Luận văn thạc sĩ cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh hưng yên

Chuyên đề cho vay cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam - Chi nhánh, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng

• Tác giả: Đào Ngọc Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Liên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
• Đề tài: Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam - Chi Nhánh Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại
• 1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.3. Hoạt động cho vay của NHTM
• 1.4. Hoạt động cho vay đối với KHCN của NHTM
• 1.4.1. Khái niệm và đặc điểm cho vay KHCN

Tóm tắt

I. Tổng quan về cho vay cá nhân tại ngân hàng thương mại

Hoạt động cho vay cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính cho khách hàng. Ngân hàng thương mại không chỉ là nơi cung cấp vốn cho doanh nghiệp mà còn là cầu nối tài chính cho cá nhân. Theo Luật các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại được phép thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Hoạt động cho vay là một trong những nghiệp vụ chính, mang lại lợi nhuận lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Để đảm bảo chất lượng cho vay, ngân hàng cần có quy trình phân tích khách hàng chặt chẽ, từ đó giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Đặc điểm của cho vay cá nhân

Cho vay cá nhân có những đặc điểm riêng biệt so với các loại hình cho vay khác. Đối tượng cho vay chủ yếu là cá nhân và hộ gia đình, với quy mô khoản vay thường nhỏ nhưng số lượng khoản vay lại rất lớn. Mục đích vay vốn chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh. Nhu cầu vay vốn của khách hàng cá nhân thường phụ thuộc vào tâm lý và tình hình kinh tế. Khi nền kinh tế phát triển, khách hàng có xu hướng vay nhiều hơn để tiêu dùng hoặc đầu tư. Ngược lại, trong thời kỳ suy thoái, nhu cầu vay vốn giảm do tâm lý tiết kiệm gia tăng.

II. Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Hưng Yên

Chi nhánh Hưng Yên của ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam đã có những bước tiến trong hoạt động cho vay cá nhân. Từ năm 2009 đến 2011, ngân hàng đã mở rộng quy mô cho vay, tăng cường chất lượng dịch vụ và cải thiện quy trình cho vay. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng. Đánh giá thực trạng cho vay cá nhân cho thấy rằng ngân hàng cần cải thiện hơn nữa về chính sách cho vay, đặc biệt là trong việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao uy tín trong mắt khách hàng.

2.1. Quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân

Quy trình cho vay tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hưng Yên được thực hiện theo các bước rõ ràng. Đầu tiên, khách hàng cần cung cấp hồ sơ vay vốn, bao gồm các giấy tờ chứng minh thu nhập và tài sản. Sau đó, ngân hàng sẽ tiến hành thẩm định hồ sơ và đánh giá tín dụng cá nhân. Nếu hồ sơ được phê duyệt, ngân hàng sẽ ký hợp đồng cho vay và giải ngân khoản vay cho khách hàng. Quy trình này giúp ngân hàng đảm bảo tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay.

III. Giải pháp mở rộng cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Hưng Yên

Để mở rộng hoạt động cho vay cá nhân, ngân hàng cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, ngân hàng nên đa dạng hóa các sản phẩm cho vay, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Thứ hai, nâng cao trình độ cán bộ quan hệ khách hàng là rất cần thiết để cải thiện chất lượng dịch vụ. Cuối cùng, ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ ngân hàng để tối ưu hóa quy trình cho vay và nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Những giải pháp này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng tại Việt Nam.

