Nghiên cứu tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huệ
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Phượng Lê
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nghiên cứu tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục sơ đồ, hộp, biểu đồ
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7.1. Mục tiêu chung
• 1.7.2. Mục tiêu cụ thể
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG CHO HỘ NGHÈO
• 2.1. Cơ sở lý luận về tín dụng cho hộ nghèo
• 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.1.2. Vai trò của thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 2.1.3. Đặc điểm của thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 2.2. Nội dung nghiên cứu tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 2.2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 2.2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.3. Kinh nghiệm thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo ở các nước trên thế giới
• 2.2.4. Kinh nghiệm thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo ở Việt Nam
• 2.2.5. Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho đề tài
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin
• 3.2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.2.4. Phương pháp phân tích
• 3.2.5. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 4.1.1. Các chính sách, quy định hỗ trợ tín dụng cho hộ nghèo
• 4.1.2. Bộ máy tổ chức thực thi
• 4.1.3. Tổ chức triển khai chính sách
• 4.1.4. Kết quả thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo
• 4.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh
• 4.1.5.1. Nguồn vốn cho việc triển khai thực hiện chính sách
• 4.1.5.2. Trình độ cán bộ thực thi chính sách
• 4.1.5.3. Trình độ dân trí của hộ nghèo
• 4.1.5.4. Tổ chức thực hiện quy trình, thủ tục cho vay
• 4.2. Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
• 4.2.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu
• 4.2.2. Một số giải pháp chủ yếu
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với cơ quan nhà nước
• 5.2. Đối với địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tín dụng cho hộ nghèo tại huyện Lương Tài

Chính sách tín dụng cho hộ nghèo tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh đã được triển khai nhằm hỗ trợ người nghèo tiếp cận nguồn vốn. Chính sách này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương. Theo số liệu từ Ngân hàng Chính sách xã hội, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Lương Tài hiện nay là 3,49%. Việc thực thi chính sách tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng gặp không ít thách thức.

1.1. Đặc điểm của huyện Lương Tài và tình hình hộ nghèo

Huyện Lương Tài có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù. Tình hình hộ nghèo tại đây chủ yếu tập trung ở các xã vùng sâu, vùng xa. Nhiều hộ nghèo gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và nguồn vốn vay.

1.2. Vai trò của chính sách tín dụng trong giảm nghèo

Chính sách tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo. Nguồn vốn vay giúp hộ nghèo đầu tư vào sản xuất, cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhờ vào sự hỗ trợ này.

II. Thách thức trong thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo

Mặc dù chính sách tín dụng đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn vốn, quy trình cho vay phức tạp và trình độ dân trí thấp của hộ nghèo là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt nguồn vốn cho hộ nghèo

Nguồn vốn bổ sung từ ngân sách cho các chương trình tín dụng thường thấp, ảnh hưởng đến khả năng cho vay. Điều này dẫn đến việc nhiều hộ nghèo không thể tiếp cận đủ vốn cần thiết.

2.2. Quy trình cho vay phức tạp

Quy trình và thủ tục cho vay còn phức tạp, khiến nhiều hộ nghèo gặp khó khăn trong việc hoàn thành hồ sơ vay vốn. Sự thiếu hiểu biết về quy trình này cũng là một nguyên nhân dẫn đến việc không tiếp cận được nguồn vốn.

III. Phương pháp nghiên cứu chính sách tín dụng cho hộ nghèo

Để phân tích tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát 90 hộ nghèo. Các hộ này được chọn ngẫu nhiên từ danh sách hộ nghèo của các xã trong huyện, đảm bảo tính đại diện cho nghiên cứu.

3.2. Phương pháp phân tích số liệu

Số liệu thu thập được xử lý bằng các phương pháp thống kê mô tả và so sánh. Điều này giúp đánh giá chính xác tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo.

IV. Kết quả nghiên cứu về thực thi chính sách tín dụng

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách tín dụng đã có những tác động tích cực đến đời sống của hộ nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện để nâng cao hiệu quả của chính sách.

