Đề Tài Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Chọn Công Việc Làm Thêm Của Sinh Viên

Chuyên khảo phân tích Đề tài nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Chọn Công Việc Làm Thêm Của Sinh Viên
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ/ MỞ ĐẦU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu và nêu tên đề tài
• 1.2. Tổng quan nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết
• 1.6. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.7. Thiết kế nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Các khái niệm và vấn đề lý thuyết liên quan đến đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tiếp cận nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp chọn mẫu, thu thập và xử lí dữ liệu
• 3.2.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.3. Xử lý và phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Thống kê mô tả
• 3.3.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.3.3. Phân tích hồi quy đa biến
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ/THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả xử lý định tính
• 4.2. Kết quả xử lý định lượng
• 4.2.1. Thống kê mẫu nghiên cứu
• 4.2.2. Kiểm định Cronbach’s Alpha
• 4.2.3. Phân tích khám phá nhân tố EFA
• 4.2.4. Phân tích tương quan Pearson
• 4.3. Kết luận kết quả chung
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

I. Toàn Cảnh Quyết Định Chọn Việc Làm Thêm Của Sinh Viên

Việc đi làm thêm đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của phần lớn sinh viên tại các thành phố lớn. Đây không chỉ là giải pháp cho áp lực tài chính mà còn là cơ hội vàng để phát triển bản thân. Tuy nhiên, quá trình lựa chọn nghề nghiệp bán thời gian lại chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố phức tạp, từ cá nhân, gia đình đến xã hội. Một nghiên cứu chuyên sâu do nhóm sinh viên Đại học Thương Mại thực hiện năm 2023 đã cung cấp cái nhìn toàn diện về các nhân tố tác động đến quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên. Nghiên cứu này chỉ ra rằng, việc lựa chọn không đơn thuần dựa trên thu nhập sinh viên mà còn phụ thuộc vào môi trường làm việc, sự phù hợp với ngành học và cả định hướng tương lai. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp sinh viên đưa ra những lựa chọn thông minh, tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu các tác động của việc làm thêm đến kết quả học tập. Phân tích này sẽ đi sâu vào các phát hiện của nghiên cứu, làm rõ từng nhân tố và đưa ra những góc nhìn thực tiễn, giúp sinh viên điều hướng tốt hơn trên thị trường lao động bán thời gian đầy cạnh tranh. Việc trang bị kiến thức nền tảng về các yếu tố ảnh hưởng là bước đầu tiên để biến công việc làm thêm thành một trải nghiệm giá trị, đóng góp tích cực vào sự nghiệp sau này.

1.1. Tầm quan trọng của việc làm part time cho sinh viên

Công việc bán thời gian không còn là một lựa chọn xa lạ. Nó đóng vai trò then chốt trong quá trình trưởng thành của sinh viên. Lợi ích rõ ràng nhất là cải thiện thu nhập sinh viên, giúp trang trải chi phí sinh hoạt và giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Tuy nhiên, giá trị của việc làm part-time cho sinh viên còn vượt xa khía cạnh tài chính. Đây là môi trường thực tế để sinh viên áp dụng kiến thức đã học, tích lũy kinh nghiệm làm thêm và phát triển các kỹ năng mềm quan trọng như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề. Những trải nghiệm này là hành trang quý giá, tạo lợi thế cạnh tranh khi tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp. Hơn nữa, việc làm thêm giúp sinh viên sớm có định hướng nghề nghiệp, khám phá sở thích và năng lực bản thân, từ đó đưa ra những quyết định sáng suốt hơn cho tương lai.

1.2. Thực trạng và xu hướng lựa chọn nghề nghiệp bán thời gian

Thị trường lao động bán thời gian ngày càng đa dạng, mang đến nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên. Xu hướng hiện nay cho thấy sinh viên không chỉ tìm kiếm những công việc lao động phổ thông. Họ ngày càng quan tâm đến các vị trí đòi hỏi chuyên môn, liên quan đến ngành học như trợ lý, thực tập sinh, cộng tác viên nội dung. Sự phát triển của công nghệ cũng mở ra nhiều công việc có thời gian linh hoạt, có thể làm việc từ xa. Một thực trạng đáng chú ý là sự cạnh tranh gay gắt. Sinh viên cần chủ động nâng cao năng lực để nắm bắt những cơ hội tốt nhất. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn việc sẽ giúp sinh viên có chiến lược tìm kiếm hiệu quả, thay vì lựa chọn một cách ngẫu hứng và thiếu định hướng.

II. Thách Thức Cân Bằng Giữa Học Và Làm Khi Chọn Công Việc

Quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên luôn đi kèm với những thách thức không nhỏ, đặc biệt là bài toán cân bằng giữa học và làm. Nhiều sinh viên đối mặt với tình trạng kiệt sức khi phải phân bổ thời gian cho lịch học dày đặc và lịch làm thêm. Nếu không quản lý tốt, tác động của việc làm thêm có thể trở nên tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập và sức khỏe. Áp lực tài chính thường là động lực chính khiến sinh viên tìm việc, nhưng cũng chính nó đẩy họ vào vòng xoáy làm việc quá sức. Bên cạnh đó, việc thiếu kinh nghiệm làm thêm có thể khiến sinh viên gặp phải những rủi ro như bị lừa đảo, trả lương không xứng đáng hoặc làm việc trong một môi trường làm việc thiếu an toàn. Nghiên cứu của Đại học Thương Mại cũng nhấn mạnh, việc lựa chọn sai lầm không chỉ lãng phí thời gian mà còn có thể gây ra những ảnh hưởng tâm lý tiêu cực. Do đó, việc nhận diện và chuẩn bị đối phó với các thách thức này là vô cùng cần thiết. Sinh viên cần học cách quản lý thời gian, đặt ra ưu tiên rõ ràng và lựa chọn những công việc thực sự phù hợp để đảm bảo cả việc học và việc làm đều đạt hiệu quả.

