Luận văn thạc sĩ lâm học nghiên cứu đặc điểm lâm học của loài tô hạp điện biên altingia slamensis craib ở khu rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường mường phăng tỉnh điện biên

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu lâm học nghiên cứu đặc điểm lâm học của loài tô hạp điện biên altingia slamensis craib ở khu rừng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Hương Ly
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồng Hải
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm lâm học loài tô hạp điện biên tại Mường Phăng, Điện Biên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Điện Biên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Nghiên cứu về cấu trúc rừng
• 1.3. Nghiên cứu về tái sinh rừng
• 1.4. Nghiên cứu đặc điểm lâm học của loài Tô hap điện biên
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, GIỚI HẠN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Cách tiếp cận nghiên cứu
• 2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.2. Vị trí địa lý
• 3.3. Khí hậu, thủy văn
• 3.4. Đặc điểm tài nguyên rừng
• 3.4.1. Tài nguyên thực vật rừng
• 3.4.2. Tài nguyên động vật rừng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm phân bố thiên và nhóm loài cây đi kèm với loài Tô hap điện biên
• 4.2. Đặc điểm phân bố tự nhiên của loài Tô hap điện biên
• 4.3. Nhóm loài cây đi kèm với loài Tô hap điện biên
• 4.4. Đặc điểm cấu trúc tầng cây cao. Một số chỉ tiêu về nhân tố ấu trắc
• 4.5. Cấu trúc tổ thành của lâm phần nơi có loài Tô hap điện biên phân bố. Quy luật phân bổ số cây theo cỡ đường kính N/D và chiều cao N/H
• 4.6. Đặc điểm tái sinh tự nhiên của lâm phần
• 4.7. Tổ tinh cây tái sinh của lâm phần
• 4.8. Nguồn gốc và chất lượng cây tái sinh ở lâm phần
• 4.9. Phân bố cây tái sinh theo cặp chiều cao
• 4.10. Tính đa dạng sinh học của lâm phần
• 4.10.1. Tính đa dạng loài của tầng cây cao
• 4.10.2. Tính đa dạng loài của lớp tái sinh
• 4.11. Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển loài Tô hap điện biên
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KHUYẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Cây Tô hap điện biên (Altingia siamensis Craib) là một loài cây gỗ lớn, phân bố tự nhiên tại khu rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phang, tỉnh Điện Biên. Loài cây này không chỉ có giá trị về gỗ mà còn có giá trị sinh thái và văn hóa. Theo nghiên cứu của Lê Mộng Chân và Lê Thị Huyện (2003), cây có chiều cao từ 30 đến 50m, đường kính có thể đạt tới 1m, thường xanh và ưa sáng, với khả năng sinh trưởng và tái sinh mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự suy thoái tài nguyên rừng đã làm giảm số lượng và chất lượng của các loài cây, trong đó có Tô hap điện biên. Hệ sinh thái rừng tại khu vực này đã bị xáo trộn mạnh do tác động của con người, làm giảm đa dạng sinh học và chất lượng gỗ. Việc nghiên cứu đặc điểm lâm học của loài này là cần thiết để đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững.

II. TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu về đặc điểm lâm học của cây Tô hap điện biên đã được thực hiện trên nhiều khía cạnh, từ cấu trúc rừng đến tính đa dạng sinh học. Theo các tài liệu trước đây, cấu trúc rừng ở khu vực này thường phức tạp và đa dạng, với nhiều tầng cây khác nhau. Việc phân tích cấu trúc rừng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phân bố của các loài cây mà còn có thể chỉ ra được sự ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái đến sự phát triển của cây. Nghiên cứu của Baur G.N (1976) đã chỉ ra rằng việc hiểu biết về các nhân tố cấu trúc rừng là rất quan trọng trong quản lý và bảo tồn rừng. Đặc biệt, việc nghiên cứu sự tái sinh tự nhiên của loài cây này cũng cần được chú trọng, nhằm bảo đảm sự bền vững của hệ sinh thái tại khu vực Mường Phang.

