịch đƣợc hiểu là sự tất yếu phải di chuyển từ nơi ở thƣờng xuyên tới địa điểm du lịch nào đó và ngƣợc lại, và sự di chuyển tại điểm đến du lịch trong thời gian du lịch của khách. Bản chất của du lịch là sự đi lại.
Do đó, điều kiện tiên quyết của du lịch là phƣơng tiện và sự tổ chức các dịch vụ vận chuyển. Nhu cầu vận chuyển thỏa mãn là tiền đề cho sự phát triển hàng loạt những nhu cầu mới. Những yếu tố ảnh hƣởng đến sự thỏa mãn của du khách đối với nhu cầu này bao gồm: khoảng cách từ nơi ở đến địa điểm du lịch và sự phù hợp của phƣơng tiện vận chuyển, mục đích của chuyến đi, khả năng thanh toán, thói quen tiêu dùng, xác suất an toàn của phƣơng tiện, uy tín, nhãn hiệu, chất lƣợng của công ty du lịch, sự thuận tiện và tình trạng sức khỏe của khách. Khi tổ chức dịch vụ vận chuyển cho khách thì các nhà kinh doanh phải cân nhắc và tính toán các yếu tố nói trên.
* Nhu cầu lưu trú và ăn uống Dịch vụ lƣu trú và ăn uống sinh ra là do nhu cầu lƣu trú và ăn uống của khách du lịch. Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt rõ khách hàng thỏa mãn nhu cầu này rất khác biệt so với cuộc sống thƣờng nhật. Đều là ăn uống, là nghỉ ngơi nhƣng nếu diễn ra ở nhà của mình thì theo một nề nếp khuôn mẫu nhất định, trong một môi trƣờng cũng giống nhƣ là trong các điều kiện quen thuộc. Mặt khác, ăn uống, nghỉ ngơi diễn ra ở nơi du lịch thì có nhiều điều mới lạ, vì thế nó không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt mà còn đáp ứng các nhu cầu tâm lý khác.
15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Những yếu tố ảnh hƣởng đến sự thỏa mãn của khách hàng đối với nhu cầu này bao gồm: khả năng thanh toán của khách, hình thức đi du lịch, khẩu vị ăn uống (mùi vị, cách nấu nƣớng, cách ăn), lối sống, các đặc điểm cá nhân của khách, mục đích cần thỏa mãn trong chuyến đi, giá cả, chất lƣợng, phong cách phục vụ của doanh nghiệp. Tâm lý nói chung của khách du lịch biểu hiện rõ nhất ở tính hiếu kỳ và hƣởng thụ, có nghĩa là họ muốn thay đổi, chờ đón và mong đợi sự thoải mái và tốt đẹp tại điểm du lịch.