Luận văn nghiên cứu mức sử dụng nước và đề xuất biện pháp tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép trên địa bàn tỉnh thái nguyên

Luận văn nghiên cứu mức sử dụng nước và đề xuất biện pháp tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép tại Thái Nguyên, hướng đến phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Long
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Thị Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu mức sử dụng nước và đề xuất biện pháp tiết kiệm nước trong hoạt động sản xuất sắt thép trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Khái niệm tài nguyên nước
• 2.1.2. Quy định về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả
• 2.1.3. Khái niệm sản xuất sạch hơn
• 2.1.4. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép
• 2.2.1. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép ở Việt Nam
• 2.2.2. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép ở Thái Nguyên
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian
• 3.1.3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.1. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép
• 3.2.2. Nghiên cứu, xác định mức sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép
• 3.2.3. Đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả đối với ngành công nghiệp sản xuất sắt thép
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 3.3.2. Phương pháp điều tra, khảo sát
• 3.3.3. Phương pháp xác định mức sử dụng nước cho sản xuất sắt thép
• 3.3.4. Phương pháp đánh giá, so sánh
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong sản xuất sắt thép
• 4.1.1. Công nghệ sản xuất sắt thép
• 4.1.2. Các công đoạn sử dụng nước trong quy trình sản xuất sắt thép
• 4.1.3. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong các công đoạn sản xuất sắt thép
• 4.2. Xác định mức sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép
• 4.2.1. Cơ sở xác định mức sử dụng nước trong sản xuất sắt thép
• 4.2.2. Mức sử dụng nước trong sản xuất sắt thép
• 4.3. Đề xuất các giải pháp tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép
• 4.3.1. Các công đoạn có khả năng nâng cao hiệu quả sử dụng nước
• 4.3.2. Đề xuất các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. TỒN TẠI VÀ HẠN CHẾ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam đang đối mặt với tình trạng khan hiếm tài nguyên nước do sự phân bố không đều và nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Ngành công nghiệp, đặc biệt là sản xuất sắt thép, tiêu tốn một lượng nước lớn trong quy trình sản xuất. Việc nghiên cứu và đề xuất biện pháp tiết kiệm nước là cần thiết để bảo vệ tài nguyên nước và đảm bảo phát triển bền vững. Theo dự báo, mức độ ô nhiễm nước sẽ gia tăng, dẫn đến xung đột trong việc sử dụng nước giữa các ngành. Do đó, việc xác định mức sử dụng nước trong ngành thép là rất quan trọng để có những giải pháp hiệu quả.

II. Mục tiêu của đề tài

Mục tiêu tổng quát của đề tài là nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng tài nguyên nước trong ngành công nghiệp. Mục tiêu cụ thể bao gồm phân tích hiện trạng khai thác và sử dụng nước trong sản xuất sắt thép, xác định mức sử dụng nước và đề xuất các giải pháp tiết kiệm nước. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần bảo vệ môi trường. Giải pháp tiết kiệm nước sẽ được xây dựng dựa trên các nghiên cứu thực tiễn và công nghệ hiện đại.

III. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép

Ngành sản xuất sắt thép tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể từ những năm 1960. Thái Nguyên là một trong những trung tâm sản xuất thép lớn với nhiều nhà máy hoạt động. Tuy nhiên, việc sử dụng nước trong quy trình sản xuất vẫn chưa được tối ưu hóa. Các công đoạn như luyện phôi, cán thép đều tiêu tốn một lượng nước lớn. Việc quản lý nước trong ngành thép cần được cải thiện để giảm thiểu tác động đến môi trường. Các công nghệ mới và quy trình sản xuất sạch hơn cần được áp dụng để nâng cao hiệu quả sử dụng nước.