III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn này bao gồm khảo sát thực địa, thu thập số liệu về cấu trúc và tính đa dạng sinh học của rừng. Các chỉ tiêu như chiều cao, đường kính, mật độ cây được ghi nhận và phân tích. Ngoài ra, việc sử dụng các phương pháp thống kê để mô hình hóa cấu trúc rừng cũng được thực hiện nhằm đưa ra những kết luận chính xác. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Hồng (2010), việc áp dụng các phương pháp định lượng trong nghiên cứu cấu trúc rừng sẽ giúp hiểu rõ hơn về sự tương tác giữa các loài trong hệ sinh thái. Qua đó, các biện pháp bảo tồn và phát triển bền vững có thể được đề xuất dựa trên các dữ liệu thu thập được.

IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Kết quả nghiên cứu cho thấy cây Tô hap điện biên có sự phân bố không đồng đều trong khu vực Mường Phang. Các yếu tố như độ ẩm, ánh sáng và loại đất ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển của loài cây này. Đặc biệt, sự tác động của con người và các hoạt động khai thác rừng đã làm giảm đáng kể số lượng cây trưởng thành và cây con. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tính đa dạng sinh học của khu rừng đang bị đe dọa, với sự suy giảm của nhiều loài cây quý hiếm. Để bảo tồn loài cây này, các giải pháp như quy hoạch rừng, bảo vệ và phát triển nguồn gen cần được thực hiện. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của Tô hap điện biên cũng là một yếu tố quan trọng trong công tác bảo tồn.

V. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

Luận văn đã làm rõ được đặc điểm lâm học của loài Tô hap điện biên tại khu vực Mường Phang, tỉnh Điện Biên. Các kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp thông tin quan trọng về loài cây này mà còn góp phần vào việc xây dựng các chính sách bảo tồn và phát triển bền vững. Đề xuất cần thiết là tăng cường công tác quản lý rừng, bảo vệ môi trường tự nhiên và phát triển các chương trình giáo dục cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học. Việc khôi phục và phát triển bền vững loài cây này không chỉ có lợi cho hệ sinh thái mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Loài Tô hap điện biên (Altingia siamensis Craib) là cây gỗ lớn, cao từ 30 đến 50 mét, có đường kính thân cây có thể lên tới 1 mét, phân bố tự nhiên chủ yếu ở các khu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới núi thấp tại khu rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phang, tỉnh Điện Biên. Theo kết quả điều tra, mật độ loài này dao động trong khoảng 25-40 cây/ha, tập trung ở độ cao từ 900 đến dưới 1000 mét so với mực nước biển, với độ tàn che từ 65-80% và độ dốc địa hình từ 15° đến 19°. Loài cây này không chỉ có giá trị kinh tế cao với gỗ nhóm V, sử dụng trong xây dựng, đóng tàu thuyền, mà còn có giá trị sinh thái và văn hóa, được người dân tộc Thái sử dụng trong ẩm thực và y học truyền thống.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định đặc điểm phân bố tự nhiên, cấu trúc lâm phần, đặc điểm tái sinh tự nhiên của loài Tô hap điện biên tại khu vực nghiên cứu, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững loài cây này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào khu rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phang, tỉnh Điện Biên, trong giai đoạn 2019-2021. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen, phát triển rừng trồng và nâng cao hiệu quả kinh tế lâm nghiệp tại vùng núi Tây Bắc Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về cấu trúc rừng và tái sinh rừng trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới. Cấu trúc rừng được hiểu là quy luật sắp xếp và tổ hợp các thành phần của quần xã thực vật theo không gian và thời gian, bao gồm các tầng cây cao, tầng cây bụi và tầng cây tái sinh. Mô hình phân bố số cây theo đường kính (N/D) và chiều cao (N/H) được sử dụng để mô phỏng quy luật phân bố cây trong lâm phần, trong đó hàm Weibull và phân bố khoảng cách là các mô hình toán học phổ biến.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Mật độ cây (N): số cây trên một đơn vị diện tích (cây/ha).
• Đường kính bình quân (D) và chiều cao bình quân (H): các chỉ tiêu sinh trưởng cơ bản của cây.
• Chỉ số tổ thành (IV%): đánh giá mức độ quan trọng của loài trong quần xã dựa trên mật độ và tiết diện ngang thân cây.
• Tái sinh tự nhiên: quá trình sinh học hình thành thế hệ cây con dưới tán rừng, bao gồm tái sinh chồi và tái sinh hạt.
• Độ tàn che: tỷ lệ ánh sáng bị che phủ bởi tán cây, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây tái sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập qua điều tra thực địa tại 6 ô tiêu chuẩn (OTC) diện tích 2500 m² (50m x 50m) được chọn ngẫu nhiên đại diện cho các trạng thái rừng nghèo và trung bình trong khu vực nghiên cứu. Trong mỗi OTC, 56 ô phụ diện tích 25 m² được thiết lập để khảo sát cây tái sinh. Các chỉ tiêu đo đạc bao gồm: tên loài, đường kính ngang ngực (D1,3m), chiều cao cây, đường kính tán, mật độ cây, chất lượng sinh trưởng và mức độ sâu bệnh.

Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các trạng thái rừng và phân bố loài Tô hap điện biên. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Excel 2016 và Past 3 để tính toán các chỉ tiêu thống kê như trung bình, phương sai, hệ số biến động, đồng thời mô hình hóa phân bố số cây theo đường kính và chiều cao bằng các hàm Weibull và phân bố khoảng cách. Chỉ số đa dạng sinh học được đánh giá bằng các chỉ số Margalef, Shannon-Wiener, Simpson và Pielou.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2021, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu thực địa, xử lý và phân tích dữ liệu, thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố tự nhiên của loài Tô hap điện biên
   Mật độ loài dao động từ 25 đến 40 cây/ha, không có sự khác biệt đáng kể giữa trạng thái rừng nghèo và trung bình. Loài tập trung chủ yếu ở độ cao 900-1000 m, với độ tàn che từ 65-80% và độ dốc địa hình 15°-19°. Đây là điều kiện sinh thái phù hợp cho sự phát triển của loài.

2. Cấu trúc lâm phần nơi có loài Tô hap điện biên
   Mật độ cây trong các OTC dao động từ 228 đến 300 cây/ha. Đường kính trung bình của loài Tô hap điện biên ở trạng thái rừng nghèo là 19,4 ± 6,79 cm, nhỏ hơn so với trạng thái rừng trung bình là 25,0 ± 10,25 cm. Chiều cao trung bình tương ứng là 12,5 m và 15,3 m. Tổng tiết diện ngang thân cây và trữ lượng sinh khối cũng cao hơn rõ rệt ở trạng thái rừng trung bình (122,15 m²/ha và 195,60 tấn/ha) so với rừng nghèo (66,27 m²/ha và 112,43 tấn/ha).

3. Nhóm loài cây đi kèm với Tô hap điện biên
   Có 3 nhóm loài cây đi kèm được xác định dựa trên tần suất xuất hiện:

   • Nhóm rất hay gặp gồm Dé mũi mác, Chẹo tía, Tô hap điện biên và Dé gai lá bạc.
   • Nhóm hay gặp gồm Dé gai ấn độ, Thôi chanh trắng, Xoan nhữ, Kháo, Trâm vối, Chân chim 5 lá, Dé đỏ, Dé lá đa, Saw sa.
   • Nhóm ít gặp gồm 15 loài khác nhau với tần suất thấp hơn.