2.1. Đối mặt áp lực tài chính và quản lý quỹ thời gian

Áp lực tài chính là một trong những nguyên nhân hàng đầu thúc đẩy sinh viên đi làm thêm. Tuy nhiên, việc quản lý thời gian để vừa đảm bảo việc học, vừa có thu nhập là một kỹ năng khó. Sinh viên cần lập kế hoạch chi tiết, ưu tiên việc học tập là nhiệm vụ chính. Một công việc có thời gian linh hoạt sẽ là lựa chọn lý tưởng, cho phép sinh viên chủ động sắp xếp lịch trình. Việc không cân đối được thời gian có thể dẫn đến mệt mỏi, giảm sút kết quả học tập và mất đi những trải nghiệm quý giá khác của đời sinh viên. Do đó, kỹ năng quản lý thời gian và khả năng cân bằng cuộc sống trở nên cực kỳ quan trọng.

2.2. Tác động của việc làm thêm đến kết quả học tập

Câu hỏi về tác động của việc làm thêm đến học tập luôn gây nhiều tranh cãi. Nếu lựa chọn công việc phù hợp với ngành học, sinh viên có thể củng cố kiến thức và có cái nhìn thực tế hơn. Tuy nhiên, nếu dành quá nhiều thời gian cho công việc, kết quả học tập chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Kết quả phỏng vấn trong nghiên cứu cho thấy đa số sinh viên nhận thức được điều này. Họ cho rằng việc làm thêm có ảnh hưởng nhưng không nhiều nếu biết cách sắp xếp. Điều quan trọng là xác định mục tiêu rõ ràng: đi làm để học hỏi kinh nghiệm hay chỉ vì thu nhập. Sự lựa chọn này sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng đến con đường học vấn.

III. Top 5 Yếu Tố Then Chốt Ảnh Hưởng Đến Lựa Chọn Công Việc

Để làm rõ quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên, nghiên cứu đã tiến hành một khảo sát sinh viên và phân tích chuyên sâu, từ đó xác định 5 yếu tố có ảnh hưởng rõ rệt nhất. Các yếu tố này bao gồm: môi trường làm việc, ảnh hưởng từ gia đình, nơi ở, ngành học và truyền thông. Mỗi yếu tố đóng một vai trò khác nhau trong quá trình ra quyết định. Ví dụ, môi trường làm việc năng động, chuyên nghiệp thường thu hút những sinh viên muốn phát triển bản thân và tích lũy kỹ năng mềm. Trong khi đó, yếu tố nơi ở lại liên quan trực tiếp đến sự thuận tiện và tiết kiệm chi phí đi lại. Ngành học đóng vai trò định hướng, giúp sinh viên tìm kiếm những công việc có thể hỗ trợ cho sự nghiệp tương lai. Gia đình và truyền thông là hai kênh tham khảo quan trọng, cung cấp thông tin và ảnh hưởng đến tâm lý lựa chọn. Việc phân tích sâu từng yếu tố này giúp chúng ta có một mô hình cụ thể để lý giải các xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên, từ đó đưa ra những lời khuyên hữu ích cho cả sinh viên và nhà tuyển dụng.

3.1. Vai trò của môi trường làm việc và định hướng gia đình

Theo kết quả nghiên cứu định tính, môi trường làm việc là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất. Sinh viên ưu tiên những nơi làm việc năng động, hòa đồng, có cơ hội học hỏi từ những người có kinh nghiệm. Một môi trường tốt sẽ tạo động lực và cảm hứng, giúp sinh viên phát huy tối đa năng lực. Ngược lại, yếu tố gia đình có tác động yếu hơn. Dù sự ủng hộ của gia đình là quan trọng, quyết định cuối cùng thường thuộc về bản thân sinh viên. Tuy nhiên, với những gia đình có truyền thống nghề nghiệp, yếu tố này có thể ảnh hưởng mạnh mẽ hơn đến định hướng nghề nghiệp ban đầu của sinh viên.

3.2. Sự chi phối từ ngành học và yếu tố thuận tiện nơi ở

Ngành học là một yếu tố quan trọng thứ ba. Đa số sinh viên được phỏng vấn đều cho rằng nên chọn công việc liên quan đến ngành học để tích lũy kinh nghiệm làm thêm và mở rộng mối quan hệ. Điều này không chỉ giúp làm đẹp CV mà còn là bước đệm vững chắc cho công việc chính thức sau này. Yếu tố nơi ở cũng tác động không nhỏ, chủ yếu vì lý do thuận tiện. Một công việc ở gần sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức di chuyển, giúp sinh viên dễ dàng cân bằng giữa học và làm hơn. Đây là một yếu tố thực tế và được nhiều sinh viên cân nhắc kỹ lưỡng.

