Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Tổng hợp Xủng Trang

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TM XD Tổng hợp Xủng Trang

• Tác giả: Lê Thị Thúy Hồng
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Ái Mỹ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Tổng hợp Xủng Trang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí và KQKD tại Xủng Trang

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt tại Công ty TNHH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu xây dựng và thi công lắp đặt cửa nhôm kính. Quy trình hạch toán chính xác giúp ban giám đốc nắm bắt tình hình tài chính thực tế. Đơn vị hiện áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC với phần mềm Misa hỗ trợ. Kế toán thu thập chứng từ gốc gồm hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho và chứng từ thanh toán ngân hàng. Mọi giao dịch kinh tế đều được kiểm tra chặt chẽ trước khi ghi sổ. Doanh thu bán hàng hình thành từ việc cung cấp hàng hóa và nghiệm thu công trình xây dựng. Chi phí phát sinh bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh và chi phí tài chính. Hệ thống tài khoản hạch toán phản ánh trung thực toàn bộ dòng tiền và chi phí hợp lý. Việc theo dõi liên tục hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát công nợ khách hàng và tối ưu hóa nguồn vốn lưu động. Kết quả kinh doanh phản ánh hiệu quả vận hành sau khi trừ mọi chi phí hợp lệ. Đây là cơ sở cốt lõi để doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước.

1.1. Cơ sở lý luận về doanh thu và chi phí doanh nghiệp

Doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ từ hoạt động kinh doanh. Khoản thu này góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Chi phí biểu hiện cho các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán. Các khoản chi phát sinh dưới hình thức tiền chi ra hoặc giảm trừ tài sản. Hạch toán doanh thu và chi phí đòi hỏi tuân thủ nguyên tắc phù hợp. Doanh thu ghi nhận phải tương ứng với chi phí tạo ra khoản thu đó. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng hóa. Chi phí sản xuất kinh doanh phản ánh qua tài khoản 632 và 642. Việc phân định chính xác giúp tính đúng kết quả kinh doanh cuối kỳ.

1.2. Đặc điểm tổ chức kế toán tại Công ty Xủng Trang

Công ty Xủng Trang áp dụng mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung. Phòng kế toán gồm kế toán trưởng phụ trách chung và các kế toán viên phụ trách từng mảng việc. Nhân sự kế toán thực hiện lập chứng từ, ghi sổ và lập báo cáo tài chính ngay tại văn phòng công ty. Quy trình hạch toán tuân thủ Thông tư 133/2016/TT-BTC dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm Misa để quản lý dữ liệu xuất nhập hàng hóa và thu chi ngân quỹ. Hệ thống mẫu biểu chứng từ kế toán tuân thủ đúng quy định pháp luật. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp rút ngắn thời gian xử lý nghiệp vụ bán hàng. Kế toán lưu trữ chứng từ gốc đầy đủ theo từng tháng để phục vụ quyết toán thuế.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Xủng Trang

Thực tế công tác kế toán tại Công ty Xủng Trang bộc lộ nhiều điểm sáng cùng một số hạn chế cần khắc phục. Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu bán hàng hóa dựa trên hóa đơn giá trị gia tăng hợp pháp và phiếu xuất kho. Các đơn hàng lắp đặt cửa nhôm kính cho đối tác như Công ty Đông Dương được xử lý nhanh gọn trên phần mềm Misa. Tuy nhiên, việc luân chuyển chứng từ thanh toán giữa các bộ phận đôi khi còn chậm trễ. Kế toán xác định giá vốn hàng bán căn cứ vào phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Cách tính này đơn giản nhưng khó phản ánh biến động giá thị trường tức thời của vật liệu nhôm kính. Bên cạnh đó, công tác quản lý chi phí tài chính chưa thực sự chặt chẽ. Doanh nghiệp phát sinh chi phí lãi vay nhưng chưa trích trước đầy đủ vào từng tháng. Việc tập hợp chi phí quản lý kinh doanh còn gộp chung nhiều khoản mục phụ trợ. Điều này dẫn đến sự thiếu sót trong việc phân tích chi tiết chi phí bán hàng độc lập. Công nợ khách hàng kéo dài gây áp lực lên thanh khoản tiền mặt. Doanh nghiệp cần nhìn nhận rõ các vướng mắc này để nâng cao chất lượng báo cáo kết quả kinh doanh.

