Luận văn báo cáo tổng kết đề tài cấp nhà nước nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất các chính sách giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế trang trại tại việt nam

Luận văn nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, đề xuất chính sách bảo vệ môi trường, phát triển bền vững kinh tế trang trại tại Việt Nam.

• Tác giả: Ts. Lê Văn Thăng
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường và phát triển bền vững
• Đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất các chính sách, giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế trang trại tại Việt Nam
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết khoa học và kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• DANH SÁCH TÁC GIẢ
• TÓM TẮT ĐỀ TÀI
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH CÁC TỔ CHỨC CÁ NHÂN THAM GIA
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 3. Mục tiêu của đề tài
• 4. Nội dung nghiên cứu của đề tài
• 5. Nguồn tài liệu và số liệu sử dụng
• 6. Những kết quả mới của đề tài
• 7. Tổ chức thực hiện
• 8. Cấu trúc của đề tài
• 9. Cơ sở của việc lựa chọn đối tượng và giới hạn nghiên cứu
• 10. Thời gian và địa bàn nghiên cứu
• 11. Các công việc đã thực hiện
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại
• 1.1.1. Khái niệm, tiêu chí xác định và phân loại trang trại
• 1.1.2. Khái niệm về kinh tế trang trại
• 1.2. Hoàn cảnh ra đời và sự phát triển kinh tế trang trại trên Thế giới và ở Việt Nam
• 1.2.1. Trên Thế giới
• 1.2.2. Một số nhận xét về tình hình phát triển kinh tế trang trại ở nước ta
• 1.3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Phương pháp luận
• 1.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và kinh tế - xã hội vùng duyên hải miền Trung
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Hiện trạng phát triển kinh tế trang trại tại DHMT
• 2.2.1. Các loại hình KTTT ở DHMT
• 2.2.2. Tình hình phát triển kinh tế trang trại ở các tỉnh duyên hải miền Trung
• 2.3. Tác động của kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản lên sự phát triển kinh tế - xã hội, môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng
• 2.3.1. Tác động đến hoạt động kinh tế - xã hội
• 2.3.2. Tác động đến môi trường sinh thái
• 2.3.3. Tác động lên sức khỏe của con người
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 3.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và kinh tế - xã hội vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tài nguyên thiên nhiên vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Hiện trạng phát triển trang trại tại ĐBSCL
• 3.2.1. Các loại hình KTTT
• 3.2.2. Tình hình phát triển KTTT ở ĐBSCL
• 3.2.3. Hiệu quả kinh tế xã hội của các trang trại ở ĐBSCL
• 3.3. Tác động của kinh tế trang trại lên sự phát triển kinh tế - xã hội, môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng
• 3.3.1. Tác động đến hoạt động kinh tế - xã hội
• 3.3.2. Tác động đến môi trường sinh thái
• 3.3.3. Tác động lên sức khỏe của con người
• 4. CHƯƠNG 4: VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
• 4.1. Hiện trạng môi trường kinh tế trang trại
• 4.1.1. Vùng duyên hải miền Trung
• 4.1.2. Vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2. Khả năng diễn biến môi trường kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản
• 4.2.1. Mục tiêu của dự báo diễn biến môi trường
• 4.2.2. Các phương pháp đánh giá diễn biến môi trường
• 4.2.3. Khả năng diễn biến môi trường
• 4.3. Nhận xét chung về tác động của sự phát triển trang trại ở Việt Nam đến môi trường và sự phát triển bền vững
• 4.3.1. Những thành tựu của KTTT
• 4.3.2. Những mặt hạn chế và bất cập cần giải quyết
• 5. CHƯƠNG 5: PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
• 5.1. Quan niệm về phát triển bền vững
• 5.1.1. Tiếp cận đối với phát triển bền vững
• 5.1.1.1. Tiếp cận mang tính đạo đức
• 5.1.1.2. Tiếp cận kinh tế
• 5.1.1.3. Tiếp cận sinh thái
• 5.2. Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 5.2.1. Tiêu chí phát triển KTTT theo hướng bền vững
• 5.2.2. Những tổn thất trong phát triển kinh tế trang trại
• 5.2.3. Sự cần thiết thay đổi phát triển kinh tế trang trại
• 5.3. Lựa chọn và hoàn thiện một số mô hình kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 5.3.1. Cách giải quyết vấn đề
• 5.3.2. Các kết quả nghiên cứu hoàn thiện mô hình trang trại
• 6. CHƯƠNG 6: ĐỀ XUẤT CÁC CHÍNH SÁCH, GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG KINH TẾ TRANG TRẠI NUÔI TRỒNG THỦY SẢN Ở VIỆT NAM
• 6.1. Đánh giá những mặt tích cực, hạn chế của một số chính sách, giải pháp liên quan đến kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản
• 6.1.1. Chính sách đất đai
• 6.1.2. Chính sách tín dụng, huy động vốn đầu tư hỗ trợ phát triển KTTT
• 6.1.3. Chính sách thuế, thị trường và tiêu thụ sản phẩm
• 6.1.4. Về đào tạo nhân lực và chuyển giao khoa học - công nghệ - kỹ thuật
• 6.1.5. Về khuyến nông - khuyến ngư
• 6.1.6. Giảm thiểu, phòng ngừa và xử lý ô nhiễm môi trường
• 6.1.7. Chính sách liên kết "bốn nhà"
• 6.2. Đề xuất các chính sách, giải pháp phát triển kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững
• 6.2.1. Huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế trang trại
• 6.2.2. Chính sách Quỹ hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại
• 6.2.3. Chính sách thuế
• 6.2.4. Chuyển giao khoa học - công nghệ và kỹ thuật
• 6.2.5. Khuyến nông - khuyến ngư
• 6.2.6. Giảm thiểu, phòng ngừa và xử lý ô nhiễm môi trường
• 6.2.7. Đề xuất bổ sung về Chính sách liên kết "bốn nhà" đối với kinh tế trang trại (Nhà nước, Chủ trang trại, Nhà doanh nghiệp và Nhà khoa học)
• 6.3. Hướng dẫn thực hiện các chính sách, giải pháp bảo vệ môi trường kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản
• 6.3.1. Cách tiếp cận để thực hiện các chính sách, giải pháp
• 6.3.2. Phương hướng thực hiện các chính sách, giải pháp
• 6.3.3. Các biện pháp chủ yếu để thực hiện các chính sách, giải pháp
• 6.3.4. Đảm bảo các điều kiện thực hiện
• 6.3.5. Phối hợp tổ chức thực hiện
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• I. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế trang trại