3.1. Định hướng phát triển lâu dài

Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hưng Yên cần có định hướng phát triển lâu dài trong hoạt động cho vay cá nhân. Điều này bao gồm việc xây dựng chiến lược marketing hiệu quả để thu hút khách hàng, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Ngân hàng cũng nên chú trọng đến việc nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay. Việc này sẽ giúp ngân hàng khẳng định vị thế của mình trên thị trường và tạo ra nguồn thu ổn định từ hoạt động cho vay cá nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ với mức tăng trưởng GDP trung bình khoảng 7.0% trong những năm gần đây, ngành ngân hàng đóng vai trò huyết mạch trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân (KHCN) tại các ngân hàng thương mại (NHTM) được xem là một lĩnh vực tiềm năng nhưng chưa được khai thác triệt để, chiếm tỷ trọng nhỏ so với cho vay doanh nghiệp. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (Vietinbank) chi nhánh Hưng Yên, dư nợ cho vay KHCN trong giai đoạn 2009-2011 có xu hướng tăng trưởng ổn định, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng cho vay KHCN tại Vietinbank chi nhánh Hưng Yên trong giai đoạn 2009-2011, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp mở rộng hoạt động cho vay này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm số liệu báo cáo kinh doanh của chi nhánh trong ba năm trên, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về quy mô, chất lượng và hiệu quả cho vay KHCN. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ ngân hàng phát triển mô hình ngân hàng bán lẻ, tăng doanh thu từ hoạt động cho vay cá nhân, đồng thời góp phần nâng cao khả năng tiếp cận vốn của người dân trên địa bàn tỉnh Hưng Yên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động tín dụng ngân hàng, đặc biệt là cho vay khách hàng cá nhân. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Định nghĩa và phân loại tín dụng, đặc điểm cho vay KHCN, các rủi ro liên quan và nguyên tắc quản lý tín dụng. Theo đó, cho vay KHCN có quy mô nhỏ, số lượng lớn, rủi ro cao và yêu cầu quản lý chặt chẽ.

2. Mô hình mở rộng cho vay KHCN: Tập trung vào các tiêu chí đánh giá mở rộng như số lượng khách hàng, dư nợ cho vay, chất lượng tín dụng, lợi nhuận và đa dạng sản phẩm. Mô hình cũng phân tích các nhân tố ảnh hưởng từ phía ngân hàng (chính sách, năng lực tài chính, cán bộ tín dụng, marketing, mạng lưới) và khách hàng (nhu cầu, khả năng đáp ứng điều kiện vay), cùng môi trường kinh tế, pháp luật và cạnh tranh.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận cho vay, hạn mức cho vay, cho vay thế chấp, cho vay tín chấp, thẻ tín dụng, thấu chi tài khoản, và các hình thức cho vay trực tiếp, gián tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp với phân tích kinh tế, so sánh thống kê và toán học. Nguồn dữ liệu chính là số liệu báo cáo kinh doanh của Vietinbank chi nhánh Hưng Yên giai đoạn 2009-2011, bao gồm tổng tài sản, huy động vốn, dư nợ cho vay, chất lượng tín dụng, lợi nhuận và các sản phẩm cho vay KHCN.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu hoạt động tín dụng cá nhân của chi nhánh trong ba năm, được chọn vì tính đại diện và đầy đủ. Phân tích số liệu được thực hiện bằng các chỉ tiêu định lượng như tốc độ tăng trưởng dư nợ, tỷ trọng dư nợ KHCN trong tổng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận cho vay và số lượng sản phẩm cho vay. Ngoài ra, nghiên cứu còn khảo sát các nhân tố ảnh hưởng thông qua phân tích định tính về chính sách, năng lực nhân sự và môi trường kinh doanh.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2011, với việc thu thập và xử lý số liệu hàng năm, phân tích xu hướng và đề xuất giải pháp phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay KHCN ổn định: Dư nợ cho vay KHCN tại Vietinbank chi nhánh Hưng Yên tăng từ khoảng 372 tỷ đồng năm 2009 lên 491 tỷ đồng năm 2011, tương đương tốc độ tăng trưởng khoảng 25.6% trong giai đoạn này. Tỷ trọng dư nợ KHCN trong tổng dư nợ cũng có xu hướng tăng, phản ánh sự mở rộng quy mô cho vay cá nhân.

2. Chất lượng tín dụng được cải thiện: Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay KHCN giảm đáng kể qua các năm, cho thấy hiệu quả trong quản lý rủi ro tín dụng. Nợ quá hạn và nợ xấu được kiểm soát tốt, góp phần nâng cao an toàn hoạt động tín dụng.

3. Lợi nhuận từ cho vay KHCN tăng trưởng mạnh: Lợi nhuận sau thuế của chi nhánh tăng từ 18.4 tỷ đồng năm 2009 lên 50.8 tỷ đồng năm 2011, trong đó phần lớn đóng góp từ hoạt động cho vay cá nhân. Tỷ lệ lợi nhuận cho vay KHCN trên tổng lợi nhuận ngân hàng tăng lên, chứng tỏ hiệu quả kinh doanh từ lĩnh vực này.

4. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay cá nhân: Chi nhánh đã phát triển nhiều sản phẩm cho vay như cho vay trả góp, thẻ tín dụng, thấu chi tài khoản, cho vay thế chấp và tín chấp, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Số lượng thẻ ATM phát hành tăng từ 2.500 thẻ năm 2010 lên 5.300 thẻ năm 2011, góp phần thúc đẩy hoạt động ngân hàng bán lẻ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự tăng trưởng dư nợ và lợi nhuận cho vay KHCN là do Vietinbank chi nhánh Hưng Yên đã áp dụng chính sách cho vay linh hoạt, đa dạng sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Việc đầu tư vào công nghệ ngân hàng hiện đại và phát triển mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch đã tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp cận vốn.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với xu hướng phát triển ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam, khi các ngân hàng thương mại chuyển dịch trọng tâm từ cho vay doanh nghiệp sang cho vay cá nhân nhằm khai thác thị trường tiềm năng. Việc kiểm soát nợ xấu hiệu quả cũng là điểm mạnh giúp ngân hàng duy trì an toàn tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ cho vay KHCN, biểu đồ tỷ lệ nợ xấu theo năm và bảng so sánh lợi nhuận từ các hoạt động tín dụng, giúp minh họa rõ nét hiệu quả mở rộng cho vay cá nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chiến lược cho vay KHCN: Ngân hàng cần xây dựng chiến lược dài hạn tập trung vào phát triển sản phẩm đa dạng, phù hợp với từng nhóm khách hàng cá nhân, nhằm tăng tỷ trọng dư nợ cho vay cá nhân lên ít nhất 30% tổng dư nợ trong vòng 3 năm tới. Ban lãnh đạo chi nhánh chịu trách nhiệm triển khai.

2. Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay: Phát triển thêm các sản phẩm tín dụng linh hoạt như cho vay tiêu dùng, vay mua nhà, vay mua ô tô, thẻ tín dụng với các ưu đãi cạnh tranh nhằm thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại. Thời gian thực hiện trong 12-18 tháng, phối hợp giữa phòng quan hệ khách hàng và phòng phát triển sản phẩm.

3. Nâng cao trình độ cán bộ quan hệ khách hàng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ tín dụng cá nhân, kỹ năng tư vấn và quản lý rủi ro cho cán bộ tín dụng nhằm nâng cao chất lượng thẩm định và phục vụ khách hàng. Mục tiêu đạt 90% cán bộ được đào tạo trong vòng 1 năm.

4. Đầu tư công nghệ ngân hàng hiện đại: Mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng, thẩm định tự động và giao dịch trực tuyến để giảm chi phí, tăng tốc độ xử lý hồ sơ vay và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Kế hoạch triển khai trong 2 năm, phối hợp với phòng công nghệ thông tin.

5. Mở rộng mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch: Tăng cường sự hiện diện tại các khu vực tiềm năng trong tỉnh Hưng Yên để tiếp cận khách hàng cá nhân dễ dàng hơn, đồng thời nâng cấp cơ sở vật chất hiện có. Thời gian thực hiện 3 năm, phối hợp với phòng quản lý mạng lưới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp xây dựng chiến lược phát triển hoạt động cho vay cá nhân, nâng cao hiệu quả kinh doanh và quản lý rủi ro tín dụng.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên phòng quan hệ khách hàng: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về đặc điểm, phân loại và quản lý các khoản vay cá nhân, từ đó nâng cao kỹ năng thẩm định và phục vụ khách hàng.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng và giải pháp phát triển tín dụng cá nhân tại ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả chính sách tín dụng cá nhân, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển ngân hàng bán lẻ và nâng cao khả năng tiếp cận vốn của người dân.

Câu hỏi thường gặp

1. Cho vay khách hàng cá nhân là gì?
   Cho vay khách hàng cá nhân là hoạt động ngân hàng cung cấp vốn cho các cá nhân hoặc hộ gia đình nhằm phục vụ mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh, với các điều kiện và hợp đồng tín dụng cụ thể.