2.1. Quy trình hạch toán doanh thu và giá vốn thực tế

Khi có đơn hàng, kế toán gửi bảng báo giá cho khách duyệt. Khách hàng chấp thuận thì doanh nghiệp lập đơn đặt hàng và phiếu xuất kho. Hóa đơn giá trị gia tăng được lập đúng quy định với đầy đủ chữ ký giám đốc và khách hàng. Kế toán phản ánh doanh thu qua tài khoản 5111 và thuế đầu ra qua tài khoản 33311. Nghiệp vụ lắp đặt cửa nhôm kính cho Công ty Đông Dương là ví dụ điển hình về ghi nhận doanh thu chuyển khoản. Giá vốn hàng bán được kế toán kết chuyển từ tài khoản 156 sang tài khoản 632 vào cuối tháng. Chứng từ xuất kho được lưu trữ cẩn thận nhưng việc đối chiếu số liệu tồn kho thực tế chưa thực hiện thường xuyên.

2.2. Khó khăn trong quản lý chi phí và xác định KQKD

Doanh nghiệp gặp một số vướng mắc trong hạch toán chi phí tài chính và chi phí bán hàng. Khoản chi phí lãi vay ngân hàng chưa được phân bổ đều đặn theo từng kỳ kinh doanh. Doanh nghiệp chỉ gom chứng từ hạch toán vào tài khoản 635 khi có giấy báo nợ cuối kỳ. Điều này làm sai lệch chi phí thực tế phát sinh trong tháng. Ngoài ra, tài khoản 642 tập hợp chung cả chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Việc không tách bạch tiểu khoản chi tiết gây khó khăn cho ban quản trị khi muốn cắt giảm lãng phí. Cuối kỳ, kế toán kết chuyển toàn bộ doanh thu và chi phí sang tài khoản 911 để xác định lợi nhuận nhưng chưa phân tích sâu nguyên nhân lãi lỗ.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí Xủng Trang

Công ty Xủng Trang cần triển khai các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả tài chính. Trước hết, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình tiếp nhận đơn hàng và lập hóa đơn. Kế toán cần đối chiếu công nợ hàng tuần để thu hồi dòng tiền nhanh chóng từ các nhà thầu. Đối với chi phí tài chính, kế toán phải mở sổ theo dõi lãi vay chi tiết và trích trước hàng tháng vào tài khoản 335. Việc mở các tài khoản chi tiết cấp hai cho tài khoản 642 là cấp thiết. Cụ thể, doanh nghiệp nên tách riêng tài khoản 6421 cho chi phí bán hàng và tài khoản 6422 cho chi phí quản lý doanh nghiệp. Sự phân định này giúp giám đốc kiểm soát định mức chi tiêu cho từng hoạt động. Doanh nghiệp cũng nên khai thác triệt để các phân hệ tự động của phần mềm Misa. Việc kết nối dữ liệu từ thủ kho đến kế toán tổng hợp sẽ hạn chế tối đa sai sót số liệu. Đội ngũ kế toán cần tham gia bồi dưỡng chuyên môn định kỳ để cập nhật chính sách thuế mới.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và hạch toán chi phí chuyên sâu

Công ty cần xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ rõ ràng giữa các bộ phận kinh doanh và kế toán. Hóa đơn và phiếu xuất kho cần được chuyển về phòng kế toán trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hàng. Đối với chi phí tài chính, kế toán lập bảng kế hoạch trả lãi vay chi tiết. Hàng tháng, kế toán thực hiện trích trước chi phí lãi vay qua tài khoản 335 để phản ánh đúng nguyên tắc dồn tích. Doanh nghiệp cần mở sổ chi tiết theo dõi từng đối tượng khách hàng và nhà cung cấp vật tư nhôm kính. Việc này giúp hạn chế tình trạng chiếm dụng vốn và thất thoát tài sản. Mọi khoản chi phí tiếp khách, vận chuyển cần kèm hóa đơn hợp lệ theo quy định thuế.