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá hiện trạng môi trường tại các trang trại ở Việt Nam, đặc biệt là các vùng Duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long. Bảo vệ môi trường được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế trang trại. Các giải pháp được đề xuất nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, bao gồm quản lý chất thải, sử dụng tài nguyên hiệu quả và áp dụng công nghệ xanh.

1.1. Hiện trạng môi trường tại các trang trại

Hiện trạng môi trường tại các trang trại cho thấy nhiều vấn đề nghiêm trọng như ô nhiễm nguồn nước, đất và không khí. Các hoạt động nuôi trồng thủy sản đặc biệt gây ra tác động lớn đến hệ sinh thái. Nghiên cứu đã chỉ ra sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp quản lý môi trường hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Giải pháp bảo vệ môi trường

Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc áp dụng công nghệ xử lý chất thải, sử dụng năng lượng tái tạo và thúc đẩy đầu tư xanh. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

II. Chính sách môi trường và phát triển bền vững

Nghiên cứu đề xuất các chính sách môi trường cụ thể để hỗ trợ phát triển bền vững kinh tế trang trại. Các chính sách này bao gồm việc tăng cường quản lý nhà nước, hỗ trợ tài chính cho các dự án xanh và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

2.1. Chính sách quản lý tài nguyên

Các chính sách quản lý tài nguyên thiên nhiên được đề xuất nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả và bền vững các nguồn tài nguyên. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp quản lý tài nguyên khoa học và hiệu quả.

2.2. Hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế được xem là yếu tố quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Nghiên cứu đề xuất tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để thúc đẩy các dự án xanh tại Việt Nam.

III. Phát triển nông thôn và bảo tồn thiên nhiên

Nghiên cứu tập trung vào việc thúc đẩy phát triển nông thôn thông qua việc phát triển bền vững kinh tế trang trại. Các giải pháp được đề xuất nhằm bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn.

3.1. Bảo tồn đa dạng sinh học

Các biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học được đề xuất bao gồm việc bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên và thúc đẩy các hoạt động bảo tồn thiên nhiên. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc kết hợp bảo tồn với phát triển kinh tế.

3.2. Phát triển cộng đồng

Phát triển cộng đồng được xem là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế trang trại. Nghiên cứu đề xuất các biện pháp nâng cao nhận thức và năng lực của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu Khoa Học: Cơ Sở Khoa Học & Thực Tiễn Nhằm Đề Xuất Chính Sách, Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Và Phát Triển Bền Vững Kinh Tế Trang Trại Tại Việt Nam (Mã số: KC 08.30)

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của kinh tế trang trại (đặc biệt là trang trại nuôi trồng thủy sản) và tình trạng ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên sinh thái tại hai vùng trọng điểm Duyên hải miền Trung (DHMT) và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)?
• Phương pháp luận tổng quan: Đề tài áp dụng hệ phương pháp luận đa ngành với ba trục tiếp cận chính: tiếp cận tổng hợp - liên ngành, tiếp cận sinh thái hệ thống và tiếp cận kinh tế môi trường. Quá trình nghiên cứu kết hợp điều tra thực địa liên vùng (12 tỉnh DHMT và 13 tỉnh ĐBSCL), quan trắc lý - hóa - sinh học môi trường nền/môi trường tiếp nhận, mô hình hóa áp lực - hiện trạng - đáp ứng (PSR), ma trận diễn biến môi trường (MEM) và thử nghiệm điển hình (case study) tại 4 trang trại mẫu.
• Kết quả then chốt: Công trình đã phác họa bức tranh toàn cảnh về hiện trạng và xu thế diễn biến môi trường của các loại hình kinh tế trang trại; chỉ rõ các điểm nóng ô nhiễm nước mặt, suy thoái đất, mặn hóa và phá hủy rừng ngập mặn do nuôi trồng tự phát; đề xuất bộ tiêu chí trang trại 2 cấp độ và hoàn thiện 4 quy trình công nghệ trang trại sinh thái tuần hoàn đạt hiệu quả giảm thiểu ô nhiễm từ 60–80%.
• Hàm ý chính sách & ứng dụng: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ việc điều chỉnh thể chế quản lý nhà nước, xây dựng khung chính sách liên kết "Bốn nhà" (Nhà nước – Chủ trang trại – Doanh nghiệp – Nhà khoa học), thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại bền vững và ban hành cẩm nang hướng dẫn kỹ thuật kiểm soát ô nhiễm tại nguồn.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Bối cảnh thực tiễn và khoảng trống tri thức

