CHƯƠNG 1 ‘TONG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. VỊ TRÍ VAI TRÒ CUA GIỐNG TRONG SAN XUẤT LAI ‘Sin xuất nông lâm nghiệp xét cho cùng là một quá giữa cây trồng và điều kiện hoàn cảnh. Có thể giải quy cách: 1. Tạo điều kiện hoàn cảnh thích hợp với yê trồng đồ là việc chon vùng tring và mùa trồng thích hy dữ cing cây, áp dạng các biện pháp kỹ thuật thâm canh hợp lý nhự cày bừa; bón phân, cham sóc, tới iêu nước và bảo vệ rừng chống các tác loại „2 2.
Chon giống và ải thiện giống cổ nang xuất cao, chất lượng tốt, sức sống «a0 ích hợp tố vi ng hoàn cảnh 3. Vita chọn giống và cải thiện giống, vừa nee hoàn cảnh thích hop "rong nông nghiệp, đơn vient Lá âu Không lớn, lự lượng lao xi sự phat ign của cây trồng. động nhiều, có nhiền điều kiện tác, <6 hoàn cảnh nhằm tạo môi trường sinh thái thích hợp với cây. việc chọn giéng và cải thiện giống vẫn giữ vai trò.
imac: Ne; “Trong lâm nghiệp, kinh doanh lớn, lục lượng lao động ít, cây sống dài ngày, việc tácđoƒp vào hoàn céishei có thể thực hiện tốt ở giai đoạn vườn ươm. và một số năm đầy Säu khi trồng, mà có điều kiện cham sóc đến lúc khai thác như Tê ch chọn giống cải thiện giống và quản lý chất 4p trọng. ing canh, khi nhiệm vụ dat ra cho trồng rừng là "phủ chứng ta đã không quan tâm đầy đồ đến công tác giống ring rất tốn kém nhưng năng xuất rừng vẫn thấp và áp dụng các biện pháp kỹ thuật đồng bộ, mat khác chính là công tác quan lý giống. không tốt dẫn đến lấy giống xô bồ, không chọn loài cây thích hợp, không chọn xuất ¬xứ và cây giống có năng suất cao thích hợp với từng vùng sinh thai để gây trồng.
2 Ket qua khảo nghiệm giống tại Đông Hà (Quảng Trị) đã thấy rằng trong cũng một điều kiện dit dai như nhau sau 8 nim trồng xuất xứ Lembata eid Europ Ma có chiều cao trung bình 13,2 m, đường kính ngang ngực. tích hán cay là 154,4 dm /cây thì nồi địa phương Nghĩa Bình của Ba camialdulensis RO ràng giống đã có vai trò rất quan trọng trong. xuất rừng Song việc. có các chi tiêu trên tương ứng là 8,7 m; 7,8 cm; 53,5,đmÿcây (Lê Đình Khả, 2003).
thâm canh cũng có vai trò hết sức to lớn on” 'Nếu kết hợp được giống cli thiện với pháp kỹ thuật thâm canh còn làm tăng năng xuất rừng hơn nữa. Vi du, tai siống Bạch Đàn trắng Phú Khánh. trồng theo kiểu quảng canh thi sau 2 năm rười cây mới:eao 1,6 m trong lúc Bach Dan trắng E'camaldulensis xuất xứ Katherine trồng xén ới lạc có bón phân thi sau một năm rưỡi cây đã cao trung bình Đình Kg) Đoàn Thi Bích, 1991). Khi tiến hành trồng i/chọn lÖề/ và chọn xuất sứ thích hợp với từng điều kiện sinh thi, đặc biệt là đổi với cácTobi cây mới được đưa từ nơi khác vào gây trồng lần đầu.
Đối loài cây @ được gây trồng tại chỗ nếu thu thập. được nhiều nguồn hạt củá các xuất xứ khácnhau để khảo nghiệm cũng sẽ mang lại những kết quả tích cục hơn (LỄ Đính Khả; 2003). Cải thiện giống có vai trò rất quan trong, song nếu. kỹ thuật thâm canh thích đáng và ết áp dung cấtbiện pháp trồng không din inh thi th giếng có tốt mấy cũng không thé có nang xuất cao.
