Nghiên Cứu Chiết Tách Đất Xây Dựng và Đất Trống Quận Long Biên - Thành Phố Hà Nội

Nghiên cứu chiết tách đất xây dựng và đất trồng quận Long Biên, Hà Nội từ dữ liệu ảnh viễn thám, cung cấp thông tin hữu ích cho quy hoạch.

• Tác giả: Nguyễn Đức Hải
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Đức Thuận
• Trường học: Học viện nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên Cứu Chiết Tách Đất Xây Dựng và Đất Trống Quận Long Biên từ Dữ Liệu Ảnh Viễn Thám
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Yêu cầu nghiên cứu
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3.1. Tổng quan về Viễn thám
• 3.1.1. Khái niệm về Viễn thám
• 3.1.2. Nguyên lý cơ bản của viễn thám
• 3.1.3. Vấn đề thu nhận và phân tích tư liệu viễn thám
• 3.1.4. Các phương pháp xử lý thông tin viễn thám
• 3.1.4.1. Giải đoán ảnh bằng xử lý số
• 3.1.4.2. Giải đoán ảnh bằng mắt
• 3.1.4.3. So sánh phương pháp giải đoán ảnh viễn thám
• 3.1.5. Các hệ thống vệ tinh viễn thám phổ biến hiện nay
• 3.1.5.1. Vệ tinh SPOT
• 3.1.5.2. Vệ tinh Landsat
• 4. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.3. Nội dung nghiên cứu
• 4.4. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội quận Long Biên - thành phố Hà Nội
• 4.5. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên - thành phố Hà Nội
• 4.6. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên - thành phố Hà Nội
• 4.7. Phương pháp nghiên cứu
• 4.7.1. Phương pháp điều tra thu thập dữ liệu; Phương pháp lựa chọn điểm mẫu để phân ngưỡng, phân loại và đánh giá độ chính xác
• 4.7.2. Phương pháp tiền xử lý dữ liệu ảnh viễn thám
• 4.7.3. Phương pháp đánh giá độ chính xác
• 4.7.4. Phương pháp xây dựng bản
• 4.7.5. Phương pháp phân tích thống kê
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội quận Long Biên – thành phố Hà Nội
• 5.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 5.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội
• 5.2. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên – thành phố Hà Nội
• 5.3. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên – thành phố Hà Nội
• 5.3.1. Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu
• 5.3.2. Tiền xử lý tư liệu ảnh viễn thám
• 5.3.3. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên
• 5.4. Đánh giá các kết quả đạt được
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC 2: ẢNH THỰC ĐỊA

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chiết Tách Đất Long Biên từ Ảnh VS

Nghiên cứu chiết tách đất xây dựng và đất trống từ ảnh viễn thám là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý tài nguyên đất đai. Việc xác định chính xác loại hình sử dụng đất giúp cho công tác quy hoạch, giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng đất được thực hiện một cách hiệu quả hơn. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng như hiện nay, việc phân loại và theo dõi sự biến động của đất xây dựng Long Biên và đất trống Long Biên trở nên vô cùng cấp thiết. Các nghiên cứu trước đây đã chứng minh tính khả thi của việc sử dụng ảnh vệ tinh Long Biên để chiết tách thông tin đất đai, tuy nhiên, mỗi phương pháp đều có những ưu và nhược điểm riêng. Khóa luận này tập trung vào việc so sánh và đánh giá hiệu quả của các phương pháp khác nhau, từ đó đưa ra giải pháp tối ưu cho việc chiết tách thông tin đất đai tại quận Long Biên.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chiết Tách Đất Từ Ảnh Viễn Thám

Đất đai là tài nguyên quý giá. Nó là nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này là vô cùng quan trọng. Đô thị hóa nhanh chóng đã gây áp lực lớn lên tài nguyên đất, đặc biệt là đất nông nghiệp. Việc chiết tách thông tin đất đai từ ảnh viễn thám cung cấp một công cụ hiệu quả để theo dõi sự thay đổi và sử dụng đất, từ đó hỗ trợ công tác quy hoạch sử dụng đất Long Biên và quản lý đất đai một cách bền vững.