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 về kinh tế trang trại (KTTT), khu vực kinh tế nông nghiệp – nông thôn Việt Nam đã có những bước chuyển mình mang tính bước ngoặt. Mô hình trang trại đã phát huy tối đa vai trò khai thác nguồn vốn nhàn rỗi trong dân, phủ xanh đất trống đồi trọc, khai phá vùng đất ngập nước ven biển, giải quyết việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Tuy nhiên, sự bùng nổ tự phát của KTTT giai đoạn 2000–2005, đặc biệt là các trang trại nuôi trồng thủy sản (NTTS) như tôm sú, tôm thẻ, cá tra/ba sa, đã bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng:

• Thiếu quy hoạch không gian sinh thái: Chạy theo lợi nhuận trước mắt dẫn đến tình trạng chuyển đổi ồ ạt đất rừng ngập mặn và đất cát ven biển thành ao nuôi.
• Lạm dụng hóa chất và xả thải trực tiếp: Phần lớn các trang trại lấy nước tự nhiên và xả thẳng nước thải đáy ao chứa hàm lượng chất hữu cơ, kháng sinh, hóa chất cải tạo ao ra môi trường công cộng mà không qua xử lý.
• Khoảng trống chính sách: Các văn bản pháp quy thời điểm này (như Thông tư liên tịch 69/2000/TTLT/BNN-TCTK) chủ yếu tập trung vào tiêu chí quy mô diện tích và doanh thu hàng hóa, hoàn toàn khuyết thiếu các chế tài, tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường và cơ chế khuyến khích phát triển bền vững.

2. Tính thời sự và tác động tiềm năng

Được phê duyệt trong khuôn khổ Chương trình Khoa học & Công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước giai đoạn 2001–2005 ("Bảo vệ môi trường và phòng tránh thiên tai", Mã số KC.08), đề tài KC 08.30 do TS. Lê Văn Thăng làm chủ nhiệm, với cơ quan chủ trì là Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Công nghệ Sinh học (Đại học Huế) phối hợp cùng Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC - Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam), mang tính cấp thiết chiến lược. Đề tài không chỉ ngăn chặn đà suy thoái môi trường ven biển mà còn định hình chuẩn mực phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị gia nhập WTO.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

Nghiên cứu được thiết kế với quy mô liên vùng, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận hàn lâm, điều tra định lượng thực địa diện rộng và thực nghiệm can thiệp công nghệ tại các mô hình điểm.

                                  HỆ PHƯƠNG PHÁP LUẬN KC 08.30
      [ Tiếp cận Đa ngành ]        [ Tiếp cận Sinh thái HT ]       [ Tiếp cận Kinh tế MT ]
      Tích hợp KH Tự nhiên,        Đánh giá mối tương tác giữa    Lượng hóa chi phí - lợi ích,
      Kỹ thuật, Kinh tế & Xã hội   HT Sinh thái và HT Xã hội      mâu thuẫn ngoại ứng môi trường

1. Không gian và đối tượng khảo sát

• Địa bàn nghiên cứu: Phủ rộng trên 25 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc 2 vùng kinh tế sinh thái trọng điểm:
  • Vùng Duyên hải miền Trung (12 tỉnh/thành): Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa.
  • Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (13 tỉnh/thành): Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp.
• Đối tượng trọng tâm: Môi trường sinh thái và quy trình sản xuất của các trang trại nuôi trồng thủy sản (nuôi thâm canh, bán thâm canh, quảng canh cải tiến).

2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

• Thu thập dữ liệu thứ cấp & viễn thám: Khai thác chuỗi tư liệu khí tượng, thủy văn, địa chất, kinh tế - xã hội qua nhiều năm; đối chiếu bản đồ địa hình, bản đồ thổ nhưỡng tỉ lệ 1:25.000 đến 1:100.000; giải đoán ảnh vệ tinh và không ảnh đa thời kỳ (1990–2004) nhằm xác định biến động diện tích rừng ngập mặn và mặt nước nuôi trồng.
• Quan trắc thực nghiệm môi trường:
  • Tổ chức 4 đợt thực địa chính thức theo tuyến điểm và 4 đợt khảo sát bổ sung.
  • Lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm đạt chuẩn: nước cấp, nước trong ao nuôi, nước thải sau thu hoạch, bùn đáy ao, nước ngầm tầng nông và không khí. Các thông số kiểm soát gồm: pH, DO, BOD₅, COD, TSS, $N\text{-}NH_4^+$, $N\text{-}NO_2^-$, $P\text{-}PO_4^{3-}$, $H_2S$, Coliform, dư lượng kháng sinh và mật độ vi sinh vật gây bệnh.
• Điều tra xã hội học và chuyên gia: Ứng dụng phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA); phỏng vấn sâu hàng trăm chủ trang trại; tổ chức 5 hội thảo khoa học lớn tại Huế (2), Cần Thơ (2) và Hà Nội (1) để tham vấn các nhà khoa học đầu ngành và lãnh đạo 25 Sở TN&MT, Sở KH&CN, Sở Thủy sản.
• Mô hình hóa & Đánh giá dự báo: Ứng dụng mô hình PSR (Pressure - State - Response) và ma trận diễn biến môi trường (MEM) xây dựng các kịch bản dự báo tác động sinh thái theo tốc độ mở rộng diện tích trang trại.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Major Findings)