4.1. Tác động của tín dụng đến đời sống hộ nghèo

Nhiều hộ nghèo đã cải thiện thu nhập và điều kiện sống nhờ vào nguồn vốn vay. Số lượng hộ nghèo được vay vốn ngày càng tăng, cho thấy sự hiệu quả của chính sách.

4.2. Những hạn chế trong thực thi chính sách

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực thi chính sách tín dụng. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

V. Giải pháp hoàn thiện chính sách tín dụng cho hộ nghèo

Để nâng cao hiệu quả của chính sách tín dụng cho hộ nghèo, cần có các giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình thực thi và hỗ trợ tốt hơn cho hộ nghèo.

5.1. Nâng cao nguồn vốn cho vay

Cần tăng cường nguồn vốn từ ngân sách cho các chương trình tín dụng. Điều này sẽ giúp đáp ứng nhu cầu vay vốn của hộ nghèo một cách hiệu quả hơn.

5.2. Đơn giản hóa quy trình cho vay

Cần đơn giản hóa quy trình và thủ tục cho vay để hộ nghèo dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Việc này sẽ giúp tăng cường khả năng vay vốn cho các hộ nghèo.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho chính sách tín dụng

Chính sách tín dụng cho hộ nghèo tại huyện Lương Tài đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn cần tiếp tục cải thiện. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả thực thi và hỗ trợ tốt hơn cho hộ nghèo.

6.1. Định hướng phát triển chính sách tín dụng

Cần có các định hướng rõ ràng cho việc phát triển chính sách tín dụng trong tương lai. Điều này sẽ giúp đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của chính sách.

6.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan

Sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và cộng đồng là rất quan trọng trong việc thực thi chính sách tín dụng. Cần có sự hợp tác chặt chẽ để đạt được mục tiêu giảm nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực thi chính sách tín dụng ưu đãi dành cho người nghèo là một trong những trụ cột an sinh xã hội quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh – một huyện thuần nông với diện tích tự nhiên 10.566,57 ha và quy mô dân số năm 2015 đạt hơn 108.000 người – tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2010 - 2015 duy trì ở mức 12,6%/năm. Mặc dù tỷ lệ hộ nghèo đã giảm xuống còn 3,49% vào năm 2015, tình trạng thiếu hụt nguồn lực tài chính để tổ chức sản xuất kinh doanh vẫn là rào cản lớn đối với bộ phận dân cư dễ bị tổn thương.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là hiệu quả phân bổ và truyền tải nguồn vốn chính sách từ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đến tay hộ nghèo còn gặp nhiều bất cập, đặc biệt là khoảng cách giữa định mức cho vay thực tế và nhu cầu vốn đầu tư thực tế của nông hộ. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng thực thi chính sách tín dụng hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài trong giai đoạn 2013 - 2015, làm rõ các yếu tố cấu thành tác động đến hiệu quả chính sách và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện đến năm 2020.

Về mặt ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bức tranh định lượng rõ nét về quy mô tăng trưởng dư nợ (đạt trên 61 tỷ đồng vào năm 2015 với tốc độ tăng bình quân 24,25%/năm), hỗ trợ 2.384 lượt hộ tiếp cận vốn ưu đãi với mức lãi suất 0,65%/tháng. Đây là luận cứ quan trọng giúp chính quyền địa phương và các tổ chức tín dụng tối ưu hóa cơ chế ủy thác, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng kết hợp hai khung lý thuyết nền tảng trong quản lý kinh tế và tài chính phát triển:

• Lý thuyết tài chính vi mô (Microfinance Theory): Kế thừa mô hình Ngân hàng Grameen của Bangladesh và kinh nghiệm cho vay nhóm tự lực tại Ấn Độ, lý thuyết này khẳng định rằng việc cung cấp các khoản tín dụng nhỏ, không cần tài sản thế chấp mà dựa trên cơ chế bảo lãnh tín chấp tập thể là giải pháp tối ưu để tạo sinh kế và phá vỡ vòng luẩn quẩn đói nghèo ở khu vực nông thôn.
• Lý thuyết thực thi chính sách công (Public Policy Implementation Theory): Tiếp cận theo mô hình kết hợp từ trên xuống (Top-down) và từ dưới lên (Bottom-up), nghiên cứu xem xét toàn bộ chu trình đưa chính sách từ văn bản quy phạm pháp luật (Nghị định số 78/2002/NĐ-CP và các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ) vào đời sống thực tế thông qua bộ máy hành chính và mạng lưới đoàn thể cơ sở.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh bốn khái niệm trọng tâm:

1. Chính sách công: Hệ thống các quyết sách, biện pháp của Nhà nước nhằm điều tiết nền kinh tế và hỗ trợ đối tượng yếu thế.
2. Tín dụng chính sách xã hội: Hoạt động cấp tín dụng ưu đãi về lãi suất và điều kiện vay vốn, hoạt động phi lợi nhuận vì mục tiêu an sinh.
3. Chuẩn nghèo đa chiều: Thước đo xác định hộ nghèo dựa trên thu nhập (dưới 400.000 đồng/người/tháng giai đoạn 2011 - 2015 và 700.000 đồng/người/tháng giai đoạn 2016 - 2020 tại khu vực nông thôn) kết hợp với mức độ thiếu hụt 5 dịch vụ xã hội cơ bản.
4. Cơ chế ủy thác tín dụng: Phương thức phân quyền từng phần giữa ngân hàng và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc quản lý, giám sát vốn vay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa hai nguồn dữ liệu để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2013 - 2015 của Chi nhánh NHCSXH huyện Lương Tài, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện, Chi cục Thống kê huyện Lương Tài và các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Bắc Ninh.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua điều tra khảo sát chọn mẫu với quy mô 90 hộ nghèo (được chọn ngẫu nhiên phân tầng tại 3 xã đại diện cho các vùng sinh thái nông nghiệp của huyện, mỗi xã 30 hộ) và phỏng vấn sâu 8 cán bộ quản lý (bao gồm 4 cán bộ cấp xã, 2 cán bộ Phòng LĐ-TB&XH và 2 cán bộ tín dụng NHCSXH huyện).

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm thống kê mô tả (Descriptive Statistics) và so sánh kinh tế (Comparative Analysis) nhằm chỉ rõ sự biến động về chỉ số dư nợ, doanh số cho vay, mức vay bình quân và tỷ lệ nợ quá hạn qua các mốc thời gian. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu lượng hóa mức độ tiếp cận vốn của nông hộ, đánh giá trực quan hiệu quả thực thi chính sách ở cấp cơ sở và chỉ ra những điểm nghẽn trong khâu bình xét, giải ngân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng thực thi chính sách tín dụng hộ nghèo tại huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015 mang lại bốn phát hiện cốt lõi:

1. Quy mô dư nợ và doanh số cho vay tăng trưởng ấn tượng: Tổng dư nợ tín dụng chính sách đối với hộ nghèo tăng liên tục qua các năm, đạt trên 61 tỷ đồng vào năm 2015 với tốc độ tăng trưởng bình quân 24,25%/năm. Doanh số cho vay năm 2015 đạt 38,9 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 24,14%/năm. Tổng số hộ nghèo được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi tăng từ 2.000 hộ năm 2013 lên 2.384 hộ năm 2015, tương ứng mức tăng bình quân 9,18%/năm.
2. Mức vốn vay bình quân trên mỗi hộ có xu hướng cải thiện: Định mức cho vay bình quân đối với hộ nghèo tăng từ 13,71 triệu đồng/hộ năm 2013 lên 16,32 triệu đồng/hộ năm 2015 (tăng bình quân 13,69%/năm). Lãi suất cho vay được duy trì ổn định ở mức ưu đãi 0,65%/tháng với thời hạn vay linh hoạt từ 24 đến 36 tháng, phù hợp với chu kỳ chăn nuôi và trồng trọt ngắn ngày.
3. Mức độ đáp ứng nhu cầu vốn còn hạn chế: Kết quả điều tra thực địa chỉ ra rằng nguồn vốn tín dụng của NHCSXH mới chỉ đáp ứng được khoảng 68,43% tổng nhu cầu vốn đầu tư sản xuất thực tế của các hộ nghèo. Tình trạng này khiến 31,56% số hộ được khảo sát phải tìm kiếm thêm các kênh huy động khác ngoài ngân hàng để đủ kinh phí mua sắm tư liệu sản xuất.
4. Bất cập trong khâu xác định đối tượng và giám sát sử dụng vốn: Khoảng 12,5% ý kiến từ các cuộc phỏng vấn phản ánh hiện tượng bình xét chưa chuẩn xác, có trường hợp cho vay chưa đúng đối tượng do tiêu chí đánh giá tại cơ sở còn mang tính định tính và thiếu sự giám sát chéo giữa các bên liên quan.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ về quy mô dư nợ là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa NHCSXH và bốn tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác tại địa phương. Vốn tín dụng được phân bổ chủ yếu qua kênh Hội Phụ nữ (chiếm khoảng 50,6% tổng dư nợ), tiếp đến là Hội Nông dân (38,9%), Hội Cựu chiến binh (9,6%) và Đoàn Thanh niên (0,9%). Kênh ủy thác qua Hội Phụ nữ được ghi nhận có tỷ lệ thu hồi nợ tốt nhất và chất lượng quản lý Tổ Tiết kiệm và Vay vốn chặt chẽ nhất.

Dữ liệu phân tích có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu thị phần ủy thác của các hội đoàn thể và bảng so sánh tốc độ tăng trưởng dư nợ theo từng chương trình chính sách giai đoạn 2013 - 2015, giúp làm nổi bật vai trò trung gian của tổ chức cơ sở.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại huyện Thanh Miện (Hải Dương) và huyện Minh Hóa (Quảng Bình), huyện Lương Tài có tốc độ thu hồi nợ tốt hơn nhờ công tác khoán thu nợ/dư nợ đạt trên 25%. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất của địa phương vẫn là sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào nguồn vốn điều chuyển từ Trung ương (chiếm trên 95%), nguồn vốn đối ứng trích từ ngân sách huyện còn rất khiêm tốn. Sự chênh lệch giữa chuẩn nghèo của tỉnh Bắc Ninh và chuẩn nghèo quốc gia cũng tạo ra rào cản kỹ thuật trong việc phân bổ hạn ngạch cho vay.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tín dụng hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài giai đoạn 2016 - 2020, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Điều chỉnh tăng hạn mức vay và kéo dài thời hạn hoàn vốn: Kiến nghị NHCSXH Trung ương và tỉnh Bắc Ninh xem xét nâng định mức vay tối đa từ 30 triệu đồng lên mức 50 - 100 triệu đồng/hộ, đồng thời kéo dài chu kỳ vay từ 36 tháng lên 60 tháng đối với các dự án nuôi trồng thủy sản và cải tạo trang trại, phấn đấu nâng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu vốn lên trên 85% trước năm 2020.
2. Chuẩn hóa quy trình bình xét và siết chặt kiểm soát đối tượng thụ hưởng: Giao UBND các xã phối hợp cùng Ban Chỉ đạo Xóa đói giảm nghèo triển khai rà soát định kỳ danh sách hộ nghèo theo chuẩn đa chiều mới, bảo đảm 100% hồ sơ vay vốn được niêm yết công khai tại nhà văn hóa thôn, mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn duy trì dưới 0,5%.
3. Thực hiện mô hình liên kết tín dụng với đào tạo chuyển giao kỹ thuật: Các tổ chức nhận ủy thác như Hội Nông dân và Hội Phụ nữ huyện cần phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tổ chức ít nhất 2 lớp tập huấn kỹ thuật canh tác/năm cho mỗi xã, gắn việc giải ngân vốn với định hướng mô hình sản xuất nông sản hàng hóa có liên kết bao tiêu.
4. Đa dạng hóa nguồn vốn qua trích lập ngân sách địa phương: HĐND và UBND huyện Lương Tài cần chủ động trích từ 5% đến 10% nguồn tăng thu ngân sách hàng năm để ủy thác sang Phòng giao dịch NHCSXH huyện, tạo nguồn vốn quay vòng bổ sung kịp thời cho các xã có tỷ lệ hộ cận nghèo cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý tại NHCSXH và các cơ quan an sinh xã hội: Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng chính sách, tối ưu hóa quy trình ủy thác qua các tổ chức hội đoàn thể và phương pháp đo lường chất lượng tín dụng nông thôn.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu chuyên khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp dữ liệu sơ cấp và thứ cấp trong đánh giá chính sách công vi mô, cung cấp khung phân tích chuẩn mực cho các đề tài về an sinh xã hội.
• Lãnh đạo chính quyền địa phương và cán bộ hội đoàn thể cơ sở: Nắm vững quy trình bình xét công khai, quản trị hoạt động của các Tổ Tiết kiệm và Vay vốn, từ đó nâng cao trách nhiệm kiểm tra, giám sát và hỗ trợ hộ dân sử dụng vốn đúng mục đích.
• Các chuyên gia phát triển cộng đồng và tổ chức phi chính phủ: Sử dụng nguồn số liệu thực chứng tại vùng châu thổ sông Hồng để hoạch định các chương trình tài chính vi mô gắn liền với sinh kế bền vững cho khu vực nông thôn đang chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn hộ nghèo được áp dụng trong giai đoạn nghiên cứu 2013 - 2015 của luận văn là gì?