1.2. Ứng Dụng GIS Long Biên Trong Quản Lý Đất Đai

Hệ thống thông tin địa lý GIS đóng vai trò quan trọng trong quản lý và phân tích dữ liệu không gian, bao gồm cả thông tin về đất đai. Sự kết hợp giữa GIS Long Biên và ảnh viễn thám cho phép tạo ra các bản đồ chi tiết về hiện trạng sử dụng đất, cũng như theo dõi sự thay đổi theo thời gian. Việc ứng dụng GIS giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan và chi tiết về sử dụng đất Long Biên, từ đó đưa ra các quyết định chính sách phù hợp.

II. Vấn Đề Thách Thức Chiết Tách Đất Chính Xác tại Long Biên

Việc chiết tách đất xây dựng và đất trống từ dữ liệu ảnh viễn thám không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sự phức tạp của môi trường đô thị, với nhiều loại vật liệu xây dựng khác nhau, thảm thực vật đa dạng và các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến độ chính xác của quá trình phân loại. Sự chồng lấn về phản xạ phổ giữa đất trống và một số loại đất xây dựng cũng là một thách thức lớn. Đặc biệt, tại Long Biên, quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, dẫn đến sự biến động nhanh chóng về sử dụng đất, gây khó khăn cho việc cập nhật và duy trì dữ liệu đất đai chính xác. Theo tài liệu, một trong những khó khăn của công tác trắc địa khi thành lập bản đồ đô thị là mật độ dân cư cao, nhiều nhà cao tầng hạn chế khả năng đo vẽ trực tiếp.

2.1. Độ Chính Xác Phân Loại Đất Xây Dựng Long Biên

Một trong những vấn đề quan trọng là đảm bảo độ chính xác của quá trình phân loại đất xây dựng Long Biên. Các phương pháp phân loại ảnh truyền thống có thể gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa các loại hình xây dựng khác nhau, đặc biệt là trong các khu vực có mật độ xây dựng cao. Việc lựa chọn phương pháp phân loại phù hợp và sử dụng dữ liệu bổ sung là cần thiết để nâng cao độ chính xác của kết quả.

2.2. Phân Biệt Đất Trống và Đất Nông Nghiệp Bỏ Hoang

Việc phân biệt giữa đất trống Long Biên và đất nông nghiệp bỏ hoang cũng là một thách thức. Cả hai loại đất này đều có thể có phản xạ phổ tương tự nhau, đặc biệt là trong các mùa khác nhau. Việc sử dụng các chỉ số thực vật (ví dụ: NDVI) và thông tin về lịch sử sử dụng đất có thể giúp phân biệt hai loại đất này một cách chính xác hơn.

2.3. Ảnh Hưởng Của Mật Độ Xây Dựng Long Biên Đến Phân Loại

Mật độ xây dựng khác nhau trong khu đô thị Long Biên cũng ảnh hưởng đến độ chính xác của việc chiết tách thông tin đất đai. Ở những khu vực có mật độ xây dựng cao, các tòa nhà và công trình che khuất lẫn nhau, gây khó khăn cho việc phân tích ảnh vệ tinh. Ngược lại, ở những khu vực có mật độ xây dựng thấp, việc phân loại đất xây dựng có thể dễ dàng hơn.

III. Giải Pháp Phương Pháp Chiết Tách Đất Từ Ảnh Viễn Thám

Để giải quyết những thách thức trên, nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích ảnh viễn thám khác nhau. Cụ thể, việc sử dụng các chỉ số ảnh như NDBI, UI và EBBI để chiết tách đất xây dựng và đất trống được kết hợp với phương pháp phân loại ảnh truyền thống. Việc so sánh và đánh giá hiệu quả của các phương pháp này giúp xác định giải pháp tối ưu cho việc chiết tách thông tin đất đai tại Long Biên. Các chỉ số thường được dùng để phân loại đất xây dựng và đất trống trong khu vực đô thị là: NDBI, UI và EBBI.

