LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi sinh viên trƣớc khi ra trƣờng. Nhằm đánh giá kết quả học tập và bƣớc đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học. Từ đó nâng cao năng lực tri thức sáng tạo của bản thân phục vụ tốt công việc sau này. Đƣợc sự nhất trí của Ban chủ nhiệm Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Bộ môn Kinh tế, tôi đã tiến hành thực hiện đề tài tốt nghiệp: Nghiên cứu chuỗi cung ứng cây Thạch đen tại xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Trong quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp tôi đã đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể, cá nhân. Nhân đây tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế & và Quản trị kinh doanh đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu đề tài. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn cô Ths. Trần Thị Tuyết_ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn tôi đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài tốt nghiệp. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến UBND Xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng và ngƣời dân trên địa bàn xã Trọng Con đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập thông tin nghiên cứu để hoàn thành đề tài này. Tuy nhiên do thời gian có hạn, năng lực và kinh nghiệm của bản thân còn nhiều hạn chế nên đề tài không tránh khỏi nhiều khiếm khuyết. Rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo để đề tài đƣợc hoàn thiện hơn. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân đã giành cho tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày . năm 2019 Sinh viên thực hiện Nông Thị Hậu i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . ii DANH MỤC BẢNG . v DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ . Lí do chọn đề tài nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. 2 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUỖI CUNG ỨNG . Những khái niệm về chuỗi cung ứng . Chuỗi sản xuất- cung ứng . Chuỗi giá trị . Nội dung phân tích chuỗi cung ứng . Ý nghĩa của phân tích chuỗi cung ứng. Một số chỉ tiêu nghiên cứu . Cơ sở thực tiễn . Giới thiệu về cây thạch đen . Giá trị dinh dưỡng cây thạch đen . Vai trò của cây thạch đen trong đời sống . Các nhân tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng cây thạch đen . Nhóm nhân tố tự nhiên . Nhóm nhân tố về kỹ thuật . Nhóm nhân tố kinh tế - xã hội . 17 ii CHƢƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA XÃ TRỌNG CON, HUYỆN THẠCH AN, TỈNH CAO BẰNG . Điều kiện tự nhiên . Vị trí địa lí . Khí hậu, thủy văn . Tài nguyên nước, đất đai . Tài nguyên nước . Tài nguyên đất . Điều kiện kinh tế - xã hội . Cơ sở hạ tầng . Tình hình phát triển kinh tế của địa phƣơng . Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế xã Trọng Con. 25 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thực trạng sản xuất cây Thạch đen tại xã Trọng Con . Diện tích, năng suất, sản lượng cây thạch đen trên địa bàn xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Tình hình tiêu thụ cây thạch đen trên địa bàn xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng . Xác định chuỗi cung ứng cây thạch đen xã Trọng Con . Phân tích chuỗi cung ứng cây Thạch đen trên địa bàn xã Trọng con . oạt động của các tác nhân trong ênh tiêu thụ. Tiêu thụ thạch đen của người dân. Tiêu thụ thạch đen của tác nhân người thu gom. Tiêu thụ thạch đen của tác nhân thương lái . Phân tích các tác nhân tham gia chuỗi cung ứng cây Thạch Đen tại xã Trọng Con . Một số nhân tố ảnh hƣởng đến kết quả, hiệu quả các kênh tiêu thụ. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên . Nhóm yếu tố đầu vào . Nhóm yếu tố thị trường . Đánh giá chung về chuỗi cung ứng thạch đen tại xã Trọng Con. Nhưng điều đã đạt được . Những mặt còn hạn chế. Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả cho ngƣời dân trồng thạch đen. 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 52 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Một số chỉ tiêu thể hiện kết quả sản xuất của xã Trọng con năm 2016 – 2018 .Diện tích, năng suất và sản lƣợng Thạch đen . Đặc điểm cơ bản các hộ trồng thạch đen đại diện xã Trọng Con. Chi phí sản xuất bình quân 1 hộ nông dân/1 sào thạch đen/vụ năm 2018 . Kết quả và hiệu quả kinh tế của các hộ trồng thạch đen điều tra tại xã Trọng Con năm 2018 (Tính bình quân trên 1 sào-214kg) . Thông tin chung về tác nhân ngƣời thu gom thạch đen xã Trọng Con . Chi phí, kết quả và hiệu quả kinh tế của tác nhân ngƣời thu gom (Tính cho 1 sào). Đặc điểm chủ yếu của thƣơng lái . Chi phí, kết quả và hiệu quả kinh tế của thƣơng lái (tính cho 214kg thạch đen) . Kết quả và hiệu quả chung của các tác nhân trong chuỗi cung ứng Thạch Đen . 