Trong giai đoạn này, luận văn áp dụng chuẩn nghèo theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, quy định hộ nghèo khu vực nông thôn là những hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (tương đương 4,8 triệu đồng/người/năm) trở xuống.

Mức lãi suất và thời hạn cho vay hộ nghèo tại huyện Lương Tài được áp dụng ra sao?

NHCSXH huyện Lương Tài áp dụng mức lãi suất ưu đãi cố định 0,65%/tháng (tương đương 7,8%/năm). Thời hạn cho vay phổ biến từ 24 đến 36 tháng đối với các phương án sản xuất kinh doanh ngắn và trung hạn của hộ nông dân.

Vì sao nguồn vốn tín dụng chính sách mới chỉ đáp ứng được 68,43% nhu cầu của người dân?

Khoảng cách này xuất phát từ việc chi phí vật tư nông nghiệp và con giống tăng cao trong khi hạn mức cho vay bình quân chỉ đạt 16,32 triệu đồng/hộ năm 2015. Bên cạnh đó, nguồn vốn ủy thác từ ngân sách địa phương còn hạn hẹp, chủ yếu dựa vào nguồn phân bổ từ Trung ương.

Kênh ủy thác nào phát huy hiệu quả quản lý vốn vay tốt nhất tại địa bàn?

Kênh ủy thác qua Hội Liên hiệp Phụ nữ chiếm tỷ trọng cao nhất với 50,6% tổng dư nợ, đồng thời duy trì tỷ lệ thu hồi nợ gốc và lãi đúng hạn đạt mức cao nhất nhờ mạng lưới sinh hoạt Tổ Tiết kiệm và Vay vốn diễn ra chặt chẽ và đều đặn hàng tháng.

Luận văn đề xuất giải pháp nào để ngăn chặn tình trạng bình xét sai đối tượng thụ hưởng?