4. Quy luật phân bố số cây theo đường kính (N/D) và chiều cao (N/H)
   Phân bố số cây theo đường kính và chiều cao có dạng phân bố giảm, phù hợp với mô hình Weibull và phân bố khoảng cách. Đường kính trung bình của cây trong trạng thái rừng nghèo dao động từ 18,87 cm đến 19,90 cm với hệ số biến động khoảng 38-39%. Phân bố số cây theo chiều cao có dạng nhiều đỉnh, phản ánh sự đa dạng về tuổi cây và giai đoạn phát triển trong quần xã.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy loài Tô hap điện biên có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu và địa hình của khu vực Mường Phang, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về phân bố và sinh thái của loài tại các tỉnh Tây Bắc và Tây Nguyên. Mật độ và kích thước cây lớn hơn ở trạng thái rừng trung bình cho thấy sự phục hồi và phát triển tốt hơn so với trạng thái rừng nghèo, có thể do điều kiện đất đai và độ che phủ tán cây thuận lợi hơn.

Nhóm loài cây đi kèm đa dạng, trong đó các loài ưu thế như Dé mũi mác và Chẹo tía đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc rừng, tạo nên quần xã hỗn giao ổn định. Quy luật phân bố số cây theo đường kính và chiều cao phù hợp với mô hình Weibull cho thấy quần xã rừng có cấu trúc phân tầng rõ rệt, điều này có ý nghĩa trong việc quản lý và bảo tồn rừng tự nhiên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phân bố số cây theo đường kính và chiều cao, bảng tổng hợp chỉ số tổ thành các loài cây, cũng như bản đồ phân bố mật độ loài Tô hap điện biên trong khu vực nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên
   Áp dụng các biện pháp khoanh nuôi, bảo vệ rừng tại các khu vực có mật độ Tô hap điện biên thấp nhằm nâng cao mật độ cây và chất lượng rừng trong vòng 3-5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban quản lý rừng và chính quyền địa phương.

2. Phát triển trồng rừng Tô hap điện biên theo hướng bền vững
   Xây dựng mô hình trồng rừng hỗn giao với các loài cây đi kèm ưu thế để tăng tính đa dạng sinh học và ổn định sinh thái, hướng tới mục tiêu tăng trữ lượng gỗ lên 20% trong 5 năm. Các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp lâm nghiệp phối hợp thực hiện.

3. Nâng cao chất lượng tái sinh tự nhiên
   Thực hiện các biện pháp kỹ thuật lâm sinh như xử lý tàn dư thực vật, điều chỉnh độ tàn che để tạo điều kiện thuận lợi cho cây tái sinh phát triển, đặc biệt là cây con có chiều cao từ 0,5 đến 1,5 m. Thời gian thực hiện 2-3 năm, do các đơn vị quản lý rừng và cán bộ kỹ thuật đảm nhiệm.

4. Xây dựng cơ sở dữ liệu và giám sát đa dạng sinh học
   Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ về mật độ, cấu trúc rừng và đa dạng sinh học nhằm đánh giá hiệu quả các biện pháp quản lý và bảo tồn, cập nhật dữ liệu hàng năm. Chủ thể là các viện nghiên cứu và cơ quan quản lý lâm nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách lâm nghiệp
   Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách bảo tồn và phát triển rừng bền vững, đặc biệt là các loài cây bản địa có giá trị kinh tế và sinh thái.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành lâm nghiệp, sinh thái học
   Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích cấu trúc rừng và tái sinh tự nhiên, cũng như các kết quả thực địa về loài Tô hap điện biên.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực trồng rừng và chế biến gỗ
   Áp dụng các giải pháp kỹ thuật trồng và quản lý rừng Tô hap điện biên để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ, đồng thời phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng.

4. Cộng đồng dân cư địa phương và các tổ chức bảo tồn
   Nâng cao nhận thức về giá trị của loài Tô hap điện biên và vai trò của rừng trong bảo vệ môi trường, từ đó tham gia tích cực vào công tác bảo vệ và phát triển rừng.

Câu hỏi thường gặp

1. Loài Tô hap điện biên có đặc điểm sinh thái nào nổi bật?
   Loài này là cây gỗ lớn, thường xanh, ưa sáng và ẩm, sinh trưởng nhanh, phân bố chủ yếu ở đất sâu ven suối với độ cao từ 900 đến 1000 m. Đây là loài có giá trị kinh tế và sinh thái cao.