3.2. Ứng dụng công nghệ phần mềm trong xác định KQKD

Doanh nghiệp cần tối ưu hóa toàn diện tính năng kết chuyển tự động trên phần mềm kế toán Misa. Kế toán thiết lập tự động hóa quy trình kết chuyển doanh thu từ tài khoản 511 và chi phí từ tài khoản 632, 635, 642 sang tài khoản 911. Việc này giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót số học khi lập báo cáo tài chính cuối kỳ. Phần mềm cũng cung cấp hệ thống biểu đồ so sánh doanh thu và chi phí qua từng tháng. Lãnh đạo doanh nghiệp dễ dàng phát hiện các khoản chi phí tăng bất thường để điều chỉnh kịp thời. Ngoài ra, việc sao lưu dữ liệu điện toán đám mây cần được thực hiện hàng ngày để bảo vệ an toàn thông tin tài chính.

IV. Kết luận và ý nghĩa quản trị kế toán tại Công ty Xủng Trang

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh là xương sống trong hệ thống quản trị của Công ty Xủng Trang. Việc hạch toán minh bạch giúp doanh nghiệp bảo toàn vốn kinh doanh và duy trì uy tín thương hiệu. Các số liệu kế toán chuẩn xác phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn vốn và tiềm năng sinh lời của từng công trình xây dựng. Ban giám đốc dựa vào báo cáo kết quả hoạt động để đưa ra các quyết sách mở rộng thị phần phù hợp. Áp dụng đồng bộ các giải pháp hoàn thiện giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ giá vốn hàng bán và giảm thiểu chi phí phát sinh vô lý. Hệ thống sổ sách kế toán hoàn chỉnh là căn cứ vững chắc để cơ quan thuế thẩm định quyết toán cuối năm. Doanh nghiệp cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình kế toán theo đúng định hướng số hóa doanh nghiệp. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh doanh nội bộ mà còn gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường xây dựng miền Trung.

4.1. Đóng góp đối với quản trị tài chính doanh nghiệp

Hệ thống kế toán doanh thu và chi phí cung cấp bức tranh tài chính toàn diện cho người quản lý. Dữ liệu kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác khả năng sinh lời của từng mặt hàng cửa nhôm kính và dịch vụ thi công. Thông qua báo cáo xác định kết quả kinh doanh, nhà quản lý nhận diện các mảng hoạt động kém hiệu quả để tái cơ cấu chi phí. Việc theo dõi chặt chẽ dòng tiền vào từ doanh thu và dòng tiền ra cho chi phí bảo đảm thanh khoản ổn định. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn an toàn hơn. Sự chuẩn xác trong kế toán củng cố niềm tin của ngân hàng khi doanh nghiệp vay vốn mở rộng sản xuất.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp thương mại xây dựng

