Bản in sau bảo vệ luận văn thạc sĩ ngoại ngữ của Văn Thị Tú Trâm

Bản in sau bảo vệ văn thị tú trâm luận văn ths ngoại ngữ đã sửa 31 5 cung cấp thông tin chi tiết và hướng dẫn cần thiết cho sinh viên.

• Tác giả: Van Thi Tu Tram
• Người hướng dẫn: Assoc. Phan Van Que
• Trường học: Hanoi University of Business and Technology
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán từ tiếng Anh sang tiếng Việt
• Loại tài liệu: ma thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATE OF ORIGINALITY
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale for the study
• 1.2. Aims and objectives of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Method of study
• 1.5. Scope of study
• 1.6. Significance of study
• 1.7. Design of study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Previous Study
• 2.2. Basic characterics of science terminology
• 2.3. Opinions on scientific terminology
• 2.4. Standards of scientific terminologies
• 2.5. Concept on finance-accounting terminologies
• 2.6. Definition on translation
• 2.7. Types/Methods of Translation
• 2.8. Equivalence in translation
• 2.9. Research governing orientation
• 2.10. The main methods used for studying in the thesis
• 2.11. Steps of studying
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY
• 3.1. Research governing orientation
• 3.2. Research methods
• 4. CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. English finance-accounting terminologies in form of single words and their equivalents in Vietnamese
• 4.2. English finance-accounting terminologies in form of derivation words and their equivalents in Vietnamese
• 4.3. English finance-accounting terminologies in form of compound words and their equivalents in Vietnamese
• 4.4. English finance-accounting terminologies in form of a phrase and their equivalents in Vietnamese
• 4.5. English finance-accounting terminologies in form of an abbreviation in comparison to their equivalents in Vietnamese
• 4.6. Limitation of Study
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION
• APPENDIX NO. 1: List of 166 English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents
• APPENDIX NO. 2: List of 26 English finance-accounting terminologies in form of abbreviation and their Vietnamese equivalents
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính kế toán

Nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán từ tiếng Anh sang tiếng Việt là một lĩnh vực quan trọng trong việc nâng cao khả năng giao tiếp và hiểu biết về tài chính trong môi trường toàn cầu hóa. Việc hiểu rõ các thuật ngữ này không chỉ giúp sinh viên và người làm việc trong ngành tài chính-kế toán mà còn hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài trong việc hoạt động tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các thuật ngữ tài chính-kế toán, phương pháp dịch thuật và những thách thức trong quá trình dịch thuật.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của thuật ngữ tài chính

Thuật ngữ tài chính là những từ hoặc cụm từ chuyên ngành dùng để mô tả các khái niệm trong lĩnh vực tài chính. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt thông tin chính xác và hiệu quả. Việc hiểu rõ các thuật ngữ này giúp người học và người làm việc trong ngành tài chính-kế toán có thể giao tiếp và làm việc hiệu quả hơn.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính

Mục tiêu của nghiên cứu này là cung cấp cho sinh viên và những người quan tâm một tài liệu tham khảo hữu ích về cách dịch thuật các thuật ngữ tài chính từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Nghiên cứu cũng nhằm giúp người đọc hiểu rõ hơn về các khái niệm và cách sử dụng thuật ngữ trong thực tế.

II. Những thách thức trong dịch thuật thuật ngữ tài chính kế toán

Dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán từ tiếng Anh sang tiếng Việt gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Các thuật ngữ tài chính thường mang ý nghĩa chuyên môn sâu sắc và có thể không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt. Điều này đòi hỏi người dịch không chỉ có kiến thức về ngôn ngữ mà còn phải hiểu rõ về lĩnh vực tài chính-kế toán.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm tương đương ngữ nghĩa

Nhiều thuật ngữ tài chính không có tương đương chính xác trong tiếng Việt, điều này gây khó khăn cho người dịch trong việc lựa chọn từ ngữ phù hợp. Việc sử dụng các phương pháp dịch như mượn từ, dịch nghĩa hay dịch theo ngữ cảnh là cần thiết để đảm bảo tính chính xác và rõ ràng.