3.1. Ưu Điểm Của Chỉ Số NDBI UI EBBI Trong Phân Loại

Các chỉ số NDBI, UI và EBBI được thiết kế đặc biệt để chiết tách thông tin về đất xây dựng và đất trống từ ảnh viễn thám. NDBI (Normalised Difference Built – Up Index) nhạy cảm với sự hiện diện của các công trình xây dựng, trong khi UI (Index – Based Built – Up Index) và EBBI (Enhanced Built-Up and Bareness Index) kết hợp thông tin từ nhiều kênh phổ khác nhau để cải thiện độ chính xác của quá trình phân loại. Việc sử dụng các chỉ số này giúp giảm thiểu sự nhầm lẫn giữa đất xây dựng và các loại đất khác.

3.2. Phân Tích Ảnh Vệ Tinh Bằng Phần Mềm GIS Long Biên

Việc sử dụng phần mềm GIS Long Biên cho phép thực hiện các phép phân tích không gian phức tạp, bao gồm chồng lớp, thống kê và hiển thị dữ liệu. Phần mềm GIS cũng hỗ trợ việc tích hợp ảnh viễn thám với các dữ liệu khác, chẳng hạn như bản đồ địa hình, dữ liệu điều tra và thông tin về quy hoạch sử dụng đất. Điều này giúp các nhà nghiên cứu và quản lý có cái nhìn toàn diện về tình hình sử dụng đất tại Long Biên.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Đánh Giá Hiện Trạng Đất Quận Long Biên

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để đánh giá hiện trạng sử dụng đất tại quận Long Biên, đặc biệt là sự phân bố của đất xây dựng và đất trống. Việc xác định chính xác diện tích và vị trí của các loại đất này giúp cho công tác quy hoạch sử dụng đất và quản lý đất đai được thực hiện một cách hiệu quả hơn. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để theo dõi sự thay đổi về sử dụng đất theo thời gian, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

4.1. Bản Đồ Sử Dụng Đất Long Biên Từ Ảnh Viễn Thám

Việc tạo ra bản đồ sử dụng đất Long Biên từ ảnh viễn thám là một ứng dụng quan trọng của nghiên cứu này. Bản đồ này cung cấp thông tin chi tiết về sự phân bố của các loại đất khác nhau, bao gồm đất xây dựng, đất trống, đất nông nghiệp và các loại đất khác. Bản đồ này có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý, quy hoạch và các bên liên quan khác để đưa ra các quyết định dựa trên bằng chứng.

4.2. Theo Dõi Biến Động Đất Đai Long Biên Theo Thời Gian

Việc so sánh ảnh viễn thám từ các thời điểm khác nhau cho phép theo dõi sự biến động về sử dụng đất tại Long Biên theo thời gian. Điều này giúp xác định các khu vực đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng, cũng như các khu vực có đất nông nghiệp bị chuyển đổi sang mục đích sử dụng khác. Thông tin này có thể được sử dụng để đánh giá tác động của quá trình đô thị hóa đến môi trường và xã hội, cũng như để đưa ra các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực.

V. Kết Luận Hướng Phát Triển Chiết Tách Đất Long Biên

Nghiên cứu này đã trình bày một phương pháp hiệu quả để chiết tách đất xây dựng và đất trống từ ảnh viễn thám tại quận Long Biên. Việc kết hợp các chỉ số ảnh và phương pháp phân loại ảnh truyền thống giúp nâng cao độ chính xác của quá trình phân loại. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá hiện trạng sử dụng đất và theo dõi sự biến động về sử dụng đất theo thời gian. Trong tương lai, có thể mở rộng nghiên cứu này bằng cách sử dụng dữ liệu ảnh viễn thám có độ phân giải cao hơn và tích hợp thêm các dữ liệu khác, chẳng hạn như dữ liệu LiDAR và thông tin về chính sách đất đai Long Biên.