Mô hình hạch toán tại Công ty Xủng Trang mang lại bài học kinh nghiệm sâu sắc cho ngành thương mại xây dựng. Các doanh nghiệp trong ngành cần chú trọng kiểm soát chặt chẽ giá vốn và hao hụt vật liệu thi công tại công trình. Việc phân loại rành mạch chi phí bán hàng và chi phí quản lý đóng vai trò quyết định đến tính minh bạch tài chính. Doanh nghiệp cần thiết lập quy chế trích trước chi phí lãi vay và chi phí bảo hành công trình đầy đủ. Ngoài ra, việc đầu tư đồng bộ cho phần mềm kế toán và đào tạo nhân sự là nền tảng sống còn. Hệ thống thông tin kế toán hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro pháp lý về thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp phải đối mặt với môi trường cạnh tranh gay gắt. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ xây dựng, công tác kế toán giữ vai trò trung tâm trong hệ thống quản trị, cung cấp thông tin tài chính kịp thời và chuẩn xác nhằm phục vụ việc ra quyết định kinh doanh. Việc ghi nhận chính xác doanh thu, hạch toán đầy đủ chi phí và xác định đúng đắn kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh, bảo toàn nguồn vốn và thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Tại Công ty TNHH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang – một doanh nghiệp chuyên kinh doanh đại lý nhôm kính và thi công lắp đặt hoàn thiện công trình tại tỉnh Quảng Bình, giai đoạn 2020–2022 ghi nhận nhiều biến động do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và sự biến động giá cả vật liệu xây dựng trên thị trường. Việc tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị bộc lộ một số đặc thù của doanh nghiệp quy mô nhỏ, đòi hỏi phải được khảo sát, đánh giá toàn diện. Khóa luận tập trung giải quyết các mục tiêu nghiên cứu cụ thể được đánh số theo văn bản:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
2. Đánh giá tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang giai đoạn 2020–2022.
3. Mô tả và đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang trong năm tài chính 2022.
4. Đề xuất một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Thương mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang (Thôn Trung, xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình).
• Phạm vi thời gian: Phân tích số liệu kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 3 năm từ năm 2020 đến năm 2022; thu thập chứng từ, sổ sách minh họa thực tế công tác kế toán trong năm tài chính 2022.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác; kế toán giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khung pháp lý và chuẩn mực: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (trực tiếp áp dụng các quy định tại Điều 56, Điều 57 về doanh thu và điều kiện ghi nhận doanh thu; Điều 63 về chi phí tài chính; Điều 64 về chi phí quản lý kinh doanh; Điều 65 về thu nhập khác; Điều 66 về chi phí khác; Điều 67 về chi phí thuế TNDN; Điều 68 về xác định kết quả kinh doanh). Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác", quy định các tiêu chuẩn ghi nhận doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
• Chính sách kế toán áp dụng tại doanh nghiệp nghiên cứu: Niên độ kế toán theo năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ ghi chép là đồng Việt Nam (VNĐ); phương pháp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho theo phương pháp bình quân cuối kỳ; phương pháp trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; phương pháp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ; thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%. Doanh nghiệp ứng dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, sử dụng phần mềm kế toán MISA và hệ thống hóa đơn điện tử.
• Hệ thống tài khoản và công thức xác định kết quả kinh doanh: Hệ thống tài khoản hạch toán sử dụng gồm TK 511 (chi tiết TK 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118), TK 515, TK 711, TK 632, TK 642, TK 635, TK 811, TK 821 và TK 911. Các công thức xác định chỉ tiêu kinh tế gồm:
  • Doanh thu thuần = Tổng doanh thu – Các khoản giảm trừ doanh thu.
  • Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán.
  • Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh = Lợi nhuận gộp + Doanh thu hoạt động tài chính – Chi phí hoạt động tài chính – Chi phí quản lý kinh doanh.
  • Lợi nhuận khác = Thu nhập khác – Chi phí khác.
  • Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế = Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh + Lợi nhuận khác.
  • Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp = Tổng lợi nhuận trước thuế – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tác giả đã kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn sau:

• Phương pháp kế thừa: Thu thập, chọn lọc tài liệu học thuật và văn bản chế độ kế toán làm nền tảng lý luận.
• Phương pháp nghiên cứu tại bàn: Thu thập số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và các sổ cái tài khoản giai đoạn 2020–2022 tại công ty.
• Phương pháp quan sát hiện trường: Trực tiếp ghi nhận quy trình lập, xử lý chứng từ bán hàng, xuất kho vật tư và đối chiếu số liệu ghi sổ với chứng từ thực tế.
• Phương pháp điều tra phỏng vấn: Phỏng vấn cán bộ quản lý và nhân viên kế toán về phân công nhiệm vụ, luồng luân chuyển chứng từ và thao tác nghiệp vụ trên phần mềm.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng phương pháp chứng từ, phương pháp tài khoản, phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp cân đối kế toán để mô tả thực trạng hạch toán.
• Phương pháp phân tích, xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp so sánh số tuyệt đối, số tương đối, tính toán tốc độ phát triển liên hoàn và tốc độ phát triển bình quân qua các năm để phân tích biến động tài chính.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương này tổng hợp khung lý thuyết chuẩn hóa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và VAS 14:

• Trình bày định nghĩa, điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (5 điều kiện đồng thời) và doanh thu cung cấp dịch vụ (4 điều kiện đồng thời); bản chất các khoản giảm trừ doanh thu gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại.
• Phân tích nguyên tắc hạch toán, hệ thống chứng từ gốc và kết cấu các tài khoản phản ánh doanh thu, chi phí: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 711 (Thu nhập khác), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh - tích hợp chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp theo chế độ doanh nghiệp vừa và nhỏ), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế TNDN).
• Mô tả quy trình kết chuyển cuối kỳ vào tài khoản trung gian TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) để tính toán lãi, lỗ và kết chuyển về TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Tổng hợp Xủng Trang

Chương này đi sâu vào thực tế tổ chức hoạt động và công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Đặc điểm chung: Công ty thành lập ngày 04/10/2018 theo Giấy phép kinh doanh số 3101056607 do Phòng Đăng ký kinh doanh cấp; người đại diện pháp luật kiêm Giám đốc là bà Bùi Thị Như Trang; trụ sở tại Thôn Trung, xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Ngành nghề kinh doanh chính là bán buôn đại lý nhôm kính, ngoài ra còn lắp đặt cửa, tủ nhôm kính và hoàn thiện công trình xây dựng.
• Cơ cấu tổ chức và lao động: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Bộ phận kế toán, Bộ phận bán hàng và Bộ phận kỹ thuật, sản xuất. Tổng số lao động của công ty gồm 6 người: 1 Giám đốc, 1 nhân viên kế toán và 4 lao động kỹ thuật/sản xuất (khi có đơn hàng lớn cần bốc dỡ, công ty thực hiện thuê khoán ngoài). Về trình độ: 1 người có trình độ Đại học (kế toán, chiếm 16,6%), 5 người có trình độ Trung cấp chuyên nghiệp và lao động phổ thông (chiếm 83,3%). Về giới tính: 2 nữ (Giám đốc và kế toán, chiếm 33,3%), 4 nam (chiếm 66,6%).
• Tình hình tài sản và nguồn vốn (2020–2022): Tổng tài sản của công ty tăng trưởng với tốc độ phát triển bình quân đạt 132,96%. Đơn vị không có tài sản dài hạn; toàn bộ tài sản là tài sản ngắn hạn, đạt 3.530 triệu đồng năm 2022. Trong đó, hàng tồn kho năm 2022 chiếm tỷ trọng lớn, tăng mạnh từ mức 1.088 triệu đồng năm 2021 lên 2.360 triệu đồng năm 2022 (tăng 746 triệu đồng). Nợ phải trả năm 2022 chiếm 71,90% tổng nguồn vốn, tốc độ phát triển bình quân 3 năm đạt 132,96% (năm 2021 tăng liên hoàn 298,45%, năm 2022 tăng liên hoàn 124,19%). Vốn chủ sở hữu năm 2022 chiếm 28,10% tổng nguồn vốn, tốc độ phát triển bình quân 3 năm là 85,48% (năm 2021 đạt tốc độ liên hoàn 96,29%, năm 2022 giảm liên hoàn xuống 74,67% do tình hình sản xuất kinh doanh gặp lỗ).
• Kết quả kinh doanh (2020–2022): Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ giảm liên tục qua 3 năm với tốc độ phát triển bình quân đạt 77,17% (năm 2021 giảm liên hoàn xuống 84,47% so với 2020; năm 2022 tiếp tục giảm xuống mức 69,87% so với 2021). Giá vốn hàng bán có tốc độ phát triển bình quân đạt 77,81% (năm 2021 đạt 79,15%, năm 2022 đạt 76,47%). Chi phí quản lý doanh nghiệp có tốc độ phát triển bình quân đạt 133,085% (năm 2021 tăng liên hoàn 161,11%, năm 2022 tăng 105,06%). Doanh thu tài chính chỉ phát sinh nhỏ lẻ từ lãi tiền gửi ngân hàng. Kết quả kinh doanh ghi nhận các khoản lỗ nhưng có xu hướng thu hẹp dần.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Mô hình kế toán kết hợp: 1 nhân viên kế toán bán hàng làm việc trực tiếp tại công ty phụ trách lập hóa đơn, theo dõi công nợ, xuất nhập kho và ghi sổ chi tiết trên phần mềm MISA; công tác lập báo cáo tài chính năm và kê khai quyết toán thuế thuê dịch vụ kế toán bên ngoài thực hiện.
• Thực hành hạch toán nghiệp vụ năm 2022: Khảo sát các hình thức bán lẻ, bán hàng qua điện thoại/mạng và bán hàng theo hợp đồng. Minh họa cụ thể bằng nghiệp vụ ngày 12/07/2022: Căn cứ Hóa đơn GTGT số 00000001, xuất bán và thi công lắp đặt 43,029 m² cửa nhôm kính cho Công ty Xuất Nhập Khẩu Phát Triển Đông Dương, đơn giá chưa thuế là 68.295,87 đ/m², thuế GTGT 8%, hình thức thanh toán chuyển khoản, khách hàng chưa thanh toán. Kế toán tiến hành đối chiếu đơn đặt hàng, lập phiếu xuất kho trên phần mềm, phát hành hóa đơn điện tử và hạch toán: Nợ TK 131, Có TK 5111, Có TK 33311.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Tổng hợp Xủng Trang