2. Mật độ và kích thước cây Tô hap điện biên tại khu vực nghiên cứu như thế nào?
   Mật độ dao động từ 25-40 cây/ha, đường kính trung bình từ 19,4 cm ở rừng nghèo đến 25 cm ở rừng trung bình, chiều cao trung bình từ 12,5 đến 15,3 m, cho thấy sự phát triển tốt trong điều kiện tự nhiên.

3. Nhóm loài cây nào thường đi kèm với Tô hap điện biên?
   Các loài đi kèm phổ biến gồm Dé mũi mác, Chẹo tía, Dé gai lá bạc, Dé gai ấn độ và Thôi chanh trắng, tạo thành quần xã hỗn giao đa dạng và ổn định.

4. Phương pháp nghiên cứu cấu trúc rừng được áp dụng là gì?
   Sử dụng điều tra thực địa tại các ô tiêu chuẩn, đo đạc các chỉ tiêu sinh trưởng, phân tích thống kê và mô hình hóa phân bố số cây theo đường kính và chiều cao bằng hàm Weibull và phân bố khoảng cách.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển loài Tô hap điện biên?
   Bao gồm bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên, phát triển trồng rừng hỗn giao, nâng cao chất lượng tái sinh tự nhiên và xây dựng hệ thống giám sát đa dạng sinh học nhằm đảm bảo phát triển bền vững.

Kết luận

• Loài Tô hap điện biên phân bố tự nhiên chủ yếu ở độ cao 900-1000 m, với mật độ 25-40 cây/ha, phù hợp với điều kiện khí hậu và địa hình khu vực Mường Phang.
• Cấu trúc lâm phần nơi có loài này đa dạng, với mật độ và kích thước cây lớn hơn ở trạng thái rừng trung bình so với rừng nghèo.
• Nhóm loài cây đi kèm phong phú, trong đó một số loài đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc rừng và ổn định sinh thái.
• Quy luật phân bố số cây theo đường kính và chiều cao phù hợp với mô hình Weibull, phản ánh cấu trúc phân tầng rõ rệt của quần xã rừng.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật lâm sinh nhằm bảo vệ, phục hồi và phát triển bền vững loài Tô hap điện biên trong vòng 3-5 năm tới.

Tiếp theo, cần triển khai các biện pháp khoanh nuôi bảo vệ rừng, xây dựng mô hình trồng rừng hỗn giao và thiết lập hệ thống giám sát đa dạng sinh học để đảm bảo hiệu quả lâu dài. Các nhà quản lý, nghiên cứu và doanh nghiệp lâm nghiệp được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu này nhằm phát triển kinh tế rừng bền vững.

Hãy hành động ngay hôm nay để bảo tồn và phát triển nguồn gen quý giá của loài Tô hap điện biên, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái vùng Tây Bắc Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TONG QUAN VAN DE NGHIÊN CỨU.1 Tren th giới 1. Nghiên cit vé edu re rg 1.2, Nghiên cứu vềtdi sinh rừng. Nghiên cứu trúc rừng.

Nghiên cứu về tái sinh rừng. Nghiên cứu đặc điền lâm học của loài im 1. Nghiên cửu về lod Tô hap điện biên „ 1. Nhận x, đảnh giá 4 Chương 2.

MỤC TIỂU, GIỚI HAN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1, Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng va phạm vi nghiên cứu. Bi tồNg nghiền cu 15 2.2, Pham ví nghiên cu 15 23. Nội dung nghiên cứu 15 3.

Đặc điểm phân bố và nhóm loài cây di kèm với loài Tô hap điện biên.2 Caw trúc lâm phần noi có loài Tô hap điện biên phân bd 1s 2.33 Đặc điềm tái sink ue nhiên ở lâm phản nơi có loài Tô hap điện biên phn bố tự nhiền 16 2. Nghiên cửu tính da dạng sinh học của quản xã 16 2. Đề xuất một số giải pháp nhằm phat triển loài Tô hap điện biên.4, Phương pháp nghiên cứu. Cách tấp cận nghiên cửu.

