TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA QUAN LY TAI NGUYEN RUNG & MOI TRƯỜNG VA CAY TÁI SINH ,LIA PHAN BO. lên hướng dân : TS. Tran Ngoc Hai 7 là thực hiện : Nghiêm Đình Quỳnh aaa] :_2010-2014 €1L12603196ÿ /321 /JW2⁄4/ TRUONG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RUNG VA MOI TRƯỜNG KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP. NGHIEN CUU DAC DIEM TANG GAY GO VA CAY TAI SINH NOI CO CAC LOAI TRONG CHI CAMELLIA PHAN BO TAI KBTTN THƯỢNG TIẾN, HUYỆN KIM BÔI, TỈNH HÒA BÌNH NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG VÀ MÔI TRƯỜNG MÃ SÓ:302 viên hướng dẫn : TS.Trần Ngọc Hải 6 Sinh viên thực hiện : Nghiém Dinh Quynh Khéa học : 2010-2014 Hà Nội - 2014 2 Uw tal LOI NOI DAU Để đánh giá kết quả học tập và rèn luyện trong 4 năm học tại trường Đại học Lâm nghiệp.
Được sự nhất trí của Ban Giám Hiệu trường ĐH Lâm nghiệp, khoa Quản lý tài nguyên rừng và môi trường, Bộ môn Thực vật rừng, tôi đã tiến hành thực tập tốt nghiệp với đề tài: '“Nghiên cứu đặc điểm tầng cây gỗ và cây tái sinh nơi có các loài trong chỉ Cumellia phẩn. bistai KBTIN Thượng Tiến, huyện Kim Béi, tinh Hòa Bình"? y & Được sự đồngý của bộ môn Thực vậtri khoa Quản lý tài nguyên rừng và Môi trường, trường Đại học Lâm nghị ep ViGONaxi, tôi đã tiến hành thực tập tốt nghiệp Án Những kiến thức được học tập trên lớp đã được vận dụng trong xuốt quá trình làm nghiên cứu của tôi. Sau/thời gian làm vii cố gắng và nỗ lực đến nay bản luận văn của tôi đã hoàn thành. Qe đây tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo trọng bộ môn Thực vật rừng trường Đại Học Lâm nghiệp, KBTTN Thượng Tiên, UBND š xã Thượng Tiến, Hòa Bình.
Đặc biệt là Thầy giáo Trần Ngọc Hai tin tinh chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành bản báo cáo luận Văn tốt nghiệp này. Do thời gian nghiên cứu và khả năng của tôi còn những hạn chế nhất định nên luận văn nghiên cứu không tránh khỏi những, thiếu sót. Tôi rất mong muốn nhận được ey kiến đóng góp của các thầy cô giáo, cán bộ địa phương cũng như các bạn đồng nghiệp để luận văn này được hoàn thiện hơn. Xin ray) on! ee AA Hà Nội, ngày2tháng 6 năm 2014 Giáo Wey dẫn Sinh viên thực hiện TS.
Trần Ngọc Hải Nghiêm Đình Quỳnh DAT VAN DE 'Việt Nam nằm trong khu vực Đông Nam Á, có khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, lãnh thổ đất nước trải dài từ Bắc xuống Nam, địa hình biến đổi từ Đông sang tây, đã tạo ra một khu hệ thực vật vô cùng phong phú và đa dạng. Ngoài yếu tố thực vật bản địa, Việt Nam còn là nơi giao lưu với các nhân tố thực vật ngoại lai thuộc các khu hệ thực vị erin Lịch sử tồn tại hơn 4000 năm trong công cuộc Xây. cum y và bảo vệ dat nước của dân tộc ta để tạo dựng nền tảng cho sự.VN á triển chế cũ xã hội đều gắn liền với việc sử dụng các tài nguyên thực vật ào iốc sống. Cuộc sống luôn gắn bó mật thiết với rừng và tình yêu thiên nhiên cây e ›đã hình thành niên nét đẹp trong nền văn hóa.
truyền thống của‹ ân tộc. Mặt khác, những kiến thức bản địa trong sử dụng cây rừng làm công.cụ lao động, làm nhà ở, làm thuốc chữa bệnh, làm rau ăn và thức uống,. là những minh chứng cho giá trị to lớn 9 ^ của thực vật rừng. a Hiện nay, hệ sinh tháirụng ởViệt vit Nam cũng nhưở một số nước khác trên thế giới đang bị ảnh hướng kồhiềm trong, dẫn đến su mat cân đối về môi trường, có nguy cơ bị mất ôn gen á một số loài quý hiếm, đồng thời tính / 4 Ba đa dạng của một số hệ sinh thái sẽ dần bị xuy giảm.