5.1. Nâng Cao Độ Chính Xác Phân Loại Bằng Dữ Liệu Độ Phân Giải Cao

Sử dụng ảnh viễn thám có độ phân giải cao hơn có thể giúp cải thiện độ chính xác của quá trình phân loại đất xây dựng và đất trống. Ảnh có độ phân giải cao cho phép phân biệt rõ ràng hơn giữa các loại vật liệu xây dựng khác nhau, cũng như các đặc điểm khác nhau của đất trống. Việc tích hợp dữ liệu LiDAR cũng có thể cung cấp thông tin về độ cao và cấu trúc của các công trình xây dựng, giúp phân loại chúng một cách chính xác hơn.

5.2. Tích Hợp Chính Sách Đất Đai Long Biên Vào Mô Hình

Việc tích hợp thông tin về chính sách đất đai Long Biên vào mô hình phân loại có thể giúp cải thiện độ chính xác và tính thực tế của kết quả. Ví dụ, thông tin về quy hoạch sử dụng đất có thể được sử dụng để hạn chế các khu vực có khả năng chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất xây dựng. Thông tin về giá đất cũng có thể được sử dụng để phân biệt giữa các loại hình xây dựng khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG ---------------------- NGUYỄN ĐỨC HẢI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: “NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH ĐẤT XÂY DỰNG VÀ ĐẤT TRỐNG QUẬN LONG BIÊN - THÀNH PHỐ HÀ NỘI TỪ DỮ LIỆU ẢNH VIỄN THÁM” HÀ NỘI - 2022 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG ---------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: “NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH ĐẤT XÂY DỰNG VÀ ĐẤT TRỐNG QUẬN LONG BIÊN - THÀNH PHỐ HÀ NỘI TỪ DỮ LIỆU ẢNH VIỄN THÁM” Người thực hiện : NGUYỄN ĐỨC HẢI Lớp : K63 - QLDDA Khóa : 63 Chuyên ngành : QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI Giảng viên hướng dẫn : ThS. NGUYỄN ĐỨC THUẬN HÀ NỘI - 2022 LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và rèn luyện tại Học viện nông nghiệp Việt Nam cũng như quá trình thực hiện đề tài em đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của rất nhiều các tập thể và cá nhân. Xuất phát từ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu đó! Trước hết, em xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Học viện nông nghiệp Việt Nam, Ban chủ nhiệm khoa Tài Nguyên và Môi Trường, các thầy cô đã giảng dạy, hướng dẫn em trong suốt quá trình em học tập và tiếp thu kiến thức tại học viện. Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới thầy Nguyễn Đức Thuận đã giúp đỡ em tận tình trong suốt thời gian thực hiện đề tài.

Em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, Ủy ban nhân dân phường Đức Giang đã tạo điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giúp đỡ em trong suất thời gian thực tập tốt nghiệp. Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, rèn luyện tại học viện và quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài. Cùng với quỹ thời gian có hạn do ảnh hưởng của dịch Covid - 19 và trình độ còn hạn chế nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện và khoa học hơn.

Em xin kính chúc các thầy, cô giáo và các bạn mạnh khỏe, hạnh phúc! Em xin chân thành cảm ơn! Ngày 05 Tháng 06 năm 2020 Sinh viên Nguyễn Đức Hải i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN. i DANH MỤC VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG .1 DANH MỤC HÌNH. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu nghiên cứu. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tổng quan về Viễn thám.

Khái niệm về Viễn thám. Nguyên lý cơ bản của viễn thám. Vấn đề thu nhận và phân tích tư liệu viễn thám. Các phương pháp xử lý thông tin viễn thám.