IV. Đề xuất các giải pháp tiết kiệm nước

Để tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép, cần áp dụng các biện pháp như cải tiến quy trình sản xuất, sử dụng công nghệ tiên tiến và tăng cường tái sử dụng nước. Việc áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn sẽ giúp giảm thiểu lượng nước tiêu thụ và ô nhiễm. Các nhà máy cần có kế hoạch cụ thể để thay thế thiết bị lạc hậu, cải tiến quy trình sử dụng nước và tăng cường khả năng sử dụng nước tuần hoàn. Những giải pháp này không chỉ giúp tiết kiệm nước mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

V. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong việc nâng cao nhận thức về tài nguyên nước mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững ngành công nghiệp. Việc đề xuất biện pháp tiết kiệm nước sẽ giúp các doanh nghiệp trong ngành thép cải thiện hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và bảo vệ môi trường. Những kết quả từ nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp khác, từ đó tạo ra một mô hình phát triển bền vững cho toàn xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tài nguyên nước tại Việt Nam có sự phân bố không đồng đều về không gian và thời gian, dẫn đến tình trạng lũ lụt vào mùa mưa và khan hiếm nước vào mùa khô. Theo ước tính, nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng do phát triển kinh tế và tăng trưởng dân số, trong khi đó việc xả thải chưa được kiểm soát chặt chẽ khiến tài nguyên nước bị suy giảm nghiêm trọng. Ngành sản xuất sắt thép, mặc dù không phải là ngành sử dụng nước nhiều nhất, nhưng lại có quy trình công nghệ đồng đều và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt tại tỉnh Thái Nguyên – nơi tập trung nhiều nhà máy sản xuất sắt thép với công nghệ hiện đại.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích hiện trạng sử dụng nước trong sản xuất sắt thép tại Thái Nguyên, xác định mức sử dụng nước cụ thể cho từng công đoạn sản xuất và đề xuất các biện pháp tiết kiệm nước hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2017, với phạm vi không gian là các nhà máy thuộc Công ty Gang Thép Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước, góp phần phát triển bền vững ngành công nghiệp thép và bảo vệ môi trường tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Khái niệm tài nguyên nước: Bao gồm nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển trong lãnh thổ Việt Nam, được quản lý theo Luật Tài nguyên nước năm 2012 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
• Lý thuyết sản xuất sạch hơn (Cleaner Production): Theo UNEP, sản xuất sạch hơn là chiến lược phòng ngừa tổng hợp nhằm nâng cao hiệu suất sinh thái, giảm thiểu rủi ro môi trường và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
• Mô hình xác định mức sử dụng nước hiệu quả: Dựa trên các bước kiểm kê, phân tích, dự báo và đánh giá chi phí-lợi ích của các biện pháp tiết kiệm nước, được tham khảo từ kinh nghiệm quốc tế như Úc, Canada và Anh.
• Khái niệm dấu vết nước (Water Footprint): Đo lường tổng lượng nước ngọt sử dụng trực tiếp và gián tiếp trong chuỗi cung ứng sản phẩm, bao gồm dấu vết nước xanh dương, xanh lá và xám.

Các khái niệm này giúp xây dựng cơ sở khoa học cho việc đánh giá mức sử dụng nước trong sản xuất sắt thép và đề xuất các giải pháp tiết kiệm phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ 6 nhà máy sản xuất sắt thép thuộc Công ty Gang Thép Thái Nguyên, bao gồm Nhà máy Cốc Hóa, Nhà máy Luyện Gang, Nhà máy Luyện Thép Lưu Xá, Nhà máy Cán Thép Lưu Xá, Công ty Cổ phần Luyện Cán Thép Gia Sàng và Nhà máy Cán Thép Thái Nguyên. Dữ liệu thu thập trong giai đoạn từ tháng 6/2016 đến tháng 6/2017.
• Phương pháp thu thập: Kết hợp thu thập tài liệu pháp lý, báo cáo quy hoạch, khảo sát thực địa, phỏng vấn và điều tra bằng phiếu hỏi về tình hình sử dụng nước, công nghệ sản xuất, quy trình và lượng nước tiêu thụ từng công đoạn.
• Phương pháp phân tích: Tính toán mức sử dụng nước theo công thức:
  $$ \text{Mức sử dụng nước} = \frac{\text{Lượng nước đầu vào (m}^3\text{)}}{\text{Sản lượng sản phẩm (tấn)}} $$
  Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh với tiêu chuẩn nước hiệu quả quốc tế và trong nước, đồng thời phân tích chi phí-lợi ích các biện pháp tiết kiệm nước.
• Timeline nghiên cứu:
  • Thu thập tài liệu và khảo sát thực địa: tháng 6-11/2016
  • Phân tích số liệu và đánh giá: tháng 12/2016 - 3/2017
  • Đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn: tháng 4-6/2017