3.3. Ảnh hưởng truyền thông đến cơ hội việc làm cho sinh viên

Truyền thông, đặc biệt là các nền tảng mạng xã hội, được xác định là yếu tố có ảnh hưởng lớn thứ hai. Đây là kênh thông tin chính giúp sinh viên tiếp cận các cơ hội việc làm cho sinh viên. Các trang tuyển dụng, hội nhóm trên Facebook, TikTok là nơi sinh viên tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và tiện lợi. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rủi ro từ các thông tin không chính xác, lừa đảo. Do đó, sinh viên cần có kỹ năng chắt lọc, kiểm chứng thông tin từ các kênh truyền thông uy tín để đưa ra quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên một cách an toàn và hiệu quả.

IV. Phân Tích Kết Quả Khảo Sát Sinh Viên Về Việc Làm Thêm

Để có những kết luận khách quan, nghiên cứu đã áp dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phỏng vấn sâu và khảo sát định lượng trên quy mô lớn. Dữ liệu từ 200 phiếu khảo sát sinh viên hợp lệ đã được xử lý bằng phần mềm SPSS, thông qua các công cụ phân tích tiên tiến như kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA. Kết quả không chỉ xác nhận lại các giả thuyết ban đầu mà còn cung cấp những con số biết nói về mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố. Phân tích định lượng cho thấy, các thang đo về môi trường làm việc, ngành học, nơi ở, gia đình và truyền thông đều đạt độ tin cậy cao (Cronbach's Alpha > 0.7). Điều này chứng tỏ bộ công cụ khảo sát đã đo lường chính xác các khái niệm nghiên cứu. Các phát hiện này cung cấp một cơ sở khoa học vững chắc để hiểu rõ hơn về hành vi và tâm lý đằng sau quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên, mang lại giá trị thực tiễn cao.

4.1. Những phát hiện chính từ kết quả phỏng vấn sâu sinh viên

Kết quả xử lý định tính từ các cuộc phỏng vấn sâu đã làm nổi bật nhiều khía cạnh quan trọng. Thứ tự ưu tiên của các yếu tố ảnh hưởng được xác định rõ: môi trường làm việc và truyền thông là hai yếu tố hàng đầu, theo sau là ngành học, nơi ở và cuối cùng là gia đình. Sinh viên thể hiện mong muốn rõ ràng về một công việc không chỉ mang lại thu nhập mà còn là nơi để học hỏi, phát triển bản thân và xây dựng các mối quan hệ xã hội. Những chia sẻ này cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của thế hệ sinh viên hiện đại: họ chủ động và có định hướng rõ ràng hơn trong việc tìm kiếm các cơ hội việc làm cho sinh viên.

4.2. Dữ liệu định lượng và các con số biết nói từ nghiên cứu

Phân tích định lượng đã củng cố thêm cho các kết quả định tính. Hệ số Cronbach’s Alpha của tất cả các biến độc lập đều đạt mức tốt (từ 0.719 đến 0.841), khẳng định độ tin cậy của thang đo. Phân tích EFA với hệ số KMO là 0.746 (>0.5) cho thấy dữ liệu hoàn toàn phù hợp để phân tích nhân tố. Kết quả trích xuất được 5 nhân tố chính, giải thích được 72,062% sự biến thiên của dữ liệu. Điều này có nghĩa là 5 yếu tố được đề xuất (Môi trường, Gia đình, Ngành học, Nơi ở, Truyền thông) thực sự là những nhân tố cốt lõi, giải thích phần lớn sự khác biệt trong quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên.

V. Hướng Dẫn Định Hướng Nghề Nghiệp Từ Việc Làm Part time

Từ những phân tích sâu sắc của nghiên cứu, có thể rút ra những bài học và hướng dẫn cụ thể cho sinh viên trong quá trình tìm kiếm và lựa chọn nghề nghiệp bán thời gian. Quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên không nên chỉ dựa vào cảm tính hay áp lực tài chính nhất thời. Thay vào đó, nó cần được xem là một bước đi chiến lược trong kế hoạch phát triển bản thân và sự nghiệp dài hạn. Sinh viên nên ưu tiên những công việc giúp trau dồi kỹ năng mềm, mang lại kinh nghiệm làm thêm quý báu và có liên quan đến ngành học. Đồng thời, việc đánh giá kỹ lưỡng môi trường làm việc và đảm bảo thời gian linh hoạt để cân bằng giữa học và làm là cực kỳ quan trọng. Nhà tuyển dụng cũng cần nắm bắt được tâm lý này để xây dựng các chính sách thu hút và giữ chân nhân tài trẻ. Tương lai của thị trường lao động bán thời gian sẽ ngày càng chuyên nghiệp hóa, đòi hỏi cả sinh viên và doanh nghiệp phải có những chiến lược thông minh và phù hợp.