Luận văn khuyến nghị chuẩn hóa quy trình chấm điểm hộ nghèo đa chiều, bắt buộc tổ chức họp bình xét công khai tại cụm dân cư có sự tham gia của đại diện UBND xã, đồng thời niêm yết danh sách tối thiểu 15 ngày tại nhà văn hóa thôn trước khi lập hồ sơ giải ngân.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng thực thi chính sách tín dụng hộ nghèo tại huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015, làm rõ sự tăng trưởng dư nợ ấn tượng đạt trên 61 tỷ đồng với tốc độ bình quân 24,25%/năm.
• Hệ thống hóa các nhân tố ảnh hưởng từ bộ máy tổ chức, năng lực cán bộ tín dụng đến trình độ dân trí của 2.384 hộ nghèo được thụ hưởng chính sách trên địa bàn.
• Chỉ ra những nút thắt lớn về mức đáp ứng vốn (mới đạt 68,43%), nguồn ngân sách địa phương mỏng và nguy cơ sai sót trong khâu bình xét đối tượng vay vốn.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao, gắn liền lộ trình thực hiện giai đoạn 2016 - 2020 nhằm nâng mức vay lên 50 - 100 triệu đồng và kiểm soát nợ quá hạn dưới 0,5%.
• Đề tài là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực, cung cấp cơ sở lý luận và thực chứng vững chắc cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chính quyền cơ sở trong việc hoàn thiện chính sách tài chính an sinh xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HUỆ NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH THỰC THI CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG CHO HỘ NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI - TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Nguyễn Phượng Lê NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Huệ ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. TS Nguyễn Phượng Lê đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Nông nghiệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Lương Tài, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Lương Tài đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cám ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Huệ iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục.

iv Danh mục chữ viết tắt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục sơ đồ, hộp, biểu đồ. x Trích yếu luận văn.

xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Cơ sở lý luận về tín dụng cho hộ nghèo.

Một số khái niệm cơ bản. Vai trò của thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Đặc điểm của thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Nội dung nghiên cứu tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo.

Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Cơ sở thực tiễn. 23 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kinh nghiệm thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo ở các nước trên thế giới.

Kinh nghiệm thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo ở Việt Nam. Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích.

Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Các chính sách, quy định hỗ trợ tín dụng cho hộ nghèo.

Bộ máy tổ chức thực thi. Tổ chức triển khai chính sách. Kết quả thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh.

Nguồn vốn cho việc triển khai thực hiện chính sách. Trình độ cán bộ thực thi chính sách. Trình độ dân trí của hộ nghèo. Tổ chức thực hiện quy trình, thủ tục cho vay.

Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Quan điểm, định hướng và mục tiêu. Một số giải pháp chủ yếu. 96 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Kết luận và kiến nghị. Đối với cơ quan nhà nước. Đối với địa phương. 110 Tài liệu tham khảo.

114 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CMND Chứng minh nhân dân CQĐP Chính quyền địa phương CS Chính sách DNTN Doanh nghiệp tư nhân ĐTN Đoàn thanh niên. HCCB Hội cựu chiến binh HĐQT Hội đồng quản trị HND Hội nông dân HPN Hội phụ nữ HSSV Học sinh sinh viên LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội MTTQ Mặt trận tổ quốc NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NHNN&PTNT Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn NHTM Ngân hàng thương mại NN Nông nghiệp QTDND Quỹ tín dụng nhân dân SXKD Sản xuất kinh doanh TK&VV Tiết kiệm và vay vốn TLSX Tư liệu sản xuất TNCS Thanh niên cộng sản TNHH Trách nhiệm hữu hạn TNTP Thiếu niên tiền phong TTCN Tiểu thủ công nghiệp TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sự khác nhau về bản chất của hỗ trợ giảm nghèo và bao cấp. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2010 - 2015.

Tình hình dân số và lao động huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin sơ cấp. Các văn bản áp dụng cho vay hộ nghèo của ngân hàng chính sách xã hội huyện Lương Tài.