2. Tại sao cho vay cá nhân có rủi ro cao hơn cho vay doanh nghiệp?
   Do quy mô khoản vay nhỏ, số lượng lớn, khả năng trả nợ phụ thuộc vào thu nhập cá nhân và biến động kinh tế, cùng với khó khăn trong thẩm định và kiểm soát rủi ro đạo đức.

3. Các hình thức cho vay cá nhân phổ biến hiện nay?
   Bao gồm cho vay trả góp, cho vay thế chấp, cho vay tín chấp, thẻ tín dụng và thấu chi tài khoản tiền gửi, đáp ứng đa dạng nhu cầu của khách hàng.

4. Làm thế nào để ngân hàng kiểm soát nợ xấu trong cho vay cá nhân?
   Thông qua quy trình thẩm định chặt chẽ, yêu cầu tài sản đảm bảo, giám sát thường xuyên, áp dụng công nghệ quản lý tín dụng và đào tạo cán bộ tín dụng chuyên nghiệp.

5. Tác động của công nghệ ngân hàng đến hoạt động cho vay cá nhân?
   Công nghệ giúp tăng tốc độ xử lý hồ sơ, nâng cao độ chính xác thẩm định, giảm chi phí vận hành và cải thiện trải nghiệm khách hàng, từ đó thúc đẩy mở rộng cho vay cá nhân hiệu quả hơn.

Kết luận

• Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Vietinbank chi nhánh Hưng Yên giai đoạn 2009-2011 có sự tăng trưởng ổn định về dư nợ, lợi nhuận và chất lượng tín dụng.
• Việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt thúc đẩy mở rộng cho vay cá nhân.
• Các nhân tố chủ quan như chính sách cho vay, năng lực tài chính, trình độ cán bộ và hoạt động marketing đóng vai trò quan trọng trong thành công của hoạt động này.
• Môi trường kinh tế, pháp luật và cạnh tranh cũng ảnh hưởng đến khả năng mở rộng thị trường cho vay cá nhân.
• Đề xuất các giải pháp chiến lược, đào tạo nhân sự và đầu tư công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả và quy mô cho vay cá nhân trong giai đoạn tiếp theo.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Các nhà quản lý ngân hàng và cán bộ tín dụng nên áp dụng các kiến thức và giải pháp từ nghiên cứu này để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững hoạt động cho vay khách hàng cá nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về Ngân hàng thương mại 1.1 Các hoạt động cơ bản của NHTM Ngân hàng là một loại hình tổ chức có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế nói chung và đối với từng cộng đồng địa phương nói riêng. Các ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng hay các dịch vụ mà chúng thực hiện trong nền kinh tế. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, ngày càng có nhiều các tổ chức tài chính khác nhau cung cấp các dịch vụ ngân hàng như cho vay, uỷ thác đầu tư, nhận tiền gửi, ngược lại các NHTM cũng đang mở rộng và đa dạng hoá các loại hình dịch vụ của mình. Do đó, rất dễ có sự nhầm lẫn giữa loại hình NHTM và các trung gian tài chính khác.

Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội XII thông qua ngày 16 tháng 6 năm 2010, định nghĩa: Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. Luật này còn định nghĩa: Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân.(Nguồn: Luật tổ chức tín dụng, điều 4: giải thích các thuật ngữ) Peter Rose đã định nghĩa về NHTM như sau: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán – và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. 5 z Như vậy, có thể phân biệt NHTM với các trung gian tài chính khác ở chỗ NHTM là tổ chức kinh tế duy nhất được phép thực hiện nghiệp vụ thanh toán và làm trung gian thanh toán trong nền kinh tế.

NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ với rất nhiều hoạt động đa dạng trong đó có ba hoạt động chính đó là: hoạt động nguồn vốn, hoạt động sử dụng vốn và hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính.  Hoạt động nguồn vốn: Vốn chủ sở hữu: Nguồn vốn chủ sở hữu tuy không chiếm tỷ lệ lớn, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng và quyết định năng lực tài chính, quy mô hoạt động của NHTM. Nó là nguồn vốn riêng có của NHTM khi được tạo lập và bổ sung trong quá trình kinh doanh, bao gồm: vốn điều lệ và các quỹ ngân hàng. Vốn huy động: là tài sản bằng tiền của khách hàng mà NHTM đang tạm thời quản lý và sử dụng.