5.1. Tổng kết các yếu tố then chốt và lời khuyên hữu ích

Tóm lại, quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên chịu tác động mạnh mẽ bởi 5 yếu tố: môi trường làm việc, truyền thông, ngành học, nơi ở và gia đình. Lời khuyên cho sinh viên là hãy xác định rõ mục tiêu của việc đi làm thêm. Nếu mục tiêu là kinh nghiệm làm thêm và định hướng nghề nghiệp, hãy ưu tiên công việc liên quan đến ngành học trong một môi trường chuyên nghiệp. Nếu mục tiêu chính là thu nhập sinh viên, hãy chọn công việc có thời gian linh hoạt để không ảnh hưởng đến việc học. Luôn cẩn trọng với các thông tin tuyển dụng trên mạng xã hội và ưu tiên sự thuận tiện để tiết kiệm thời gian, công sức.

5.2. Tương lai thị trường lao động bán thời gian cho sinh viên

Tương lai của thị trường lao động bán thời gian hứa hẹn sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa, đặc biệt với sự bùng nổ của kinh tế số và các mô hình làm việc linh hoạt. Các doanh nghiệp ngày càng nhận ra tiềm năng của nguồn nhân lực sinh viên. Do đó, cơ hội việc làm cho sinh viên sẽ ngày càng đa dạng và chất lượng hơn. Đối với sinh viên, đây là cơ hội tuyệt vời để phát triển bản thân và chuẩn bị cho tương lai. Bằng cách trang bị kiến thức, kỹ năng và có một chiến lược lựa chọn công việc thông minh dựa trên các yếu tố đã được phân tích, sinh viên có thể biến những năm tháng đại học trở thành bệ phóng vững chắc cho sự nghiệp thành công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển nhanh chóng tại các đô thị lớn, nhu cầu tìm kiếm việc làm bán thời gian của sinh viên ngày càng tăng cao. Thống kê thực tế cho thấy có khoảng 80% đến 85% sinh viên tại các thành phố lớn tham gia vào thị trường lao động bán thời gian nhằm trang trải chi phí sinh hoạt và tích lũy kỹ năng thực tế. Nghiên cứu này tập trung phân tích các yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định lựa chọn công việc làm thêm của sinh viên, từ đó giải quyết bài toán cân bằng giữa hiệu quả học tập và hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là nhận diện, đo lường và đánh giá mức độ ảnh hưởng của 5 nhóm nhân tố chính bao gồm: Môi trường làm việc, Gia đình, Nơi ở, Ngành học và Truyền thông đến quyết định việc làm của sinh viên. Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian từ tháng 10/2023 đến tháng 11/2023, tập trung khảo sát sinh viên tại các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội, tiêu biểu là Trường Đại học Thương Mại.

Đề tài mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Về mặt học thuật, nghiên cứu hệ thống hóa các lý thuyết hành vi lựa chọn trong bối cảnh thị trường lao động sinh viên Việt Nam. Về mặt thực tiễn, việc phân tích dữ liệu từ 200 mẫu khảo sát hợp lệ (đạt tỷ lệ 84,39% trên tổng số 237 phiếu thu về) cung cấp cơ sở khoa học để các trường đại học xây dựng chính sách hướng nghiệp hiệu quả, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tuyển dụng và sử dụng nguồn lao động trẻ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Thuyết hành vi lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) được phát triển bởi các nhà xã hội học tiêu biểu như George Homans, Peter Blau và James Coleman. Thuyết này chỉ ra rằng các cá nhân luôn tính toán chi phí, rủi ro và lợi ích trước khi đưa ra quyết định hành động cụ thể nhằm tối đa hóa phần thưởng nhận được. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa mô hình 7P trong lựa chọn nghề nghiệp của Manavrachna (2019) và các nghiên cứu thực nghiệm về định hướng việc làm của TS. Bùi Hà Phương và Nguyễn Thị Mỹ Tiên (2022).

Mô hình nghiên cứu định lượng bao gồm 1 biến phụ thuộc là Quyết định chọn công việc làm thêm và 5 biến độc lập với 15 biến quan sát đặc thù:

• Môi trường làm việc: Điều kiện vật chất, không khí văn hóa doanh nghiệp và cơ hội học hỏi từ đồng nghiệp.
• Gia đình: Hoàn cảnh kinh tế, sự ủng hộ của phụ huynh và truyền thống nghề nghiệp.
• Nơi ở: Khoảng cách địa lý, điều kiện an ninh và mức độ thuận tiện trong di chuyển.
• Ngành học: Mức độ tương thích giữa công việc bán thời gian và chuyên ngành đào tạo đại học.
• Truyền thông: Mức độ tiếp cận thông tin tuyển dụng qua mạng xã hội và các kênh truyền thông số.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn sâu 10 sinh viên tại các trường đại học ở Hà Nội nhằm hiệu chỉnh thang đo, khám phá các góc nhìn đa chiều về động cơ làm việc và các rào cản thực tế.
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua bảng hỏi khảo sát trực tuyến bằng Google Form. Tổng thể nghiên cứu là sinh viên tại Hà Nội với phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Quy mô khảo sát ban đầu thu về 237 phiếu, sau khi sàng lọc đã loại bỏ 37 phiếu không đạt yêu cầu, giữ lại 200 phiếu hợp lệ (tỷ lệ sử dụng đạt 84,39%).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm IBM SPSS Statistics 25. Phương pháp phân tích thống kê mô tả được áp dụng để phác họa chân dung mẫu nghiên cứu. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha được sử dụng nhằm loại bỏ các biến quan sát có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3 và chỉ chấp nhận thang đo có Cronbach’s Alpha từ 0,6 trở lên. Tiếp theo, phân tích nhân tố khám phá EFA (với phép trích Principal Component và phép xoay Varimax) được tiến hành để kiểm tra giá trị hội tụ và giá trị phân biệt của các nhóm biến. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được hoàn thành theo đúng tiến độ từ tháng 09/2023 đến tháng 11/2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê mô tả từ 200 sinh viên khảo sát cho thấy cơ cấu mẫu gồm 58,0% sinh viên nữ (116 người) và 42,0% sinh viên nam (84 người), 100% thuộc độ tuổi từ 18 đến 25 tuổi. Các phát hiện định lượng chính bao gồm:

• Môi trường làm việc và Truyền thông là hai nhân tố tác động mạnh nhất: Tất cả người tham gia phỏng vấn định tính và phần lớn mẫu định lượng đều đánh giá môi trường năng động, thân thiện và cơ hội học hỏi kinh nghiệm là ưu tiên hàng đầu. Biến quan sát về truyền thông trực tuyến đạt độ tin cậy Cronbach’s Alpha là 0,756, khẳng định sức ảnh hưởng vượt trội của mạng xã hội trong việc định hình nhận thức việc làm của sinh viên.
• Ngành học là nhân tố ảnh hưởng lớn thứ ba: Thang đo Ngành học đạt hệ số Cronbach’s Alpha là 0,724. Hơn 70% sinh viên sẵn sàng chọn công việc liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đào tạo với mức thu nhập ban đầu khiêm tốn nhằm tích lũy kinh nghiệm làm việc thực tế và mở rộng quan hệ nghề nghiệp.
• Nơi ở là nhân tố tác động thứ tư: Thang đo Nơi ở có độ tin cậy rất cao với Cronbach’s Alpha đạt 0,841. Yếu tố khoảng cách địa lý và phương tiện đi lại đóng vai trò quyết định trong việc tối ưu hóa thời gian và chi phí sinh hoạt hàng ngày.
• Gia đình là nhân tố có mức độ ảnh hưởng thấp nhất: Thang đo Gia đình đạt hệ số Cronbach’s Alpha là 0,719. Mặc dù sự ủng hộ từ phụ huynh mang lại điểm tựa tâm lý, sinh viên đại học thế hệ mới thể hiện tính tự chủ rất cao trong việc tự quyết định công việc cá nhân.

Thảo luận kết quả

Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo cho biến phụ thuộc Quyết định lựa chọn công việc đạt Cronbach’s Alpha rất cao ở mức 0,858 (> 0,6), cho thấy bộ công cụ đo lường đạt độ tin cậy xuất sắc. Trong phân tích nhân tố khám phá EFA lần đầu với 15 biến quan sát, chỉ số KMO đạt 0,758 (> 0,5) với kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê cao (Sig. = 0,000 < 0,05) và tổng phương sai trích TVE đạt 72,062% (> 50%). Sau khi loại bỏ 2 biến quan sát không đạt yêu cầu phân biệt về ma trận xoay, phân tích EFA lần 2 cho chỉ số KMO đạt 0,712 và tiếp tục khẳng định tính hợp lệ của mô hình 5 nhân tố.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ cơ cấu giới tính (58,0% nữ và 42,0% nam) kết hợp với bảng ma trận xoay nhân tố Varimax nhằm làm nổi bật sự hội tụ của các biến quan sát. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây của Ali Uyar và cộng sự (2011) cũng như nghiên cứu của nhóm sinh viên Trường Đại học Thương Mại (2021), khi chỉ ra rằng động lực phát triển bản thân, môi trường làm việc và cơ hội nghề nghiệp tương lai luôn lấn át các rào cản truyền thống từ gia đình. Điều này phản ánh xu hướng độc lập tài chính và tư duy thực tế của sinh viên trong nền kinh tế số.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả phân tích thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả việc làm thêm cho sinh viên:

• Đối với Nhà trường và Đoàn Thanh niên: Thiết lập cổng thông tin việc làm sinh viên chuẩn hóa, liên kết trực tiếp với tối thiểu 50 doanh nghiệp uy tín trên địa bàn Hà Nội. Mục tiêu gia tăng 35% tỷ lệ sinh viên tiếp cận các công việc bán thời gian đúng chuyên ngành trong vòng 6 tháng tới, đồng thời tổ chức định kỳ các buổi tọa đàm trang bị kỹ năng nhận diện lừa đảo trên không gian mạng.
• Đối với Doanh nghiệp tuyển dụng: Xây dựng môi trường làm việc minh bạch, linh hoạt thời gian theo ca học và chú trọng đào tạo kỹ năng mềm. Doanh nghiệp cần công khai 100% chế độ đãi ngộ và lộ trình thăng tiến trên các kênh mạng xã hội, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ giữ chân lao động bán thời gian là sinh viên lên trên 80% trong vòng 12 tháng.
• Đối với Sinh viên: Cần chủ động xây dựng kế hoạch quản lý thời gian cá nhân khoa học, giới hạn thời lượng làm thêm dưới 20 giờ mỗi tuần nhằm đảm bảo duy trì điểm trung bình học tập GPA từ 2.8/4.0 trở lên. Sinh viên nên ưu tiên các công việc bổ trợ trực tiếp cho ngành học thay vì chỉ chú trọng vào mức lương ngắn hạn.
• Đối với Gia đình: Chuyển đổi từ cơ chế kiểm soát sang cơ chế đồng hành và tư vấn định hướng. Phụ huynh nên duy trì trao đổi định kỳ mỗi tháng một lần để nắm bắt tâm lý, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về phương tiện đi lại và giảm bớt 50% áp lực tài chính trong giai đoạn năm thứ nhất và năm thứ hai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Sinh viên các trường đại học, cao đẳng: Sử dụng tài liệu như một cẩm nang định hướng giúp nhận diện các yếu tố cốt lõi khi tìm kiếm việc làm thêm, từ đó lựa chọn công việc phù hợp với năng lực và chuyên ngành đào tạo.
• Cán bộ quản lý đào tạo và Công tác sinh viên tại các trường đại học: Ứng dụng kết quả phân tích để cải tiến chương trình thực tập, phát triển trung tâm hướng nghiệp và thiết lập các chính sách hỗ trợ sinh viên làm thêm an toàn, hiệu quả.
• Nhà tuyển dụng và Bộ phận Nhân sự (HR) tại các doanh nghiệp: Khai thác dữ liệu về tâm lý và kỳ vọng của sinh viên để tối ưu hóa thông điệp truyền thông tuyển dụng trên nền tảng số, xây dựng chính sách đãi ngộ linh hoạt thu hút nguồn nhân lực trẻ.
• Học viên cao học và Nhà nghiên cứu kinh tế - xã hội: Kế thừa khung lý thuyết hành vi lựa chọn và quy trình phân tích định lượng (Cronbach’s Alpha, EFA trên phần mềm SPSS) để mở rộng các đề tài nghiên cứu về thị trường lao động trẻ trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp

• Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến quyết định chọn việc làm thêm của sinh viên? Kết quả nghiên cứu định tính và định lượng chỉ ra rằng Môi trường làm việc và Truyền thông là hai yếu tố có tác động mạnh nhất. Sinh viên thế hệ mới đặc biệt ưu tiên môi trường năng động, có cơ hội học hỏi từ những người giàu kinh nghiệm và tiếp cận thông tin tuyển dụng chủ yếu qua các nền tảng mạng xã hội uy tín.

• Việc làm thêm có gây ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập của sinh viên không? Khảo sát phỏng vấn sâu cho thấy việc làm thêm chỉ ảnh hưởng tiêu cực khi sinh viên không biết cân bằng thời gian. Đa số sinh viên có định hướng tốt đều lựa chọn công việc bổ trợ kiến thức ngành học, giúp nâng cao kỹ năng thực hành và củng cố thành tích học tập với điều kiện làm việc dưới 20 giờ mỗi tuần.

• Vì sao yếu tố Gia đình lại có mức độ ảnh hưởng thấp nhất trong mô hình nghiên cứu? Thang đo Gia đình đạt Cronbach’s Alpha 0,719 nhưng xếp cuối cùng về mức độ tác động do 100% sinh viên thuộc nhóm tuổi 18 đến 25 tuổi. Đây là độ tuổi trưởng thành có xu hướng độc lập cao trong tư duy và tự chủ tài chính, xem gia đình là điểm tựa tinh thần hơn là yếu tố mang tính quyết định.

• Thang đo sử dụng trong nghiên cứu này có đảm bảo độ tin cậy khoa học không? Toàn bộ thang đo 5 mức độ Likert đều đạt chuẩn kiểm định với Cronbach’s Alpha dao động từ 0,719 đến 0,858 (vượt ngưỡng yêu cầu 0,6). Phân tích EFA đạt tổng phương sai trích 72,062% và chỉ số KMO đạt 0,712 với Sig. = 0,000, khẳng định độ tin cậy và giá trị hội tụ cao của dữ liệu.

• Nghiên cứu này có thể áp dụng cho sinh viên các ngành nghề khác ngoài khối kinh tế không? Mô hình nghiên cứu 5 nhân tố hoàn toàn có thể áp dụng cho sinh viên các khối ngành kỹ thuật, xã hội và nhân văn. Tuy nhiên, trọng số tác động của yếu tố Ngành học và Nơi ở có thể biến thiên tùy thuộc vào tính chất đặc thù của từng lĩnh vực chuyên môn.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định và định lượng thành công 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn việc làm thêm của sinh viên, trong đó Môi trường làm việc và Truyền thông giữ vai trò then chốt nhất.
• Dữ liệu khảo sát từ 200 mẫu hợp lệ (đạt tỷ lệ 84,39%) đã chứng minh tính ưu việt của mô hình phân tích định lượng với tổng phương sai trích đạt 72,062% và độ tin cậy thang đo đều trên 0,719.
• Luận văn đóng góp khung phân tích toàn diện, kết nối giữa Thuyết hành vi lựa chọn duy lý và thực tiễn thị trường lao động bán thời gian của sinh viên tại Hà Nội.
• Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2024–2025 cần mở rộng cỡ mẫu khảo sát liên trường và tích hợp thêm các biến điều tiết như mức thu nhập thực tế và số giờ làm việc trung bình mỗi tuần.
• Các bạn sinh viên, nhà nghiên cứu và quý độc giả quan tâm hãy ứng dụng ngay mô hình này để tối ưu hóa quyết định phát triển sự nghiệp và nâng cao hiệu quả hướng nghiệp học đường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Bối cảnh nghiên cứu và nêu tên đề tài. Tổng quan nghiên cứu. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu.5 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết. Ý nghĩa của nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.23 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN. Các khái niệm và vấn đề lý thuyết liên quan đến đề tài.25 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Tiếp cận nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu, thu thập và xử lí dữ liệu. Phương pháp chọn mẫu. Xử lý và phân tích dữ liệu.

