Đặc điểm sinh vật học và biện pháp phòng trừ rệp sáp bột hại sắn tại Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích đặc điểm sinh vật học và biện pháp hóa học phòng trừ rệp sáp bột Paracoccus marginatus hại sắn tại Hà Nội.

• Tác giả: Lương Minh Ngọc
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Thị Kim Oanh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Đặc điểm sinh vật học, sinh thái học loài rệp sáp bột Paracoccus marginatus Williams and Granara de Willink (Homoprera: Pseudococcidae) hại sắn tại Hà Nội và biện pháp hóa học phòng trừ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 6. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 6.1. Mục tiêu tổng quát
• 6.2. Mục tiêu cụ thể
• 7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 8. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 8.1. Những đóng góp mới
• 8.2. Ý nghĩa khoa học
• 8.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rệp sáp bột hại sắn tại Hà Nội

Rệp sáp bột (Paracoccus marginatus) là một trong những loài dịch hại nghiêm trọng đối với cây sắn tại Hà Nội. Loài này có khả năng gây thiệt hại lớn cho năng suất và chất lượng cây trồng. Nghiên cứu về đặc điểm sinh vật học và sinh thái học của rệp sáp bột là cần thiết để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

1.1. Đặc điểm sinh vật học của rệp sáp bột

Rệp sáp bột có hình dạng nhỏ, thường có lớp sáp dày bao phủ. Chúng có khả năng sinh sản nhanh chóng, với thời gian vòng đời ngắn. Nghiên cứu cho thấy, ở nhiệt độ 25°C, rệp sáp bột cái có thể sống tới 57,76 ngày.

1.2. Tình hình phát triển của rệp sáp bột tại Hà Nội

Tại Hà Nội, rệp sáp bột đã xuất hiện trên nhiều giống sắn, gây thiệt hại từ 1-70% năng suất. Việc theo dõi và đánh giá mật độ rệp sáp bột là rất quan trọng để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng trừ rệp sáp bột

Việc phòng trừ rệp sáp bột gặp nhiều khó khăn do chúng có lớp sáp bảo vệ, giúp chúng tránh khỏi các loại thuốc trừ sâu. Điều này làm cho việc quản lý loài này trở nên phức tạp hơn.

2.1. Khó khăn trong việc phát hiện và quản lý rệp sáp bột

Rệp sáp bột thường ẩn mình dưới lớp sáp, khiến cho việc phát hiện và đánh giá mức độ thiệt hại trở nên khó khăn. Điều này đòi hỏi các phương pháp điều tra hiện đại và chính xác.

2.2. Tác động của rệp sáp bột đến năng suất sắn

Rệp sáp bột không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng củ sắn. Sự tiết giọt mật của chúng có thể dẫn đến sự phát triển của nấm bồ hóng, làm giảm khả năng quang hợp của cây.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của rệp sáp bột

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các phương pháp điều tra, nuôi cấy và thử nghiệm thuốc. Các phương pháp này giúp xác định rõ hơn về đặc điểm sinh vật học và sinh thái học của rệp sáp bột.

3.1. Phương pháp điều tra mật độ rệp sáp bột

Phương pháp điều tra được thực hiện theo quy chuẩn QCVN 01-38:2010/BNNPTNT, giúp xác định mật độ và tỷ lệ hại của rệp sáp bột trên các giống sắn khác nhau.

3.2. Phương pháp nuôi cấy rệp sáp bột trong phòng thí nghiệm

Rệp sáp bột được nuôi trong điều kiện kiểm soát để nghiên cứu các đặc điểm sinh học như thời gian phát triển, tỷ lệ sống sót và sức sinh sản.

IV. Kết quả nghiên cứu về đặc điểm sinh vật học của rệp sáp bột

Kết quả nghiên cứu cho thấy rệp sáp bột có khả năng sinh sản cao và thời gian phát triển ngắn. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

4.1. Thời gian phát triển của rệp sáp bột

Thời gian phát triển của rệp sáp bột từ trứng đến trưởng thành ở nhiệt độ 25°C là khoảng 27,44 ngày cho rệp đực và 25,53 ngày cho rệp cái.

4.2. Sức sinh sản của rệp sáp bột

Sức sinh sản của rệp sáp bột đạt cao nhất ở nhiệt độ 25°C, với trung bình 502,24 quả. Tỷ lệ đực cái cũng được ghi nhận là 0,58:1.

V. Biện pháp phòng trừ rệp sáp bột hiệu quả

Để phòng trừ rệp sáp bột, cần áp dụng các biện pháp hóa học và sinh học. Việc lựa chọn thuốc trừ sâu phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho môi trường.

5.1. Hiệu lực của các loại thuốc trừ sâu

Các loại thuốc như Actara 25WG và Cotoc 700EC cho thấy hiệu lực cao trong việc trừ rệp sáp bột, đạt hiệu quả trên 93% sau 72 giờ.

5.2. Biện pháp sinh học trong phòng trừ rệp sáp bột

Ngoài việc sử dụng thuốc hóa học, các biện pháp sinh học như sử dụng thiên địch cũng cần được nghiên cứu và áp dụng để giảm thiểu tác động đến môi trường.

VI. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về rệp sáp bột

Nghiên cứu về rệp sáp bột hại sắn tại Hà Nội đã chỉ ra những thách thức trong việc quản lý loài này. Tuy nhiên, với các biện pháp phòng trừ hiệu quả, có thể giảm thiểu thiệt hại do rệp sáp bột gây ra.

6.1. Tương lai của nghiên cứu về rệp sáp bột

Cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả và bền vững, nhằm bảo vệ cây sắn và nâng cao năng suất.

6.2. Đề xuất các giải pháp phòng trừ rệp sáp bột

Đề xuất các giải pháp kết hợp giữa biện pháp hóa học và sinh học, nhằm đảm bảo hiệu quả phòng trừ và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯƠNG MINH NGỌC ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC, SINH THÁI HỌC LOÀI RỆP SÁP BỘT PARACOCCUS MARGINATUS WILLIAMS AND GRANARA DE WILLINK (HOMOPRERA: PSEUDOCOCCIDAE) HẠI SẮN TẠI HÀ NỘI VÀ BIỆN PHÁP HÓA HỌC PHÒNG TRỪ Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Kim Oanh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả trong công trình nghiên cứu này là hoàn toàn trung thực, chưa được sử dụng và bảo vệ cho một học vị nào. Mọi việc giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính trung thực của toàn bộ nội dung luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lương Minh Ngọc i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn ngoài sự phấn đấu nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể và cá nhân. Đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo trong Bộ môn Côn trùng - khoa Nông học - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Kim Oanh đã tận tình giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu để tôi hoàn thành tốt luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu I nơi tôi đang công tác đã tạo điều kiện về thời gian cũng như vật chất trang thiết bị cho tôi thực hiện đề tài.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lương Minh Ngọc ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục bảng. v Danh mục hình. vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài. Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Nghiên cứu về cây sắn.

Kết quả nghiên cứu thành phần sâu, nhện hại sắn. Kết quả nghiên cứu đặc điểm hình thái, sinh vật học, sinh thái học loài rệp sáp bột (P. Kết quả nghiên cứu biện pháp phòng trừ rệp sáp bột (P. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Nghiên cứu về cây sắn. Thành phần sâu, nhện hại sắn. Kết quả nghiên cứu đặc điểm hình thái, sinh vật học, sinh thái học và biện pháp phòng trừ loài rệp sáp bột (P. marginatus) ở Việt Nam.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. 18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra diễn biến mật độ, tỷ lệ hại của rệp sáp bột (P. Phương pháp nuôi sinh học loài rệp sáp bột (P. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm hình thái của rệp sáp bột.

Phương pháp thử thuốc phòng trừ rệp sáp bột P. Phương pháp tính tỷ lệ sống sót của rệp sáp bột. Phương pháp tính tỷ lệ giới tính, sức sinh sản. Phương pháp xử lý số liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Diễn biến mật độ, tỷ lệ hại của rệp sáp bột (P. marginatus) trên các giống sắn điều tra. Đặc điểm hình thái của rệp sáp bột (P.

Nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của rệp sáp bột (P. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến thời gian phát triển các pha phát dục của rệp sáp bột P. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự sinh sản và giới tính của rệp sáp bột P. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tỷ lệ sống sót của rệp sáp bột P.

Đánh giá hiệu lực của một số loại thuốc đối với phòng trừ rệp sáp bột (P. Kết luận và kiến nghị. 50 Tài liệu tham khảo. 55 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Kích thước các giai đoạn phát triển của rệp sáp bột P. marginatus trên 4 cây ký chủ khác nhau. Thành phần sâu nhện hại trên sắn ở một số tỉnh miền Nam năm 2014. Thành phần sâu nhện hại trên sắn ở Việt Nam .1 Diễn biến mật độ, tỷ lệ hại của rệp sáp bột (P.

marginatus) trên các giống sắn trồng tại Chương Mỹ, Hà Nội vụ xuân hè 2017. So sánh mật độ, tỷ lệ hại của rệp sáp bột (P. marginatus) trên các giai đoạn phát triển của cây sắn. Kích thước cơ thể các pha phát triển của rệp sáp bột (P.

Thời gian phát triển trước trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở mức 25oC, độ ẩm 60%. Thời gian phát triển pha trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở mức 25oC, độ ẩm 60%.

Thời gian phát triển từ pha trứng đến trước trước trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở ngưỡng 30oC, độ ẩm 60%. Thời gian phát triển pha trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở ngưỡng 30oC, độ ẩm 60%.

Thời gian phát triển trước trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở nhiệt độ phòng thí nghiệm (21,4oC, độ ẩm 78,9%). Thời gian phát triển pha trưởng thành của rệp sáp bột P. marginatus ở nhiệt độ phòng thí nghiệm (21,4oC, độ ẩm 78,9%).

Thời gian phát triển các giai đoạn của rệp sáp bột P. marginatus ở các mức nhiệt độ khác nhau. Sức sinh sản và tỷ lệ giới tính của rệp sáp bột P. Tỷ lệ sống sót ở các pha của rệp sáp bột P.

marginatus ở giai đoạn trước trưởng thành. Số lượng rệp sáp bột P. marginatus sống sót sau xử lý thuốc bảo vệ thực vật. Hiệu lực trừ rệp sáp bột P.

marginatus của 3 loại thuốc bảo vệ thực vật trong phòng thí nghiệm. 48 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Một số vật liệu, dụng cụ thiết bị nghiên cứu phục vụ cho đề tài. Giâm và trồng hom sắn.

Diễn biến mật độ của rệp sáp bột (P. marginatus) trên các giống sắn trồng tại Chương Mỹ, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Diễn biến tỷ lệ cây bị nhiễm rệp sáp bột (P. marginatus) trên các giống sắn trồng tại Chương Mỹ, Hà Nội vụ xuân hè 2017.

Một số hình ảnh của trứng và ổ trứng rệp sáp bột (P. Rệp non tuổi 1 rệp sáp bột (P. Rệp non tuổi 3 rệp sáp bột (P. Trưởng thành cái rệp sáp bột (P.

Trưởng thành đực rệp sáp bột (P. marginatus nuôi trên cây sắn. 42 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lương Minh Ngọc Tên luận văn: “Đặc điểm sinh vật học, sinh thái học loài rệp sáp bột Paracoccus marginatus Williams and Granara de Willink (Homoptera: Pseudococcidae) hại sắn tại Hà Nội và biện pháp hóa học phòng trừ”. Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của luận văn Xác định đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của loài rệp sáp bột P.

marginatus Williams and Granara de Willink (Homoptera: Pseudococcidae) hại trên cây sắn và thử nghiệm biện pháp phòng trừ. Các phương pháp nghiên cứu chính đã sử dụng - Phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng: Theo quy chuẩn QCVN 01- 38 : 2010/BNNPTNT về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng - Phương pháp nuôi rệp sáp bột P. marginatus trong tủ sinh thái theo Amarasekare et al. - Phương pháp làm tiêu bản rệp sáp bột: theo tài liệu tập huấn giám định rệp sáp của Cục bảo vệ thực vật tháng 11/2016 do giáo sư M.

Jansen, làm việc tại NPPO Wageningen, Hà Lan giảng dạy. - Phương pháp thử thuốc trong phòng thí nghiệm: theo phương pháp của Fatima et al. Số liệu được xử lý theo phương pháp thống kê chương trình IRRISTAT, Excel. Các kết quả nghiên cứu chính đã đạt được Paracoccus marginatus-Rệp sáp bột là một trong những loài dịch hại nghiêm trọng trong trồng trọt và gây nên tình trạng kiệt quệ về kinh tế ở quốc gia phụ thuộc vào nông nghiệp.

Việc quản lý loài này bị hạn chế một phần do chúng có lớp sáp dày bao phủ giúp cơ thể mềm của chúng tránh tiếp xúc với các chất từ bên ngoài. - Tỷ lệ cây bị rệp sáp bột hại trên giống sắn KM 98-7 (7,02%) thấp hơn giống sắn KM 94 (8,39%) nhưng mật độ rệp sáp bột trên giống sắn KM 98-7 (1,72 con/lá) lại cao hơn giống sắn KM 94 (1,47 con/lá). - Ở nhiệt độ 21,4oC, thời gian phát triển của rệp sáp bột đực từ pha trứng đến trước trưởng thành là 34,18±1,08 ngày, rệp sáp bột cái là 32,65±1,53 ngày. Thời gian vòng đời của rệp sáp bột cái là 37,85± 1,79 ngày, thời gian đời là 63,00±4,58 ngày.

Thời gian đời của rệp sáp bột đực là 37,64±1,50 ngày. Ở nhiệt độ 25oC, thời gian phát vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] triển của rệp sáp bột đực từ pha trứng đến trước trưởng thành là 27,44 ± 2,01 ngày, rệp sáp bột cái là 25,53 ± 1,97 ngày. Thời gian vòng đời của rệp sáp bột cái là 31,12± 2,15 ngày, thời gian đời là 57,76±2,36. Thời gian đời của rệp sáp bột đực là 30,00±2,00 ngày.

Ở nhiệt độ 30oC, thời gian phát triển của rệp sáp bột đực từ pha trứng đến trước trưởng thành là 21,78±1,09 ngày, rệp sáp bột cái là 21,00±1,36 ngày. Thời gian vòng đời của rệp sáp bột cái là 25,07± 1,64 ngày, thời gian đời là 48,86±3,32 ngày. Thời gian đời của rệp sáp bột đực là 24,22±0,97 ngày. - Sức sinh sản của rệp sáp bột P.

marginatus đạt cao nhất ở nhiệt độ 25oC, độ ẩm 60% (502,24 ± 16,18 quả). Tỷ lệ đực: cái ở nhiệt độ 21,4 oC đạt 0,57:1, ở nhiệt độ 25oC đạt 0,58:1 và ở nhiệt độ 30oC đạt 0,69:1. Nuôi rệp sáp bột ở điều kiện nhiệt độ phòng cho thấy chúng có khả năng sống sót (77,5%) cao hơn nhiệt độ 25oC (67,5%) và nhiệt độ 30oC (57,5%).