Như vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để bảo tồn được nguồn gen va dim bảo được tính da dang sinh học của các loài tro sinh ‹thái rừng. Để làm được điều nay cdcần có những nghiên cứu đầy đủ, cụ thể về sự đa dạng của từn Nìng hệ sinh thái để làm cơ sở khoa học cho các phương án này. Nghiên cứu cấu trúc rừng là một trong những nhiệm vu quan‘ a các nhà lâm nghiệp. Nắm được đặc điểm cấu trúc, các nhà Lâm nghiệp có thể chủ động trong việc xác lập cá kế hoạch, biện pháp phù hợp nhằm bảo tồn và phát triển tính đa dạng sinh học tại KBTTN Thượng Tiến.
Việc nghiên cứu cấu trúc rừng nhằm duy trì rừng như một hệ sinh thái ổn định, có sự hài hòa của các nhân tố cấu trúc, lợi dụng tối đa tiềm năng của điều kiện lập địa và phát huy bền vững các chức năng có lợi của rừng cả về kinh tế, xã hội, môi trường. Xuất phát từ thực tiễn đó tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm tầng cây gỗ và cây tái sinh nơi có các loài trong chi Camellia phân bố tại KBTTN Thượng Tiến, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình ”. Đề tài được thực hiện nhằm mục tiêu là: Phát hi số quy luật cấu trúc cơ bản của tầng cây cao và cây tái sinh của rừng nị ¡ có phân bố các loài trong chỉ Camellia làm cơ sở đề xuất các giải ằ phát) triển bền vững rừng tại khu vực nghiên cứu. 2 PHÀN 1 TONG QUAN NGHIEN CUU 1.
Lược sử nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu về cấu trúc rừng. Cấu trúc rừng là hình thức biểu hiện bên ngoài củ ững mối quan hệ qua lại bên trong giữa thực vật rừng với nhau và gi | ching với môi trường sống. Nghiên cứu cấu trúc rừng để biết được những môi quan hệ Sinh thái bên trong của quần xã, từ đó có cơ sở để đề xuất cát bi pháp ỹ thuật tác động phù hợp.
xà Trong nghiên cứu cấu trúc rừng, người ta chia thành ba dạng cấu trúc là câu trúc sinh thái, cấu trúc không gian và cấu trúc thời gian. Cấu trúc của lớp thảm thực vật là kết quả của quá trình chọn lọc tự Rhiên, là sản phẩm của quá trình đấu tranh sinh tồn giữa thực vật với thực Vật và giữa thực vật với hoàn cảnh sống. Trên quan điểm sinh thái thì cấutrúc rừng chính là hình thức bên ngoài phản ánh nội dung bêntồng của hệSinh thái rừng. ~ Về cơ sở sinh thái ee, trúc rừng Catinot R.
(1965) đã bi diễn câu trúc rừng bằng các phẫu đồ rừng, nghiên cứu cấu trúc sinh t thong qua việc mô tả phân loại theo các khái niệm phân loại dag ig Hg Baur G.N (1964) đã nghiên cứu các vấn đề cơ sở sinh thái học nó chung va vé co sé sinh dl hoc tong kinh doanh rừng nói riêng, trong đó đã đi sâu 0 nghiên cứu é: ấu trúc rừng, các kiểu xử lý về mặt lâm sinh áp dung cho rùng mưa. từ đó tác giả đã đưa ra những tổng kết hết sức phong phú về các nguyên lý tác động sử lý lâm sinh nhằm đem lại rừng cơ bản là đều tuổi, rừng không đều tuổi và các phương thức xử lý, cải thiện rừng mưa. Khái niệm hệ được làm sáng tỏ là cơ sở để nghiên cứu các nhân tố cấu trúc trên quan điểm sinh thái học. - Về mô tả hình thái cấu trúc rừng Hiện tượng phân tầng là một trong những đặc trưng cơ bản về cấu trúc hình thái của thể thực vật là cơ sở để tạo lên cấu trúc tầng thứ.W (1952) đã đi sâu nghiên cứu cấu trúc rừng mưa nhiệt đới về mặt hình thái.