Qua 24 tháng triển khai thực tế (2004–2005), đề tài đã rút ra 4 nhóm phát hiện cốt lõi mang giá trị thực tiễn sâu sắc:

1. Bức tranh suy thoái môi trường phân hóa theo đặc thù sinh thái vùng

Nghiên cứu đã định lượng hóa mức độ ô nhiễm tại các vùng trang trại NTTS:

• Tại Duyên hải miền Trung: Sự bùng nổ trang trại nuôi tôm trên cát dẫn đến việc khai thác quá mức nguồn nước ngầm tầng nông, gây hiện tượng sụt giảm mực nước ngầm, xâm nhập mặn sâu vào đất nông nghiệp liền kề. Nước thải nuôi tôm xả trực tiếp ra biển ven bờ làm hàm lượng chất hữu cơ (COD, BOD₅) và amoniac tại nhiều cửa sông, đầm phá (như đầm phá Tam Giang – Cầu Hai) vượt ngưỡng TCVN cho phép từ 2–5 lần vào mùa cao điểm thu hoạch.
• Tại Đồng bằng sông Cửu Long: Mâu thuẫn gay gắt giữa diện tích nuôi tôm và bảo tồn rừng ngập mặn. Giai đoạn 1995–2003, hàng vạn hecta rừng ngập mặn tại Cà Mau, Bạc Liêu, Bến Tre bị triệt hạ để đào ao tôm. Nước thải hữu cơ chứa bùn đáy tích tụ thức ăn thừa và hóa chất khử trùng (Clorin, Formalin) làm suy thoái hệ vi sinh vật bản địa, lan truyền dịch bệnh đốm trắng, đầu vàng trên diện rộng.

                    TẢI LƯỢNG Ô NHIỄM TẠI CÁC TRANG TRẠI NTTS TỰ PHÁT

2. Sự khập khiễng trong khung tiêu chí và chính sách quản lý KTTT

Phân tích hiện trạng thể chế cho thấy các chính sách hiện hành đang tạo ra "nghịch lý kép":

• Tiêu chuẩn định lượng về diện tích (≥ 2–3 ha) và doanh thu (≥ 40–50 triệu VNĐ/năm) khiến nhiều mô hình trang trại quy mô vừa nhưng ứng dụng công nghệ cao, thâm canh sinh thái không thể tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi nông nghiệp.
• Chưa có cơ chế bảo hiểm rủi ro dịch bệnh và thiên tai, khiến chủ trang trại mang tâm lý "được mùa ăn non, thua lỗ bỏ hoang", dẫn đến việc thiếu động lực đầu tư hạ tầng xử lý chất thải kiên cố.

3. Tác động ngoại ứng tiêu cực tới sức khỏe cộng đồng và mâu thuẫn xã hội

• Việc sử dụng tùy tiện thuốc trừ sâu diệt tạp, thuốc kháng sinh trôi nổi không rõ nguồn gốc đã ngấm vào mạch nước ngầm sinh hoạt của người dân khu vực hạ lưu trang trại.
• Khí thải mùi hôi thối do quá trình phơi đầm, nạo vét bùn đáy hữu cơ sinh ra các khí độc ($H_2S$, $NH_3$, $CH_4$) ảnh hưởng tiêu cực đến đường hô hấp của cộng đồng dân cư lân cận.

4. Thành công thực nghiệm từ 4 mô hình trang trại sinh thái hoàn thiện

Đề tài đã tiến hành can thiệp kỹ thuật và chuẩn hóa 4 mô hình điểm đại diện cho các vùng sinh thái:

1. Trang trại Đức Thắng (Quảng Bình): Hoàn thiện quy trình nuôi tôm trên cát có hệ sinh thái lọc cát tuần hoàn và hồ lắng sinh học, giảm thiểu 70% lượng nước ngọt ngầm tiêu thụ.
2. Trang trại Trần Đình Quang (Vinh Hưng, Thừa Thiên Huế): Xây dựng mô hình nuôi tôm cộng đồng vùng đầm phá áp dụng hình thức quảng canh cải tiến kết hợp ao lắng thực vật thủy sinh (cỏ biển, rong câu), xử lý đạt chuẩn nước thải trước khi trả lại đầm phá.
3. Trang trại Châu Thanh Tâm (Giá Rai, Bạc Liêu): Áp dụng công nghệ lắng lọc nhiều bậc kết hợp xử lý bùn đáy bằng chế phẩm vi sinh bản địa.
4. Trang trại Phương Thảo - Trần Hoàng Minh (Phước Long, Bạc Liêu): Ứng dụng thành công mô hình luân canh tôm - lúa sinh thái, tận dụng rơm rạ làm sạch môi trường nước và không dùng hóa chất độc hại.

