BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------- HOÀNG THỊ PHƯƠNG THẢO ĐÒN BẨY VÀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ: NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH --------- HOÀNG THỊ PHƯƠNG THẢO ĐÒN BẨY VÀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ: NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt TP.Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh mục các bảng Bảng 3. Mô tả các biến.
Kỳ vọng dấu hệ số hồi quy các biến tương tác. Thống kê mô tả. Hệ số tương quan giữa các biến. Kết quả phân tích hồi quy mô hình (1) với biến tổng nợ.
Kết quả hồi quy mô hình (1) với biến nợ dài hạn. Kết quả hồi quy mô hình (2). Kết quả hồi quy mô hình (3). Kết quả hồi quy mô hình (4).
Kết quả hồi quy mô hình (5). Kết quả hồi quy mô hình (8). Kết quả hồi quy mô hình (6). Kết quả hồi quy mô hình (7).
Kết quả hồi quy mô hình (9). Kết quả hồi quy mô hình (10). Hệ số tương quan biến công cụ. Kiểm định biến nội sinh.
Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (1). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (2). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (3). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (4).
50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (5). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (8). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (6).
Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (7). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (9). Kết quả hồi quy theo phương pháp IV-FE mô hình (10). 56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mục lục Tóm lược.
Tổng quan lý thuyết .1 Đòn bẩy và hoạt động đầu tư .2 Đòn bẩy, hoạt động đầu tư và tăng trưởng.3 Đòn bẩy, hoạt động đầu tư và sở hữu nhà nước. Phương pháp nghiên cứu .1 Xây dựng giả thuyết .1 Đòn bẩy và hoạt động đầu tư .2 Cơ hội tăng trưởng và tác động của đòn bẩy đối với hoạt động đầu tư .3 Sở hữu nhà nước và tác động của đòn bẩy lên hoạt động đầu tư.2 Mô hình định lượng .1 Tác động của đòn bẩy lên hoạt động đầu tư .2 Đòn bẩy, hoạt động đầu tư và tăng trưởng.3 Đòn bẩy, hoạt động đầu tư và sở hữu nhà nước. Kết quả thực nghiệm .1 Thống kê mô tả .2 Phương pháp fixed effect .3 Phương pháp hồi quy biến công cụ. Hàm ý từ kết quả nghiên cứu.
59 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Tóm lược Đề tài tiến hành nghiên cứu trên mẫu 634 các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2007 đến 2012 về mối tương quan giữa đòn bẩy và quyết định đầu tư. Sau khi đã xử lý các vấn đề nội sinh tiềm tàng, kết quả nghiên cứu cho thấy đòn bẩy có tương quan âm với đầu tư của doanh nghiệp. Đặc biệt mối tương quan này có sự khác biệt giữa các công ty có triển vọng tăng trưởng khác nhau, trong đó tác động ngược chiều này yếu hơn ở những công ty tăng trưởng cao so với những công ty tăng trưởng thấp. Ngoài ra, với việc đưa vào nghiên cứu vai trò của sở hữu nhà nước ở cả cấp độ ngân hàng và công ty, đề tài tìm thấy bằng chứng cho thấy sở hữu nhà nước có xu hướng làm giảm đi tác động ngược chiều của đòn bẩy lên đầu tư.
Điều này hàm ý một chính sách cho vay dễ dãi, đặt ra ít ràng buộc của hệ thống ngân hàng và vấn đề đầu tư quá mức nhưng thiếu hiệu quả ở các doanh nghiệp nhà nước. Từ khóa: đòn bẩy, đầu tư, tăng trưởng, sở hữu nhà nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giới thiệu Quyết định đầu tư là một quyết định quan trọng hàng đầu đối với mọi doanh nghiệp.
Mối quan hệ giữa quyết định tài trợ, cụ thể là đòn bẩy, và quyết định đầu tư là một chủ đề nhận được rất nhiều sự quan tâm, cả trong giới học thuật cũng như thực hành tài chính. Bản chất mối quan hệ này là một mối quan hệ nội sinh, trong đó đòn bẩy và quyết định đầu tư có tác động qua lại lẫn nhau. Do đó, việc nghiên cứu về mối tương quan này đòi hỏi những kỹ thuật xử lý chặt chẽ trong các mô hình định lượng để đưa ra những ước lượng chính xác. Nghiên cứu về tác động của đòn bẩy và hoạt động đầu tư đã được tiến hành trên rất nhiều thị trường, cả những thị trường đã và đang phát triển.
Ở Việt Nam, cũng đã có một vài nghiên cứu đề cập đến vấn đề này, tuy nhiên theo tìm hiểu của tác giả, các nghiên cứu chưa xử lý triệt để được vấn đề nội sinh giữa hai biến số này, dẫn đến mức độ tin cậy thấp đối với các ước lượng. Ngoài ra, có rất ít nghiên cứu đề cập đến mối quan hệ giữa đòn bẩy và hoạt động đầu tư đối với cơ hội tăng trưởng cũng chưa liên kết được mối tương quan này với cơ cấu sở hữu nhà nước trong doanh nghiệp, đặc biệt là vấn đề đầu tư quá mức và thiếu hiệu quả ở các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước. Các nghiên cứu trên thế giới cung cấp bằng chứng cho thấy các công ty với những cơ hội tăng trưởng khác nhau sẽ có mối quan hệ khác nhau giữa đòn bẩy và hoạt động đầu tư. Đây là điều đã được đề xuất trong lý thuyết về chi phí đại diện.