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, tác giả tổng hợp đánh giá và nêu các định hướng giải pháp:

• Đánh giá chung: Đơn vị đã tuân thủ việc áp dụng hệ thống tài khoản và biểu mẫu chứng từ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; đã ứng dụng phần mềm kế toán máy tính và hóa đơn điện tử giúp việc lưu trữ, tra cứu thông tin bán hàng thuận tiện. Tuy nhiên, việc tổ chức bộ máy còn mỏng, việc lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế còn phụ thuộc hoàn toàn vào dịch vụ thuê ngoài; các khâu trích lập dự phòng tổn thất hàng tồn kho và dự phòng nợ phải thu khó đòi chưa được thực hiện nghiêm túc; quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh chủ yếu dồn vào thời điểm cuối năm tài chính, chưa cung cấp được báo cáo quản trị định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý cho Giám đốc.
• Nhóm giải pháp kiến nghị: Đề xuất hoàn thiện cơ cấu bộ máy kế toán, nâng cao năng lực chuyên môn để tiến tới tự chủ lập báo cáo tài chính; chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu bán hàng, kho đến kế toán; tăng cường quản lý theo dõi công nợ khách hàng và kiểm soát chặt chẽ giá vốn hàng tồn kho; thực hiện trích lập đầy đủ các khoản dự phòng theo chế độ tài chính; định kỳ thực hiện việc kết chuyển xác định kết quả kinh doanh theo quý nhằm hỗ trợ công tác quản trị nội bộ.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã phản ánh thực trạng số liệu tài chính và chỉ số tăng trưởng của Công ty TNHH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang giai đoạn 2020–2022 được trích xuất trực tiếp từ các bảng biểu tổng hợp trong văn bản:

Chỉ tiêu tài chính	Tốc độ phát triển liên hoàn 2021/2020 (%)	Tốc độ phát triển liên hoàn 2022/2021 (%)	Tốc độ phát triển bình quân 3 năm (%)	Tỷ trọng trong tổng nguồn vốn năm 2022 (%)
Tổng tài sản / Tổng nguồn vốn	161,24	104,68	132,96	100,00
Tài sản ngắn hạn	161,24	104,68	132,96	100,00
Tài sản dài hạn	0,00	0,00	0,00	0,00
Nợ phải trả	298,45	124,19	132,96	71,90
Vốn chủ sở hữu	96,29	74,67	85,48	28,10
Doanh thu bán hàng & CCDV	84,47	69,87	77,17	-
Giá vốn hàng bán	79,15	76,47	77,81	-
Chi phí quản lý doanh nghiệp	161,11	105,06	133,085	-

Các kết quả nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Làm rõ cấu trúc tài sản đặc thù của doanh nghiệp thương mại nhôm kính quy mô nhỏ: Đơn vị không đầu tư tài sản cố định dài hạn mà tập trung vốn vào tài sản ngắn hạn, đặc biệt là hàng tồn kho (chiếm phần lớn tài sản ngắn hạn năm 2022 với giá trị 2.360 triệu đồng).
• Phân tích sự mất cân đối trong cơ cấu nguồn vốn: Tỷ lệ nợ phải trả gia tăng nhanh chóng (chiếm 71,90% năm 2022), trong khi nguồn vốn chủ sở hữu sụt giảm liên tục (chỉ còn 28,10% năm 2022), cho thấy áp lực thanh toán và rủi ro tài chính phát sinh từ việc kinh doanh thua lỗ và chịu tác động của dịch Covid-19.
• Minh họa chi tiết quy trình xử lý kế toán thực tế: Khóa luận hệ thống hóa được quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu nhận đơn đặt hàng, kiểm kê hàng tồn kho trên phần mềm, lập phiếu xuất kho đến việc phát hành hóa đơn GTGT điện tử và ghi sổ kế toán tài khoản 511, 131, 33311.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Đề tài đã phản ánh chân thực mô hình kế toán phân tán kết hợp dịch vụ ngoài tại một doanh nghiệp thương mại - dịch vụ xây dựng quy mô siêu nhỏ tại địa phương cụ thể (Quảng Bình), chỉ ra khoảng cách giữa quy định lý thuyết của Thông tư 133/2016/TT-BTC với việc vận dụng giản lược trên thực tế của doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và dữ liệu tiếp cận thực tế:

• Hạn chế về phạm vi và mẫu nghiên cứu: Đề tài chỉ thực hiện khảo sát tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH Thương mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang với quy mô nhân sự nhỏ (6 người), do đó tính đại diện cho toàn bộ ngành thương mại vật liệu xây dựng chưa cao.
• Hạn chế về chuỗi dữ liệu: Dữ liệu tài chính phân tích tập trung trong 3 năm (2020–2022) – giai đoạn chịu tác động đặc thù của dịch bệnh và biến động giá nguyên liệu nhôm kính bất thường; chứng từ kế toán chi tiết minh họa chủ yếu lấy trong năm 2022.
• Hạn chế về nội dung hạch toán: Nghiên cứu chưa đi sâu vào kế toán quản trị chi phí, chưa phân tích chi tiết giá thành dịch vụ gia công lắp đặt hoàn thiện công trình mà chỉ tập trung vào góc độ kế toán tài chính thương mại hàng hóa.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang công tác kế toán quản trị doanh thu, chi phí nhằm xây dựng định mức giá thành cho các công trình thi công nhôm kính; nghiên cứu lộ trình chuyển đổi từ hình thức thuê dịch vụ kế toán thuế ngoài sang kiện toàn bộ máy kế toán nội bộ hoàn chỉnh cho doanh nghiệp khi mở rộng quy mô.

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận cung cấp tài liệu tham khảo thực tế cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo cụ thể về cách thức kết cấu một đề tài khóa luận tốt nghiệp theo định hướng nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp; nắm bắt phương pháp tính toán dãy số thời gian (tốc độ phát triển liên hoàn, tốc độ phát triển bình quân) trong phân tích tài chính.
• Người làm công tác kế toán tại doanh nghiệp nhỏ và vừa: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ, vận dụng tài khoản kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC kết hợp phần mềm MISA và hóa đơn điện tử; nhận diện các điểm yếu thường gặp về chứng từ và việc trích lập dự phòng trong doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng.
• Các phần nội dung đáng tham khảo nhất: Mục 2.2 Chương 2 mô tả chi tiết quy trình xử lý đơn đặt hàng, kiểm kê kho trên phần mềm và luân chuyển chứng từ bán hàng thực tế; hệ thống bảng số liệu phân tích tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh 2020–2022 tại Bảng 2.1 và Bảng 2.4.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang áp dụng chế độ kế toán và phương pháp tính thuế nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Về thuế, công ty thực hiện tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%.

2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại công ty có đặc điểm gì đặc thù?
Bộ máy kế toán tại công ty hoạt động theo mô hình hỗn hợp: công ty chỉ bố trí 1 nhân viên kế toán tại chỗ kiêm nhiệm công tác kế toán bán hàng (theo dõi chứng từ bán hàng, công nợ, xuất nhập kho và ghi sổ chi tiết); toàn bộ công tác lập báo cáo thuế định kỳ, lập báo cáo tài chính năm và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp đều thuê tổ chức dịch vụ kế toán bên ngoài thực hiện.

3. Vì sao doanh thu bán hàng của công ty có xu hướng giảm liên tục trong giai đoạn 2020–2022?
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty giảm bình quân 77,17%/năm trong giai đoạn 2020–2022. Theo phân tích của tác giả, nguyên nhân chủ yếu do giá nhôm, kính và các loại phụ tùng trên thị trường tăng cao khiến nhu cầu xây dựng, lắp đặt của khách hàng giảm sút; bên cạnh đó, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 trong giai đoạn này đã làm suy giảm sức mua của người tiêu dùng và các công trình địa phương.

4. Nghiệp vụ bán hàng ngày 12/07/2022 được ghi nhận với các thông số cụ thể nào?
Căn cứ Hóa đơn GTGT số 00000001 ngày 12/07/2022, công ty thi công lắp đặt 43,029 m² cửa nhôm kính cho Công ty Xuất Nhập Khẩu Phát Triển Đông Dương với đơn giá chưa thuế là 68.295,87 đ/m², áp dụng thuế suất thuế GTGT 8%, hình thức thanh toán bằng chuyển khoản và tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ khách hàng chưa thanh toán tiền hàng.

5. Cơ cấu lao động tại công ty được bố trí như thế nào?
Doanh nghiệp có tổng cộng 6 lao động, phân bổ gồm 1 Giám đốc, 1 kế toán và 4 nhân viên kỹ thuật/sản xuất (các công việc nặng nhọc như bốc dỡ hàng hóa lớn được thuê khoán). Về trình độ học vấn, có 1 người trình độ Đại học (kế toán, chiếm 16,6%) và 5 người trình độ Trung cấp chuyên nghiệp hoặc lao động phổ thông (chiếm 83,3%). Về giới tính, có 2 nữ (chiếm 33,3%) và 4 nam (chiếm 66,6%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Thị Thúy Hồng đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và VAS 14. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng ghi nhận chứng từ, hạch toán tài khoản và phân tích biến động tài chính tại Công ty TNHH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang giai đoạn 2020–2022. Trên cơ sở chỉ ra những đặc thù và hạn chế trong việc sử dụng lao động kế toán kết hợp dịch vụ ngoài, tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Chương 2: N ghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong công ty TN HH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TN HH Thương Mại Xây Dựng Tổng Hợp Xủng Trang. 3 PHẦ 2: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1 CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H TRO G DOA H GHIỆP 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ và các khoản giảm trừ doanh thu 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1.1 Jội dung và điều kiện ghi nhận doanh thu a.

ội dung Tại điều 56 của thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài Chính quy định : “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tang vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu hay sẽ được thu tiền” Doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ với các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khNu (nếu có), thuế giá trị gia tăng (GTGT) (đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp) - Các khoản giảm trừ doanh thu: Theo chuNn mực kế toán Việt N am số 14 (VAS 14): + Chiết khấu thương mại: Là doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách mua với khối lượng lớn. + Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua. + Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị của số sản phNm, hàng hóa bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém, mất phNm chất, không đúng chủng loại, quy cách.

Doanh thu của hoạt động SXKD như sau: + Bán sản phNm do doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hoá mua vào và bán bất động sản đầu tư; + Cung cấp dịch vụ vận tải, cho thuê TSCĐ,. Điều kiện ghi nhận doanh thu Tại điều 57 của thông tư 133/2016/TT-BTC doanh thu được ghi nhận như sau * Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện: + Không còn nắm giữ quyền quản lý và đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phNm hoặc hàng hóa cho người mua. + Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); + Đã thu hoặc sẽ thu đủ doanh thu từ giao dịch bán hàng. + Xác định được chi phí liên quan đến bán hàng.