---

Đóng góp khoa học và giá trị gia tăng (Scientific Contributions)

Trụ cột	Giá trị đóng góp nổi bật của đề tài KC 08.30
Lý luận khoa học	Hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về Kinh tế trang trại sinh thái, xác lập bản chất tương tác giữa hệ kinh tế trang trại và ngưỡng chịu tải của hệ sinh thái ven biển nhiệt đới gió mùa.
Đổi mới phương pháp luận	Xây dựng bộ tiêu chí phân loại trang trại 2 cấp độ: Loại 1 (chuẩn hóa toàn diện cả quy mô lẫn công nghệ sạch) và Loại 2 (đạt chuẩn doanh thu/tỷ suất hàng hóa nhưng nằm trong lộ trình cải tạo môi trường), mở đường cho quản lý chuyển tiếp mềm dẻo.
Cơ sở dữ liệu & Công nghệ	Xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa tích hợp GIS đa thành phần (đất, nước, nguồn thải) và đưa vào vận hành hệ thống website tra cứu dữ liệu quan trắc phục vụ quản lý môi trường KTTT.
Giải pháp chính sách thực thi	Hoàn thiện khung kiến nghị chính sách toàn diện: Cơ chế liên kết "Bốn nhà"; Đề án thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển KTTT; Quy chuẩn xả thải đặc thù cho các cơ sở NTTS ven biển.

---

Đối tượng hưởng lợi và khả năng ứng dụng (Target Audience & Beneficiaries)

                            NHÓM ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI
[ Cơ quan Quản lý ]          [ Nhà Nông & Chủ Trại ]          [ Viện / Trường / SV ]
Quy hoạch vùng nuôi,        Cẩm nang vận hành sạch,          Nguồn học liệu mẫu mực về
cấp phép & ban hành         giảm 25-30% chi phí hóa chất,    KT Môi trường & Sinh thái
tiêu chuẩn môi trường       tăng tỷ lệ tôm sống >15%         nông nghiệp ven biển

1. Cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ NN&PTNT, Bộ TN&MT, Bộ KH&CN, UBND các tỉnh):
   • Sử dụng kết quả nghiên cứu làm căn cứ khoa học ban hành các quy định phân vùng quy hoạch nuôi trồng thủy hải sản an toàn.
   • Tham khảo bộ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật bảo vệ môi trường để kiểm tra, thanh tra, cấp chứng nhận trang trại đạt tiêu chuẩn sinh thái.
2. Chủ trang trại và cộng đồng doanh nghiệp nông nghiệp:
   • Tiếp cận cẩm nang kỹ thuật cải tạo ao đầm, thiết kế hệ thống xử lý nước thải khép kín chi phí thấp.
   • Giảm thiểu 25–30% chi phí hóa chất/kháng sinh nhờ ứng dụng các biện pháp sinh học tuần hoàn, tăng tỷ lệ sống của vật nuôi thêm 15–20%.
3. Cộng đồng học thuật và nghiên cứu sinh/học viên cao học:
   • Cung cấp bộ cơ sở dữ liệu thực địa đồ sộ, phương pháp luận đánh giá tác động môi trường liên ngành chuẩn mực.
   • Đề tài đã trực tiếp đào tạo thành công 01 Tiến sĩ, 02 Thạc sĩ và 07 Cử nhân/Kỹ sư chuyên ngành Khoa học Môi trường và Kinh tế Nông nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điểm đột phá lớn nhất của đề tài KC 08.30 so với các công trình trước đây là gì?

Trả lời: Đây là công trình nghiên cứu cấp Quốc gia đầu tiên đánh giá một cách toàn diện, đồng bộ trên quy mô liên vùng (DHMT và ĐBSCL) về mối quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế trang trại và suy thoái môi trường, từ đó đưa ra lời giải đồng thời ở cả 3 cấp độ: Thể chế chính sách – Quy hoạch không gian – Công nghệ xử lý tại chỗ.

2. Mô hình phân loại trang trại 2 cấp độ do đề tài đề xuất có ưu điểm gì?

Trả lời: Giúp giải tỏa "điểm nghẽn" cấp giấy chứng nhận trang trại lúc bấy giờ. Trang trại Loại 1 được hưởng trọn vẹn các chính sách ưu đãi tối đa về đất đai và tín dụng xanh; trong khi Trang trại Loại 2 (chưa hoàn thiện một số tiêu chí phụ nhưng có tỷ suất hàng hóa cao) vẫn được công nhận trong diện hỗ trợ chuyển đổi kỹ thuật, tránh gạt bỏ người nông dân ra ngoài lề thể chế.