Phương pháp thu thập số liệu 16 24. Phương pháp xứ lý số lid 19 Chương 3. DIEU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CU 3.1, Điều kiện tự nhiên. Vi tri địa lý pe) 26 3.

Khí hậu, thủy văn 28 3. Đặc điểm tài nguyên rừng.1, Tài nguyên thực vật rừng 28 3. Tài nguyên động vật rừng 30 Chương 4. KET QUÁ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4.

Đặc điểm phân bổthiền và nhóm loài cay đi kèm với loài Tô hap điện biên 4. Đặc điễn phân bổ íÈnhiên của lod) Tô hap điện biên 8 4. Nhón loài cây db kim với loti Tô hp điện biên 4 4. Đặc điểm cau trúc tầng cây cao.

Một số chỉ iễu về nhân tổ ấu trắc 45 4. Câu trúc 16 thành của lam phan nơi có loài Tô hap điện biên phân bổ. Quy luật phân bổ sốcây theo cỡ đường kính N/Dị › và chiều cao N/Hụ, 39 43. Đặc dig ti nh ự nhiện tủa lâm phần 51 4.

T6 tinh cây tái sinh của lâm phản 31 4. Nguôn sắc và Chất lượng cây ái sinh ở lân phần.3-Mar đã và phân bố cây tdi sinh theo cắp chidu cao 3 44. Tính da dang sinh học của lâm phần 56 44. Tinh da dang loài của tằng cây cao 56 442.

Tĩnh lu dang loài của ly tá sin 37 45.8 xuất một số giải pháp nhằm phát tiễn loài Tô hap điện biên 38 KET LUẬN, TON TẠI VÀ KHUYEN NGI TALLIEU THAM KHẢO. PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ BIE , CHỮ VIET TAT CÁC KÝ HIEU Dị Đường kính thân cây tạ vị trí l.3 mét Ho Chiều cao vit ngọn của iy Đường kính tấn cây Chỉ số độ quan rong “Tổng it diện ngang thin cây'hecta “Trữ lượng/heca Giá tr lớn nhất Giá t nhỏ nhắc Mật độ cây/ha. Phin bỗ số cây theo cỡ đường kính Phân bổ số cây heo chiều cao Sai tiêu chuẩn Hệ số biến động. Phương sai Độ lệch Sai số chuẩn của số trung bình.

CHỮ VIET TAT ore Ô tên chấn errr Công thức tổ thành ODB Ô dang bản pr Đông Tây NB Nam Bắc 1B Trung bình CTTT Hệ số ổ thành VQG 'Vườn quốc gia MỤC CAC BANG, BIEU Biểu 01. Biểu điều tra ting cây cao. Biểu điều tra ô 6 cây 18 Biễu 03. Biểu điều tr cây ti sinh 9 Bảng 3.

Thành phần ngành thực vật khu vực Ban quản lý 29 Bảng 32. Thành phin loài thú, chim, bo sit và ếch nhái 30 Bảng 3. Sự phân bố các taxon khác nhau trong lớp thú. Sự phân bổ các taxon khác nhau trong lốp Chí 31 Bảng 35.

Sự phân bổ các taxon khác nhau trong lớp Bồ sit ¥& Éch nhấi. Đặc điểm phân b6 tự nhiên của loài Tô hap điện biên 3 Bảng 42. Thành phần các loài cây di kém với loài Tô hap điện biên 34 Bảng 4.3, Kết qua thông kê một số chỉ iêu cầu trúc im phần 36 Bảng 4. Đường kính và chiều cao trung bình của loài Tô hap điện biên so với lâm phần.