Nói cách khác, các tình cải thiện giống phải được xây dựng cho từng loài cây cụ thể trong từng điểu kiện sinh thái cụ thể và phải áp dụng các biện pháp C¬ Me yếu tố trên,để di vào thực tiễn sản xuất vấn dé đủ giống. CONG TAC SAN XUẤT VÀ CUNG UNG GIỐNG 6 VIỆT NAM có chất Idomg C6 thể nói chọn giống, sin xuất và cung ứng giống cao đưa vào trồng rừng trong những năm trước đây (trước rời kỳ đổi mới) ta dang cồn bị coi nhẹ, chúng ta chưa đánh gi được tắm quan trọng và Vai tr to lớn ea giống trong công tác sản xuất lâm nghiệp. Sự quan tâm.yy, iy giờ chủ. làm ao di số lượng giống cho trồng rừng mà hầu như chưa lến nàng xuất và chất lượng giống có thé đem lại.
Giống đưa vào trồng đức hú hái x0 'bồ không rõ nguồn gốc xuất xứ. _> Một số bước di quan trọng của thời kỳ này có thi col Be bước đầu trong nhận thức vé vai t của giống cay lam nghiệp như sự racđời Phòng nghiên cứu giống cây rừng thuộc Viện khoa học lâm. với việc thành lập Viện vào. năm 1961 đã có một số nghiên cứu bước đầu về xây dựng nghồn giống và bảo quản hạt giống cho một số loài cây như Bồ để, Mỡ, Phi h dan, v.
Công ty nhằm sản x 1g cung cấp cho nhu cầu. trồng cay phủ xanh, tring rừng phồng) ‘hong cát bay ven biển, trồng cây phân tần va cung cấp giống cho cây) *Sy Trong thời kỳ này công tác chọn lọc cây trội và xảy dựng vườn giếng bằng cây ghép cũng được iếng lâm ñghiệp thực hiện cho vài loài cây như ‘Thong ba lá ở Lang H: ‘Tho thuộc tỉnh Lâm Đồng và Thông nhựa ở Lang Hanh (Lâm Đồng) và ở (Quisig Bình), Mo ở Cấu Hai (Phú Thọ) vào cuối những năm 1970 và iu 1980. Cong tỷ Giống lan nghiệp cũng là đơn vị đã cũng cấp hàng ngần tấn. chường trình trồng rừng phủ xanh và trồng cây phân tán ở các địa phương (1 1g đố tớ “tết trồng rừng”) (Lê Đình Khả, 2005).
461 iG, đạc biệt là khoảng 10 năm gần đây, là thời kỳ công A cung ứng giống cây rừng hoạt động mạnh mẽ nhất và có kỳ đất nước đã có những chuyển biển quan trong theo hội nhập với kinh tế thế giới nên công tác giống cây rừng cũng cỏ ign mạnh mẽ. Chúng ta đã có điều kiện xây dựng các khảo nghiệm giống trên các vùng sinh thái chính, xây dựng được các vườn giống, rừng giống trên các vùng, miền khác nhau tạo được các nguồn giống cung cấp giống bước đầu có chất lượng đem trồng rừng, ‘Chon lọc cây tri, khảo nghiệm giống và xây dựng rùng, giống ở nước ta mới thực sự bắt đầu từ đâu những nam 1980, khi có. lên cứu về chon kiểng cho cây Ma (Marglitia conifer), sau 46 là chọn giống Thông Shựacó ưng nhựa cao (1987 - 2000), chon giống Thông đuôi ngựa( và Thồng ba lá (1996 - 2000) sinh trưởng nhanh. Cùng với việc chọn fo hing ta cay dug được các vườn giống bing cây ghép cho Thôág nhựa có lượng nhựa cao tại Nghệ An, Quảng Ninh, Hà tây và Vinh Phúc; chó.
tuoi ngựa để lấy gỗ tại Lạng Sơn. Đến nay một số vườn giống đã phátftuy tác dung cll cấp giống được cải thiện cho sản xuất. Việc chọn lọc cây trội có sinh trường danh có chất lượng thân cây tốt cũng được thực hiện cho các Ic in cadian và Bach din urd, qua có nang suất cao để đưa khảo nghiệm dong võ tính đã chon lọc được mot số dang vio sin xuất, Đến nay đã có 5 dồng Bạch din wo dug công nhận là giống tiến bộ kỹ thuật để phát triển trên diện rí Trung tẩn miền Bắc, "Từ năm 1999 lần đầu tiên việc chon giống chống chịu bệnh và sinh trưởng nhanh được thực hiện cho Bạch fan, qửế Khảo nghiệm dòng vô tính đã chọn được hai đồng có năngs xà chống lạ bệnh hại lá cho ving Dong Nam Bộ. "Trong các năm 19 5 -/ mg giổng chuyển hoá từ rừng sản xuất của một số loài cây như TW lá, Thông đuôi ngựa (P.
mssoniana), Sa mu. 1g ty/Giống lâm nghiệp xây dựng tại một số vùng trong cả. “nguồn ging quan trong trong hoạt động trồng rừng hiện nay ở 'khi có phát hiện và nghiên cứu về giống lai tự nhiên giữa Sa idulensis) va bach dan đỏ E. robusta (Le Dinh Khả, 2005), song mới thực sự cố thành tựu nổi bật vào đầu những năm 1990, khi phát hiện, chọn loc và Khảo nghiệm một số dong Keo lai tự nhiên giữa Keo tai tượng với Keo lá trầm có năng suất cao gấp 1.5 đến 2 lần các loại cây bố mẹ, li tạo được Và chọn lọc được một số dòng vô tính có năng suất cao giữ hai ‹ như giữa các loài Bạch đàn camam (E camaldưlensis).
Bach đề và Bạch dn liễu (E, exserta), "Nhân giống sinh đưỡng trong cải tạo giống cay theo từng bước khác nhan. Kỹ thuật ghép đã được áp di dng vn giống “Thông ba lá và Thông nhựa từ năm 1978, sau đó đã giếng Thông nhựa có lượng nhựa cao, Thông Tech (Tectona grandis), v. Hiện nay kỹ thuật ghép cũng dang được áp đụng #ổ kết qui để nhân giống Trim trắng, Sấu, v. ww Nhân giếng hom đĩ được thử nghiend& nước tà từ nh am 1960, song mới được áp dụng ở quy mô sản xuất trong khoảng 10 năm gắn đây, khi các giống cây.
6 nang suất cao như Keo lai, các ging Phi lao 601,701 và một số dòng Bạch đàn. cao sin (chon trong nước và đ từ Trung. Qốc) được đưa vào sản xuất. "Ngoài ra, kỹ thuật nhân giống hofh cành cho một số loài cây khác như Luéng và các.
giống tre mang cũng dang được áp: n ao sẵn xuất. Nuôi cấy mô cho cé tu dp dụng 8 mức ta sau năm 199, khi nhà nước cho nhập c lõi cấy Mo và một số đồng bạch din cao sin cia ‘Trung Quốc, đến nay đã cdụng rộng rãi nhiều cơ sở trong cả nước để nhân giống Keo lai và đồngbach đâ cao sản. Ben cạnh tích nỗi bật chúng ta vẫn thấy có nhiều những hạn chế. trong cong tác sản xuất và cung tig giống hiện nay như sau: ‘Ae, rừng giống hiện nay chưa dép ứng được nhu cấu i về điện tích cũng như chủng loài loài cây trồng.
pen siống, vườn giống hiện nay còn thấp chưa thu bút được “Một số vườn giống cần được đầu tư và năng cấp mới đáp, Khả năng đáp ting như cầu giống hàng năm ở các nguồn giống được coi là có chất lượng (rime giống, vườn giống) hiện nay còn thấp hơn rất nhiều xo với nhu cầu. Phuong thức sin xuất còn lạc hậu chưa đủ khả nang sản x môlớn và đem lại chất lượng cho giống trồng rùng. ‘Thi trường giống vt cn to, ha gua fda mit gid ea, việc Bíng ứng giống vẫn chưa chủ động. Ry ~ Công tác sản xuất và cung ứng giống ở Thanh Hod @U Cũng với thực trang chung của cả nước, ke, ẤN tog tute những tổn tại và thách thức cần phải vượt qua.
Trong những nan) kấn day Thanh Hoá đã có nhiều cố gắng trong công tác xây dựng các nguồn giống tốt phục vụ cho trồng rừng.