Luận văn thạc sĩ về các hình phạt chính trong bộ luật hình sự năm 2015

Chuyên đề các hình phạt chính trong bộ luật hình sự 2015, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao trong luật

• Tác giả: Dương Minh Nghĩa
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Tuyết Miên
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Hình Phạt Chính Trong Bộ Luật Hình Sự 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC HÌNH PHẠT CHÍNH VÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ HÌNH PHẠT CHÍNH TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của các hình phạt chính
• 1.2. Các hình phạt chính theo quy định của BLHS năm 2015
• 1.2.1. Các hình phạt chính được áp dụng đối với cá nhân phạm tội
• 1.2.2. Các hình phạt chính được áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC HÌNH PHẠT CHÍNH VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG CÁC HÌNH PHẠT NÀY
• 2.1. Tình hình áp dụng các hình phạt chính ở nước ta trong những năm gần đây
• 2.2. Một số điểm chưa hoàn thiện của Bộ luật Hình sự năm 2015 khi quy định về hình phạt chính
• 2.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các hình phạt chính
• 2.3.1. Các giải pháp hoàn thiện Bộ luật Hình sự năm 2015
• 2.3.2. Một số giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Lý do lựa chọn đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển kinh tế xã hội, việc nghiên cứu các hình phạt chính trong Bộ luật Hình sự năm 2015 trở nên cần thiết. Tình hình tội phạm ngày càng phức tạp, đòi hỏi hệ thống pháp luật phải có những điều chỉnh phù hợp để đảm bảo an ninh và trật tự xã hội. Bộ luật Hình sự 2015 đã có nhiều thay đổi so với các bộ luật trước đó, tuy nhiên vẫn còn tồn tại những hạn chế trong quy định về hình phạt chính. Hình phạt không chỉ là công cụ trừng phạt mà còn mang tính giáo dục, răn đe đối với người phạm tội. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá những quy định hiện hành, từ đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện, nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt trong thực tiễn. Chính vì vậy, việc chọn đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần vào việc cải cách tư pháp và xây dựng một xã hội văn minh, công bằng.

II. Khái niệm và đặc điểm của các hình phạt chính

Hình phạt chính là một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật hình sự, thể hiện sự lên án của Nhà nước đối với hành vi phạm tội. Theo quy định tại Điều 30 Bộ luật Hình sự năm 2015, hình phạt chính bao gồm các biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất nhằm bảo vệ trật tự xã hội và giáo dục người phạm tội. Đặc điểm nổi bật của hình phạt chính là tính chất độc lập, nghĩa là mỗi tội phạm chỉ bị áp dụng một hình phạt chính, đồng thời hình phạt này có thể tước bỏ hoặc hạn chế quyền lợi của người phạm tội. Hình phạt chính được phân loại theo mức độ nghiêm khắc từ nhẹ đến nặng, từ cảnh cáo, phạt tiền đến tù có thời hạn và tử hình. Điều này giúp tạo ra một hệ thống hình phạt có tính liên kết, đảm bảo công bằng và hợp lý trong việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.

III. Các hình phạt chính theo quy định của BLHS năm 2015

Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định một loạt các hình phạt chính áp dụng cho cá nhân và pháp nhân thương mại phạm tội. Đối với cá nhân, các hình phạt chính bao gồm: cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn, tù chung thân và tử hình. Đối với pháp nhân thương mại, hình phạt chính bao gồm: phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn và đình chỉ hoạt động vĩnh viễn. Sự đa dạng của hình phạt cho phép các cơ quan tố tụng có nhiều lựa chọn trong việc áp dụng hình phạt phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Điều này không chỉ đảm bảo tính công bằng trong xử lý tội phạm mà còn góp phần vào việc giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật trong xã hội.

IV. Thực tiễn áp dụng các hình phạt chính

Thực tiễn áp dụng các hình phạt chính trong những năm qua cho thấy nhiều vấn đề cần được xem xét. Mặc dù Bộ luật Hình sự năm 2015 đã có những cải cách đáng kể, nhưng vẫn tồn tại những khó khăn trong việc áp dụng hình phạt, như việc thiếu đồng bộ trong quy định và thực tiễn xét xử. Một số hình phạt như cải tạo không giam giữ chưa được áp dụng rộng rãi, trong khi đó, hình phạt tù có thời hạn lại được áp dụng phổ biến. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng trong hệ thống hình phạt. Để nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt, cần có những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật, đồng thời tăng cường công tác đào tạo và nâng cao nhận thức cho các cán bộ tư pháp.

V. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các hình phạt chính

Để nâng cao hiệu quả áp dụng các hình phạt chính theo Bộ luật Hình sự năm 2015, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trước hết, cần hoàn thiện quy định pháp luật, đảm bảo tính thống nhất và khả thi trong thực tiễn. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ tư pháp, nhằm nâng cao năng lực và kỹ năng trong việc áp dụng hình phạt. Thứ ba, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho cộng đồng, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống giám sát và đánh giá thực tiễn áp dụng hình phạt cũng rất quan trọng, giúp phát hiện kịp thời những bất cập và điều chỉnh phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế xã hội hiện nay, tình hình tội phạm ngày càng diễn biến phức tạp, đòi hỏi hệ thống pháp luật hình sự phải được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phòng ngừa và xử lý hiệu quả. Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 của Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, đã có nhiều thay đổi quan trọng nhằm nâng cao tính nhân đạo và hiệu quả trong xử lý tội phạm. Trong đó, các hình phạt chính đóng vai trò trung tâm trong việc trừng trị, giáo dục và phòng ngừa tội phạm. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng các hình phạt này còn tồn tại nhiều vướng mắc, hạn chế cần được nghiên cứu và hoàn thiện.

Mục tiêu của luận văn là phân tích toàn diện các quy định về hình phạt chính trong BLHS năm 2015, đánh giá thực trạng áp dụng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hình phạt chính áp dụng đối với cá nhân và pháp nhân thương mại phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự, bảo đảm công bằng, minh bạch và phù hợp với xu hướng phát triển của pháp luật hình sự hiện đại, đồng thời hỗ trợ công tác cải cách tư pháp và bảo vệ quyền con người.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai học thuyết chính về hình phạt trong khoa học luật hình sự: học thuyết trừng trị tuyệt đối và học thuyết phòng ngừa tội phạm. Học thuyết trừng trị tuyệt đối nhấn mạnh vai trò trừng phạt nghiêm khắc nhằm bảo vệ trật tự xã hội, trong khi học thuyết phòng ngừa tập trung vào giáo dục, ngăn ngừa tái phạm và phòng ngừa chung. Ngoài ra, luận văn áp dụng mô hình hệ thống hình phạt trong BLHS Việt Nam, phân tích các khái niệm chính như: hình phạt chính, hình phạt bổ sung, trách nhiệm hình sự của cá nhân và pháp nhân thương mại, nguyên tắc áp dụng hình phạt độc lập và tương xứng với tính chất tội phạm.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm: (1) Hình phạt chính là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm trừng trị và giáo dục người phạm tội; (2) Trách nhiệm hình sự chỉ áp dụng đối với cá nhân và pháp nhân thương mại phạm tội theo quy định của BLHS; (3) Nguyên tắc mỗi tội phạm chỉ được tuyên một hình phạt chính, đảm bảo tính độc lập và phù hợp với mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phân tích tổng hợp, so sánh đối chiếu, logic và diễn dịch. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật (BLHS 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành), số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân tối cao về áp dụng hình phạt chính trong giai đoạn 2015-2019, cùng các công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo và bài viết khoa học liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ án hình sự có áp dụng hình phạt chính trong giai đoạn trên, với số liệu thống kê cụ thể: tổng số vụ án từ 83.665 đến 106.184 vụ/năm, trong đó có phân loại chi tiết về các hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù, hình phạt tù có thời hạn, tù chung thân và tử hình. Phương pháp phân tích dữ liệu chủ yếu là thống kê mô tả và phân tích định tính nhằm làm rõ các vướng mắc, hạn chế trong thực tiễn áp dụng và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hệ thống hình phạt chính trong BLHS 2015 bao gồm 7 loại hình phạt đối với cá nhân và 3 loại đối với pháp nhân thương mại. Các hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù gồm cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ và trục xuất. Tù có thời hạn, tù chung thân và tử hình là các hình phạt chính nặng hơn. Đối với pháp nhân thương mại, các hình phạt chính gồm phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn và đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

2. Tỷ lệ áp dụng hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù rất hạn chế so với hình phạt tù có thời hạn và các hình phạt nặng hơn. Theo số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân tối cao giai đoạn 2015-2019, tỷ lệ áp dụng hình phạt cảnh cáo dao động từ 0,06% đến 0,18%, phạt tiền và cải tạo không giam giữ chiếm tỷ lệ thấp hơn nhiều so với tù có thời hạn chiếm trung bình khoảng 80% tổng số hình phạt chính áp dụng.