Cấu trúc tổ thành ting cây cao theo chỉ số 1V%. Phin bổ N/DI.3 của trạng thái rừng nghèo 40 Bang 4. Một số đặc trưng mẫu của phân bổ N/D; s trạng thái rừng nghèo. Kết quả mô phỏng và kiếm tra giả thuyết về phân bố N/DI.9, Phin bổ NDI của trạng thi rừng trung bình 43 Bing 4.10, Mộtsố đc tưng mẫu của phân bổ ND của trạng tái rừng tung bn.

Kết quả mô phông và kiểm ta gia thuyết về phân bổ NIDI sưạng th., của tring thấi rồng nghÈo. Một Số đặc trưng mẫu của phân bổ N/H trạng thai rừng nghèo. Kết quả mô phòng và kiểm tra giá thuyết về phân bổ N/H. Phân bổ N/oy của trang thái rime trừng bình.

Một sổ đặc trưng mẫu của phân bổ N/H. Kết qua mô phòng và kiểm tra gi thuyết về phân bổ N/H. 50 Bảng 4,1%, Tổ thành cây tái sinh 32 Bảng 4.19, Nguồn gốc, chất lượng cây ti sinh 33 Bảng 4. Phân bổ cây ti sinh theo chiều 680 sss sod Bảng 4.

Tinh da dang ting cây cao của lâm phần 56 Bảng 422. Tinh da dang ting cy t sinh cia im phần 37 vil DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1 Ban đồ khu vực nghiên cứu 26 Hình 4.1 “Tân suất xuất hiện của các loài cây di kém với loài Tô hap điện biên 35 Hình 4.2 Phân bố N/DI.3 thực nghiệm của trang thái rừng nghềo. Phân b6 N/D¡ ở trang thái rừng nghèo, a Hình 44. thực nghiệm của trạng thái rừng trung bình 43 Hình 4.5 Phan bố N/Dy s ở trạng thái rừng trung bình.

„45 Hình 46 Phân bố N/Hvn thực nghiệm của trạng thái rừng nghèo. Phân bồ N/Hu ở trạng thái rừng nghềo. 48 Hình 48 Phân bổ N/H.; thực nghiệm của trạng thấi rừng trung bình.ạ ở trạng thái rừng trung bình Hình 4.10 Chit lượng cây tá sin củá 2 rang thứ rùng Hình 4,11. Phân bổ cây ái sinh theo cắp chiễu ca.

ĐẶT VẤN ĐÈ Cây Tô hap điện biên (Atingia siamensis Craib) là cây gỗ lớn có phân bồ tự nhiên tại khu rừng dĩ tích lịch sir và cảnh quan mỗi trường Mường Phang, tỉnh Diện Biên. Theo Lê Mộng Chân và Lê Thị Huyện, (2003) [5] cây Tổ hap ign biên cao. 30 — 50m, đường kính có thé tới 1m vả là loài cây thường xanh, ưa sáng, sinh. trưởng nhanh, ti sinh mạnh.

Gỗ Tô hap điện biên thuộc nhóm V (theo Quyết định 2198-CNR năm 1977 ban hành bảng phân loại gỗ Việt Nam) 28 không bj mối mot Auge sử dụng trong xây dưng, đồ gia dụng, đông tầu, thuyền. Ngoài giá trị v gỗ, lí “Tô hap điện biên còn được ding trong âm thực chế biển các món ăn của người dân tộc Thai; đặc biệt, thân cây Tô hap điện biên có nhựa thơm gọi là dẫu Tô hap dùng làm thuốc, chữa trị nhí bệnh nguy biểm (Lê Trần Đức, 1997) [I0] Hệ sinh thái rừng ở khu rừng ích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường. Phing chỉ có một kiểu chính đó là kiểu rừng kín thường xanh mưa âm á nhiệt đới núi thấp và chỉ còn trang thái rừng thứ sinh nhân tác Đặc điểm cấu trúc, tinh đa dạng loài và quá tinh diễn thé phục hồi của rừng đã bị xáo trộn mạnh do sự tác động của các yêu tổ con ñgười. Hậu quả ủa sự suy thoái tài nguyên rừng là làm sim số lượng cũng như chất lượng cá thé của các loài cây có gi trị trong khu vực.