Các Chương trình cho vay của NHCSXH huyện Lương Tài. Đánh giá về công tác xác định hộ nghèo và đối tượng được nhận chính sách hỗ trợ. Số lượng cán bộ tham gia thực hiện chính sách tín dụng hộ nghèo năm 2015. Kết quả điều tra về công tác tuyên truyền chính sách trên địa bàn huyện Lương Tài.

Đánh giá tình hình thực hiện công tác tuyên truyền. Kết quả Đánh giá công tác giám sát hộ vay vốn. Ý kiến của hộ dân về công tác kiểm tra giám sát vay vốn. Tình hình nguồn vốn cho vay đối với hộ nghèo thời kỳ 2013-2015.

Tình hình dư nợ vay vốn đối với hộ nghèo thời kỳ 2013 - 2015. Dư nợ cho vay theo chương trình của NHCSXH huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015. Dư nợ cho vay theo tổ chức CTXH của Ngân hàng CSXH huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015. Tình hình cho vay vốn đối với hộ nghèo thời kỳ 2013-2015.

Nhu cầu vay vốn và tình hình giải quyết cho vay của NHCSXH năm 2015. Mức vốn vay của các hộ nghèo điều tra vay vốn từ NHCSXH năm 2015. Mức vốn vay các hộ nghèo điều tra vay vốn từ NHCSXH và các nguồn khác. Ý kiến của hộ nghèo được vay vốn về mức cho vay vốn của NHCSXH.

78 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời hạn cho vay và ý kiến của hộ nghèo vay vốn về thời hạn cho vay. Tình hình thu hồi nợ vay vốn và nợ quá hạn thời kỳ 2013-2015. Trình độ CBTD ngân hàng chính sách huyện Lương Tài năm 2015.

Ý kiến của hộ nghèo về thái độ phục vụ của CBTD. Công tác kiểm tra giám sát CBTD huyện Lương Tài. Trình độ dân trí, thu nhập của người dân được điều tra. Ý kiến của hộ nghèo trong quá trình triển khai cho vay vốn.

92 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ, HỘP, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 4. Quy trình cho vay hộ nghèo của ngân hàng chính sách xã hội huyện Lương Tài. Tổ chức thực hiện cho vay hộ nghèo của NHCSXH huyện Lương Tài. Cho vay không đúng đối tượng.

Mức vốn vay còn thấp so với nhu cầu. Dẫn chứng về tác động của vốn tín dụng đối với hộ nghèo. Ý kiến của hộ nghèo về lãi suất cho vay tại NHCSXH huyện Lương Tài. 83 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Huệ Tên luận văn: “Nghiên cứu tình hình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh” Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Phân tích quá trình thực thi và các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh.

Từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quá trình thực thi chính sách tín dụng cho hộ nghèo ở huyện. - Phương pháp điều tra thu thập: + Thu thập số liệu thứ cấp: Tài liệu/Thông tin thứ cấp được thu thập từ các nguồn khác nhau như: Các sách, tạp chí, báo, báo cáo của các ngành, các cấp, trang web… có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. + Thu thập số liệu sơ cấp: Số lượng điều tra bao gồm: 90 hộ nghèo theo tiêu chuẩn mới do Bộ LĐ-TB&XH quy định trong giai đoạn 2011 - 2015 (mỗi xã chọn 30 hộ nghèo một cách ngẫu nhiên không phân biệt hộ nghèo đã được vay vốn của NH CSXH hay chưa vay vốn). Các hộ nghèo này có tên trong bản danh sách hộ nghèo của Ban XĐGN của từng xã tính tới thời điểm 31/12/2015; 4 cán bộ cấp xã (cán bộ Văn hóa - Xã hội, cán bộ Hội Phụ nữ, cán bộ Hội Nông dân, cán bộ đoàn thanh niên cộng sản HCM, cán bộ Ban XĐGN.); 2 cán bộ phòng Lao động Thương binh & Xã hội; 2 Cán bộ Ngân hàng CSXH.