42 DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 2. Diện tích các nhóm đất xã Trọng Con năm 2018 . Cơ cấu dân số xã Trọng Con năm 2018 .1: Kênh tiêu thụ sản phẩm cây thạch đen tại xã Trọng Con .4: Các kênh cung ứng hàng hóa dịch vụ chính trong chuỗi giá trị ngành hàng thạch đen tại xã Trọng Con . Lí do chọn đề tài nghiên cứu Trong thời kỳ hội nhập cùng với những chuyển biến tích cực của nền kinh tế Việt Nam thì ngành nông nghiêp luôn luôn đƣợc coi là ngành quan trọng hàng đầu. Nhà nƣớc ta đã chú trọng đầu tƣ và quan tâm nhiều hơn đến nông nghiệp. Song nông nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn và thách thức lơn nhƣ khả năng cạnh tranh so với các nƣớc trong khu vực, gặp nhiều rủi ro, bất lợi do thời tiết, thị trƣờng, thể chế chính sách…Những rủi ro bất lợi này thƣờng tác động đến ngƣời dân. Xét một cách toàn diện ngƣời dân luôn là ngƣời chịu thiệt thòi và luôn gặp khó khăn nhất trong cuộc sống. Quá trình chuyển đ i cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhằm tận dụng ƣu thế và tiềm năng đất đai của từng vùng đã làm cho bức tranh của nền nông nghiệp có thêm những nét mới với việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, thâm canh tập trung tạo ra lƣợng sản phẩm hàng hóa lớn phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của nhân dân. Tuy nhiên, nếu chỉ chú trọng về sản xuất mà không có cái nhìn bao quát hơn thì s rất khó cho cho việc tiêu thụ hàng hóa, nông phẩm. Để giải quyết vấn đề đó, các lý thuyết về chuỗi cung ứng đã đƣợc ra đời. Ở Việt Nam ngày nay, khái niệm chuỗi cung ứng đã đƣợc nhắc đến nhiều, các doanh nghiệp c ng đã bắt đầu chú ý tới, không chỉ ở những tập đoàn, doanh nghiệp lớn mà cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ c ng xúc tiến tạo cho mình một chuỗi cung ứng riêng và Thạch đen xã Trọng Con là một ví dụ cụ thể cho cách sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp ở trên. Nhờ những đ i mới trong cách canh tác c ng nhƣ cải tiến về kĩ thuật, giống cây trồng. Thạch đen xã Trọng Con đã trở thành một điểm sáng của tỉnh biên giới Cao Bằng về thạch đen, có giá trị cao trong nền kinh tế. Để hiểu r chuỗi cung ứng là gì, có các tác nhân nào tham gia vào chuỗi cung ứng? Lợi ích của các tác nhân trong chuỗi cung ứng ra sao? Xuất phát từ vấn đề trên em nghiên cứu đề tài: Nghiên cứu chuỗi cung ứng cây Thạch đen tại xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Mục tiêu nghiên cứu * Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu thực trạng chuỗi cung ứng cây Thạch đen tại xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chuỗi cung ứng thạch đen trong những năm tới. * Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi cung ứng. - Phân tích điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Trọng Con - Phân tích thực trạng chuỗi cung ứng cây thạch đen tại xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện phát triển chuỗi cung ứng thạch đen trong những năm tới. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu: Là các chủ thể tham gia liên kết trong sản xuất cây Thạch đen nhƣ: Các hộ dân, các nhà thu gom,. * Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Đề tài đƣợc tiến hành trên địa bàn xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. - Phạm vi về thời gian: 2016-2018 4. Nội dung nghiên cứu - Cơ sở lí luận về chuỗi cung ứng - Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. - Thực trạng chuỗi cung ứng cây thạch đen trên địa bàn xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. - Đề xuất giải pháp hoàn thiện chuỗi cung ứng thạch đen trên địa bàn xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Phƣơng pháp nghiên cứu * Phương pháp thu thập số liệu 2 - Phƣơng pháp thu thập số liệu thứ cấp Số liệu thứ cấp đƣợc sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: Các loại sách báo, tạp chí, các văn kiện, Nghị quyết, các công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Các báo cáo, dự án của cơ quan xã Trọng Con, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Các số liệu cơ bản của địa bàn nghiên cứu, số liệu thống kê của xã có liên quan đến sản xuất cây Thạch đen. - Phƣơng pháp thu thập số liệu sơ cấp Số liệu sơ cấp là số liệu đƣợc thu thập thông qua hình thức phỏng vấn trực tiếp các hộ dân xã Trọng Con. Đề tài lựa chọn 50 chủ hộ đại diện cho các hộ sản xuất và tiêu thụ cây Thạch đen của xã Trọng Con để tiến hành phỏng vấn thông qua phiếu phỏng vấn. Những hộ trồng Thạch đen đƣợc lựa chọn một cách ngẫu nhiên. Vì trong thống kê cỡ mẫu tối thiểu không đƣợc nhỏ hơn 30 nên lựa chọn điều tra 50 hộ. Đề tài lựa chọn 10 hộ thu gom.