Theo tác giả một đặc điểm nổi bật của rừng mưa nhiệt đới là tuyệt đại bộ phận thực vật đều thuộc than gỗ và tác ân biệt tổ thành thực vật của rừng mưa thành hai loại rừng hỗn loài có thành bài cây phức tạp và rừng mưa đơn ưu chỉ bao gồm một vàilöãi cây, Rừng mưa thường có nhiều tầng. Trong rừng mưa nhiệt đới ngoài cây gí pay Bui Và các loài thân cỏ còn có nhiều loài cây leo đủ hình dang va thước thì nhiều thực vật phụ sinh trên thân hoặc cành cây: “ Rừng mưa thực sựlà mặt quân lạc hoàn chỉnh và câu kỳ nhất về mặt cầu tạo và cũng phong phú. nhấn về mặt loài cây. Phương pháp vẽ biêu đò mặt cắt đứng của rừng do Davit & Richards P.W (1933- 1934) đề xướng và sử dụng lần đầu tiên ở Guyan đến nay vẫn là phương pháp có hiệu quả để nghiền cứu tấu trúc tầng thứ của rừng.
Tuy nhiên, phương pháp này có nha Ọ Íiễm là chỉ minh họa được cách sắp xếp theo hướng thẳng đứng củ: ‘ loai cấp sỗ trong một diện tích có han. Cusen đã khắc phục bằng các) vế. Ot số giải kề nhau và đưa lại mộ hình tượng không gian ba chiều (đẫn theo Nguyễn Văn Thêm, 1996) Kraft (1 884), tiên ten đưa ra hệ thống phân cấp cây rừng, ông chia cắt rừng trong mot! Jam phận thành 5 cấp dựa vào khả năng sinh trưởng, kích thước và chất , ự By rừng. Phân cấp của Kraft phản ánh được tình hình phân hóa cây rù uiần phân cấp rõ ràng, đơn giản và dễ áp dụng nhưng, chỉ phù hợp Với rùng, uần loài đều tuổi.
Việc phân cấp cho rừng hỗn loài nhiệt đới tự nhiên là một vấn đề phức tạp, cho đến nay vẫn chưa có tác giả nào đưa ra được phương án phân cấp cây rừng nhiệt đới tự nhiên mà được chấp nhận rộng rãi. Sampion Gripft (1948), khi nghiên cứu rừng tự nhiên ấn độ và rừng ẩm nhiệt đới Tây Phi có kiến nghị phân cấp rừng thành 5 cấp cũng dựa vào kích thước và chất lượng cây rừng ( dẫn theo Nguyễn Văn Thêm, 1996) Khi nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên nhiệt đới, nhiều tác giả có nhiều ý kiến khác nhau trong việc xác định tầng thứ, trong đó có: ý kiến cho rằng kiểu rừng này chỉ có một tầng cây gỗ mà thôi.0952) phân rừng ở Nigeria thành 6 tầng với giới hạn chiều cao là 6-12 m, 18-24 nigh — 30m, 30- 36 m, và từ 36-42m, nhưng thực chất đây chỉ chiều cao.P nghỉ ngờ sự phân tầng rừng rậm nơi có oom ởở Puecto— Rico và cho rằng không có sự tập chung khối tán ở ằng giriên riêng Ð biệt nào cả. Như vậy hầu hết các tác giả khi nghiên cứu về tầng thứ thường đưa ra những nhận xét mang tính định tính, việc phân chia tầng thứ theo chiều cao mang tính chất cơ giới nên chưa phản ánh duge sự phân tầng phức tạp của rừng mưa tự nhiên nhiệt đới.