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng sử dụng nước trong sản xuất sắt thép tại Thái Nguyên:

   • Lượng nước sử dụng trung bình cho toàn bộ quy trình sản xuất là khoảng 3,5 m³/tấn sản phẩm thép.
   • Công đoạn luyện gang và luyện thép chiếm tới 70% tổng lượng nước tiêu thụ, trong đó lò cao sử dụng khoảng 1,8 m³/tấn gang lỏng, lò thổi oxy và lò hồ quang điện tiêu thụ khoảng 1,2 m³/tấn thép thỏi.

2. Mức sử dụng nước so với tiêu chuẩn:

   • Mức sử dụng nước tại các nhà máy cao hơn khoảng 20-30% so với mức tiêu chuẩn nước hiệu quả được áp dụng tại một số nước phát triển.
   • Tỷ lệ thất thoát nước do rò rỉ và sử dụng không hợp lý chiếm khoảng 15% tổng lượng nước đầu vào.

3. Các công đoạn có tiềm năng tiết kiệm nước:

   • Công đoạn làm nguội thép và xử lý khí thải có thể áp dụng công nghệ tuần hoàn nước để giảm lượng nước sử dụng tới 25%.
   • Việc cải tiến thiết bị và quy trình vận hành có thể giảm thất thoát nước khoảng 10-12%.

4. Chi phí và lợi ích của các biện pháp tiết kiệm nước:

   • Đầu tư công nghệ tuần hoàn nước và thiết bị tiết kiệm nước có thể hoàn vốn trong vòng 2-3 năm nhờ giảm chi phí mua nước và xử lý nước thải.
   • Giảm lượng nước sử dụng góp phần giảm tải cho hệ thống xử lý nước thải, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao hình ảnh doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân mức sử dụng nước cao hơn tiêu chuẩn chủ yếu do công nghệ cũ, thiếu đồng bộ trong quản lý và vận hành hệ thống cấp nước. So với các nghiên cứu tại Úc và Canada, việc áp dụng đồng hồ đo nước và kiểm kê chi tiết từng thiết bị giúp phát hiện thất thoát và tối ưu hóa sử dụng nước. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng lớn trong việc áp dụng sản xuất sạch hơn và công nghệ tuần hoàn nước tại các nhà máy thép ở Thái Nguyên.

Biểu đồ thể hiện tỷ lệ sử dụng nước theo từng công đoạn sẽ minh họa rõ ràng sự phân bổ lượng nước tiêu thụ, giúp nhà quản lý tập trung cải tiến các khâu trọng điểm. Bảng so sánh mức sử dụng nước thực tế và tiêu chuẩn quốc tế cũng làm nổi bật khoảng cách cần khắc phục.

Việc tiết kiệm nước không chỉ giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên nước quý giá, phù hợp với các quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2012 và các nghị định hướng dẫn. Đây là cơ sở để các nhà máy thép tại Thái Nguyên phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng công nghệ tuần hoàn nước trong các công đoạn làm nguội và xử lý khí thải

   • Mục tiêu giảm 25% lượng nước sử dụng trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý nhà máy phối hợp với phòng kỹ thuật.

2. Lắp đặt hệ thống đồng hồ đo nước và kiểm soát thất thoát nước

   • Mục tiêu giảm thất thoát nước xuống dưới 5% trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng quản lý vận hành và bảo trì.

3. Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng nước tiết kiệm cho công nhân và cán bộ quản lý

   • Mục tiêu tăng cường ý thức tiết kiệm nước, giảm lãng phí.
   • Thời gian triển khai: liên tục hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và môi trường.

4. Cải tiến quy trình sản xuất và đầu tư thiết bị tiết kiệm nước hiện đại

   • Mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng nước, giảm chi phí vận hành.
   • Thời gian thực hiện: 3-5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo công ty và phòng đầu tư.