Đây là nguồn vốn chủ yếu và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của các NHTM. Vốn huy động bao gồm: tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và tiết kiệm, phát hành giấy tờ có giá, kỳ phiếu, trái phiếu. Nguồn vốn đi vay: Trong trường hợp vốn tự có và vốn huy động không đáp ứng đủ nhu cầu kinh doanh, NHTM có thể vay vốn: Vay của NHNN dưới hình thức chiết khấu, tái chiết khấu các chứng từ có giá, cầm cố, tái cầm cố các thương phiếu, vay theo hợp đồng tín dụng. Vay của các NHTM khác qua thị trường liên ngân hàng.

Vay của các tổ chức tài chính, tín dụng quốc tế.  Hoạt động sử dụng vốn: Dự trữ: Trước tiên các NHTM phải dành một phần nguồn vốn dự trữ dưới các hình thức: Dự trữ bắt buộc theo quy định của NHNN, dự trữ tiền mặt tại quỹ để phục vụ thanh toán hàng ngày, tiền gửi tại các TCTD khác để phục vụ thanh toán; dự trữ các giấy tờ có giá có thể chuyển thành tiền dễ dàng, đề phòng khi nhu cầu thanh toán tăng lên đột ngột. Những khoản dự trữ của 6 z NHTM thường không mang lại lợi tức hoặc mang lại lợi tức thấp nên các NHTM phải tính toán sao cho tài sản dự trữ không quá lớn làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh cũng như không quá nhỏ dẫn đến khó khăn về thanh khoản. Tín dụng: Là nghiệp vụ cơ bản hàng đầu của NHTM trong đó NHTM thoả thuận với khách hàng (qua hợp đồng tín dụng) để khách hàng sử dụng một khoản tiền nhất định, có lãi suất và phải hoàn trả.

Nghiệp vụ tín dụng mang lại lợi tức nhiều nhất cho ngân hàng nhưng cũng đồng thời tiềm ẩn các rủi ro rất lớn cho NHTM nên các NHTM cần có nhiều sản phẩm tín dụng khác nhau để cung ứng cho khách hàng và phải sử dụng kết hợp nhiều biện pháp để ngăn ngừa rủi ro. Đầu tư: Là nghiệp vụ giúp NHTM phân tán rủi ro đồng thời tạo ra thu nhập: Đầu tư trực tiếp và đầu tư tài chính. Đầu tư trực tiếp là hình thức NH bỏ vốn đầu tư trực tiếp vào các doanh nghiệp hay tổ chức khác và trực tiếp tham gia quản lý để tạo ra lợi nhuận. Đầu tư tài chính được thực hiện bằng cách: Đầu tư vào trái phiếu chính phủ và trái phiếu kho bạc, với hệ số rủi ro bằng không.

Đầu tư vào trái phiếu, cổ phiếu công ty có lãi suất cao hơn song tỷ lệ rủi ro cao.  Hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính: Các dịch vụ thanh toán thu, chi hộ cho khách hàng (chuyển tiền, thu hộ séc, dịch vụ cung cấp thẻ tín dụng, thẻ thanh toán). Nhận bảo quản các tài sản quý giá, các giấy tờ, chứng thư quan trọng. Ngoài ra còn có các sản phẩm dịch vụ khác: tư vấn tài chính, quản lý tiền mặt, dịch vụ cho thuê tài chính, tài trợ dự án đầu tư, phát hành bảo lãnh, tài trợ thương mại, cung cấp các công cụ phòng ngừa rủi ro (mua bán ngoại tệ có kỳ hạn, quyền chọn, giao sau.), dịch vụ ngân hàng điện tử (e-banking), ngân hàng tự động… 7 z 1.2 Hoạt động cho vay của NHTM Cho vay là một trong những hình thức của nghiệp vụ tín dụng, là việc ngân hàng đưa tiền cho khách hàng vay với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định.