Đa dạng loài cây trước đây phong phú về số lượng, như Đỉnh, Gidi găng, Trầm hương, Cả ổi, Lat Hoa, Trương Vân và Tô hap điện biên có chất lượng tốt thì nay chỉ còn một í loài cây với đường kính nhỏ và chit lượng không cao. để phát tiễn loài Sây có giá tren phải có nghiên cứu về đặc điểm lâm học của lài, từ đồ đề xuất những biện php kỹ thuật hợp ý: “Xuất phát từ thực trạng trên, việc thực hiện luận vã “Nghiên cứu đặc điền lâm hoe của loài To hap điện biên (Altingia siamensis Craib) ở khu rừng đi tích lịch sử tà cảnh quan môi raring Mường Phang, tinh Điện Biên” là cin thit. góp phhn bé sung cơ sơ khoa học về đặc điểm lâm học của loài tại khu vực nghiên cứu: “Từ đỏ, đề xuất các giải pháp góp phần phát tiển nguồn gen của loài cây bản địa này một cách bén vũng, Chương1 TONG QUAN VAN DE NGHIÊN COU 1L1. Trên thé giới 1.

Nghiên cứu về cấu trúc rừng. “Cấu trúc rừng là quy luật sip xếp, tổ hợp các thành phin của quần xã thực vật rừng theo không gian và thời ian. Hệ sinh thái rừng. đặc biệt à ác hệ sinh thái rimg tự nhiên nhiệt đới là những hệ sinh thái cố cấu trúc cầu kỳ và phức tạp nhất trên tri đắt.

Bởi vậy, những nghiên cứu về trúc rừng luôn là những thách thức. với các nhà khoa hoe lâm nghiệp Rừng ở Nigeria được phân thành 6 tầng với các giới hạn chiều cao là 6 - 12m, I2 - 18m, 18 - 24m, 24- 30m, 30 - 36m và 36 42m, nhưng thực chất đầy là các lớp chiều cao (Richards, 1952) [35]: Nghiên cứu của Odum E. Chỉ những cây con tái sinh của loài chịu được bóng trong giai đoạn còn nhỏ mới có khả năng tồn ti dưới tán rừng với các tuổi khác nhau. Khi nghị cứu cấu te rừñg mưa nhiệt a mặt hình thái, Richards P.W (1968) [24] đã cho thấy một đặc điểm nỗi bật của rùng mưa nhiệt đối là tuyệt đi bộ phận thực vật đều thuộc thân Bỗ.

Rừng mưa thường có nhiều ting (thông thường nhất là có ba ting, ngoại trừ ting cây bụi và tổng cây thân cỏ). Trong rừng mưa nhiệt đối ngoài cây gỗ lớn, cây bụi và ic loài cây thân cỏ còn có nhiễu loài cây leo đủ hình đáng và kich thước, cùng nhiêu thực vật phụ sinh bám trên thân cây, cành. cy4, ŠRững mi) tec sự là một quân lạc hoàn chỉnh và cầu kỳ nhất về mặt cầu tạo và cũng phong phi nhắt vẻ mat loài cấy" Nghiên cứu về cơ sở sinh thái học trong kinh doanh rừng mua, Baur G.N (1976) [1] đã di sâu vào nghiên cứu các nhân tổ cấu trúc rùng, các biện pháp kỹ' thuật lâm sinh được ấp dụng vào rừng mưa tự nhiên. "Nghiên cứu định lượng cấu trúc rừng được phát triển mạnh khi các hàm toán học được đưa vào để sử dụng mô phỏng các quy luật cấu trúc rừng.

Nhiễu tác giả đã tập trung nghiên cứu cấu trúc rừng theo không gian và thời gian, tiêu biểu như Roollet (1971) đã biểu diễn các môi trong quan giữa đường kính ngang ngực và ch cao vat ngọn, tương quan giữa đường kính tấn và đường kính ngang ngực. bằng năm hồi quy.