5. Xây dựng kế hoạch quản lý và giám sát sử dụng nước định kỳ

   • Mục tiêu đảm bảo việc sử dụng nước theo đúng quy hoạch và tiêu chuẩn.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng môi trường và phòng kỹ thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và kỹ sư trong ngành sản xuất sắt thép

   • Lợi ích: Áp dụng các giải pháp tiết kiệm nước, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí.

2. Cơ quan quản lý tài nguyên nước và môi trường

   • Lợi ích: Tham khảo số liệu và phương pháp đánh giá mức sử dụng nước trong công nghiệp để xây dựng chính sách phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường, kỹ thuật môi trường

   • Lợi ích: Nắm bắt kiến thức thực tiễn về quản lý tài nguyên nước trong sản xuất công nghiệp, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp nặng

   • Lợi ích: Hiểu rõ về chi phí và lợi ích của các biện pháp tiết kiệm nước, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ngành sản xuất sắt thép cần quan tâm đến tiết kiệm nước?
   Ngành sản xuất sắt thép sử dụng lượng nước lớn trong các công đoạn làm nguội, xử lý khí thải và sản xuất. Tiết kiệm nước giúp giảm chi phí sản xuất, giảm áp lực lên nguồn nước và bảo vệ môi trường.

2. Mức sử dụng nước hiện tại tại các nhà máy thép ở Thái Nguyên là bao nhiêu?
   Trung bình khoảng 3,5 m³ nước cho mỗi tấn sản phẩm thép, cao hơn 20-30% so với tiêu chuẩn nước hiệu quả quốc tế.

3. Các biện pháp tiết kiệm nước hiệu quả nhất trong sản xuất thép là gì?
   Áp dụng công nghệ tuần hoàn nước, lắp đặt đồng hồ đo nước, cải tiến quy trình sản xuất và đào tạo nâng cao nhận thức sử dụng nước tiết kiệm.

4. Làm thế nào để đánh giá mức sử dụng nước trong một nhà máy thép?
   Bằng cách thu thập số liệu lượng nước đầu vào, sản lượng sản phẩm, phân tích từng công đoạn sử dụng nước và tính toán mức sử dụng nước theo đơn vị sản phẩm.

5. Việc tiết kiệm nước có ảnh hưởng như thế nào đến chi phí sản xuất?
   Tiết kiệm nước giúp giảm chi phí mua nước và xử lý nước thải, đồng thời giảm chi phí bảo trì thiết bị do giảm thất thoát và hao mòn, góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định mức sử dụng nước trung bình khoảng 3,5 m³/tấn sản phẩm thép tại các nhà máy ở Thái Nguyên, cao hơn tiêu chuẩn hiệu quả quốc tế từ 20-30%.
• Công đoạn luyện gang và luyện thép chiếm phần lớn lượng nước tiêu thụ, với tiềm năng tiết kiệm nước đáng kể qua công nghệ tuần hoàn và cải tiến quy trình.
• Các biện pháp tiết kiệm nước đề xuất có thể giảm thất thoát nước từ 15% xuống dưới 5%, đồng thời hoàn vốn đầu tư trong vòng 2-3 năm.
• Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước trong ngành công nghiệp thép, phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành.
• Đề nghị các nhà máy thép tại Thái Nguyên triển khai ngay các giải pháp tiết kiệm nước để phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

Các nhà quản lý và kỹ sư nên áp dụng các biện pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả sử dụng nước để điều chỉnh kịp thời. Đối với các nhà nghiên cứu, có thể mở rộng nghiên cứu sang các ngành công nghiệp khác nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý tài nguyên nước quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu tổng quát.

Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Khái niệm tài nguyên nước. Quy định về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Khái niệm sản xuất sạch hơn. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép ở Việt Nam. Tổng quan tình hình sản xuất sắt thép ở Thái Nguyên.

Tổng quan nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép. Nghiên cứu, xác định mức sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép. Đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả đối với ngành công nghiệp sản xuất sắt thép.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp điều tra, khảo sát. Phương pháp xác định mức sử dụng nước cho sản xuất sắt thép.

Phương pháp đánh giá, so sánh. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong sản xuất sắt thép. Công nghệ sản xuất sắt thép.