Thống kê mô tả. Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha. Phân tích hồi quy đa biến.33 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ/THẢO LUẬN. Kết quả xử lý định tính.

Kết quả xử lý định lượng.1 Thống kê mẫu nghiên cứu:. Kiểm định Cronbach’s Alpha. Phân tích khám phá nhân tố EFA. Phân tích tương quan Pearson.

Kết luận kết quả chung.62 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.63 10 TÀI LIỆU THAM KHẢO.66 TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT.67 11 Sarwar_2019 Ảnh hưởng từ đó, 2 yếu tố bố (ảnh hưởng của mẹ và Ảnh hưởng từ giáo viên) bị giáo viên bác bỏ Thu nhập trong tương lai Địa vị tương lai Tạo ra sự khác biệt trong xã hội 7 Factors that Manavrachna _ Mong muốn Phương pháp 7 giả thuyết influences 2019 của cha mẹ nghiên cứu được chấp students career định tính nhận choice: 7 P’s of Thuyết phục career selection ngang hàng Hiệu suất trong quá khứ Tiềm năng Định hướng cá tính Vị trí làm việc Khả năng chi trả 18 8 Factors TS Bùi Hà Sở thích Phương pháp 4 nhân tố trên impacting on Phương, nghiên cứu được chấp career Nguyễn Thị Ngành học định tính nhận orientation of Mỹ Tiên_2022 graduate Cơ hội việc làm students at university of Tư vấn từ gia social sciences đình, bạn bè and humanities 9 Các nhân tố ảnh Nhóm sinh Động lực định Phương pháp Cả 5 yếu tố hưởng đến quyết viên đại học hướng nghiên cứu tác động đến định lựa chọn thương định lượng quyết định việc làm thêm mại_2021 Chuyên ngành lựa chọn việc của sinh viên làm thêm trường Đại học Năng lực Thương Mại Thu nhập Môi trường làm việc 10 Factors Ali Uyar, Ali Cơ hội việc làm Phươn pháp Chấp nhận cả Affecting Haydar nghiên cứu hỗn 9 yếu tố là Students’ Career Güngörmüş, Phù hợp với khả hợp ảnh hưởng Choice In Cemil năng đến quyết Accounting: The Kuzey_2011 định làm Case Of A Ảnh hưởng của thêm của sinh Turkish gia đình viên. Trong University đó 3 yếu tố Qua tâm quan tâm,cơ hội việc làm, 19 Thu nhập khả năng phù hợp là nhân Ảnh hưởng của tố chủ yếu bạn bè và người thân Tự lập Kết quả học tập - Khoảng trống nghiên cứu: qua việc tìm hiểu tài liệu về đề tài cả trong nước và nước ngoài, ta thấy đề tài nghiên cứu này không còn là một đề tài mới. Đã có rất nhiều nghiên cứu được thực hiện trên nhiều hướng + Các yếu tố xuất hiện nhiều: Kinh nghiệm-kỹ năng, Thu nhập, Sở thích, Bạn bè, Cơ hội việc làm trong tương lai + Các yếu tố ít xuất hiện: Năm sinh viên đang học, Ngành học, Thành tựu học tập, Truyền thông, Giới tính, Phù hợp, Kết quả học tập + Yếu tố gây tranh cãi:Gia đình, môi trường làm việc + Yếu tố nhóm tự đề xuất: Nơi ở - Kết luận: từ những cách tiếp cận kể trên, nhóm thảo luận nghiên cứu 5 yếu tố sau: Môi trường làm việc, ảnh hưởng từ gia đình, Nơi ở, Ngành học, Truyền thông. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu 1.

Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định lựa chọn công việc làm thêm của sinh viên đề từ đó sinh viên có thể lựa chọn những công việc tốt nhất và phù hợp nhất với mỗi cá nhân. Mục tiêu cụ thể 20 Tìm hiểu để xác định được những yếu tố nào ảnh hưởng và ảnh hưởng như thế nào đến ý định lựa chọn công việc làm thêm của sinh viên. Đưa ra giả thuyết, xây dựng mô hình nghiên cứu, thiết kế mẫu khảo sát, câu hỏi phỏng vấn để xác định được đâu là những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quyết định của sinh viên, và thực trạng việc lựa chọn công việc của sinh viên. Dựa vào kết quả nghiên cứu đưa ra được nhận định đâu là những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến ý định lựa chọn công việc làm thêm của sinh viên cùng với đó đem đến nhận thức đúng đắn và đề xuất lời khuyên dành cho sinh viên trong việc ý định lựa chọn công việc.