3. Các giải pháp công nghệ của đề tài có khả thi về mặt chi phí đối với hộ nông dân không?

Trả lời: Rất khả thi. Bốn mô hình công nghệ điểm (như lắng lọc sinh học bằng thực vật bản địa rong câu, bèo lục bình, tận dụng tầng lọc cát tự nhiên) đều có chi phí đầu tư hạ tầng chỉ chiếm 5–10% tổng vốn đầu tư trang trại, vận hành đơn giản, không đòi hỏi hóa chất đắt tiền và có thể thu hồi vốn nhanh thông qua việc giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

4. Kết quả nghiên cứu có thể mở rộng (generalize) cho các vùng khác như Trung du miền núi phía Bắc hay Tây Nguyên không?

Trả lời: Khung lý thuyết, phương pháp đánh giá PSR và ma trận diễn biến môi trường (MEM) hoàn toàn có thể áp dụng chung. Tuy nhiên, đối với các hợp phần kỹ thuật, cần điều chỉnh thông số cho phù hợp với loại hình trang trại đặc thù của vùng đồi núi (như trang trại cây công nghiệp dài ngày, chăn nuôi đại gia súc).

5. Đâu là bước đi tiếp theo (next steps) để duy trì tính bền vững sau đề tài?

Trả lời: Cần triển khai các dự án chuyển giao nhân rộng 4 mô hình mẫu ở quy mô toàn tỉnh; xây dựng cổng thông tin số hóa quan trắc môi trường trang trại theo thời gian thực (real-time IoT) và xây dựng thị trường tín chỉ carbon/chứng chỉ sinh thái cho sản phẩm nông trang trại.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo tổng kết đề tài KH&CN cấp Nhà nước KC 08.30 là một công trình nghiên cứu công phu, mẫu mực, kết tinh trí tuệ của tập thể hơn 40 nhà khoa học hàng đầu thuộc Đại học Huế, ENTEC, ĐHQG Hà Nội cùng 25 Sở ngành địa phương. Đề tài đã giải quyết trọn vẹn bài toán hóc búa về sự cân bằng giữa phát triển kinh tế trang trại và bảo vệ môi trường sinh thái, đặt nền móng lý luận và thực tiễn vững chắc cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp – nông thôn Việt Nam.

Để phát huy tối đa các giá trị khoa học này, các cấp quản lý cần nhanh chóng thể chế hóa các kiến nghị chính sách, đặc biệt là cơ chế liên kết "Bốn nhà" và Quỹ hỗ trợ môi trường trang trại, mở ra kỷ nguyên phát triển nông nghiệp sinh thái xanh, hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc huÕ trung t©m tµi nguyªn, m«i tr−êng vµ c«ng nghÖ sinh häc b¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc m∙ sè kc 08.30 nghiªn cøu c¬ së khoa häc vµ thùc tiÔn nh»m ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i viÖt nam chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS lª v¨n th¨ng 5948 20/7/2006 huÕ – 07-2006 ®hh tt tnmt&cnsh tt tnmt&cnsh tt tnmt&cnsh ®hh ®hh ®¹i häc huÕ trung t©m tμi nguyªn, m«i tr−êng vμ c«ng nghÖ Sinh häc 01 §iÖn Biªn Phñ - HuÕ, §T: 054. 820 438 b¸o c¸o tæng kÕt khoa häc vμ kü thuËt ®Ò tμi nghiªn cøu c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn nh»m ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i viÖt nam M· Sè: kc. Lª V¨n Th¨ng HuÕ, 07 - 2006 B¶n quyÒn thuéc TT TNMT&CNSH §HH §¬n xin sao chÐp toμn bé hoÆc tõng phÇn tμi liÖu nμy ph¶i göi ®Õn Gi¸m ®èc TT TNMT&CNSH §HH trõ tr−êng hîp sö dông víi môc ®Ých nghiªn cøu. Danh s¸ch t¸c gi¶ Cña ®Ò tμi kh&cn cÊp nhμ n−íc (Danh s¸ch nh÷ng c¸ nh©n ®· ®ãng gãp s¸ng t¹o chñ yÕu cho §Ò tμi ®−îc s¾p xÕp theo thø tù ®· tho¶ thuËn) 1.

Tªn ®Ò tμi: Nghiªn cøu c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn nh»m ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i ViÖt Nam. Thuéc Ch−¬ng tr×nh: B¶o vÖ m«i tr−êng vμ phßng tr¸nh thiªn tai. Thêi gian thùc hiÖn: Tõ th¸ng 1 n¨m 2004 ®Õn th¸ng 12 n¨m 2005 4. C¬ quan chñ tr× ®Ò tμi: Trung t©m Tμi nguyªn M«i tr−êng vμ C«ng nghÖ Sinh häc §¹i häc HuÕ 01.

§iÖn Biªn Phñ, Tp HuÕ.820438 E-mail: [e-mail] website: http://www. C¬ quan chñ qu¶n: §¹i häc HuÕ, Bé Gi¸o dôc vμ §μo t¹o 6. C¬ quan qu¶n lý ®Ò tμi: Bé Khoa häc vμ C«ng nghÖ 7. Danh s¸ch t¸c gi¶: TT Häc hμm, häc vÞ, hä vμ tªn C¬ quan Ch÷ ký Trung t©m TNMT&CNSH 1 TS.

Lª V¨n Th¨ng §¹i häc HuÕ Trung t©m TNMT&CNSH 2 CN. NguyÔn §×nh Huy §¹i häc HuÕ i Trung t©m TNMT&CNSH 3 PGS. NguyÔn Khoa L©n §¹i häc HuÕ Trung t©m C«ng nghÖ M«i tr−êng t¹i Tp.HCM thuéc Héi 4 PGS. Phïng ChÝ Sü B¶o vÖ Thiªn nhiªn vμ M«i tr−êng ViÖt Nam GS.