Các công đoạn sử dụng nước trong quy trình sản xuất sắt thép. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong các công đoạn sản xuất sắt thép. Xác định mức sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép. Cơ sở xác định mức sử dụng nước trong sản xuất sắt thép.

Mức sử dụng nước trong sản xuất sắt thép. Đề xuất các giải pháp tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép. Các công đoạn có khả năng nâng cao hiệu quả sử dụng nước. Đề xuất các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

66 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. TỒN TẠI VÀ HẠN CHẾ. 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 72 c v DANH TỪ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 BOS Lò thổi oxy 2 BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường 3 BXD Bộ Xây dựng 4 DIR Hoàn lưu trực tiếp 5 ĐNB Đông Nam Bộ 6 EAF Lò hồ quang điện 7 GIS Hệ thống thông tin địa lý 8 TIS Khu liên hiệp gang thép Thái Nguyên 9 UNEP Chương trình môi trường của Liên hiệp quốc 10 VNSTEEL Tổng Công ty Thép Việt Nam c vi DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Các nhà máy sản xuất chính của Công ty gang thép Thái Nguyên. Tiêu chuẩn mức sử dụng nước hiệu quả. Các bước xác định phương án sử dụng nước tiết kiệm. Mức sử dụng nước trong công nghiệp dệt nhuộm.

Danh sách các đơn vị điều tra. Tiêu chuẩn dùng nước cho các ngành sản xuất. Các công đoạn sử dụng nước trong sản xuất sắt thép. Hiện trạng sử dụng nguồn nước trong sản xuất sắt thép của Công ty gang thép Thái Nguyên.

Lượng nước khai thác, sử dụng nước trong sản xuất sắt thép. Mức sử dụng nước cho quy trình sản xuất sắt thép. Mức sử dụng nước cho sản xuất sắt thép. Mức sử dụng nước cho các quy trình sản xuất sắt thép.

Mức sử dụng nước của các nhà máy sản xuất sắt thép. 62 c vii DANH MỤC HÌNH Hình 3. Sơ đồ quy trình công nghệ luyện thép. Quy trình công nghệ lò cốc.

Quy trình công nghệ lò cao. Quy trình công nghệ lò thổi oxy. Quy trình sản xuất lò hồ quang điện. Chi tiết các công đoạn sử dụng nước trong phân xưởng luyện cốc.

Quy trình sử dụng nước trong phân xưởng làm sạch khí than từ lò cốc. Quy trình sử dụng nước trong phân xưởng thiêu kết. Các công đoạn sử dụng nước trong lò cao. Nước sử dụng trong lò hồ quang điện.

Quy trình sản xuất oxy. Các thành viên tham gia khảo sát về quản lý nước trong ngành thép. Tính cấp thiết của đề tài Đặc trưng tài nguyên nước của Việt Nam là sự phân bố không đều theo không gian và thời gian. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng lũ lụt vào mùa mưa và khan hiếm, thiếu nước vào mùa khô.

Bên cạnh đó, những năm gần đây, phát triển kinh tế và tăng trưởng dân số mạnh mẽ đang làm tăng nhu cầu sử dụng và xả nước thải vào nguồn nước khiến cho tài nguyên nước càng trở nên khan hiếm cạn kiệt. Nhiều vấn đề môi trường chưa được giải quyết trong khi đó theo dự báo mức độ ô nhiễm sẽ tiếp tục gia tăng. Xung đột và cạnh tranh trong sử dụng nước giữa các ngành dùng nước đang ngày một sâu sắc. Để giải quyết tình trạng này, nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm kiểm soát và quản lý tài nguyên nước như xây dựng và ban hành chính sách về tài nguyên nước, nghiên cứu khoa học công nghệ, đào tạo nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước… Tuy nhiên, trong điều kiện thực tiễn của Việt nam hiện nay là hầu hết các các cơ sở khai thác, sử dụng nước chưa nhận thức đúng đắn về giá trị của tài nguyên nước, tầm quan trọng của tài nguyên nước nên tài nguyên nước đang bị sử dụng lãng phí, không có quy hoạch và kế hoạch sử dụng, bảo vệ.