3. Hình phạt tử hình và tù chung thân được áp dụng chủ yếu đối với các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng như tội phạm về ma túy, tham nhũng, giết người. BLHS 2015 đã thu hẹp phạm vi áp dụng tử hình, loại bỏ hình phạt tử hình đối với 7 tội danh so với BLHS 1999, đồng thời không áp dụng tử hình đối với người từ đủ 75 tuổi trở lên và các trường hợp đặc biệt khác.

4. Việc áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại còn rất hạn chế và chưa ghi nhận trường hợp nào trong giai đoạn nghiên cứu. Các hình phạt dành cho pháp nhân thương mại được quy định rõ nhưng thực tiễn chưa triển khai hiệu quả do nhiều khó khăn về cơ chế xử lý và minh bạch trong tố tụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tỷ lệ áp dụng hình phạt nhẹ hơn hình phạt tù thấp là do tính nghiêm khắc và hiệu quả răn đe của các hình phạt này còn hạn chế, không đủ sức ngăn ngừa tái phạm trong nhiều trường hợp. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với xu hướng pháp luật hình sự Việt Nam hướng tới tăng cường hình phạt nghiêm khắc nhằm bảo vệ trật tự xã hội. Tuy nhiên, việc thiếu đa dạng hóa và áp dụng linh hoạt các hình phạt nhẹ hơn có thể làm giảm tính nhân đạo và khả năng giáo dục, cải tạo người phạm tội.

Việc thu hẹp phạm vi áp dụng tử hình thể hiện sự tiến bộ trong chính sách hình sự, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người. Tuy nhiên, vẫn cần có các biện pháp bổ trợ để đảm bảo phòng ngừa hiệu quả các tội phạm nghiêm trọng.

Về hình phạt đối với pháp nhân thương mại, sự hạn chế trong áp dụng phản ánh những khó khăn trong việc xác định trách nhiệm và xử lý pháp nhân trong thực tiễn, đòi hỏi sự hoàn thiện về mặt pháp lý và tổ chức thi hành.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng các loại hình phạt chính trong giai đoạn 2015-2019, bảng phân loại tội phạm theo mức độ nghiêm trọng và hình phạt tương ứng, giúp minh họa rõ ràng xu hướng và hiệu quả áp dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù nhằm mở rộng phạm vi áp dụng, tăng tính linh hoạt và nhân đạo trong xử lý tội phạm ít nghiêm trọng. Cần bổ sung các điều kiện áp dụng rõ ràng, đồng thời tăng cường hướng dẫn thi hành cho Tòa án và cơ quan chức năng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Quốc hội.

2. Tăng cường công tác đào tạo, tập huấn cho cán bộ tư pháp về áp dụng hình phạt chính, đặc biệt là các hình phạt nhẹ hơn tù có thời hạn. Mục tiêu nâng cao nhận thức, kỹ năng xét xử công bằng, chính xác, tránh áp dụng hình phạt tù không cần thiết. Thời gian: liên tục hàng năm; Chủ thể: Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát.

3. Xây dựng cơ chế xử lý và áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại hiệu quả hơn, minh bạch và chuyên nghiệp. Cần hoàn thiện các quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân, đồng thời phát triển đội ngũ cán bộ chuyên trách điều tra, xét xử. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Tòa án.

4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về hình phạt chính nhằm nâng cao ý thức pháp luật trong xã hội, góp phần phòng ngừa tội phạm. Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng và các chương trình giáo dục pháp luật tại cộng đồng. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tư pháp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ tư pháp và pháp luật: Tòa án, Viện Kiểm sát, Cơ quan điều tra có thể sử dụng luận văn để nâng cao hiểu biết về hệ thống hình phạt chính, từ đó áp dụng chính xác, hiệu quả trong xét xử và thi hành án.

2. Nhà làm luật và các cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Tư pháp, Quốc hội và các cơ quan liên quan có thể tham khảo để hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự, đặc biệt là các quy định về hình phạt chính và trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.

3. Giảng viên, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Luật hình sự: Luận văn cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện, cập nhật về các hình phạt chính trong BLHS 2015, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu.

4. Các tổ chức xã hội và chuyên gia pháp lý: Có thể sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để đánh giá, giám sát việc thực thi pháp luật hình sự, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp và bảo vệ quyền con người.

Câu hỏi thường gặp

1. Hình phạt chính là gì và có những loại nào?
   Hình phạt chính là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm trừng trị người phạm tội, bao gồm các loại như cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, trục xuất, tù có thời hạn, tù chung thân và tử hình đối với cá nhân; phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn và vĩnh viễn đối với pháp nhân thương mại.

2. Tại sao hình phạt cảnh cáo được áp dụng rất hạn chế?
   Do cảnh cáo không tước hoặc hạn chế quyền lợi cụ thể nào của người bị kết án, tính nghiêm khắc thấp nên ít được Tòa án lựa chọn, đặc biệt trong các vụ án có tính chất nghiêm trọng hơn.

3. Phạm vi áp dụng hình phạt tử hình có thay đổi gì trong BLHS 2015?
   BLHS 2015 thu hẹp phạm vi áp dụng tử hình, loại bỏ hình phạt này đối với 7 tội danh so với BLHS 1999 và không áp dụng tử hình đối với người từ đủ 75 tuổi trở lên, thể hiện chính sách nhân đạo và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

4. Hình phạt đối với pháp nhân thương mại được quy định như thế nào?
   Pháp nhân thương mại phạm tội có thể bị áp dụng phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, nhằm xử lý nghiêm khắc và minh bạch các vi phạm của tổ chức kinh tế.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng các hình phạt chính?
   Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ tư pháp, xây dựng cơ chế xử lý pháp nhân thương mại hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục pháp luật trong xã hội.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và phân tích toàn diện các quy định về hình phạt chính trong BLHS năm 2015, làm rõ khái niệm, đặc điểm và phạm vi áp dụng.
• Thực tiễn áp dụng cho thấy hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù được sử dụng rất hạn chế, trong khi hình phạt tù có thời hạn chiếm tỷ lệ áp dụng cao nhất.
• BLHS 2015 đã có những điều chỉnh quan trọng về phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, thể hiện xu hướng nhân đạo và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
• Việc áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại còn nhiều khó khăn, cần có giải pháp hoàn thiện pháp luật và tổ chức thi hành.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ tư pháp và tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt chính trong thực tiễn.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại và đánh giá tác động của các giải pháp đề xuất trong thực tiễn.

Các cơ quan pháp luật, nhà nghiên cứu và giảng viên ngành Luật hình sự nên sử dụng kết quả nghiên cứu này để góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác tư pháp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VAN DE CHUNG VE CÁC HÌNH PHAT CHÍNH VÀ VÀ CÁC QUY ĐỊNH VE HÌNH PHẠT CHÍNH TRONG BO LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 11. niệm, đặc điểm và ý nghĩa của các hình phạt chính. LLL Khái niệm, đặc điền của các hành phat chink * Khai niệm của các hình phạt chính Hình phạt la một phạm tri pháp lý và 2 hội phức tap, mang tinh khách quan, gin liên với sự xuất hiện của nhả nước và pháp luật, vi thể nó được nghiên cứu trong nhiêu lính vực khoa hoc khác nhau như triết hoc, thân hoc, giáo đục học, dao đức học, tâm lý học, tội pham học, khoa học Luât hình su. "Trong lĩnh vực khoa học luật hình sự, hình phat là một trong những đổi tượng nghiên cứu chủ yếu, trong đó việc làm sáng té khát niệm hình phat là một vẫn.

đề hết sức quan trọng, Tuy vay, vẻ vấn để nay trong khoa học luật hình sự trong và ngoài nước từ trước đến nay van còn tản tại hai loại quan điểm khác. Nhìn chung, các quan điểm đó có thé được chia thảnh ba loại: 1) Coi hình phạt là công cụ trừng trị, trả thù người pham tôi, Quan điểm này dưa theo học thuyết trừng trị hay còn goi là học thuyết hình phat tuyết đối do I. Hegel, là những triết gia người Đức chủ trương 2) Coi hình phạt là công cụ phòng ngừa tôi phạm; Hoc thuyết vé phòng. ngừa tôi phạm của hình phat hay còn goi la học thuyết hình phat tương đổi do Cesare Beccaria, một luật gia người Italia khởi xướng, sau do là Jeremy Bentham, P J.

Liszt 3) Coi hình phạt không chỉ trừng tri người pham tôi ma còn là công cu phòng ngừa tôi pham. Những người đại điện cho quan niềm này là A. 10 'Với nhận thức vẻ hình phat như trên, trong khoa học luật hình sự nước ngoải có một số định nghia về khái niệm hình phạt như. * Hình phạt là sw trừng tri được luật quy đinh đỗ phòng ngừa và trấn áp hành vi cầu thành tôi pham gập tin hạn đn trật tư xã hôi.

sue trừng trí bude nngười phaơn tôi phải chiu trong lĩnh vực hình sự thuộc quyền của thẩm Tình sục chiễu theo quy dinh cũa pháp luật", *Hình phat là swe đền bit của hành vi trải pháp luật nghiêm trong bằng việc trừng trị các điều ác được làm thích ứng với mức độ của sự bắt công và 181, NÓ là sự Rhiễn trách công khat lành vi trái pháp luật, qua đó khôi phục lai công lý. hình phạt cần phải ma rộng sự tác đồng tích cực vào người phạm tôi. Viet Nam, trên cơ sở tiép thu những thành tw của khoa học luật hình sự trên thé giới, các nhà nghiên cửu Luật hình sư nước ta luôn di theo tư tưởng tién bô, nhân đạo về hình phạt, nén đã đưa ra những quan niệm vé hình phat mã về cơ bản là thông nhất, mặc dù trong mỗi quan niệm đó có những sự khác nhau nhất định. Cụ thể “Hinh phat là biện pháp cưỡng ché nhà nước nghiêm khắc nhất được ny định trong Luật hình sve do Tòa ám áp dung cho chính người đã thực hiện tội phạm, nhằm trừng trị và giáo đục họ, góp phần vào việc Adu tramh phòng.

và chỗng tôi phạm, bảo vệ chế độ và trật tự xã hội cing như các quyền và lợi ich hợp pháp của công dn”. ‘Tekh Quốc Toin (2011) “Một số vin để về ý uận về hàn phat mang Luật hin sự", Tạp cế Khoa học DHDGHN, (66 37), 144 2 trish Quốc Tošn G011) "Một số vẫn để về lý hận vi hành phat trung Lait hth sw, Tp chế Khoa học DHOGHN, (66 27), HA. 3 NgyỄn Ngoc Hos (2001), Trách lònh sư và hòa, NOB Công an Nhân din, Bồ Nột " “Hình phạt là biện pháp cưỡng chỗ nghiêm khắc nhất do luật quy định được Tòa án nhân dân nhân danh Nhà nước quyết định trong ban án đối với người có lỗi trong việc thuc hiện tôi pham và được thé hiện ở việc tước đoạt “hoặc han ché các quy và lợi ich do pháp iuật quy định đối với người bị kết 4 án Điều 30 Bộ luật hình sự năm 2015 qui định như sau: "Hinh phat là biên » cưỡng ché nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật này, do Tòa án quyết dink dp dụng đối với người hoặc pháp nhân thương mat phạm tôi nhằm tước bỏ hoặc hạn ché quyền. lợi ích của người, pháp nhân Thương mại đó.

" Trong hê thống các biện pháp cưỡng chế nhà nước, hình phat là biến. pháp cưỡng chế nha nước nghiêm khắc nhất. Tinh nghiêm khắc nhất cia hình phat thể hiên ỡ nội dung tước bô, han chế quyền va lợi ích của người bị kết an như quyền sở hữu, quyền tự do và có thể cả quyển sống của con người. cũng như ở âu quả pháp lí kèm theo ma họ phải gảnh chu lé án tích.

La biện pháp cưỡng chế nha nước, hình phạt được bao dim thi hành bằng bô may cưỡng chế của Nhà nước. Nhu vay, trong khoa học Luật hình sự Việt Nam và nước ngoài, cũng như trong luật thực định, đã có những quan niêm khác nhau vé hình phạt. Các quan điểm này đã chỉ ra một cách tương đổi rõ rằng các khia cạnh cơ ban của hình phạt Tác giả cho ring, khái niệm hình phạt phải phan ánh được những đặc trưng với những thuộc tinh cơ ban bên trong của nó cũng như đối tượng áp dung, do vậy, khái niệm hình phạt qui định tại Điều 30 BLHS là chuẩn xic. Về hit Vin (1994), Nod tế cổng bằng mong lu lò sự it Ni, NO Công e Nhân dân, HỆ Ne 2 Mac dich của hình phạt không chi nhằm trừng trị người, pháp nhân thương, ‘mai phạm tội, ma còn đẳng thời giáo duc ho ÿ thức tuân theo pháp luật, ngăn.

ngừa pham tôi mới va giao dục người, pháp nhân thương mai khác tôn trong pháp luật, phòng ngửa và đâu tranh chồng tội pham. Trong luật hình sự Việt Nam, hệ thống hình phạt bao gém hình phat chính va hình phạt bé sung Đổi tượng bi áp dung hình phạt chính là cá nhân và pháp nhân thương mai phạm tội. Theo Biéu 32 BLHS, hình phạt chính áp dụng với cả nhân phạm tội gm: Cảnh cáo, phat tiên, cải tao không giam giữ, trục xuất, tù có thời han, tủ chung thân, tử hình. Theo Điển 33 BLHS, các hình phạt chính áp dụng với pháp nhân thương mại gồm: phạt tiên, đỉnh chỉ hoạt đông có thời hạn, đính chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Các hình phat nay được sắp xép theo trình tự nhất định (từ nhẹ đến năng) nhằm đăm bảo tao ra sự liên kết có hệ thống giữa các hình phạt chính. Các hình phạt chính tuy mang đặc điểm của hình phạt nói chung nhưng vẫn có điểm riêng — đó là mỗi tội phạm. chi được tuyên một hình phạt chính, đồng thời, các hình phạt chính được tuyên có tính chất độc lập đối với tội pham cụ thể. Thông qua sự phân tích ở trên, tác giả xin đưa ra định nghĩa vẻ khái niêm các hình phat chính như sau: "Cúc hinh phat chính trong luật hình sie Điệt Nam là các hình phạt được qui định trong BLHS, cô phương thức liên hắt với nha theo trình tự nhất dink được áp dung có tinh chất độc lập đối với Từng tội pham cụ thé do người pham tôipháp nhân thương mat thực hiện và mỗi một tội phạm chi deve tuyên một hình phạt chính: * Đặc điểm của các hình phạt chính.

~ La biên pháp cưỡngchỗ nghiêm khắc nhất của Nhà nước 13 ‘rong hệ thống hình phat thi chỉ có hình phạt chính la biên pháp cưỡng, chế nghiêm khắc nhất. Đôi với cá nhân phạm tội, hình phạt chính có thể tước 'tö lợi ich kinh tế, hoặc tước bö quyền tự do thân thể như tù có thời hạn, tù. chung thân, thậm chi, có thể tước bé cä quyển sóng của người phạm tôi (Vi du từ hình). Bên canh đó, người bi áp đụng hình phạt chính còn phải mang an tích Đổi với pháp nhân thương mại phạm tội, chủ thé nảy có thể bi tước bỏ ợi ich kinh tế (phạt tién), bi áp dụng hình phat đình chỉ hoạt đồng (có thời ‘han hoặc vĩnh viễn).

~ Chỉ được áp ding với người phưan tôi! pháp nhân thương mai phan tôi Quy định nay vừa thé hiện trong Điển 30 vé khải niệm hình phạt vừa thể hiện tinh nguyên tắc cơ sé trách nhiệm hình sự (Điển 2 Bộ luật Hình sư) “Chi người nào phạm một tội đã được Bộ luật Hình sự quy đính mới phải chu trảch nhiêm hình sự", "Chỉ pháp nhân thương mai nào phạm một tội đã được quy đính tại Điểu 76 của Bộ luật này mới phải chịu trách nhiệm hình su” Luật Hình sư Việt Nam chỉ cho phép truy cứu trách nhiệm hình sự đổi với người, pháp nhân thương mai thực hiện hảnh vi pham tối, do đó, chỉ các chủ thể nay mới phải chịu trách nhiệm hình sự. - Được quy định trong Bộ luật Hình sự và do Toà án quyết dinh áp dung bằng ban an kết tội có hiểu lực pháp luật đối với người phạm tôipháp nhân thương mai phạm tôi Tòa án là cơ quan xét xử của nước Công hòa xã hồi chủ nghĩa Viết Nam, chỉ có Toà án mới có quyển xét xử và ra bản án hình sự bằng hình phạt Khi quyết định hình phat, Téa án căn cứ vào quy định của Bộ luật Hình sự ‘bdo dam xét xử đúng người, đúng tôi, chính sác, khách quan, bao đảm không, ai bi coi là có tội khi chưa có bản án kết tôi có hiệu lực pháp luật của Tòa án Hình phạt do Tòa an quyết định phải được tuyên một cách công Khai bằng 14 một bin án và phải là kết quả của một phiến toa xét xử hình sự với day đủ trình tự, thi tục do Luật tổ tung hình sự quy định Việc Luật hình sự quy định hình phat do Tòa án quyết định là bao dim sự thân trong, khách quan toản.