Phân tích khách hàng trong quan hệ cho vay này chính là phân tích cho vay. Bởi vì cho vay là chức năng kinh tế lâu đời nhất của ngân hàng, là hoạt động sinh lời lớn nhất song rủi ro cao nhất cho NHTM nên để có một món cho vay đạt chất lượng thì các NHTM thường đưa ra một qui trình phân tích khách hàng chặt chẽ. Rủi ro từ cho vay có rất nhiều nguyên nhân đều có thể gây ra tổn thất, làm giảm thu nhập của ngân hàng. Có nhiều khoản cho vay mà tổn thất có thể chiếm phần lớn vốn của chủ, đẩy ngân hàng đến phá sản.

Do vậy các ngân hàng thường cân nhắc kĩ lưỡng, ước lượng khả năng rủi ro và sinh lời khi quyết định cho vay. Có nhiều cách phân loại cho vay: Phân loại theo thời hạn khoản vay, phân loại theo phương thức cho vay, phân loại theo hình thức đảm bảo, phân loại theo đối tượng khách hàng. Để phục vụ cho đề tài nghiên cứu tôi xin đưa ra cách phân loại khách hàng theo đối tượng khách hàng. Theo cách phân loại này thì cho vay bao gồm cho vay khách hàng doanh nghiệp, cho vay tổ chức tài chính và cho vay khách hàng cá nhân.

Khách hàng doanh nghiệp bao gồm: Doanh nghiệp nhà nước, hợp tác xã, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, công ty hợp danh. Những khách hàng này thường có nhu cầu vốn với số lượng lớn và có thể là rất lớn. Hình thức cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp rất đa dạng như cho vay ngắn hạn theo món, vay theo hạn mức tín dụng dự phòng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay hợp vốn,… Khách hàng tổ chức tài chính bao gồm: các ngân hàng khác, hợp tác xã tín dụng, các công ty bảo hiểm, các công ty tài chính,… Thường cho vay 8 z NHTM nhằm đáp ứng các nhu cầu ngắn hạn của các ngân hàng này và các giao dịch thường diễn ra trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng. Khách hàng cá nhân: là cá nhân có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo qui định của pháp luật.

Đối tượng vay vốn những khách hàng có nhu cầu vốn để mua nhà, sửa chữa nhà, xây dựng nhà, mua ô tô, mua các thiết bị gia dụng, thực hiện các phương án sản xuất kinh doanh và đáp ứng một số yêu cầu khác. Các phương thức vay vốn đa dạng như: cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay cầm cố bằng sổ tiết kiệm, cho vay theo hạn mức,… 1.2 Hoạt động cho vay đối với KHCN của NHTM 1.1 Khái niệm và đặc điểm cho vay KHCN Cho vay khách hàng cá nhân là một hình thức tài trợ của ngân hàng cho các khách hàng cá nhân với những điều kiện nhất định được thoả thuận trong hợp đồng tín dụng nhằm phục vụ mục đích của khách hàng. Đặc điểm cho vay KHCN: cho vay KHCN có những đặc điểm riêng thể hiện sự khác biệt với các loại hình cho vay khác như sau: Đối tượng cho vay: là cá nhân và các hộ gia đình. Quy mô khoản vay: hầu hết các khoản cho vay KHCN có quy mô nhỏ nhưng số lượng khoản vay lớn, do cho vay KHCN đáp ứng nhu cầu của cá nhân và các hộ gia đình nhằm mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh, nên quy mô của một khoản vay tương đối nhỏ so với tài sản của ngân hàng, số lượng các khoản vay lại rất lớn do đối tượng của cho vay là các cá nhân và các hộ gia đình với số lượng nhiều và nhu cầu tiêu dùng rất đa dạng.

Mục đích vay: nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh của cá nhân, hộ gia đình. Do đó, nhu cầu vay vốn phụ thuộc vào tâm lý khách hàng và chu kỳ kinh tế của người đi vay. Khi nền kinh tế có sự tăng trưởng cao và ổn định, KHCN sẽ có thái độ lạc quan hơn về tương lai, họ kỳ 9 z vọng sẽ có khoản thu nhập nhiều hơn trong tương lai và do vậy sẽ thúc đẩy sự chi tiêu cho tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh ở hiện tại. Ngược lại, khi nền kinh tế suy thoái người dân thường có xu hướng giảm tiêu dùng, giảm đầu tư vào sản xuất kinh doanh, thay vào đó là sẽ tăng cường tiết kiệm và hạn chế vay mượn từ ngân hàng.