2.2. Sự khác biệt văn hóa ảnh hưởng đến dịch thuật

Văn hóa có thể ảnh hưởng đến cách hiểu và sử dụng thuật ngữ tài chính. Người dịch cần phải nắm rõ các khía cạnh văn hóa của cả hai ngôn ngữ để có thể truyền đạt thông điệp một cách chính xác và hiệu quả.

III. Phương pháp dịch thuật thuật ngữ tài chính kế toán hiệu quả

Để dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán một cách hiệu quả, người dịch cần áp dụng các phương pháp dịch thuật phù hợp. Các phương pháp này bao gồm dịch nghĩa, mượn từ, và dịch theo ngữ cảnh. Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

3.1. Dịch nghĩa và mượn từ trong dịch thuật

Dịch nghĩa là phương pháp dịch thuật phổ biến, giúp người dịch truyền đạt ý nghĩa chính xác của thuật ngữ. Mượn từ là phương pháp sử dụng từ gốc tiếng Anh trong tiếng Việt, thường được áp dụng khi không có từ tương đương. Cả hai phương pháp này đều cần được sử dụng một cách linh hoạt để đạt hiệu quả cao nhất.

3.2. Dịch theo ngữ cảnh và sự linh hoạt trong dịch thuật

Dịch theo ngữ cảnh là phương pháp giúp người dịch hiểu rõ hơn về ý nghĩa của thuật ngữ trong từng tình huống cụ thể. Sự linh hoạt trong việc áp dụng các phương pháp dịch khác nhau sẽ giúp người dịch có thể truyền đạt thông điệp một cách chính xác và tự nhiên hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính

Nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng trong giảng dạy, học tập và trong các hoạt động kinh doanh quốc tế. Việc hiểu rõ các thuật ngữ tài chính sẽ giúp các cá nhân và tổ chức hoạt động hiệu quả hơn trong môi trường toàn cầu.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy và học tập

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu giảng dạy cho các khóa học về tài chính-kế toán. Điều này giúp sinh viên nắm vững các thuật ngữ chuyên ngành và áp dụng chúng trong thực tế.

4.2. Ứng dụng trong hoạt động kinh doanh quốc tế

Hiểu rõ các thuật ngữ tài chính sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam giao tiếp hiệu quả hơn với các đối tác nước ngoài. Điều này không chỉ nâng cao khả năng cạnh tranh mà còn mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu dịch thuật

Nghiên cứu dịch thuật thuật ngữ tài chính-kế toán từ tiếng Anh sang tiếng Việt là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Việc nâng cao khả năng dịch thuật sẽ giúp cải thiện chất lượng giao tiếp trong ngành tài chính-kế toán. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dịch thuật hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp dịch thuật mới và cải thiện chất lượng dịch thuật. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng giao tiếp và hiểu biết trong lĩnh vực tài chính-kế toán.

5.2. Triển vọng phát triển ngành dịch thuật tài chính

Ngành dịch thuật tài chính có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Sự gia tăng giao thương quốc tế và nhu cầu về dịch thuật chính xác sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các chuyên gia dịch thuật trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và làn sóng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam tăng trưởng với quy mô hàng chục tỷ USD mỗi năm, tiếng Anh đã khẳng định vị thế là ngôn ngữ giao tiếp then chốt trong lĩnh vực tài chính - kế toán. Tuy nhiên, theo các khảo sát chuyên môn, khoảng 45% đến 55% người học và dịch giả mới vào nghề thường gặp khó khăn hoặc nhầm lẫn nghiêm trọng khi chuyển ngữ các thuật ngữ tài chính - kế toán chuyên ngành từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Sự khác biệt cơ bản về loại hình ngôn ngữ giữa tiếng Anh (ngôn ngữ hòa kết, biến tố) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập, không biến hình) tạo nên rào cản lớn trong việc xác định các đơn vị tương đương về cấu trúc cú pháp lẫn ngữ nghĩa.

Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh (Mã số: 1800572) mang tên "A Study on the Translation of English Financial-Accounting Terminologies into Vietnamese" của tác giả Văn Thị Tú Trâm, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Phan Văn Quế tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội năm 2022, được thực hiện nhằm giải quyết trực diện vấn đề trên. Nghiên cứu tập trung vào 2 mục tiêu cụ thể: làm rõ đặc điểm cấu tạo từ và ngữ nghĩa của thuật ngữ tài chính - kế toán tiếng Anh so với bản dịch tiếng Việt, đồng thời đề xuất các hàm ý dịch thuật chuẩn xác. Luận văn khảo sát tập dữ liệu gồm 166 thuật ngữ chuyên ngành và 26 thuật ngữ viết tắt chuẩn hóa, mang lại giá trị thực tiễn cao giúp nâng cao độ chính xác trong biên dịch tài liệu tài chính doanh nghiệp lên hơn 85%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý luận vững chắc dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa lý thuyết thuật ngữ học và lý thuyết dịch thuật hiện đại:

• Lý thuyết về bản chất và tiêu chuẩn của thuật ngữ khoa học: Dựa trên các nghiên cứu của Nguyễn Văn Tu (1960), Đỗ Hữu Châu (1998) và Nguyễn Thiện Giáp (1981), thuật ngữ được định nghĩa là đơn vị từ vựng đặc biệt biểu đạt chính xác các khái niệm khoa học trong một chuyên ngành nhất định. Hệ thống thuật ngữ phải đáp ứng 6 chuẩn mực cốt lõi: tính chính xác, tính hệ thống, tính quốc tế, tính dân tộc, tính thực tiễn và tính phổ thông.
• Hệ thống 8 phương pháp dịch thuật của Peter Newmark (1988): Mô hình dịch thuật phân tầng dựa trên mức độ nhấn mạnh vào ngôn ngữ nguồn (SL) gồm dịch từng từ (word-for-word), dịch nguyên văn (literal), dịch trung thành (faithful), dịch ngữ nghĩa (semantic); và ngôn ngữ đích (TL) gồm phóng tác (adaptation), dịch tự do (free translation), dịch thành ngữ (idiomatic translation), dịch giao tiếp (communicative translation).
• Lý thuyết tương đương dịch thuật: Vận dụng quan điểm của Eugene Nida (1964, 1982) về tương đương hình thức (formal correspondence) và tương đương động (dynamic equivalence), kết hợp với 5 cấp độ tương đương của Werner Koller (1979) bao gồm tương đương sở chỉ (denotative), tương đương biểu cảm (connotative), tương đương chuẩn mực văn bản (text-normative), tương đương ngữ dụng (pragmatic) và tương đương hình thức (formal).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai thông qua việc chọn mẫu toàn diện từ nguồn tài liệu chuẩn mực là cuốn Từ điển Kế toán - Kiểm toán Quốc tế Anh - Việt (2012) do Đỗ Hữu Vinh biên soạn, Nhà xuất bản Trẻ phát hành. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 166 thuật ngữ tài chính - kế toán đại diện và 26 thuật ngữ viết tắt chuyên dụng. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát 4 dạng hình thái từ vựng: từ đơn, từ phái sinh, từ ghép và cụm từ.

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính:

• Phương pháp thống kê phân loại và định lượng: Phân loại và đo lường tỷ lệ phần trăm phân bố của các dạng cấu trúc thuật ngữ tiếng Anh cùng các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt.
• Phương pháp so sánh - đối chiếu: Phân tích sự tương đồng và khác biệt về mặt cấu trúc ngoại tại (external structure) và nội dung khái niệm nội tại (internal concept) giữa hai ngôn ngữ.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Lý giải nguyên nhân ngôn ngữ học và văn hóa dẫn đến sự biến đổi cấu trúc khi dịch thuật.

Toàn bộ quy trình thu thập, xử lý và phân tích ngữ liệu được hoàn thành trong lộ trình 2 năm đào tạo thạc sĩ (giai đoạn 2020 - 2022).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng trên 166 thuật ngữ và 26 từ viết tắt tài chính - kế toán đã chỉ ra những phát hiện then chốt về sự chuyển dịch cấu trúc:

• Thuật ngữ dạng từ đơn (Single words - 18 đơn vị): Khi chuyển dịch sang tiếng Việt, chỉ có 11,11% (2 từ) giữ nguyên dạng từ đơn (như capital - vốn, profit - lợi nhuận); trong khi 55,56% (10 từ) chuyển hóa thành từ ghép (như bank - ngân hàng) và 33,33% (6 từ) trở thành cụm từ (như inventory - hàng tồn kho).
• Thuật ngữ dạng từ phái sinh (Derivation words - 17 đơn vị): Có 0% thuật ngữ dịch thành từ đơn, chỉ 5,88% (1 từ) dịch thành từ ghép, và chiếm đa số tuyệt đối là 94,12% (16 từ) chuyển thành cụm từ trong tiếng Việt. Các tiền tố như re- (refinancing - đảo nợ, repay - hoàn vốn) hoặc hậu tố -er (buyer - bên mua, bookkeeper - nhân viên giữ sổ) đòi hỏi phải dùng các hư từ hoặc từ chỉ loại để biểu đạt.
• Thuật ngữ dạng từ ghép (Compound words - 63 đơn vị): Tỷ lệ chuyển sang tiếng Việt thành từ đơn là 0%, thành từ ghép chỉ chiếm 3,17% (2 từ), trong khi 96,83% (61 từ) bắt buộc phải diễn giải dưới dạng cụm từ (như carrying cost - chi phí bảo lưu hàng tồn kho, deferred expenses - chi phí chờ kết chuyển).
• Thuật ngữ dạng cụm từ (Phrases - 68 đơn vị): Chiếm tỷ trọng lớn nhất trong mẫu khảo sát. Khi dịch sang tiếng Việt, 0% là từ đơn, 8,82% (6 đơn vị) thu gọn thành từ ghép và 91,18% (62 đơn vị) giữ cấu trúc cụm từ (như provision for devaluation of stocks - dự phòng giảm giá hàng tồn kho).
• Thuật ngữ dạng viết tắt (Abbreviations - 26 đơn vị): Thể hiện xu hướng quốc tế hóa cao, thường được giữ nguyên dạng viết tắt trong văn bản tiếng Việt (L/C, ROE, ROA, NPV, IRR, EBITDA), nhưng phát âm linh hoạt theo âm đọc tiếng Anh, phát âm từng chữ cái tiếng Việt hoặc Việt hóa nguyên khối như CIF (giá xíp), FOB (giá phóp), VAT (thuế vát).

Thảo luận kết quả

Các số liệu trên được trình bày qua 4 bảng thống kê cấu trúc chi tiết trong luận văn, minh chứng rõ ràng rằng không tồn tại mô hình chuyển đổi tương đương một - đối - một (1:1) tuyệt đối về mặt hình thái giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ tính chất hình thái học: tiếng Anh sử dụng hình vị liên kết và phụ tố để mở rộng nghĩa, trong khi tiếng Việt lấy "tiếng" làm đơn vị cơ sở và sử dụng phương thức ghép từ, chêm xen hư từ để cụ thể hóa khái niệm.

Hơn nữa, ngữ nghĩa thuật ngữ mang tính chuyên ngành hẹp và tính ngữ cảnh rất cao. Nhiều từ tố tiếng Anh quen thuộc khi kết hợp trong thuật ngữ tài chính phải được hiểu theo nghĩa chuyên biệt: working capital là vốn lưu động (không phải vốn làm việc), balance sheet là bảng cân đối kế toán (không phải tờ giấy cân bằng), supporting documents là chứng từ thanh toán (không phải tài liệu hỗ trợ). Ngoài ra, yếu tố văn hóa cũng chi phối bản dịch, điển hình như thành ngữ tài chính to buy a pig in a poke được dịch thoát nghĩa sang văn hóa nông nghiệp lúa nước của Việt Nam thành mua trâu vẽ bóng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng biên dịch và giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành tài chính - kế toán, nghiên cứu đưa ra 4 giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa bộ thuật ngữ chuyên ngành tại các cơ sở đào tạo: Khoa Ngoại ngữ và Khoa Tài chính - Ngân hàng tại các trường đại học cần phối hợp xây dựng ngân hàng dữ liệu số hóa gồm hơn 500 thuật ngữ tài chính - kế toán cập nhật trong 12 tháng tới, hướng tới nâng tỷ lệ dịch chuẩn xác của sinh viên lên trên 90%.
2. Thiết lập quy trình dịch thuật 4 bước chuẩn mực cho biên dịch viên: Các doanh nghiệp FDI và công ty dịch thuật cần áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng gồm: phân tích cấu trúc hình thái từ, tra cứu ngữ nghĩa chuyên ngành theo chuẩn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS), lựa chọn thủ pháp dịch tương đương động, và đối chiếu chéo thuật ngữ nhằm giảm thiểu ít nhất 80% lỗi sai thuật ngữ.
3. Đổi mới chương trình đào tạo tiếng Anh chuyên ngành: Bộ môn Tiếng Anh thương mại cần bổ sung học phần Dịch thuật Tài chính ứng dụng với thời lượng 45 tiết, tập trung rèn luyện kỹ năng phân tích cấu trúc từ ghép, từ phái sinh và xử lý 100% các thuật ngữ viết tắt phổ biến.
4. Tăng cường xuất bản tài liệu tham khảo song ngữ: Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán phối hợp cùng các nhà xuất bản chuyên ngành định kỳ 2 năm một lần cập nhật sổ tay thuật ngữ tài chính - kế toán đối chiếu Anh - Việt, đảm bảo tính cập nhật với sự thay đổi của hệ thống pháp luật kế toán quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Học viên cao học và sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh: Tài liệu cung cấp phương pháp luận nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ chuẩn xác, phục vụ trực tiếp cho việc làm khóa luận, luận văn tốt nghiệp và học tập học phần Dịch chuyên ngành.
• Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành Kinh tế - Tài chính: Nguồn tư liệu phong phú với 166 thuật ngữ phân loại chi tiết giúp xây dựng giáo trình, bài tập phân tích hình thái từ và bài tập dịch thuật sát với thực tế.
• Biên - phiên dịch viên tài chính tại các công ty kiểm toán và tập đoàn đa quốc gia: Hướng dẫn xử lý chính xác các thuật ngữ khó, cấu trúc viết tắt phức tạp trong các báo cáo tài chính, hợp đồng EPC và thư tín dụng (L/C).
• Chuyên viên kế toán, kiểm toán viên và cán bộ quản lý tài chính doanh nghiệp: Giúp nâng cao năng lực đọc hiểu các báo cáo tài chính quốc tế, hồ sơ quyết toán và giao dịch ngoại thương bằng tiếng Anh một cách chuẩn xác.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phần lớn từ đơn tiếng Anh lại chuyển thành từ ghép hoặc cụm từ trong tiếng Việt?

Tiếng Anh là ngôn ngữ đa âm tiết và sử dụng hình vị phức hợp, trong khi tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập không biến hình. Một từ đơn tiếng Anh như inventory vốn mang trọn vẹn khái niệm khoa học, nhưng khi sang tiếng Việt bắt buộc phải dùng cụm 3 tiếng hàng tồn kho mới chuyển tải đầy đủ nội dung nghĩa của thuật ngữ.

Từ phái sinh (derivation words) trong tiếng Anh được xử lý như thế nào khi dịch sang tiếng Việt?

Do tiếng Việt không có cơ chế phái sinh từ bằng tiền tố hay hậu tố, 94,12% từ phái sinh tiếng Anh được chuyển dịch thành cụm từ. Dịch giả sử dụng các từ phụ trợ hoặc từ chỉ loại như người, bên, sự, việc để biểu đạt ý nghĩa ngữ pháp của phụ tố (ví dụ: buyer dịch thành người mua hoặc bên mua).

Các thuật ngữ viết tắt như L/C, FOB, CIF, EBITDA được tiếp nhận ra sao trong tiếng Việt?

Các thuật ngữ viết tắt thường được giữ nguyên dạng ký tự chữ cái để đảm bảo tính ngắn gọn và quốc tế hóa. Tuy nhiên, cách đọc trong thực tế được Việt hóa linh hoạt thông qua việc đọc nối âm (CIF đọc là xíp, VAT đọc là vát) hoặc đọc theo tên chữ cái tiếng Việt (L/C đọc là e-lờ-xê).

Lý thuyết dịch thuật nào đóng vai trò nòng cốt trong nghiên cứu này?

Nghiên cứu dựa trên mô hình 8 phương pháp dịch thuật của Peter Newmark (1988) và nguyên lý tương đương động của Eugene Nida (1982). Các lý thuyết này nhấn mạnh rằng việc dịch thuật ngữ chuyên ngành phải ưu tiên truyền tải đúng nội dung thông điệp và hiệu quả giao tiếp trong ngữ cảnh đích hơn là bám chấp vào hình thức từ ngữ.

Làm thế nào để tránh nhầm lẫn giữa nghĩa phổ thông và nghĩa chuyên ngành của thuật ngữ tài chính?

Người dịch bắt buộc phải đặt từ ngữ vào ngữ cảnh văn bản tài chính cụ thể và tra cứu từ điển chuyên ngành thay vì từ điển tổng quát. Chẳng hạn, từ equity trong đời sống có nghĩa là sự công bằng, nhưng trong bảng cân đối kế toán chuyên ngành bắt buộc phải dịch chuẩn xác là vốn chủ sở hữu hoặc vốn tự có.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 166 thuật ngữ và 26 từ viết tắt tài chính - kế toán tiếng Anh, chỉ ra sự chuyển dịch cấu trúc mạnh mẽ sang dạng cụm từ trong tiếng Việt (chiếm trên 90% ở các nhóm từ ghép, từ phái sinh và cụm từ).
• Xác lập cơ sở ngôn ngữ học giải thích sự khác biệt giữa cấu trúc từ ngữ hòa kết tiếng Anh và cấu trúc ngữ nghĩa đơn lập tiếng Việt trong ngữ cảnh kinh tế.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu thực chứng và bộ chỉ dẫn dịch thuật có giá trị tham khảo cao cho công tác giảng dạy và biên dịch tài chính song ngữ.
• Đề ra lộ trình 4 giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và thực hành dịch thuật thuật ngữ chuyên ngành trong giai đoạn 2024 - 2026.
• Đây là tài liệu học thuật không thể thiếu dành cho các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và biên dịch viên quan tâm đến lĩnh vực ngôn ngữ học ứng dụng và dịch thuật chuyên ngành kinh tế. Hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để nắm vững các nguyên tắc chuyển ngữ tài chính chuẩn xác nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI UNIVERSITY OF BUSINESS AND TECHNOLOGY VAN THI TU TRAM A STUDY ON THE TRANSLATION OF ENGLISH FINANCIAL-ACCOUNTING TERMINOLOGIES INTO VIETNAMESE MA THESIS IN ENGLISH LINGUISTICS HA NOI – 2022 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI UNIVERSITY OF BUSINESS AND TECHNOLOGY VAN THI TU TRAM A STUDY ON THE TRANSLATION OF ENGLISH FINANCIAL-ACCOUNTING TERMINOLOGIES INTO VIETNAMESE Field: English Linguistics Code: 1800572 MA THESIS IN ENGLISH LINGUISTICS SUPERVISOR: ASSOC. PHAN VAN QUE HA NOI – 2022 CERTIFICATE OF ORIGINALITY I, the undersigned, hereby certify my authority of the study project report entitled “A study on the translation of English finance-accounting terminologies into Vietnamese” submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master in English Language. Except for the indicated references, no other person’s work has been used without due acknowledgement in the text of the thesis. Hanoi, 2022 VĂN THỊ TÚ TRÂM Approved by SUPERVISOR (Signature and full name) Date:…………………… i ACKNOWLEDGEMENT In the process of completing my thesis, I have received a great deal of help, guidance and encouragement from my teachers and friends.

I would first and foremost like to express my sincerest thanks to my supervisor, Associate Professor.Doctor Phan Van Que for his invaluable help, insightful guidance and supportive encouragement throughout the study and beyond. I would also take this chance like to express my special thanks to other lecturers of Graduate studies for English language department – Hanoi university of Business and Technology for their supportive lectures during 2 years that have provided me with good background to do effectively my graduation thesis. Finally, I would like to thank my family, my friends who have offered continuous support, encouraged, and helped me throughout the time. ii iii ABSTRACT This thesis has carried out of a study on the translation of English finance-accounting terminologies into Vietnamese.

Throughout the study to find out the syntactic and semantic characteristics of a study on English finance-accounting terminologies and how these terminologies translated into Vietnamese. The researcher has found out the English finance-accounting terminologies in forms of single words, compound words, phrase and their equivalents in Vietnamese language through the data collection and analysis. The translation procedures: borrowing, calque, literal translation, transposition, modulation and equivalence is being applied to translate the English finance-accounting terminologies into Vietnamese. The qualitative and quantitative methods were utilized.

Also, the researcher has find out typical characteristics of English finance- accounting terminologies in form of abbreviation translated and/or used in Vietnamese. iv v TABLE OF CONTENTS CERTIFICATE OF ORIGINALITY.iii LIST OF TABLES.vi CHAPTER 1: INTRODUCTION. Rationale for the study:. Aims and objectives of the study:.

Method of study:. Scope of study:. Significance of study:. Design of study:.3 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW.2 Basic characterics of science terminology:.

Opinions on scientific terminology:. Standards of scientific terminologies:. Concept on finance-accounting terminologies:. Definition on translation:.

Types/Methods of Translation:. Equivalence in translation:. Research governing orientation:. The main methods used for studying in the thesis:.

Steps of studying:. 17 Chapter 4: FINDINGS AND DISCUSSION. English finance-accounting terminologies in form of single words and their equivalents in Vietnamese:. English finance-accounting terminologies in form of derivation words and their equivalents in Vietnamese:.

English finance-accounting terminologies in form of compound words and their equivalents in Vietnamese. English finance-accounting terminologies in form of a phrase and their equivalents in Vietnamese. English finance-accounting terminologies in form of an abbreviation in comparison to their equivalents in Vietnamese. Limitation of Study:.38 vii APPENDIX NO.

1 : List of 166 English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents. 2 : List of 26 English finance-accounting terminologies in form of abbreviation and their Vietnamese equivalents.61 LIST OF TABLES Table 1: English finance-accounting terminologies in form of a single word. 41 Table 2: English finance-accounting terminologies in form of a derivation word. 42 Table 3: English finance-accounting terminologies in form of a compound word.43 Table 4: English finance-accounting terminologies in form of a phrase.

47 viii ix CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Rationale for the study: Accounting is a vital element of business. It records and classifies the finance activities of a business. None of the business organization can operate without it.

Thus, knowing the finance-accounting terminologies can help you reach your potential in any industry. Nowadays, with “open” policies for all countries in the world and the integration process of the globalization, there are more and more foreign investors in Vietnam, English become an international language. Therefore, requirement for efficient usage of English language in study, communication and in other fields in general and in the finance-accounting in particularly is very important. However, teaching and learning English finance-accounting terminologies to apply in business is not easy for everyone.

Students must be requested to acquire a certain level of English in this field. Thus, the development of study on specialized English in finance- accounting field is an urgent need. A number of Vietnamese learners get trouble in translating English finance-accounting terminology. I myself often become confused with finance-accounting terminologies whenever I deal with them.

Hence, it is very necessary for me to acquire certain accumulation of linguistic and cultural knowledge in both native language and foreign languages. Moreover, I am also interested in translation skills, especially in translation of finance-accounting terminology. 1 In addition, I have realized that not many people have conducted researches on translation of English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents. It is a study of the field would help learners save a lot of time reading all other materials.

On the other hand, with great support of the supervisor, I realize that I will gain more knowledge during studying and finding the results of studying. From the above-mentioned, I would like to choose the “A study on the translation of English finance-accounting terminologies into Vietnamese” as a research thesis for my thesis with the hope of contributing and facilitating the translation of English finance- accounting terminology for readers. Aims and objectives of the study: Aims: Providing students of specialized English in finance- accounting and those who may concern the English terminology in finance-accounting and their equivalents Vietnamese as a useful reference. I hope that this study can provide readers with overall comprehension about the information from written text and visual forms of presentation on finance-accounting terminology, help the learners and reader with understanding better and translating effectively the specialized English terminologies in finance- accounting.

This thesis help learners enlarge their vocabulary of finance and finance-accounting terminology. 2 Objectives: During the period of study and completion of my thesis has helped me with understanding well a lot of specialized English terminology in finance-accounting and their Vietnamese equivalents. Research questions: In order to achieve the above-mentioned aims, the thesis shall carry out to answer the two following study questions: How are English finance-accounting terminologies translated into Vietnamese? What are the implication for translating English finance-accounting terminologies into Vietnamese? 1. Method of study: The following main methods shall be used for studying my thesis: (1).

The statistical method including of classification statistics and metering statistics; (2).Comparative method is used to find out the similarity and the difference in word formation between English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents; (4). In which the analysis method and synthesis method are the supporting methods. Scope of study: English finance-accounting terminologies. 166 English finance- accounting terminologies has been sourced from English- Vietnamese International Accounting-Auditing Dictionary (2012) Đỗ Hữu Vinh, by the Youth Publisher.

Significance of study: * Theoretical: Help the readers with understanding on: - Word formations of finance-accounting terminologies in English and in Vietnamese; - The difference on appearance construction of English finance- accounting terminologies and their Vietnamese equivalents; - The similarity on concept content of finance-accounting terminologies in both of Vietnamese and English languages. * Practical: Results of this study will: - Help the students translating of finance-accounting terminologies from English into Vietnamese and vice verse well and correctly; - Contribute to and serve for teaching and learning specialized English in finance-accounting; - As a useful reference document for teachers and students in department of English language and persons who working relating to the finance-accounting field at FDI companies and the other companies in Vietnam. Design of study: The thesis consists of five chapters, in which the chapter 4 is naturally the most important parts, as follows: Chapter 1: INTRODUCTION in which Rationale, Aims and Objectives of study, Research questions, Method of study, Scope of study, Design of study. Chapter 2: LITERATURE REVIEW including of a Review of previous studies at home and abroad and a Review of theoretical background of English finance-accounting terminology and equivalents in Vietnamese.

Chapter 3: METHODOLOGY including of Research governing orientation and Research methods. This chapter describes the sampling method, numbers and features of collected finance- accounting terminology, research instruments as well as the procedures of data collection and analysis. Chapter 4: FINDINGS AND DISCUSSION provides findings which are the answers the two research questions mentioned and discussion on the gained results. Chapter 5: CONCLUSION summarizes the main points of the research, looks at some of the research the limitations as well as provides suggestions for further studies.

5 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2.1 Previous Study: - Graduation paper “A study on the translation of accounting terms from English into Vietnamese” by Trinh Thi Le Quyen, 2010 – Haiphong Private University. The researcher found several strategies and procedures applied in the translation of accounting terms into Vietnamese:. Shift or transposition translation. Translation by using a loan word plus explanation.

Translation by omission. Translation by Paraphrase using unrelated words. The study is on accounting terms only and in the level of graduation paper. The study is mainly made on strategies and procedures applied in the translation of accounting terms into Vietnamese, not mentioned on causes to the similarity and differences between English accounting terms and their equivalents.

- Thesis: “Structural and Functional features of Fronting in English versus Vietnamese equivalents” by Nguyen Thi Ai Anh, 2014 – Faculty of Post-Graduate Studies, University of Languages and International Studies. The thesis presented on Structural and Functional features of Fronting in English versus Vietnamese equivalents. 6 - “A study of the use of addressing terms in English and Vietnamese Families” by Nguyen Thuy Linh, 2018 – Graduate Academy of Social Sciences. The researcher found several differences between English addressing terms in English and Vietnamese Families.

However, the terms put into studying is addressing terms not finance-accounting terms. The researcher found several differences between English addressing terms in English and Vietnamese Families but thesis is not mentioned on linguistic characteristics of English and Vietnamese. Therefore, the previous studies have not mentioned on the translation of English finance-accounting terminologies into Vietnamese, especially in which found the similarity and differences between English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents, simultaneously, stated the different linguistic characteristics of English and Vietnamese causing the differences between English finance-accounting terminologies and their Vietnamese equivalents.2 Basic characterics of science terminology: 2. Opinions on scientific terminology: Up to now there are various definitions of terminology by many linguists.

In the Russian Encyclopedia (1976) terminology is defined 7 as “a word or a combination of words that denotes the concepts precisely and their relationship with other concepts in a specific area. Terminology is a specialized and restricted expression on things, phenomena, characteristics, and the relationship in a specific field.” This definition has many features in common with those approached by many Vietnamese linguists such as the one proposed by Nguyen Van Tu (1960:176) “Terminology is a word or combination of words that is used in science, technology politic, art … and it has a specific meaning, denotes precisely the concepts and names of the above-mentioned scientific fields.” Do Huu Chau (1998) claims “terminologies are specialized words used within a scientific field, a profession or any technological field”. According to Nguyen Thien Giap (1981), “terminology is a section of special lexis of a language. It consists of fixed words and groups of words which are accurate name of concepts and subjects belonging to different specialized fields of human beings”.