Ngược lại nhiều nơi dân còn thiếu nước không đảm bảo cho nhu cầu tối thiểu. Vì vậy, để khuyến khích sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước nhằm phát triển bền vững cần phải có những chế tài chặt chẽ kiểm soát việc khai thác, sử dụng nước đặc biết đối với ngành công nghiệp. Do vậy, việc nghiên cứu, xác định mức sử dụng nước trong các hoạt động sản xuất công nghiệp là hết sức cần thiết. Trong các ngành công nghiệp có sử dụng nước thì ngành thép mặc dù có mức sử dụng nước không nhiều như các ngành công nghiệp giấy, bia…song đây lại là ngành có công nghệ sản xuất tương đối đồng đều khi c 2 hiện hầu hết các doanh nghiệp sản xuất sắt thép ở nước ta đều đã chuyển sang sử dụng công nghệ lò điện trong sản xuất sắt thép.

Đây là cơ sở khoa học cho việc xác định mức sử dụng nước. Các nhà máy sản xuất sắt thép của nước ta hiện nay tập trung chủ yếu ở miền Bắc và miền Nam. Ở miền Bắc tập trung chủ yếu ở các tỉnh Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên và Bắc Ninh. Ở miền Nam tập trung ở thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trong đó, Thái Nguyên là địa phương có lợi thế về nguồn nguyên liệu mỏ sắt tại địa phương nên các nhà máy sản xuất sắt thép ở đây được bắt đầu từ giai đoạn luyện phôi thép và tiếp tục với các chuỗi công nghệ sản xuất liên tục. Từ những lý do trên, chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu mức sử dụng nước và đề xuất biện pháp tiết kiệm nước trong sản xuất sắt thép trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” 2. Mục tiêu của đề tài 2. Mục tiêu tổng quát Làm tiền đề nghiên cứu mức sử dụng nước trong các ngành công nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài nguyên nước.

Mục tiêu cụ thể Phân tích, đánh giá về hiện trạng khai thác, sử dụng nước trong hoạt động sản xuất sắt thép. Nghiên cứu xác định mức sử dụng nước của hoạt động sản xuất sắt thép. Đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm và hiệu quả đối với ngành công nghiệp sản xuất sắt thép. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3.

Ý nghĩa khoa học Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. c 3 Vận dụng và phát huy được các kiến thức đã học tập và nghiên cứu… 3. Ý nghĩa trong thực tiễn Nghiên cứu mức sử dụng nước trong một số hoạt động sản xuất công nghiệp trong đó có hoạt động sản xuất sắt thép. Từ đó đưa ra đề xuất biện pháp khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất sắt thép.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái niệm tài nguyên nước Tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quy định về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả Luật Tài nguyên nước năm 2012 quy định về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả như sau: Biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả Tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước phải thực hiện các biện pháp sau đây để sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả: - Đúng mục đích, hợp lý; - Có kế hoạch thay thế, loại bỏ dần phương tiện, thiết bị có công nghệ lạc hậu, tiêu thụ nhiều nước; - Cải tiến, hợp lý hóa quy trình sử dụng nước; áp dụng kỹ thuật, công nghệ, thiết bị tiên tiến trong khai thác, sử dụng nước; tăng khả năng sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước; tích trữ nước mưa để sử dụng; - Bố trí cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện nguồn nước, cải tiến, hợp lý hóa và áp dụng các biện pháp, công nghệ, kỹ thuật canh tác, xây dựng, duy tu, vận hành các công trình dẫn nước, giữ nước để tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp.

Ưu đãi đối với hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả Tổ chức, cá nhân đầu tư sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước, thu gom, sử dụng nước mưa, sử dụng nước được khử muối từ nước lợ, nước mặn, c 5 đầu tư thiết bị, công nghệ tiết kiệm nước, được vay vốn ưu đãi và miễn, giảm thuế theo quy định của pháp luật. Phát triển khoa học, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả: Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân nghiên cứu khoa học, ứng dụng, phát triển công nghệ xử lý nước thải, cải tạo, phục hồi nguồn nước bị ô nhiễm , suy thoái, cạn kiệt, tái sử dụng nước và công nghệ khác nhằm sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và phát triển công nghệ nhằm sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả được ưu tiên bao gồm: - Nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ xử lý nước thải, cải tạo, phục hồi nguồn nước bị ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt.