Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Của Virus Cúm A/H5 Biến Chủng Mới Ở Đàn Gia Cầm Tại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc tính sinh học của virus cúm ah5 biến chủng mới ở đàn gia cầm làm cơ sở cho, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Lâm
• Người hướng dẫn: PGS. Tô Long Thành
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc tính sinh học của virus cúm A/H5 biến chủng mới ở đàn gia cầm làm cơ sở cho phòng chống dịch bệnh tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Virus Cúm A H5 Mới ở Gia Cầm VN

Bệnh cúm gia cầm (CGC) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, nguy hiểm, do virus cúm A/H5 gây ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi gia cầm. Lần đầu tiên xuất hiện ở Việt Nam vào cuối năm 2003, bệnh CGC đã trở thành một vấn đề dịch tễ phức tạp do sự xuất hiện liên tục của các biến chủng virus mới. Virus cúm A/H5N1, phân lập lần đầu từ ngỗng ở Guangdong, Trung Quốc năm 1996 (Xu & cs., 1999), xâm nhập vào Việt Nam và gây ra các đợt dịch bệnh lớn. Nghiên cứu về đặc tính sinh học của các biến chủng virus này là vô cùng quan trọng để phát triển các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả. Bài viết này đi sâu vào các nghiên cứu về virus cúm A/H5 mới ở gia cầm tại Việt Nam, nhằm cung cấp thông tin chi tiết và cập nhật nhất cho các nhà khoa học, nhà quản lý và người chăn nuôi.

1.1. Lịch Sử Bệnh Cúm Gia Cầm Từ Phát Hiện Đến Biến Động

Bệnh cúm gia cầm đã trải qua một lịch sử phát triển đầy biến động, từ những ca bệnh đầu tiên được ghi nhận đến sự xuất hiện của các biến chủng virus nguy hiểm. Nghiên cứu lịch sử bệnh giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc, sự lây lan và biến đổi của virus, từ đó đưa ra các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn. Theo nghiên cứu, virus cúm A/H5N1 từ khi xuất hiện tại Việt Nam năm 2003 cho đến năm 2005, gây bệnh CGC ở tất cả các tỉnh thành trên cả nước chủ yếu do biến chủng virus clade 1 (Wan & cs., 2008; Nguyễn Tiến Dũng & cs., 2008), bên cạnh đó clade 2.2 cũng được phát hiện năm 2005. Phân tích lịch sử dịch tễ cho thấy sự thay đổi liên tục của các chủng virus và sự cần thiết phải giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh.

1.2. Tầm Quan Trọng Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Virus Cúm A H5

Nghiên cứu đặc tính sinh học của virus cúm A/H5 là vô cùng quan trọng vì nhiều lý do. Thứ nhất, nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế gây bệnh của virus, từ đó phát triển các biện pháp điều trị hiệu quả hơn. Thứ hai, nó cho phép chúng ta dự đoán sự biến đổi của virus và chuẩn bị sẵn sàng cho các đợt dịch bệnh mới. Cuối cùng, nó giúp chúng ta đánh giá hiệu quả của các loại vaccine hiện tại và phát triển các loại vaccine mới phù hợp với các biến chủng virus mới. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Lâm năm 2021, việc xác định đặc điểm di truyền và khả năng gây bệnh của các biến chủng mới là then chốt trong việc xây dựng chiến lược phòng chống dịch bệnh.

II. Thách Thức Phòng Chống Cúm A H5 Biến Chủng và Miễn Dịch

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc phòng chống bệnh cúm A/H5 là sự xuất hiện liên tục của các biến chủng virus mới. Các biến chủng này có thể có khả năng lây lan nhanh hơn, gây bệnh nặng hơn hoặc kháng lại các loại vaccine hiện tại. Bên cạnh đó, sự miễn dịch chéo giữa các chủng virus cũng là một vấn đề phức tạp, gây khó khăn cho việc lựa chọn vaccine phù hợp. Để giải quyết những thách thức này, cần có các nghiên cứu sâu rộng về đặc tính sinh học của các biến chủng virus và đánh giá hiệu quả của các loại vaccine khác nhau.