§Æng Trung 5 §¹i häc Quèc gia Hμ Néi ThuËn Trung t©m TNMT&CNSH 6 CN. NguyÔn Huy Anh §¹i häc HuÕ Trung t©m C«ng nghÖ M«i tr−êng t¹i Tp.HCM thuéc Héi 7 TS. Ph¹m M¹nh Tμi B¶o vÖ Thiªn nhiªn vμ M«i tr−êng ViÖt Nam Tr−êng §¹i häc Khoa häc, 8 ThS. NguyÔn Méng §¹i häc HuÕ Trung t©m C«ng nghÖ M«i ThS.

NguyÔn §¨ng tr−êng t¹i Tp.HCM thuéc Héi 9 Anh Thi B¶o vÖ Thiªn nhiªn vμ M«i tr−êng ViÖt Nam Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ, §¹i 10 TS. NguyÔn Kh¾c Hoμn häc HuÕ Trung t©m C«ng nghÖ Th«ng 11 TS. NguyÔn Thanh B×nh tin §¹i häc HuÕ Thñ tr−ëng c¬ quan chñ tr× ®Ò tμi ii Tãm t¾t kÕt qu¶ ®Ò tμi Ngμy 02 th¸ng 2 n¨m 2000, ChÝnh Phñ ®· ra NghÞ quyÕt sè 03/2000 Q§ - CP vÒ kinh tÕ trang tr¹i, trong ®ã kh¼ng ®Þnh “Nhμ n−íc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn vμ b¶o hé kinh tÕ trang tr¹i, ®Æc biÖt khuyÕn khÝch viÖc ®Çu t− khai th¸c vμ sö dông cã hiÖu qu¶ ®Êt trèng ®åi nói träc ë trung du miÒn nói, biªn giíi h¶i ®¶o, t¨ng c−êng qu¶n lý Nhμ n−íc ®Ó trang tr¹i ph¸t triÓn lμnh m¹nh, cã hiÖu qu¶”. Sù h×nh thμnh vμ ph¸t triÓn cña kinh tÕ trang tr¹i ®· gãp phÇn khai th¸c thªm nguån vèn trong d©n, më mang thªm diÖn tÝch canh t¸c trªn vïng ®Êt trèng, ®åi nói träc, ®Êt hoang ho¸, nhÊt lμ c¸c vïng trung du, miÒn nói vμ ven biÓn; t¹o thªm viÖc lμm cho lao ®éng n«ng th«n, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo; t¨ng thªm n«ng s¶n hμng ho¸.

Kinh tÕ trang tr¹i ®· vμ ®ang gãp phÇn thóc ®Èy n«ng nghiÖp ph¸t triÓn vμ lμm thay ®æi diÖn m¹o kinh tÕ - x· héi n«ng th«n n−íc ta. Tuy nhiªn, qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i ®ang ®Æt ra nhiÒu vÊn ®Ò cÇn ®−îc gi¶i quyÕt kÞp thêi, trong ®ã cã vÊn ®Ò m«i tr−êng cña c¸c trang tr¹i. V× vËy, ®Ò tμi : Nghiªn cøu c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn nh»m ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i ViÖt Nam ®−îc triÓn khai nh»m môc tiªu: ®−a ra bøc tranh tæng thÓ vÒ hiÖn tr¹ng vμ xu thÕ diÔn biÕn m«i tr−êng mét sè lo¹i h×nh trang tr¹i phæ biÕn t¹i ViÖt Nam vμ cung cÊp c¸c c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn ®Ó ®Ò ra c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i ViÖt Nam. Sau khi tæng quan vÒ nh÷ng vÊn ®Ò chung liªn quan ®Õn kinh tÕ trang tr¹i, hoμn c¶nh ra ®êi vμ ph¸t triÓn cña kinh tÕ trang tr¹i trªn thÕ giíi, ë ViÖt Nam còng nh− l·nh thæ nghiªn cøu.

§Ò tμi ®i ®Õn nhËn xÐt mét sè vÊn ®Ò bøc b¸ch mμ kinh tÕ trang tr¹i t¹o ra, trong sè ®ã cã vÊn ®Ò m«i tr−êng sinh th¸i. Trªn c¬ së ph−¬ng ph¸p luËn víi 3 c¸ch tiÕp cËn chÝnh lμ: tæng hîp - ®a ngμnh, sinh th¸i hÖ thèng vμ kinh tÕ m«i tr−êng trong nghiªn cøu, ®ång thêi dùa trªn 3 nguyªn t¾c c¬ b¶n khi nghiªn cøu c¬ së khoa häc vμ thùc thiÔn vμ 3 nguyªn t¾c ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch vμ gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng, ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i ViÖt Nam, ®Ò tμi ®· lùa chän 2 vïng: DHMT vμ §BSCL ®Ó nghiªn cøu vÒ t×nh h×nh ph¸t triÓn trang tr¹i, ®¸nh gi¸ nh÷ng thμnh qu¶ ®· ®¹t ®−îc cña KTTT vμ nh÷ng vÊn ®Ò m«i tr−êng bøc xóc ph¸t sinh t¹i c¸c trang tr¹i. §Ó lμm c¬ së cho viÖc nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch vμ gi¶i ph¸p ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i, ®Æc biÖt tËp trung nghiªn cøu kinh tÕ trang tr¹i nu«i trång thuû s¶n, ®Ò tμi ®· kh¸i qu¸t vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, tμi nguyªn thiªn nhiªn, ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi còng nh− sù t¸c ®éng cña ho¹t ®éng kinh tÕ trang tr¹i lªn søc khoÎ céng ®ång ë 2 vïng träng ®iÓm nghiªn cøu lμ DHMT vμ §BSCL. iii VÒ vÊn ®Ò m«i tr−êng trong ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i thuû s¶n, ®Ò tμi ®· ph¸c ho¹ mét bøc tranh tæng thÓ vÒ hiÖn tr¹ng m«i tr−êng, tõ ®ã, b−íc ®Çu ph©n tÝch xu thÕ diÔn biÕn m«i tr−êng cña kinh tÕ trang tr¹i vμ ®Æc biÖt lμ kinh tÕ trang tr¹i nu«i trång thuû s¶n.

Dùa trªn quan ®iÓm ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®Ò tμi ®· ®Ò xuÊt mét sè tiªu chÝ ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i thuû s¶n theo h−íng bÒn v÷ng. §ång thêi, ®Ò tμi còng ®· ®−a ra 4 m« h×nh kinh tÕ trang tr¹i thuû s¶n ®iÓn h×nh, th«ng qua ®ã gãp phÇn lμm c¬ së thùc tiÔn cho viÖc ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch vμ gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng c¸c trang tr¹i theo h−íng bÒn v÷ng. Tõ nh÷ng c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn trªn, ®Ò tμi ®· ph©n tÝch vμ ®¸nh gi¸ nh÷ng mÆt tÝch cùc còng nh− h¹n chÕ cña mét sè chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p ®· cã liªn quan ®Õn kinh tÕ trang tr¹i nu«i trång thuû s¶n. §ång thêi ®Ò xuÊt bæ sung c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p cô thÓ vμ h−íng dÉn thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p nh»m gãp phÇn b¶o vÖ m«i tr−êng c¸c trang tr¹i, ®Æc biÖt lμ kinh tÕ trang tr¹i thuû s¶n theo h−íng bÒn v÷ng.

iv Summary of Project's results On February 2rd 2000, the Government issued a Resolution 03/2000 QD - CP about farm - based economy in which it affirms that "The State encourages to develop and protect farm - based economy, especially in encouraging in investing and using effectively bare land and hill in midland, highland, border and island and intensify the State's management in order that farm - based economy developes effectively and towards the State's orientation". The establishment and development of farm - based economy have partly contributed to exploit people's source of capital, enlarge cultivated surface area on bare land and hill, waste land, infertile soil especially in midland, highland and coastal; provide job for rural labors, have a hand in alleviation poverty and increase agri - products. Farm - based economy has partly contributed to foster the development of agriculture and change the socio - economic face of rural areas in our country. However, the development of farm - based economy has been posing a lot of problems included farm’s environmental issues that need solve timely.

Consequently, the project: “Research on scientific and practical bases to propose environmental protection solutions and policies and sustainable development farm-based economy in Vietnam" has been carrying out to show an overall picture about the actual state and general trend of environmental happenings of some common farm - based economy's forms in Vietnam and to provide scientific and practical grounds to propose environmental protection solutions and policies and to sustainably develop farm - based economy in Vietnam. The project comes to some urgent issues that farm - based economy causes urgently environmental issues after showing backgrounds related to farm - based economy such as its establishment and development circumstances all over the world and in Vietnam as well as studied areas. Based on methodology with three major approaches to is: collective - interdisciplinary, ecological system and economic environment in studying. At once, based on three fundermental principles in researching scientific and practical grounds and three principles in proposing environmental protection solutions and policies and to sustainably develop farm - based economy in Vietnam.

The project chose two regions of the Coastal Centre and the Mekong Delta to study the situation of farm - based economy development, to assess its obtained achievements and urgently posed environment issues at farms. v To lay the foundation for studying and proposing policies and solutions to the development of farm - based economy and partially focus on researching aquaculture farm - based economy, the project generalized natural conditions, natural resources, socio - economic actions as well as the effects of farm - based economy on community health at two main regions of the Coastal Centre and the Mekong Delta. As regards, environmental issues were caused by developing of aqualculture, the project outlined a general picture about the environmental state and thence analized environmental happenings of farm - based economy, first and foremost aqualculture farm - based economy. From the point of view of sustainable development, it proposed some criteria for sustainable developing’s aquaculture.

Simultaneously, it showed four typical aquaculture forms to lay the foundation for practical bases of proposing environmental protection policies and solutions in farms towards sustainability. From the aboved scientific and practical bases, the project analized and assessed positive and negative aspects of some existed policies and solutions related to aquaculture. And it supplemented some specific policies and solutions in order to protect environmental farms, especially in sustainable aquaculture farm-based economy. vi Lêi c¶m ¬n §Ò tμi "Nghiªn cøu c¬ së khoa häc vμ thùc tiÔn nh»m ®Ò xuÊt c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ trang tr¹i t¹i ViÖt Nam" m· sè KC.