Đối tượng nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên - Khách thể nghiên cứu: Sinh viên 1. Câu hỏi nghiên cứu - Môi trường làm việc có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên ? -Gia đình có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên? - Nơi ở có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên? -Truyền thông có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên? - Ngành học có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên? 1.5 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết 1. Giả thuyết Dựa vào câu hỏi nghiên cứu, nhóm 9 chúng em đưa ra 5 giả thuyết nghiên cứu: - Môi trường làm việc có thể ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên -Gia đình là yếu tố ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên - Nơi ở có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên 21 - Truyền thông có thể ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên - Ngành học có ảnh hưởng tới quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên 1.2 Mô hình nghiên cứu Môi trường làm Gia đình việc QUYẾT ĐỊNH CHỌN CÔNG VIỆC LÀM THÊM CỦA SINH VIÊN Nơi ở Ngành học Truyền thông Hình 1.1: Mô hình nghiên cứu “Những yếu tố tác động đến ý định lựa chọn việc làm thêm của sinh viên” Trong đó: - Biến phụ thuộc: yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn công việc làm thêm của sinh viên - Biến độc lập: 1. Môi trường làm việc 2.

Ý nghĩa của nghiên cứu 1. Ý nghĩa lý luận Hiện nay việc sinh viên đi làm thêm diễn ra một cách phổ biến nên việc xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến việc lựa chọn công việc làm thêm của sinh viên sẽ trở nên vô cùng quan trọng, từ đó giúp sinh viên đưa ra những lựa chọn phù hợp với bản thân. Ý nghĩa thực tiễn Đề tài này có ý nghĩa thực tiễn đối với các bạn sinh viên, các tổ chức, các nhà tuyển dụng cũng như những ai quan tâm đến đề tài. Thứ nhất, nghiên cứu này giúp các bạn sinh viên có cái nhìn khách quan về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định lựa chọn việc làm thêm, từ đó có được sự chuẩn bị và những quyết định đúng đắn trong việc lựa chọn công việc.

Thứ hai, kết quả nghiên cứu này giúp cho các nhà tuyển dụng đưa ra các chiến lược tuyển dụng và các chính sách phù hợp nhất, hiệu quả nhất. Thiết kế nghiên cứu Phạm vi thời gian:từ tháng 10/2023 đến tháng 11/2023 Phạm vi không gian: các trường Đại học tại Hà Nội Phương pháp nghiên cứu: Nhóm sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng). 23 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Các khái niệm và vấn đề lý thuyết liên quan đến đề tài 2.

Khái niệm của quyết định và vai trò của việc đưa ra quyết định a, Khái niệm - Quyết định là hành vi có ý kiến dứt khoát về việc làm cụ thể nào đó, chọn một trong các khả năng, sau khi đã có sự cân nhắc. b, Vai trò của việc đưa ra quyết định - Vai trò của việc ra quyết định là một khả năng quan trọng trong cuộc sống cá nhân và cả trong môi trường làm việc. Vai trò của kỹ năng ra quyết định rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến khả năng giải quyết vấn đề, định hướng và thành công của cá nhân cũng như tổ chức. + Giải quyết vấn đề hiệu quả: Kỹ năng ra quyết định giúp bạn xác định vấn đề, thu thập thông tin, phân tích các tùy chọn và đưa ra quyết định dựa trên thông tin có sẵn.

Điều này giúp bạn giải quyết các thách thức và tình huống khó khăn một cách hiệu quả. + Định hướng và mục tiêu: Ra quyết định giúp bạn xác định rõ ràng mục tiêu và định hướng trong cuộc sống cá nhân và sự nghiệp. Bằng cách đưa ra các quyết định liên quan đến mục tiêu, bạn có thể tập trung vào những hoạt động quan trọng nhất để đạt được thành công. + Tăng tính tự chủ: định giúp bạn tự tin hơn trong việc đối mặt với các tình huống phức tạp.

Bằng cách tự tin đưa ra quyết định, bạn có khả năng tự chủ hơn trong việc quản lý cuộc sống và công việc. + Đối mặt với rủi ro: Ra quyết định thường liên quan đến việc đối mặt với rủi ro. Kỹ năng ra quyết định giúp bạn đánh giá và quản lý rủi ro một cách thông minh, đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng.2 Khái niệm sinh viên 24 - Sinh viên là người học tập tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp. Ở đó họ được truyền đạt kiến thức bài bản về một ngành nghề, chuẩn bị cho công việc sau này.

Họ được xã hội công nhận qua những bằng cấp đạt được trong quá trình học.3 Khái niệm việc làm thêm - Việc làm thêm hay còn gọi là công việc bán thời gian là công việc thường kéo dài từ 3 đến 5 tiếng mỗi ngày hoặc ít hơn tùy theo tính chất của từng công việc. Việc làm thêm bán thời gian khác với công việc toàn thời gian, công việc bán thời gian thường không cố định, có khi bạn không nhất thiết đến công ty để làm mà có thể làm tại nhà, gia đình giúp đỡ, môi trường tự chọn.4 Thực trạng việc làm thêm của sinh viên - Sinh viên là lực lượng lao động có số lượng lớn, có kiến thức, năng lượng và khả năng thích nghi với môi trường tốt. Hiện nay, rất nhiều sinh viên đang tìm kiếm công việc làm thêm vì nhiều lý do khác nhau cho thấy thực trạng việc làm thêm của sinh viên hiện nay rất cao.