2.1. Đa Dạng Di Truyền và Biến Chủng Virus Cúm A H5 Tại VN

Sự đa dạng di truyền của virus cúm A/H5 tại Việt Nam là một trong những yếu tố chính gây khó khăn cho việc phòng chống dịch bệnh. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra sự xuất hiện của nhiều biến chủng virus mới, với các đặc điểm di truyền khác nhau. Điều này đòi hỏi phải liên tục cập nhật thông tin về các biến chủng virus mới và đánh giá khả năng gây bệnh của chúng. Nghiên cứu cho thấy từ năm 2007 đến giữa năm 2010, có sự khác biệt địa lý về lưu hành của các biến chủng virus CGC, các clade 2.4 dòng Phúc Kiến (sau đó phân chia thành các subclade 2.3) chiếm ưu thế ở các tỉnh phía Bắc.

2.2. Khả Năng Vượt Qua Miễn Dịch của Virus Cúm A H5 Biến Chủng

Một số biến chủng virus cúm A/H5 có khả năng vượt qua hệ miễn dịch của gia cầm đã được tiêm phòng, gây ra các đợt dịch bệnh tái phát. Điều này có thể do sự thay đổi trong cấu trúc kháng nguyên của virus, khiến cho các kháng thể được tạo ra từ vaccine không còn hiệu quả. Nghiên cứu về cơ chế vượt qua hệ miễn dịch của virus là rất quan trọng để phát triển các loại vaccine mới có khả năng bảo vệ rộng hơn. Theo luận án, đáp ứng miễn dịch dị chủng từ vacxin Navet-vifluvac và Re-5 đối với các biến chủng virus mới (clade 2.4b vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng tốt hơn virus H5N6 clade 2.1c; Vacxin Navet-vifluvac bảo hộ lâm sàng cho gà (70-80%) chống lại virus cúm A/H5 biến chủng mới tốt hơn vacxin Re-5 (50-70%).

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Phân Tử Virus A H5

Nghiên cứu đặc tính sinh học phân tử của virus cúm A/H5 đòi hỏi việc sử dụng các phương pháp hiện đại, như PCR (phản ứng chuỗi polymerase), giải trình tự gen, và phân tích tin sinh học. Các phương pháp này cho phép chúng ta xác định đặc điểm di truyền của virus, dự đoán khả năng gây bệnh của chúng và đánh giá hiệu quả của các loại vaccine. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc phát triển các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn.

3.1. Kỹ Thuật PCR và Giải Trình Tự Gen Xác Định Biến Chủng

Kỹ thuật PCR và giải trình tự gen là hai công cụ quan trọng trong việc xác định và phân tích các biến chủng virus cúm A/H5. PCR cho phép khuếch đại các đoạn gen đặc hiệu của virus, giúp phát hiện virus một cách nhanh chóng và chính xác. Giải trình tự gen cho phép xác định trình tự nucleotide của virus, cung cấp thông tin chi tiết về đặc điểm di truyền của chúng. Kết quả giải trình tự gen có thể được sử dụng để so sánh với các chủng virus khác và xác định nguồn gốc của chúng. Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật PCR để phát hiện virus cúm A/H5 biến chủng mới trong mẫu bệnh phẩm và giải trình tự gen virus.

3.2. Phân Tích Tin Sinh Học Dự Đoán Khả Năng Gây Bệnh Của Virus

Phân tích tin sinh học là một công cụ mạnh mẽ trong việc dự đoán khả năng gây bệnh của virus cúm A/H5. Các phần mềm tin sinh học có thể được sử dụng để phân tích trình tự gen của virus và dự đoán cấu trúc protein của chúng. Thông tin này có thể được sử dụng để xác định các yếu tố quan trọng cho khả năng gây bệnh của virus, như ái lực liên kết với thụ thể tế bào chủ, khả năng nhân lên trong tế bào và khả năng kháng lại hệ miễn dịch. Các phần mềm như MEGA, Weblogo, S. được dùng để phân tích đặc điểm sinh học phân tử của virus cúm A/H5 biến chủng mới.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Phân Bố và Đặc Tính Virus Cúm A H5

Các nghiên cứu gần đây đã cung cấp những thông tin quan trọng về sự phân bố và đặc tính của virus cúm A/H5 tại Việt Nam. Kết quả cho thấy virus cúm A/H5 biến chủng mới đã lưu hành ở nhiều tỉnh thành trên cả nước, với các đặc điểm di truyền và khả năng gây bệnh khác nhau. Thông tin này là rất quan trọng để phát triển các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn.

4.1. Phân Bố Địa Lý Virus Cúm A H5 Biến Chủng Mới Tại VN

Nghiên cứu đã xác định sự lưu hành của virus cúm A/H5 biến chủng mới ở 11 tỉnh thành tại Việt Nam trong giai đoạn 2015-2018. Các biến chủng virus khác nhau đã được tìm thấy ở các vùng địa lý khác nhau, cho thấy sự phức tạp của tình hình dịch bệnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy Virus CGC lưu hành có tỷ lệ dương tính với virus: cúm A (gen M) 9,15%; A/H5 1,15 %; A/H5N1 0,23%; A/H5N6 0,65%; Virus cúm A/H5 biến chủng mới phân lập được gồm: A/H5N6 subclade 2.4a/b phân bố ở miền Bắc và miền Trung; A/H5N1 clade 2.1c chủ yếu ở miền Nam; chưa phát hiện virus cúm A/H5N6 ở miền Nam.

4.2. Đặc Điểm Sinh Học và Độc Lực Của Virus Cúm A H5 Mới

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng virus cúm A/H5 biến chủng mới có những đặc điểm sinh học và độc lực khác biệt so với các chủng virus trước đây. Một số biến chủng có khả năng gây bệnh nặng hơn và lây lan nhanh hơn. Việc xác định các yếu tố quan trọng cho độc lực của virus là rất quan trọng để phát triển các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn. Virus cúm A/H5 biến chủng mới thuộc H5N1 clade 2.4b có độc lực cao với chỉ số IVPI tương ứng 2,95, 2,78 và 2,87.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Vacxin Hiện Hành Với Virus Cúm A H5

Việc đánh giá hiệu quả của các loại vaccine hiện hành đối với các biến chủng virus cúm A/H5 mới là rất quan trọng để đảm bảo rằng chúng ta có thể bảo vệ gia cầm khỏi bệnh cúm. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc xác định khả năng bảo vệ chéo của các loại vaccine khác nhau và phát triển các loại vaccine mới phù hợp với các biến chủng virus mới.

5.1. Khả Năng Bảo Vệ Chéo Của Vacxin Cúm A H5 Hiện Hành

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khả năng bảo vệ chéo của các loại vaccine cúm A/H5 hiện hành có thể khác nhau đối với các biến chủng virus khác nhau. Một số loại vaccine có thể bảo vệ tốt chống lại một số biến chủng virus, nhưng lại ít hiệu quả đối với các biến chủng khác. Việc xác định khả năng bảo vệ chéo của các loại vaccine khác nhau là rất quan trọng để lựa chọn vaccine phù hợp cho từng vùng địa lý và từng thời điểm. Đáp ứng miễn dịch dị chủng từ vacxin Navet-vifluvac và Re-5 đối với các biến chủng virus mới (clade 2.4b vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng tốt hơn virus H5N6 clade 2.1c; Vacxin Navet-vifluvac bảo hộ lâm sàng cho gà (70-80%) chống lại virus cúm A/H5 biến chủng mới tốt hơn vacxin Re-5 (50-70%).

5.2. Phát Triển Vacxin Mới Giải Pháp Chống Lại Biến Chủng

Do sự xuất hiện liên tục của các biến chủng virus cúm A/H5 mới, việc phát triển các loại vaccine mới có khả năng bảo vệ rộng hơn là rất cần thiết. Các loại vaccine mới cần được thiết kế để kích thích hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể có khả năng chống lại nhiều biến chủng virus khác nhau. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc phát triển các loại vaccine sử dụng các kháng nguyên bảo tồn của virus, hoặc các loại vaccine sử dụng công nghệ mới, như vaccine mRNA.

VI. Kết Luận và Khuyến Nghị Phòng Chống Cúm A H5 Hiệu Quả

Nghiên cứu về đặc tính sinh học của virus cúm A/H5 mới ở gia cầm tại Việt Nam đã cung cấp những thông tin quan trọng cho việc phòng chống dịch bệnh. Cần tiếp tục tăng cường giám sát dịch bệnh, nghiên cứu đặc tính sinh học của các biến chủng virus mới và đánh giá hiệu quả của các loại vaccine khác nhau. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về bệnh cúm gia cầm và các biện pháp phòng chống.

6.1. Tăng Cường Giám Sát Dịch Bệnh và Nghiên Cứu Virus

Việc tăng cường giám sát dịch bệnh là rất quan trọng để phát hiện sớm các đợt dịch bệnh và ngăn chặn sự lây lan của virus. Cần tăng cường lấy mẫu và xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm từ gia cầm, đặc biệt là ở các vùng có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần tiếp tục nghiên cứu đặc tính sinh học của các biến chủng virus mới để hiểu rõ hơn về cơ chế gây bệnh của chúng và phát triển các biện pháp phòng chống hiệu quả hơn.

6.2. Nâng Cao Nhận Thức và Tuân Thủ Biện Pháp Phòng Bệnh

Việc nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về bệnh cúm gia cầm và các biện pháp phòng chống là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ lây lan của dịch bệnh. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho người chăn nuôi. Bên cạnh đó, cần khuyến khích người chăn nuôi tuân thủ các biện pháp phòng bệnh, như tiêm phòng đầy đủ cho gia cầm, thực hiện vệ sinh chuồng trại thường xuyên và báo cáo ngay cho cơ quan thú y khi phát hiện gia cầm có dấu hiệu bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN LÂM NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA VIRUS CÚM A/H5 BIẾN CHỦNG MỚI Ở ĐÀN GIA CẦM LÀM CƠ SỞ CHO PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN LÂM NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA VIRUS CÚM A/H5 BIẾN CHỦNG MỚI Ở ĐÀN GIA CẦM LÀM CƠ SỞ CHO PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH TẠI VIỆT NAM Ngành : Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi Mã số : 9 64 01 02 Người hướng dẫn khoa học: 1. Tô Long Thành 2. Chu Đức Thắng HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Dữ liệu trong luận án là một phần của đề tài độc lập cấp quốc gia "Nghiên cứu sự phân bố các biến chủng (clade) mới của virus cúm A/H5N1 trên đàn gia cầm ở Việt Nam làm cơ sở cho việc phòng chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao", mã số ĐTĐL.CN- 10/15, giai đoạn 2015-2018, do Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương làm đơn vị chủ trì đề tài. Tôi xin cam đoan: (1) tất cả các kết quả thu được trong luận án này do tôi và nhóm nghiên cứu thực hiện, kết quả được công bố với sự đồng ý của chủ nhiệm đề tài và các thành viên tham gia thực hiện; (2) các kết quả được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và không trùng lặp với bất kỳ một luận án tiến sĩ nào đã công bố trước đây; (3) mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Văn Lâm i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận án, tôi nhận được sự giúp đỡ của nhiều tổ chức và cá nhân. Nhân dịp này, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý Đào tạo, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập, trang bị cho tôi những kiến thức quý báu và giúp đỡ tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: PGS. Tô Long Thành, Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương; PGS.

Chu Đức Thắng, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, là những người thầy hướng dẫn khoa học, trực tiếp giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin cảm ơn tập thể các thầy cô và kỹ thuật viên thuộc Bộ môn Nội - Chẩn - Dược - Độc chất, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo và các cán bộ của Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ cho tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình. Nghiên cứu này có sử dụng kinh phí của đề tài độc lập cấp quốc gia mã số ĐTĐL.CN-10/15 "Nghiên cứu sự phân bố các biến chủng (clade) mới của virus cúm A/H5N1 trên đàn gia cầm ở Việt Nam làm cơ sở cho việc phòng chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao", do Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương làm đơn vị chủ trì đề tài.

Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn các thành viên trong cùng nhóm nghiên cứu, các đồng tác giả Nguyễn Thị Thúy Mận, Nguyễn Hoàng Đăng, Nguyễn Đăng Thọ và Tô Long Thành đã cho phép tôi sử dụng kết quả nghiên cứu đã công bố vào một phần nội dung của luận án. Nhân dịp hoàn thành luận án, tôi luôn biết ơn gia đình, đặc biệt là vợ tôi, đã luôn bên cạnh, động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu và bản luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nghiên cứu sinh Nguyễn Văn Lâm ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. viii Danh mục hình. ix Trích yếu luận án.

xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Đại cương về bệnh cúm gia cầm.

Lịch sử bệnh cúm gia cầm. Tình hình dịch bệnh cúm A/H5N1 trên thế giới. Tình hình dịch bệnh cúm A/H5N1 ở Việt Nam. Dịch tễ học bệnh cúm gia cầm.

Triệu chứng bệnh cúm gia cầm. Bệnh tích bệnh cúm gia cầm. Chẩn đoán bệnh cúm gia cầm. Virus học cúm gia cầm.

Đặc điểm hình thái, cấu trúc của virus cúm type A. Đặc tính kháng nguyên của virus cúm type A. Thành phần hóa học của virus. Sự nhân lên và tác động gây bệnh của virus.

Độc lực của virus. Đặc tính các protein và khả năng biến chủng của virus. Sức đề kháng của virus. Nuôi cấy và lưu giữ virus.

Phòng chống bệnh cúm gia cầm. Vacxin phòng bệnh cúm gia cầm. Tình hình nghiên cứu và sử dụng vacxin phòng bệnh cúm gia cầm. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Giám sát để tìm virus cúm A/H5 biến chủng mới. Nghiên cứu một số đặc tính sinh học của virus cúm A/H5 biến chủng mới. Nghiên cứu khả năng bảo hộ đối với virus cúm A/H5 biến chủng mới của các loại vacxin.

Nguyên liệu nghiên cứu. Dụng cụ lấy mẫu. Hóa chất lấy mẫu. Vacxin và động vật thí nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu. Phản ứng Realtime RT-PCR để sàng lọc, phát hiện virus cúm A/H5Nx. Giám định virus phân lập bằng phương pháp HI.

Phân tích đặc điểm sinh học phân tử của virus A/H5 biến chủng mới. Phương pháp xác định chỉ số độc lực của virus A/H5 biến chủng mới. Phương pháp đánh giá triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám toàn diện.

Chuẩn bị tiêu bản vi thể bằng phương pháp paraffin. Phương pháp công cường độc kiểm tra hiệu lực phòng bệnh của vacxin với virus cúm A/H5 biến chủng mới. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Giám sát để tìm virus cúm A/H5 biến chủng mới. Kết quả thu thập mẫu và sàng lọc virus cúm A. Kết quả xác định subtype H5 từ các mẫu dương tính với virus cúm A. Kết quả xác định subtype H5N1 từ mẫu dương tính với virus cúm A/H5.

Kết quả xác định subtype H5N6 từ mẫu dương tính với virus cúm A/H5. Kết quả xét nghiệm virus cúm A/H5 biến chủng mới theo loài. Nghiên cứu phân loại virus cúm A/H5 biến chủng mới thu thập được từ gà, vịt và chim cút. Kết quả nghiên cứu nguồn gốc phát sinh của virus cúm A/H5 biến chủng mới qua phân tích phả hệ dựa trên gen HA.

Sự xuất hiện của virus cúm A/H5 biến chủng mới theo thời gian và không gian. Một số đặc tính sinh học của virus cúm A/H5 biến chủng mới. Đặc tính sinh học phân tử tiểu phần HA1 của các biến chủng. Đặc tính gây bệnh của virus cúm A/H5 biến chủng mới.

Triệu chứng bệnh tích do virus cúm A/H5 biến chủng mới gây ra trên gia cầm. Khả năng bảo hộ đối với virus cúm A/H5 biến chủng mới của các loại vacxin. Khả năng vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng của virus clade 2. Khả năng vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng của virus clade 2.

Khả năng vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng của virus clade 2. Biến đổi bệnh lý ở gà có miễn dịch dị chủng sau công cường độc bằng virus clade 2. Thảo luận về khả năng vượt qua đáp ứng miễn dịch dị chủng của biến thể virus cúm A/H5Nx. Kết luận và đề nghị .109 Danh mục công trình đã công bố liên quan đến luận án .110 Tài liệu tham khảo .128 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Diễn giải ADN Axit deoxyribonucleic AI Avian influenza ARN Axit ribonucleic ATSH An toàn sinh học Bộ NN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bp Base pair CEF Chicken Embryo Fibroblast CGC Cúm gia cầm CK Chicken CS Cộng sự CT Cycle of threshold CTCPTTYTW1 Công ty Cổ phần thuốc Thú y Trung ương 1 DK Duck ELISA Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay FAO Food and Agriculture Organization GMT Geometic Mean Titer Gs Goose HA Hemagglutination HSD Hạn sử dụng HGKT Hiệu giá kháng thể HI Hemagglutination Inhibition HPAI Highly Pathgenic Avian Influenza IVPI Intravenous Pathogenicity Index Kb Kilo base LPAI Low Pathogenic Avian Influenza M Matrix protein MDCK Madin-Darby-Canine-Kidney MDK Muscovy duck MDT Mediocris Downtime vi MEGA Molecular Evolution Genetic Analysis NA Neuraminidae NCVD National Centre for Veterinary Diagnostics NEP Nuclear export protein NP Nucleoprotein NS Non-strutural protein NSX Ngày sản xuất OIE Office International des Épizooties PA Polymerase acidic PB1 Polymerase basic protein 1 PB2 Polymerase basic protein 2 PBS Phosphate Buffered Saline PCR Polymerase Chain Reaction SPF Specific pathogen free RT-PCR Reverse transcriptase- Polymerase Chain Reaction RNP Ribonucleoprotein TCID50 Tissue Culture Infective Dosage TCN Tiêu chuẩn ngành TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TW Trung ương VN Việt Nam WHO World Health Organization vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 2.

Sự xuất hiện của virus cúm A/H5 biến chủng mới giai đoạn 2003-2014. Tình hình dịch cúm gia cầm trên thế giới giai đoạn 2004 - 2017. Bệnh tích điển hình của gà mắc cúm gia cầm. Cơ cấu thu thập mẫu của đề tài.

Danh mục các cặp mồi phát hiện gen M, H5, N1 và N6. Danh mục trình tự mồi giải trình tự gen HA1 và HA2. Bố trí thí nghiệm công cường độc. Bố trí thí nghiệm kiểm tra hiệu lực phòng bệnh của vacxin với virus H5N1 clade 2.

Bệnh tích đại thể trên gà ở các lô thí nghiệm sau công cường độc.93 viii DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang 2. Sơ đồ mô tả các cơ chế sinh bệnh chủ yếu, các gen và sản phẩm của gen tham ra vào sự gây nhiễm của virus cúm A/H5N1. Sơ đồ quy trình chẩn đoán bệnh cúm gia cầm. Cấu trúc virus cúm H5N1.

Quá trình nhân lên của virus cúm. Cấu trúc bậc 3 của HA virus cúm. Vị trí của 5 epitope kháng nguyên chính. Kết quả sàng lọc virus cúm A tại các tỉnh giám sát.

Tỷ lệ nhiễm virus cúm A theo giai đoạn và khu vực giám sát. Kết quả sàng lọc virus cúm A/H5 tại các tỉnh giám sát. Tỷ lệ nhiễm virus cúm A/H5 theo giai đoạn và khu vực giám sát .