Các hệ thống vệ tinh viễn thám phổ biến hiện nay. Cơ sở khoa học và các phương pháp chiết tách thông tin trong viễn thám. Cơ sở khoa học chiết tách thông trong viễn thám. Các phương pháp chiết tách thông tin viễn thám.

Tình hình nghiên cứu chiết tách đất xây dựng và đất trống bằng ảnh chỉ số. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội quận Long Biên - thành phố Hà Nội. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên - thành phố Hà Nội. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên - thành phố Hà Nội.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập dữ liệu; Phương pháp lựa chọn điểm mẫu để phân ngưỡng, phân loại và đánh giá độ chính xác. Phương pháp tiền xử lý dữ liệu ảnh viễn thám. Phương pháp đánh giá độ chính xác.

Phương pháp xây dựng bản. Phương pháp phân tích thống kê. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội quận Long Biên – thành phố Hà Nội.

Đặc điểm về điều kiện tự nhiên. Đặc điểm về kinh tế - xã hội. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên – thành phố Hà Nội. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên – thành phố Hà Nội.

Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu. Tiền xử lý tư liệu ảnh viễn thám. Chiết tách đất xây dựng và đất trống quận Long Biên. Đánh giá các kết quả đạt được .67 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .82 PHỤ LỤC 2: ẢNH THỰC ĐỊA .91 iii DANH MỤC VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ GMS Geostationary Meteorological Satellite VNREDSat - 1 Vietnam Natural Resources Environment and Disaster - monitoring Satellite-1 NASA National Aeronautics and Space Administration ERST Earth Remote Sensing Satellite OLI Operational Land Imager TIRS Thermal Infrared Sensor MSS Multi Spectral Scanner TM/ETM Thematic Mapper/ Enhanced Thematic Mapper HRV High Resolution Visible imaging system HIRS High Resolution Infrared Radiometer Sounder AVHRR Advanced Very High Resolution Radiometer NOAA National Oceanic and Atmospheric Administration GCPs Ground Control Points RGB Red, Green, Blue HIS Hue- sắc, Intensity - cường độ, Saturation - mật độ NDVI Normalized Difference Vegetation Index SAVI Soil Adjusted Vegetation Index NDBI Normalised Difference Built – Up Index UI Index – Based Built – Up Index EBBI Enhanced Built-Up and Bareness Index NDISI Normalized Impervious Surface Index MNDISI Modified Normalized Difference Impervious Surface Index GIS Geographic Information System GPS Global Positoning System IRS Internal Revenue Service iv DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Ưu, nhược điểm của hai phương pháp giải đoán ảnh vệ tinh. Các thế hệ vệ tinh SPOT. Các thông số kỹ thuật của bộ cảm vệ tinh SPOT. Các thế hệ vệ tinh Landsat.

Các thông số kỹ thuật của bộ cảm vệ tinh Landsat. Các thông số kỹ thuật của bộ cảm vệ tinh VNREDSat. Ma trận sai số. Thang đánh giá độ tin cậy của chỉ số Kappa (κ).

Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên. Ngưỡng chỉ số NDBI, UI, EBBI. Phân ngưỡng đất xây dựng, đất trống và đất khác. Phân loại các loại hình sử dụng đất.

Kết quả khóa giải đoán ảnh Landsat năm 2022. Kết quả đánh giá độ chính xác. Khả năng chiết tách đất xây dựng và đất trống. Kết quả thống kê diện tích đất xây dựng và đất trống.

71 1 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Công nghệ viễn thám. Nguyên lý thu nhận hình ảnh trong viễn thám. Hình ảnh mô phỏng VNREDSat-1 của Việt Nam.

Ảnh chụp sông Hồng đoạn đi qua Hà Nội tại độ phân giải 2. Sơ đồ vị trí địa lý quận Long Biên. Biểu đồ thể hiện 3 nhóm đất quận Long Biên. Sơ đồ vị trí các điểm điều tra.

Kết quả hiệu chỉnh chỉnh bức xạ kênh 10. Kết quả hiệu chỉnh bức xạ kênh 5 (a), 6 (b), 7 (c). Kết quả tính chỉ số NDBI (a), UI (b), EBBI (c). Kết quả phân ngưỡng đất khác, đất trống và đất xây dựng của ảnh phân ngưỡng chỉ số NDBI (a), UI (b), EBBI (c).

Kết quả gộp tệp mẫu. Kết quả đánh giá độ chính xác tệp mẫu. Kết quả lọc nhiễu ảnh phân loại. Kết quả tổ hợp màu (a); Kết quả chiết tách đất xây dựng và đất trống của ảnh chỉ số NDBI (b), UI (c), EBBI (d) và phân loại ảnh (e) cho khu vực có mật độ xây dựng dày tại phường Bồ Đề.

Kết quả tổ hợp màu (a); Kết quả chiết tách đất xây dựng và đất trống của ảnh chỉ số NDBI (b), UI (c), EBBI (d) và phân loại ảnh (e) cho khu vực có mật độ xây dựng thưa tại phường Thạch Bàn. Kết quả tổ hợp màu (a); Kết quả chiết tách đất xây dựng và đất trống của ảnh chỉ số NDBI (b), UI (c), EBBI (d) và phân loại ảnh (e) cho khu vực giao thông tại phường Long Biên. Kết quả tổ hợp màu (a); Kết quả chiết tách đất xây dựng và đất trống của ảnh chỉ số NDBI (b), UI (c), EBBI (d) và phân loại ảnh (e) cho khu vực đất nông nghiệp tại phường Cự Khối. Sơ đồ phân bố đất xây dựng và đất trốngquận Long Biên– thành phố Hà Nội ngày 17/05/2022 được xây dựng từ ảnh chỉ số NDBI.

Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Đất đai là nền tảng để định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế xã hội nó không chỉ là đối tượng lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể thay thế được. Trong khoảng 3 thập niên gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội loài người, môi trường, trái đất nói chung hay việc sử dụng và khai thác các nguồn tài nguyên đất đai nói riêng đã có nhiều biến đổi theo chiều hướng phát triển không bền vững. Xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng và tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó.

Bởi vậy, đất đai và đặc biệt là đất nông nghiệp với hạn chế về diện tích có nguy cơ bị suy thoái dưới tác động của thiên nhiên, sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất và đặc biệt hơn nữa là quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ. Trước những áp lực đó, đất đai và các lớp phủ mặt đất thay đổi không ngừng cùng với sự phát triển của xã hội. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt có thể khai thác sử dụng nhưng không thể làm tăng thêm về mặt số lượng. Một trong những khó khăn của công tác trắc địa khi thành lập bản đồ đô thị là mật độ dân cư cao, nhiều nhà cao tầng hạn chế khả năng đo vẽ trực tiếp.

viễn thám trở thành công cụ đắc lực trợ giúp nhiệm vụ này. Quá trình đô thị hóa làm xuất hiện cả những mảnh đất trống trong đô thị do bỏ hoang đất canh tác nông nghiệp, các dự án “treo”. Lập bản đồ đất xây dựng và đất trống là nhiệm vụ quan trọng vì sự có mặt của các đối tượng này là chỉ báo của mức độ phát triển đô thị cũng như chất lượng môi trường. Một trong những phương pháp thường được sử dụng trong lập bản đồ sử dụng đất xây dựng là phương pháp phân loại ảnh nhưng khả năng phân biệt được đất trống và đất xây dựng thường có độ chính xác không tốt vì tính phức tạp của phản xạ phổ, của các đối tượng thực vật, đất trống và đất xây dựng và đặc biệt là những pixel hỗn hợp nên phương pháp dùng ảnh chỉ số sẽ 3 cho kết quả nhanh chóng và hiệu quả hơn.