Tác động của đòn bẩy lên hoạt động đầu tư ứng với sự khác biệt trong cơ hội tăng trưởng sẽ dẫn đến vấn đề đầu tư quá mức hoặc đầu tư dưới mức. Đây là một vấn đề nhận được sự quan tâm rất lớn ở thị trường Việt Nam, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhà nước đang có vai trò là đầu tàu của nền kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Nền kinh tế Việt Nam là một nền kinh tế định hướng ngân hàng với sự chi phối của hệ thống ngân hàng đối với thị trường tài chính. Trong đó nổi bật lên vai trò của các ngân hàng thương mại nhà nước.
Việc các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước với số vốn khổng lồ nhiều khả năng cho vay dễ dàng và đặt ra ít ràng buộcđối với các doanh nghiệp nhà nước, điều này có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc làm rõ mối quan hệ giữa đòn bẩy và quyết định đầu tư, đề tài sẽ nghiên cứu tác động của cơ hội tăng trưởng cũng như cơ cấu sở hữu nhà nước trong mối tương quan này. Đề tài sẽ giải quyết các câu hỏi nghiên cứu sau: 1) Có mối tương quan nào giữa đòn bẩy và hoạt động đầu tư đối với các công ty niêm yết tại Việt Nam hay không? 2) Có sự khác biệt nào trong mối tương quan giữa đòn bẩy và hoạt động đầu tư giữa các công ty có cơ hội tăng trưởng khác nhau hay không? Và giữa các công ty có tỷ lệ sở hữu nhà nước khác nhau? 3) Các khoản cho vay từ các ngân hàng thương mại nhà nước có tác động đến hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước hay không? Để giải quyết các câu hỏi nghiên cứu này, đề tài sử dụng các mô hình định lượng cùng các phương pháp ước lượng fixed effect với dữ liệu bảng cũng như phương pháp hồi quy với biến công cụ để giải quyết vấn đề nội sinh giữa đòn bẩy và hoạt động đầu tư. Bố cục của đề tài như sau: phần 1 là giới thiệu về vấn đề nghiên cứu, phần 2 đề cập đến tổng quan lý thuyết, phần 3 xây dựng các giả thuyết nghiên cứu, phần 4 trình bày chi tiết mô hình nghiên cứu, phần 5 thảo luận kết quả nghiên cứu, và phần 6 là kết luận.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng quan lý thuyết 2.1 Đòn bẩy và hoạt động đầu tư Đòn bẩy và hoạt động đầu tư là vấn đề nhận được rất nhiều sự quan tâm. Đòn bẩy thuộc về quyết định tài trợ và theo Modigliani và Miller (1958) thì trong một trị trường hoàn hảo, quyết định tài trợ không có tương quan với quyết định đầu tư cũng như giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong một thế giới thực với những bất hoàn hảo của thị trường và sự xuất hiện của chi phí đại diện, đòn bẩy có thể có những tác động phức tạp lên quyết định đầu tư.
Myers (1977) lập luận rằng đòn bẩy có thể có tác động ngược chiều lên hoạt động đầu tư do vấn đề đại diện giữa cổ đông và trái chủ, trong đó các nhà quản lý có thể từ bỏ các dự án có NPV dương vì một phần hoặc toàn bộ lợi ích đến từ đầu tư sẽ được dồn hết cho chủ nợ. Điều này sẽ dẫn đến việc đầu tư dưới mức. Mặt khác, các lý thuyết của Jensen (1986) và Stulz (1990) lại đề xuất một tác động ngược chiều của đòn bẩy lên hoạt động đầu tư dựa trên vấn đề đại diện giữa cổ đông và nhà quản lý. Các tác giả này lập luận rằng đòn bẩy cao ở những công ty có ít cơ hội tăng trưởng sẽ khiến cho ban quản lý không hứng thú với những dự án kém hiệu quả.
Điều này được lý giải rằng việc vay nợ sẽ khiến các công ty phải cam kết chi trả đều đặn các khoản lãi vay và vốn gốc, và đối với những công ty ít cơ hội tăng trưởng, điều này sẽ giảm thiểu sự lạm quyền của ban quản lý đối với dòng tiền tự do của công ty. Nghĩa là, đối với những công ty có dòng tiền tự do nhưng lại ít cơ hội đầu tư, nhà quản lý có động cơ gia tăng đòn bẩy và chi trả cổ tức do áp lực từ cổ đông. Nếu không vay nợ, ban quản lý thường có xu hướng đổ tiền vào những dự án có NPV âm. Nói cách khác, một mức độ đòn bẩy cao sẽ dẫn đến vai trò kiểm soát của trái chủ và điều này có thể hạn chế lệch lạc đầu tư quá mức.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.